|
ÖZET: Zincir marketlerin açılışına yönelik sınırlamaların uygulanabilirliği hakkında yapılan değerlendirmelerde, belediyelerin yetkileri çerçevesinde bazı hususlar öne çıkmaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediyelere gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleriyle ilgili izin ve ruhsat verme yetkisi tanımaktadır. Ancak, bu yetki yalnızca mevcut mevzuat çerçevesinde izin ve ruhsat işlemlerinin denetlenmesi ile sınırlıdır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, bakkal, market ve benzeri işletmelerin açılışında belirli şartların sağlanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu şartlar arasında, iş yerinin büyüklüğü, gıda ürünlerinin saklanma koşulları ve satış alanlarının düzenlenmesi gibi unsurlar yer almaktadır. Ancak, bu düzenlemeler doğrultusunda, belediyelerin yeni zincir market şubelerinin açılışını sınırlama veya belirli bölgelerde açılışına izin verme gibi uygulamalarının hukuken mümkün olmadığı ifade edilmektedir. Sonuç olarak, zincir marketlerin açılışına ilişkin kısıtlamalar, mevcut yasal çerçeve ve yönetmelikler doğrultusunda uygulanamamaktadır. Bu durum, yerel yönetimlerin yetki sınırları içinde kalmalarını gerektirmektedir. |
ÖZET: Zincir Market Mağazaların Sınırlandırılması hakkında.
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : E-14399437-622.02-859632 28.04.2021
Konu : (GÖRÜŞ) Zincir Market Mağazaların
Sınırlandırılması Hk.
… BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
(İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü)
İlgi : 03.03.2021 tarihli ve 4693 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile özetle; Belediye Meclis Kararı ile, zincir market/mağazaların yeni açılacak şubelerinin sınırlandırılması ya da şehrin belirlenecek bölgelerinde açılışına izin verilmesi gibi uygulamaların mümkün olup olmadığı hususunda Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.
5393 Belediye Kanununun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15 inci maddesine göre;
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
…
c) Gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek.
…
l) Gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek.
…
o) Gayrisıhhî işyerlerini, eğlence yerlerini, halk sağlığına ve çevreye etkisi olan diğer işyerlerini kentin belirli yerlerinde toplamak; hafriyat toprağı ve moloz döküm alanlarını; sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) depolama sahalarını; inşaat malzemeleri, odun, kömür ve hurda depolama alanları ve satış yerlerini belirlemek; bu alan ve yerler ile taşımalarda çevre kirliliği oluşmaması için gereken tedbirleri almak.” hükmü yer almaktadır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin “C- Bakkal, Market, Şarküteri, Kuruyemişçi, Büfe, Manav, Kantin ve Ekmek Bayileri”başlıklı bölümünde;
“Bakkal, market, şarküteri, kuruyemişçi, büfe, manav, kantin ve ekmek bayilerinde ortak hükümlere ilave olarak aşağıdaki şartlar aranır:
1- Birden fazla faaliyet konusunun bir arada bulunduğu 500 m2 den büyük işyerlerinde danışma birimi bulunacaktır.
2- Tüm tezgah ve raflar zeminden en az 15 cm yükseklikte olacaktır.
3- Soğuk meze, et ve süt ürünleri, sakatat ve balık gibi farklı gıda maddeleri için ayrı ayrı veya bölümlere ayrılmış soğutma tertibatlı dolap veya tezgah bulunacaktır.
4- Gıda maddeleri ile diğer maddeler farklı raf ve tezgahlarda satışa sunulacaktır. 5- Ekmekler ve unlu mamuller kapalı dolaplarda ve vitrinli tezgahlarda satışa sunulacaktır.
6- Kuruyemiş ve kuru kahve satılan işyerlerinde kavurma ve ısıtma işlemi yapılacak ise bunun için gereken donanım kurulacaktır.
7- Hipermarket, grosmarket ve megamarketlerde giriş ve çıkış olmak üzere iki kapı, çocuk emzirme yeri ile satış alanının en az yarısı kadar olmak üzere otopark ve yeteri kadar depo alanı bulunacaktır.
8- Manavlarda, sebze ve meyveler için kolayca yıkanabilecek şekilde yapılmış masa ve raflar olacak, iki metre yüksekliğe kadar duvarlar su geçirmez malzeme ile kaplanacaktır.
9- Mutfak uygun olduğu takdirde, kantinlerde tost ve ekmek arası yiyecek maddeleri satılabilir.” hükmü yer almakta olup belediyelerin yetkisi, gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetlerinin izin ve ruhsat işlemleri ile denetlenmeleri ile sınırlı bulunmaktadır.
İlgili mevzuat hükümlerinde aranan şartları sağlamak suretiyle izin ve ruhsat sürecini tamamlayarak çalışmaya başlamalarında mahzur görülmeyen işyerlerinin, belediye tarafından yeni açılacak şubelerinin sınırlandırılması ya da şehrin belirlenecek bölgelerinde açılışına izin verilmesi gibi uygulamaların mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür