Belediyeler, kendilerine yüklenen görev ve sorumluluklar kapsamında çeşitli sosyal hizmet ve yardımlarda bulunmaktadır. Bu yardımlar çoğunlukla belediyelerin kendi teşkilatı eliyle gerçekleştirilmekte, kimi zaman da dernek ve vakıflara kaynak transferi yapılması suretiyle yerine getirilmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinde belediyelerin, sosyal hizmet ve yardımlarda bulunabilecekleri, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verebilecekleri, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapabilecekleri ve gerekli desteği sağlayabilecekleri, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilecekleri şeklinde çeşitli sosyal transfer ön görülmüştür.
Ayrıca 5393 sayılı Kanun’un kurumsal ilişkileri düzenleyen 75’inci maddesinde belediyelerin;
– Diğer kamu kurum ve kuruluşlarına görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda kaynak aktarabilecekleri,
– Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilecekleri (diğer dernek ve vakıflarla, mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması şartıyla)
hususları düzenlenmiştir.
Buna göre belediyeler, sosyal amaçlı yardımlar, amatör spor branşlarına destek, faaliyet alanı kapsamında diğer kamu kurumları ile şartların sağlanması şartıyla sivil toplum kuruluşlarına karşılıksız transferler gerçekleştirebilmektedirler.
Konunun Veraset ve intikal Vergisi Kanunu Açısından Değerlendirilmesi
7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde; her hangi bir suretle karşılıksız olarak bir şahıstan diğer şahsa intikal eden malların Veraset ve İntikal Vergisine tabi olduğu belirtilmiştir.
Kanun’un 2’nci maddesinde ise “Şahıs” tabirinden maksadın; gerçek ve tüzel kişiler olduğu belirtilmiş olup, kamu tüzel kişileri bu konuda ayrı tutulmamıştır.
Kanun’un muafiyetler başlıklı 3’üncü maddesinde amme idarelerinin veraset ve intikal vergisinden muaf oldukları belirtilmiştir. Burada dikkate edilecek husus, muafiyetin diğer kurum ve kişilerden kamu idarelerine yapılacak karşılıksız aktarımların vergiden muaf olduğudur. Kamu idarelerince diğer gerçek ve tüzel kişilere yapılacak karşılıksız intikaller, Kanun’un istisnalar maddesinde sayılan durumlar haricinde, verginin kapsamına girmektedir.
Buna göre, diğer gerçek ve tüzel kişilerin belediyelere yapacağı bağış ve yardımlar veraset ve intikal vergisine tabi olmayacaktır. Ancak esas değerlendirilmesi gereken konu, belediyelerin yapacağı transferlerin durumudur.
7338 sayılı Kanun’un istisnalar başlıklı 4’üncü maddesinde; kamu idarelerinin statüleri gereğince kuruluş amaçlarına ve usulüne uygun olarak yaptıkları yardımların vergiden istisna olduğu belirtilmiştir.
Hüküm gereği, belediyelerin ihtiyaç sahibi belde sakinlerine yapacakları usulüne uygun sosyal yardımlar, veraset ve intikal vergisine tabi olmayacaktır.
Amme idareleri vergiden mauf tutulduğundan, belediyeler tarafından diğer idarelere yapılan ayni ya da nakdi yardımlar da verginin konusuna girmeyecektir.
Belediyelerin dernek ve vakıflarla yapacağı kaynak aktarmalarına ilişkin olarak ise; belediyelerin 75’inci madde kapsamındaki şartları sağlamak şartıyla derneklere ve vakıflara ortak hizmet projeleri kapsamında yapacakları transferler, kuruluş amaçlarına uygun intikaller olacağından, vergi kapsamında olmamakla birlikte; ortak hizmet projesi altında yapılan ancak herhangi bir projeye dayanmayan, dernek ve vakıfların ihtiyaçlarının karşılanması için yapılan yardımların vergiye tabi olacağı değerlendirilmektedir.
Ortak hizmet projesi haricinde, belediyelerin dernek ve vakıflara yardım yapmasını düzenleyen herhangi bir mevzuat bulunmadığından, ortak hizmet projesi olmaksızın yapılan yardımlar da vergilendirme kapsamında olacaktır (Örneğin herhangi bir ortak hizmet projesi olmaksızın, görme engelliler derneğinin bilgisayar ihtiyaçlarının karşılanması).
Belediyelerin, amatör spor kulüplerine ya da profesyonel spor kulüplerinin amatör branşları dışındaki dallarına yapacakları yardımlar, kuruluş amaçları dışında yardımlar olacağından, bu yardımlar da veraset ve intikal vergisine tabi tutulması gerektiği değerlendirilmektedir.
www.malimevzuat.com
| ÖZET: Belediyeler, 5393 sayılı Belediye Kanunu çerçevesinde sosyal hizmet ve yardımlar sunma yetkisine sahiptir. Bu yardımlar, kendi teşkilatları aracılığıyla ya da dernek ve vakıflara kaynak aktarımı yoluyla gerçekleştirilmektedir. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu’na göre, kamu idareleri tarafından yapılan karşılıksız intikaller vergiden muaf tutulurken, diğer gerçek ve tüzel kişilere yapılan yardımlar vergilendirilir. Belediyelerin sosyal yardımları ve ortak hizmet projeleri kapsamında derneklere yapacakları transferler vergiden muafken, bu projeler dışında yapılan yardımlar vergi kapsamına girmektedir. |