Belediye Şirketleri Açısından Özellik Arz Eden Konular

Malimevzuat.com Yayın Ekibi

Belediye personelinin performans ölçüm kriterlerinin belirlenmesi hem başkana hem de meclise yüklenmiş görevler/yetkiler arasındadır. Bu kriterlerin belirlenmesi kanuni zorunluluk olmasının yanında, mevzuatta bazı ödemelerin belirlenmiş somut kriterlere dayanılarak yapılması istenmektedir. Mevzuatta yer alan bu ödemelerin önceden belirlenmiş somut kriterlere bağlanmaması, ödeme alamayan ya da ödemesi diğer personele göre daha az gerçekleşen personel açısından çalışma barışını bozacaktır.

1. Performans Ölçütlerinin Belirlenmesinde Görevli ve Yetkili Organlar

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38 inci maddesinde belediye başkanlarına, stratejik plana ve belediyenin kurumsal stratejilerine uygun olarak, personelinin performans ölçütlerini hazırlamak ve uygulamak, izlemek ve değerlendirmek, bunlarla ilgili raporları meclise sunmak görevi verilmiştir.

Bu hükme paralel olarak anılan Kanun’un 18 inci maddesiyle belediye meclislerine, başkan tarafından sunulan performans ölçütlerini görüşmek ve kabul etmek yetkisi verilmiştir.

Meclislerin belirlenen kriterleri kabul etmek ya da reddetmek yetkisi mevcutken, bu ölçütlerle yapılan performans değerlendirmelerine ilişkin sunulan raporlar bilgi amaçlıdır.

2. Ölçütlerin Belirlenmesinde Uyulacak Esaslar

Yukarda yer verilen hükümlerde de görüleceği üzere, performans ölçütlerinin belediyenin stratejik planı ve kurumsal stratejileri ile uyumlu olması gerekecektir. Örneğin stratejik planda yüksek lisans mezunu çalışan sayısının artırılması personele yönelik performans göstergesi olarak belirlenmişse, belirlenecek performans ölçütlerinde yüksek lisans mezunu olmanın başarı kriteri olarak belirlenmesi yerinde olacaktır.

5393 sayılı Kanunda belirlenen hükümler, kriterlerin belirlenmesi açısından çok sınırlı yönlendirme yapmakta olup, stratejik plan ve belediyenin vizyon/misyonu ile uyumlu olmak üzere, inisiyatifin başkan ve meclise bırakıldığı görülmektedir.

Diğer taraftan, idarelerin bu konuda uyacakları genel taslak Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mülga Devlet Personel Başkanlığı) tarafından belirlenmiştir.

Buna göre performans ölçütlerinin belirlenmesinde aşağıda yer alan temel ilkeler esas alınacaktır;

a) Adalet ve nesnellik: Başarı değerlendirme sistemi personele adil bir biçimde uygulanır. Sistemin her aşamasında nesnelliğin korunması amacıyla başarı değerlendirmeye ilişkin bilgiler düzenli olarak belg Değerlendirme yapılırken personelin kurumlarının yapısı, çalışma koşulları ve iş yükü gibi hususlar göz önünde bulundurulur.

b) Saydamlık ve alenilik: Başarı değerlendirme sisteminin açık olması, değerlendirilen personelin süreçlerden ve sonuçlardan haberdar edilmesi esastır. Değerlendirme planları ve değerleme sonuçları ilgililere açıktır. 

c) Belirlilik: Başarı değerlendirme sistemi daha önceden tanımlanmış, belirlenmiş ve personelin bilgilendirilmiş olduğu süreçlerden oluşur. 

ç) Katılımcılık ve uzlaşma: Başarı değerlendirme sisteminin her aşaması, kolektif bir yaklaşım içinde personelin geniş katılımıyla gerçekleştirilir. Sistem, astlar ile üstlerin etkili bir iletişim ve uzlaşmasına dayanır; vatandaş memnuniyetine odaklanır. 

d) Stratejik planlar ve ilgili mevzuat ile uyumluluk: Başarı değerlendirme sistemi, kurumların misyon ve vizyonları doğrultusunda, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde hazırlanacak stratejik planlar ve yıllık performans programları ve ilgili mevzuatı ile uyumlu olacak şekilde belirlenir. 

e) Ölçülebilirlik: Başarı değerlendirme sisteminin somut ve/veya sayısal verilerle desteklenmek suretiyle ölçülebilir olması esastır. 

f) İşlevsellik ve çok yönlülük: Başarı değerlendirme sistemi, kurumların personel planlaması, eğitim ihtiyaçlarının tespiti, görevde yükselme gibi hususlara kaynak oluşturur; insan kaynakları yönetiminin diğer unsurları ile birlikte ele alınır. Sistem, yalnızca bireysel başarıya değil, çalışma grubu, birim ve kurum başarısına da ışık tutar.

3. Performans Ölçütleri Hangi Ödemelerde Esas Alınır

3.1.  Sosyal Denge Tazminatı Ödemeleri

2020 – 2021 yıllarını kapsayan ve sosyal denge tazminatı ödemelerine de esas teşkil eden Toplu Sözleşmede; ödenebilecek tazminatın aylık tutarının, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebileceği karara bağlanmıştır.

Dolayısıyla, belirlenen performans ölçütlerinin ilgili personel açısından gerçekleşme durumuna göre, takip eden yıllarda alınabilecek sosyal denge tazminatı tutarının farklılaştırılabileceği anlaşılmaktadır.

3.2. 5393 sayılı Kanun’un 49 uncu Maddesine göre Yapılacak İkramiye Ödemeleri

Kanun’un 49 uncu maddesinde; memur statüsünde istihdam edilen personele, başarı durumlarına göre, anılan maddede sayılan kıstaslar dahilinde, ikramiye ödenebileceği hükme bağlanmıştır.

Anlaşılacağı üzere, ikramiyenin hangi personele ödeneceğinin belirlenmesi açısından başarı kriteri zorunlu kılınmıştır. Başarı değerlemesinin yapılabilmesi için ise performans ölçütlerinin önceden belirlenmiş olması gerekmektedir. İdarecilerin inisiyatifine bırakılarak ve herhangi bir kritere bağlı kalmaksızın yapılan başarı tespitlerinin ve bu tespitlere istinaden yapılan ikramiye ödemelerinin, birçok Sayıştay raporuna konu olduğu görülmektedir. 

 


 

Yasal uyarı: Sistemde yer alan makale, içtihat ve diğer materyaller, kısmen ya da tamamen kopyalanarak diğer web site ya da uygulamalarda yayımlanamaz. Basılı yayınlarda yazar bilgisi ve (www.malimevzuat.com) adresi paylaşılarak kısmi alıntılama yapılabilir.