Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde çıkıp, kamu ve özel kişiler tarafından kullanılan yeraltı sularından belediyelerin ücret almaya yetkili oldukları (Danıştay)

……. Belediyesi sınırları içerisinde ……. Belediyesi tarafından, ……. ve Belediyeleri sınırları içerisinde gerçek ve tüzel kişiler tarafından çıkartılan yeraltı sularından hangi kuruluşça ücret alınacağı hususunda düşülen duraksamanın giderilmesi amacıyla istişari düşünce istemine ilişkin olan Başbakanlığın 3.9.1986 günlü ve Kanunlar ve Kararlar Genel Müdürlüğü K.K. Gn. Md. 18/174-288/04695 sayılı yazısına ekli İçişleri Bakanlığının 10.7.1986 günlü ve B. ve M.A.D. 531 (86)/409949 sayılı yazısında aynen:

“……. İli ……. İlçesine bağlı ……. Belediye Başkanlığının tarihsiz yazısında; ……. Belediyesinin, İlçenin su ihtiyacının bir kısmını anılan ilçeye bağlı ……. kasabası Belediyesi hudutları içerisinde bulunan 6 adet keson kuyudan karşılaması nedeniyle bu belediyeden 2464 sayılı Kanunun 97 inci maddesine göre ücret alıp alamayacakları, ayrıca ……. Su ve Kanalizasyon idaresi (İSKİ) nin 7.3.1986 gün ve Abo. İşi. D. Bşk. 105/2412 sayılı yazısında; İSKİ hizmet alanı içerisine alınan ……. İli ……. ve ……. belediyelerinin sınırları içindeki su ve kanal hizmetlerinin İSKİ tarafından yürütülmesi nedeniyle anılan kanunun 97 inci maddesine göre yeraltı,sularından alınacak ücretlerin de bu kuruluşça alınıp alınmayacağı sorulmaktadır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 3239 sayılı Kanununun 125 nci maddesiyle değişen 97 nci maddesinde, “Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet ve belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde yeraltı sularından kamu ve özel kişiler tarafından elde edilen kullanma ve sanayi suları için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediyeye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir.

Yeraltı sularından kamu ve özel kişiler tarafından elde edilen kullanma ve sanayi sularına ait ücretler ……. ”da İSKİ, 3030 sayılı Kanunun uygulandığı yerlerde Büyük Şehir Belediyeleri tarafından tahsil edilir.” denilmektedir.

Bu durumda yukarda zikredilen kanunun 97 inci maddesine göre “……. Belediyesinin, ……. Belediyesine ücret ödeyip ödemeyeceği, ayrıca ……. ve ……. belediyeleri sınırları içerisinde kamu ve özel kişiler tarafından çıkarılan yeraltı sularından hangi belediyelerce ücret alınacağı konusuna esas olmak üzere, görüşlerinin bildirilmesi için yazımız ve eklerinin Danıştay Başkanlığına havalesini arz ederim.” denilmektedir.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

İdare yazısıyla, sınırları içerisinde ……. Belediyesi tarafından çıkarılan yer altı suları için, bu Belediyeden Bahşılı Belediyesince, ……. Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) hizmet alanı içerisine alınan ……. ve ……. Belediyeleri sınırları içerisinde çıkarılan yeraltı sularından bu Kuruluşça ücret alınıp alınmayacağı konularında görüş istendiği anlaşılmaktadır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 3239 sayılı Yasayla değiştirilen 97 inci maddesinde, belediyelerin bu Yasada harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet ile belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde yeraltı sularından kamu ve özel kişiler tarafından elde edilen kullanma ve sanayi suları için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkili oldukları, belediyeye tekel olarak verilmiş işlerin kendi özel hükümlerine bağlı olduğu, yeraltı sularından kamu ve özel kişiler tarafından elde edilen kullanma ve sanayi sularına ait ücretlerin ……. ”da İSKİ, 3030 sayılı Yasanın uygulandığı yerlerde büyük şehir belediyelerince tahsil olunacağı hükme bağlanmıştır.

Yeraltı sularından kamu ve özel kişiler tarafından elde edilen kullanma ve sanayi sularına ait ücretler ……. ”da İSKİ, 3030 sayılı Kanunun uygulandığı yerlerde Büyük Şehir Belediyeleri tarafından tahsil edilir.” denilmektedir.

Bu durumda yukarda zikredilen kanunun 97 inci maddesine göre “……. Belediyesinin, ……. Belediyesine ücret ödeyip ödemeyeceği, ayrıca ……. ve ……. belediyeleri sınırları içerisinde kamu ve özel kişiler tarafından çıkarılan yeraltı sularından hangi belediyelerce ücret alınacağı konusuna esas olmak üzere, görüşlerinin bildirilmesi için yazımız ve eklerinin Danıştay Başkanlığına havalesini arz ederim.” denilmektedir.

Gereği görüşülüp düşünüldü:

İdare yazısıyla, sınırları içerisinde ……. Belediyesi tarafından çıkarılan yer altı suları için, bu Belediyeden Bahşılı Belediyesince, ……. Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) hizmet alanı içerisine alınan ……. ve ……. Belediyeleri sınırları içerisinde çıkarılan yeraltı sularından bu Kuruluşça ücret alınıp alınmayacağı konularında görüş istendiği anlaşılmaktadır.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 3239 sayılı Yasayla değiştirilen 97 inci maddesinde, belediyelerin bu Yasada harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet ile belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde yeraltı sularından kamu ve özel kişiler tarafından elde edilen kullanma ve sanayi suları için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkili oldukları, belediyeye tekel olarak verilmiş işlerin kendi özel hükümlerine bağlı olduğu, yeraltı sularından kamu ve özel kişiler tarafından elde edilen kullanma ve sanayi sularına ait ücretlerin ……. ”da İSKİ, 3030 sayılı Yasanın uygulandığı yerlerde büyük şehir belediyelerince tahsil olunacağı hükme bağlanmıştır.

l – Bu durumda, ……. Belediyesi, kendi Belediye sınırları içerisinde ……. Belediyesince çıkarılan yeraltı sularından belediye meclisince düzenlenecek tarifeye göre ücret almaya Yasanın yukarda sözü edilen açık hükmü dolayısıyla yetkili bulunmaktadır.

2- 2560 sayılı ……. Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 23.5.1984 günlü ve 3009 sayılı Yasayla değiştirilen l inci maddesinde, bu Genel Müdürlüğün hizmet alanının ……. Büyükşehir Belediyesinin görev alanı olduğu belirtildikten sonra, ana sistem ile ilgili başka belediye ve köylerin su ve kanalizasyon işlerinin de İçişleri ile Bayındırlık ve İskan Bakanlıklarının önerisi üzerine Bakanlar Kurulunca bu Genel Müdürlüğe verilebileceği hükme bağlanmıştır. Bakanlar kurulunca da bu hükme dayanılarak 21.6.1983 günlü ve 83/6760 sayılı kararla ……. ve ……. Belediyelerinin su ve kanalizasyon hizmetlerinin İSKİ”nin görev alanına alındığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, su ve kanalizasyon hizmetlerinin yürütülmesi yönünden ……. ve ……. Belediyeleriyle İSKİ arasındaki ilişkiler, hukuksal bakımdan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile İSKİ arasındaki ilişkilerin aynıdır. 2646 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun 3239 sayılı Yasayla değiştirilen 97 nci maddesiyle yeraltı sularından meclislerce saptanacak tarifeye göre belediyelerce ücret alma yetkisi verilmesinin nedeni ise açıktır. Bu sözü edilen 97 inci maddenin değişiklik gerekçesinde “belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde bulunan baraj, deniz ve akarsuların yakınında açılan kuyulardan alınan su nedeniyle su dengesinin bozulması, bu suların şehir su şebekesine aktarılması sebebiyle belediyelerin bu konudaki masraflarını karşılamak” biçiminde belirlenmiş bulunmaktadır. Esasen, ……. ”da bu ücretleri tahsile su hizmetini yürütmekle görevli kılınan İSKİ”nin yetkili bulunması, bu anlayışı açıkça ortaya koymaktadır.

Bu durumda da, su hizmetlerinin yürütülmesi yönünden İSKİ ile ilişkilerinin hukuksal niteliği yukarda belirtilmeye çalışılan ……. ve ……. Belediyeleri sınırları içerisinde kamu kuruluşları ve özel kişilerce çıkarılan yeraltı sularına ilişkin ücretlerin İSKİ tarafından alınmasının doğal olduğu açıktır.

Keyfiyet bu yolda mütalaa kılınmakla dosyanın Danıştay Başkanlığına sunulmasının 7.10.1986 gününde oybirliğiyle karar verildi.