Belediyelerde sosyal denge tazminatının tavanı aşan ödemelerinin kamu zararı oluşturması ve mevzuata uyulmasının önemi (Sayıştay)

Konu: Mevzuatın öngördüğü tutardan daha yüksek tutarda sosyal denge ödenmesi.

4- 181 sayılı İlamın 4. maddesiyle; Belediyede çalışan memur ve sözleşmeli personele, 2014 yılının Haziran ayında mevzuata aykırı olarak iyileştirme ödeneği fark ödemesi nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan … ve arkadaşlarının temyiz dilekçesi ve Başsavcılık karşılaması bu ilamın 1. Maddesinde belirtildiği gibidir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İşbu ilamın 1. Maddesinde belirtilen gerekçelere ilaveten,

Yapılan incelemede, … belediyesi ile … arasında 18.11.2011 tarihinde sözleşme imzalandığı, söz konusu sözleşmenin yürürlüğünün 31.12.2013 te sona erdiği ve bu sözleşmede, ikramiye unsurları ile birlikte, ünvanlar itibariyle başkan yardımcılarına aylık … TL, müdürlere aylık … TL ve diğer memur personele aylık … TL sosyal denge tazminatı ödenmesi akdedildiği; 01.04.2014 tarihinde (31.12.2015 tarihinden önce) yine aynı sendika ve belediye arasında yeni bir sözleşme imzalandığı ve bu sözleşme ile de ikramiye unsurları dahil olmak üzere müdürler, iç denetçiler ve müfettişlere aylık … TL, diğer memurlara ise aylık … TL sosyal denge tazminatı ödenmesi öngörüldüğü anlaşılmaktadır. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre imzalanan ve 2014 ile 2015 yıllarını kapsayan toplu sözleşmede ise yerel yönetim hizmet koluna ilişkin tazminat tavanı ünvanlar itibariyle, müdürler için aylık … TL, diğer memur personel için ise aylık … TL olarak tespit edilmiştir. Yukarıda açıklanan gerekçeler ile, Belediye ile Sendika arasında imzalanan sözleşmedeki tutarların, söz konusu toplu sözleşmede yer alan tavanı aşması mümkün olmadığından, yeni sözleşmede öngörülen toplam tazminatın, toplu sözleşmedeki tavan tutarları aşan kısmı kamu zararı oluşturmaktadır. Dolayısıyla hali hazırda mevzuatın öngördüğü tavan tutarın üzerinde sosyal denge tazminatı alan personele, ayrıca fark ödemesi yapılması mümkün değildir.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının reddedilerek 181 sayılı İlamın 4. maddesiyle … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy çokluğuyla,

Karar verildiği 21.06.2017 tarih ve 43244 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi

Üye …’nın karşı oy gerekçesi:

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasını ‘toplu iş sözleşmesi ve toplu sözleşme hakkı’ başlıklı 53 üncü maddesinde; “İşçiler ve işverenler, karşılıklı olarak ekonomik ve sosyal durumlarım ve çalışma şartlarım düzenlemek amacıyla toplu iş sözleşmesi yapma hakkına sahiptirler.

Toplu iş sözleşmesinin nasıl yapılacağı kanunla düzenlenir. Memurlar ve diğer kamu görevlileri, toplu sözleşme yapma hakkına sahiptirler. Toplu sözleşme yapılması sırasında uyuşmazlık çıkması halinde taraflar Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurabilir. Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararlan kesindir ve toplu sözleşme hükmündedir. Toplu sözleşme hakkının kapsamı, istisnaları, toplu sözleşmeden yararlanacaklar, toplu sözleşmenin yapılma şekli, usulü ve yürürlüğü, toplu sözleşme hükümlerinin emeklilere yansıtılması, Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun teşkili, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar kanunla düzenlenir.” hükümleri yer almaktadır.

Bu doğrultuda 4688 sayılı kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nu 28 nci maddesinde; “Toplu sözleşme; kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarım düzenleyen mevcut mevzuat hükümleri dikkate alınarak kamu görevlilerine uygulanacak katsayı ve göstergeler, aylık ve ücretler, her türlü zam ve tazminatlar, ek ödeme, toplu sözleşme ikramiyesi, fazla çalışma ücreti, harcırah, ikramiye, doğum, ölüm ve aile yardımı ödenekleri, cenaze giderleri, yiyecek ve giyecek yardımları ve diğer mali ve sosyal hakları kapsar.” denilmektedir.

Söz konusu maddede sayılan ve ödemelerle ilgili olarak belirtilen “mevcut mevzuat hükümlerinin dikkate alınması” hususu, bu konuları düzenleyen mevzuata aynıyla uyulması anlamına gelmediği, Kanunda belirtilen üst sınırın üzerinde sözleşmeyle daha yukarıda bir tavan tutarın belirlenmesinde bir engel bulunmadığı, bu bağlamda Belediye ile ilgili Sendika arasında imzalanan Toplu İş Sözleşmesinin iyileştirme zammına (sosyal denge tazminatı) ilişkin düzenlenen hususun, 4688 sayılı Kanunun 28 nci maddesinde sayılan ödemeler kapsamında bir düzenleme olduğundan bu durumun adı geçen Kanuna aykırılık teşkil etmediği değerlendirilmektedir.

Bu itibarla, oluşan kamu zararının kaldırılması yönündeki temyiz talebi kabul edilerek Daire Kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.