|
ÖZET: Belediyeler ve bu belediyelere bağlı şirketlerde işyeri hekimlerinin ayrı ayrı belirlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu kurumlarında işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olarak görev yapan personelin, belirli şartlar altında diğer kamu kurumlarında da görevlendirilebileceğini belirtmektedir. Ancak, bu durumun uygulanabilirliği için her iki yapı için de ayrı iş sağlığı ve güvenliği politikalarının oluşturulması önemlidir.
Belediyelere bağlı şirketlerin, Türk Ticaret Kanunu’na tabi özel hukuk tüzel kişileri olduğu ve kamu tüzel kişiliği taşımadıkları ifade edilmektedir. Bu nedenle, bu şirketlerin iş sağlığı ve güvenliği süreçlerini kendi bünyelerinde yürütmeleri ve gerekli şartları sağlamaları durumunda ayrı İSG kurulları oluşturmaları önerilmektedir. Ayrıca, belediyenin iş sağlığı ve güvenliği politikalarına uygun hareket ederek, işbirliği içinde çalışmaları gerektiği belirtilmektedir. Son olarak, işyeri hekimlerinin görev süreleri ve çalışma esasları, İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Bu çerçevede, belediyeler ile bağlı şirketler arasında işyeri hekimi hizmetlerinin ayrılması ve her bir yapı için ayrı sözleşmelerin yapılması gerektiği ifade edilmektedir. |
NOT: Belediyeler ile belediyelerin kurdukları şirketlerde işyeri hekiminin ayrı ayrı belirlenmesi gerektiği hakkında
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı: E-53773008-622.02-9677869 05/06/2024
Konu: Görüş (Belediyeler ile Belediyelerin Kurdukları Şirketlerde
İşyeri Hekiminin Ayrı Ayrı Belirlenmesi Gerektiği)
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi: tarihli ve sayılı yazı.
Belediyeniz şirketinde işyeri hekimi olarak görevlendirilen bir tabibin Başkanlığınızda görev yapan memurlara ilişkin olarak iş ve işlemler yaptığından bahisle bu hizmeti karşılığında da ücret talep ettiğine ilişkin ilgi yazı incelenmiştir.
Bilindiği üzere, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 8 inci maddesinin 7 nci fıkrasında, “Kamu kurum ve kuruluşlarında ilgili mevzuata göre çalıştırılan işyeri hekimi veya iş güvenliği uzmanı olma niteliğini haiz personel, gerekli belgeye sahip olmaları şartıyla asli görevlerinin yanında, belirlenen çalışma süresine riayet ederek çalışmakta oldukları kurumda veya ilgili personelin muvafakati ve üst yöneticinin onayı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilecek personele, görev yaptığı her saat için (200) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı tutarında ilave ödeme, hizmet alan kurum tarafından yapılır. Bu ödemeden damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Bu durumdaki görevlendirmeye ilişkin ilave ödemelerde, günlük mesai saatlerine bağlı kalmak kaydıyla, aylık toplam seksen saatten fazla olan görevlendirmeler dikkate alınmaz.” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünce hazırlanan Belediyelerde İş Sağlığı ve Güvenliği Uygulama Rehberinde ise, “Belediyelere bağlı ve kanunlarla kurulmuş su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmekle görevli genel müdürlükler gibi idareler müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz kuruluşlardır. Bu gibi idarelerin belediyece belirlenmiş iş sağlığı ve güvenliği politikasını benimsemekle beraber; kendi politikalarını ve iş sağlığı ve güvenliği yapılanmalarını oluşturmaları yerinde olacaktır. Ayrı bir tüzel kişilik olarak İSG ile ilgili tüm çalışmaların kendi bünyelerinde planlanması ve gerçekleştirilmesi, iş sağlığı ve güvenliği işveren vekilinin yukarıda sayılan şartları sağlayacak şekilde (genel müdür veya genel müdür yardımcısı vb.) belirlenmesi ve İSG kurulu ve yönetim birimi gibi yapıların kendilerine özgü olarak oluşturulması gerekmektedir.
Belediyeler tarafından kurulan veya ortak olunan şirketler ise bu idarelerin aksine, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi sermaye şirketleri olup, belediyelerin tüzel kişiliğinden ayrı ve bağımsız özel hukuk tüzel kişileridir. Bu ticaret şirketlerine, kamu tüzel kişiliği kazandıran herhangi bir kanun hükmü bulunmadığı gibi, kamusal yetki ve ayrıcalıklar da tanınmamıştır. Dolayısıyla, belediye iştiraki olan sermaye şirketlerinin, kamu tüzel kişiliğini haiz değillerdir. Bu şirketlerin yönetimleri belediyelere bağlı olmakla birlikte İSG ile ilgili yapılanmalarını kendi bünyelerinde belediyenin iş sağlığı ve güvenliği politikasına uygun ve bağlı olarak gerçekleştirmeleri yerinde olacaktır. Bu şirketler için gerekli şartları sağlamaları durumunda ayrı İSG kurulları oluşturulmalı, İSG profesyonelleri şirket bünyesinden görevlendirilmeli ve çalışmalar planlanmalıdır. Belediye bünyesinde kurulacak İSG koordinasyon kuruluna aktif katılım sağlayarak belediyenin kendi bünyesi ve diğer iştirak şirketleri ile iş sağlığı ve güvenliği konusunda işbirliği ve birlikte çalışma sağlanmalıdır.” şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.
Yine, 20.7.2013 tarihli ve 28713 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik ile iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevli işyeri hekimlerinin ve diğer sağlık personelinin nitelikleri, belgelendirilmeleri, eğitimleri, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslar düzenlenmiştir. Mezkûr Yönetmeliğin 12 nci maddesinde işyeri hekimlerinin çalışma süreleri açıkça düzenlenmiştir. İşyeri hekiminin görevlendirilmesinde sözleşmede belirtilen süre kadar işyerinde hizmet sunması esastır.
Bu itibarla, Belediyeniz ile Belediyenizin sermayesinin tamamına ait şirkette işyeri hekimi hizmetlerinin ayrılması, ilgili personelin Şirket ile yaptığı sözleşmede belirtilen süre kadar şirket personeline hizmet vermesi gerektiği, ilgili kişinin Belediyeniz bünyesinde yer alan memur, sözleşmeli ve işçi statüsündeki personele yönelik işyeri hekimi olarak görev yapabilmesi için ayrı bir sözleşme yapılması gerektiği mütalaa edilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Yerel Yönetimler Genel Müdürü