Sayıştay tarafından, belediye şirketlerinin gerçekleştirdiği demirbaş envanter işlemlerinin, mevzuata uygun gerçekleştirilmediği ve 255-Demirbaşlar Hesabının doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı yönünde eleştiriler yapılmaktadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “III – Envanter” başlıklı 66’ncı maddesinde; her tacirin, ticari işletmesinin açılışında varlıkları ile borçlarının değerlerini teker teker belirten bir envanter çıkartacağı belirtilmiş; tacirlerin açılıştan sonra her faaliyet döneminin sonunda da böyle bir envanter düzenleyeceği ifade edilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Envanter çıkarmak” başlıklı 186’ncı maddesinde ise envanter çıkarmak; bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tespit şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanun’un “Bilanço” başlıklı 192’nci maddesinde ise bilanço; envanterde gösterilen kıymetlerin tasnifli ve karşılıklı olarak değerleri itibariyle tertiplenmiş hulasası şeklinde ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen hükümlerden anlaşılacağı üzere, ticaret şirketleri dahil tüm tacirlerin, faaliyet başlangıcından itibaren faaliyet dönemini esas alarak periyodik envanter çalışması yapması; yapılacak bu çalışma sonucunda hazırlanacak listelerin, varlıkların adet ve değeri hakkında ayrıntılı bilgi sunması gerekmektedir. Ayrıca 213 sayılı Kanun’da yer alan bilanço ve envantere ilişkin tanımlamalara bakıldığında, envanter sonuçlarının, dönem içi kayıt ve işlemler de dikkate alınarak, önceki dönem bilanço ve envanter sonuçları ile uyumlu olması gerekmektedir.
Sayıştay tarafından yapılan denetimler sonucunda düzenlenen raporlarda, envanter çalışmalarının önceki dönem bilanço ve envanter durumu referans alınarak karşılaştırmalı şekilde yapılmadığı; sayımın fiilen var olan demirbaşların listesinin çıkartılması suretiyle gerçekleştirildiği yönünde bulgular belirtilmektedir.
Buna göre, önceki dönemlere ilişkin envanter verileri olmadan fiili mevcutlar esas alınarak yapılan envanter çalışmaları; önceki dönemlerde Şirketin mülkiyetine geçip muhasebeleştirilen demirbaşların hali hazırda mevut olup olmadığı konusunda güvence vermeyecektir. Bu durum envanter çalışma sonuçları ile bilançoya esas değerlerin karşılaştırılmasını imkansız hale getirecek; zayi ve kaybolan demirbaşlara ilişkin ise sorumlulukların tespitini zorlaştıracaktır.
Kaynak: Sayıştay denetim raporlarında eleştiri konusu yapılan hususlar
Malimevzuat.com
| ÖZET: Sayıştay, belediye şirketlerinin demirbaş envanter işlemlerinin mevzuata uygun olmadığını ve 255-Demirbaşlar Hesabının güvenilir bilgi sunmadığını belirtmektedir. Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu’na göre, tacirlerin her faaliyet döneminin sonunda envanter düzenlemesi ve bu envanterin önceki dönemlerle uyumlu olması gerekmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, envanter çalışmalarının önceki dönem verileri dikkate alınmadan gerçekleştirildiği ve bu durumun bilançoya esas değerlerin karşılaştırılmasını imkansız hale getirdiği tespit edilmiştir. |