Belediyelerin imar planı yapılmasında veya değişikliklerinde ilişkin protokol ya da sözleşme yapıp yapamayacağı; yapılırsa bunun belediyeyi bağlayıp bağlamayacağı (Danıştay)

… Büyükşehir Belediye Meclisinin 12.11.1996 günlü, 1053 sayılı kararına karşı, … Konut Yapı Kooperatifi (S.S.Levazım Sitesi 3. kısım Yapı Koop.) vekili Av. …”in 1580 Sayılı Belediye Kanununun 73 üncü maddesine dayanarak 13.3.1997 günlü, yaptığı itiraza ilişkin dilekçeyle bu konudaki İçişleri Bakanlığının 25.8.1997 günlü, B.050.MAH.006.0001/521.97.34, 75/55141 sayılı yazısı ve eki dosya ile … Valiliğinin 28.7.1997 günlü, mahalli idareler müdürlüğü B.054.VLK. 4340700.01A(97)/5539 sayılı görüş yazısı incelendi.

… Konut Yapı Kooperatifi vekili Av. …”in dilekçesinde aynen:

“KONUSU…………: …Büyükşehir Belediye Başkanlığı”nın 12.11.1996

tarih, 1053 K. Sayılı, … Büyükşehir Belediye Meclisi Kararı haksız, usul ve yasaya aykırı olduğundan, iptaline karar verilmesi talebidir.

AÇIKLAMALAR……..: Müvekkilim, … Konut Yapı Kooperatifi, …, … Mahallesi, … Parsel Sayılı taşınmazın maliki bulunmaktadır.

Kooperatifin kuruluş unvanı. … Sitesi 3. Kısım Yapı Kooperatifi olup, bu unvan daha sonra değiştirilerek, … Yapı Kooperatifi olmuştur.

… Belediyesi ile müvekkilim itiraz eden … Yapı Kooperatifi arasında 10.9.1993 tarihinde ilişik delil listesinde ibraz ettiğimiz protokol akdedilmiştir.

Protokol gereğince, 155 parselin tamamı ile 156 parselin 120 m²”lik kısmının tevhid edilmesi ve üzerinde toplam: 499 m² kreş binası yapılması işini, Kooperatifimiz yapılacak plan tadilinin tasdikinin … Belediyesince yapılmasına karşılık kabul etmiştir.

Müvekkilim kooperatif, protokol hükümlerine uyarak, kreş binasını yapmış ve tamamlamıştır. … Belediyesi ise, ön izni vermiş, geçici kabulü onaylamıştır.

Kooperatif, … Belediyesi ile, arasında akdedilen protokol doğrultusunda Kooperatifin idari binası için de, 1993 yılında kazılara başlamıştır.

… Belediyesi yönetiminde meydana gelen değişiklikten sonra 290 m² ye tekabül eden inşaat alanının haksız ve mesnedsiz olarak, 144 m² ye indirilmesi üzerine, … Belediyesi Meclis kararına karşı, … Büyükşehir Belediyesine itirazda bulunulmuştur. … Belediyesi ile, müvekkilim itiraz eden kooperatif arasında akdedilen protokol hukuken geçerli bir akit olup, ilişik delillerimizde sunduğumuz belge ve fotoğraflar ile de sabit olduğu üzere, … Belediyesi yetkililerince, kreş binasının temel atma töreni yapılmıştır. … Belediyesi tarafından, yukarıda belirttiğimiz gibi, 14.9.1994 tarihinde geçici kabul yapılmıştır.

Hal böyle olunca, protokol gereği kooperatif, plan tadilinin onaylanmasını … Belediyesinden talep etmiştir.

27.10.1995 tarihli İmar Komisyonunun 11 (4272 V) 1993 nolu raporu ile. … Belediyesi tarafından usulsüz bir şekilde tadil planı değiştirilerek kabul edilmiştir. Plan tadilinin 12×12 m olarak kabul edilmesine, yasal süreler içerisinde itiraz edilmiştir. Zira tadil planı gereğince, yanlış hesaplama yapılarak, idare binasının boyutlarında indirime gidilmiştir. Oysa ki:

156 parsel brüt 1160 m² olup. … Merii İmar Planı uygulamasında Taks: 0.25, Kaks:1.00”dır. Kooperarife ait yer, 1313 Adada olup, … Büyükşehir Belediye Meclisi”nin 30.1.1996 tarihli meclis gündeminde 58 Nolu imar komisyon raporunun meclis tarafından kabul edilmiş şekli ile, Taks:0.25, 1.00 olarak kabul edilmiştir. Buna göre, 1160 m² üzerinden 290 m² taban alanlı, h:4 olması mümkün iken, kooperatifimizin plan tadilindeki talebi 290 m² taban alanlı, h:6.50 irtifalı bir binadır. Bu bakımdan imar komisyonunun raporunda bahsedilen 20×16”lık taban alanı yanlıştır. Esasen, talebimiz … merii imar planlarına uygun ve irtifa olarak daha az iken, belediye imar komisyonu 12×12 tabanla keyfi, mesnetsiz ve haksız olarak bir sınırlama getirmiştir.

Bu sınırlama dayanağı olarak, ilgili … Belediyesi yapılacak İdari binanın, amacı dışında kullanılabileceğini iddia etmektedir. Kooperatifin 436 adet üyesi mevcut olup hemen tamamı seçkin, prestijli ve emekleri ile mesken edinmiş kişilerdir. Bu sebeple öncelikle kooperatif üyelerimiz idari bina “amaç dışında” kullanılırsa, itiraz edeceklerdir. Kaldı ki, … Belediyesi birimleri ve güvenlik yetkilileri denetleme görevlerini ifa ederek böyle bir duruma mahal vermeyeceklerdir.

Kooperatifin, 156 parseldeki idari binanın boyutlarının, … Belediyesinin kabul ettiği, 12×12 m.(144 m²) olarak sınırlandırılması, kreş alanın, yapı yoğunluğuna sebebiyet vereceği ifade edilmektedir. Yaptırılacak keşif neticesinde, sabit olacaktır ki 166 pafta, 1313 ada, eksi 73 parselin tamamı 67.000 m² olup, 17.742 m² yeşil alan, 10.124 m² yol olarak takribi 5000 m².12 adet otopark parseli ayrılmış olup geri kalan saha üzerinde sadece 8000 m²”sine inşaat yapılmıştır.

Bu sebeple, … Belediyesinin 27.10.1995 tarihli imar komisyon raporu gereği, 30.10.1995 tarihli, … Belediyesi Meclis Kararı üzerinde 17.11.1995 yapmış olduğumuz itirazımızın … Büyükşehir Belediyesinde, incelenmesi neticesinde, usul ve yasaya aykırı olarak değerlendirilmiş olduğundan, … Belediyesinin kararı doğrultusunda, aynen karar verilmiştir. Bu karar usul ve yasaya aykırı olup, aynen uygulanması neticesinde kooperatifin mağduriyeti söz konusu olduğundan, sayın makamınıza başvurmak zarureti hasıl olmuştur.

Yukarıda ayrıntılı olarak açıkladığımız sebeplerden dolayı, … Büyükşehir Belediye Başkanlığı”nın 12.11.1996 tarih, 1053 K.Sayılı … Büyükşehir Belediye Meclis kararı haksız usul ve yasaya aykırı olduğundan iptaline karar verilmesi ve müvekkilimin mağduriyetinin giderilmesini saygı ile vekil olarak arz ve talep ederim.” denilmekte olduğundan konu incelenerek:

Gereği Görüşülüp Düşünüldü:

Anayasanın 127 nci maddesinde, merkezi idarenin yerel yönetimler üzerinde, kanunda belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde idari vesayet yetkisine sahip olduğu vurgulanmış, 1580 sayılı Belediye Kanununda da belediyelerle ilgili olarak vesayete ilişkin hususlar ile yöntemi belirtilmiştir. 3030 sayılı Kanunda, büyükşehir belediyelerine özgü özel düzenlemeler getirilmiş, Kanunun 21 inci maddesinde de 1580 sayılı Belediye Kanunu ile diğer ilgili mevzuatın 3030 sayılı Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin büyükşehir belediyeleri hakkında da uygulanacağı hükme bağlanarak anılan Kanuna yollamada bulunulmuştur.

Bu durumda 3030 sayılı Kanunda, büyükşehir belediye meclisi kararlarına karşı yapılacak itirazlarla ilgili olarak herhangi bir hüküm yer almadığından, bu kararlara belediye başkanı veya ilgililerce 1580 sayılı Kanunun 73 üncü maddesi uyarınca itiraz edilebileceği ve itirazın da 73 üncü maddede öngörülen yönteme göre dairemizce inceleneceği kuşkusuzdur.

İstem, mülkiyeti … Konut Yapı Kooperatifine ait 166 pafta, 1313 ada, 155 ve 156 sayılı parsellerde imar planı değişikliği yapılmasına ilişkin … Belediye Meclisinin 30.10.1995 günlü kararını onayan … Büyükşehir Belediye Meclisinin 12.11.1996 günlü, 1053 sayılı kararının 1580 sayılı Belediye Kanununun 73 üncü maddesi gereğince iptali istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinden. … Belediye Başkanlığı ile … Konut Yapı kooperatifi arasında düzenlenen 10.9.1993 günlü protokol gereğince, kooperatife ait 155 sayılı parselin tamamı ile 156 sayılı parselin 120 m²”lik kısmının tevhit edileceği, yeni oluşturulan bu parsel üzerine kooperatif tarafından kreş binası yapılacağı ve bedelsiz olarak belediyeye devredileceği, buna karşılık olarak da kooperatifin istediği şekilde imar planı değişikliğinin … Belediye Meclisince onanacağının kararlaştırıldığı, ancak kreş binası tamamlanıp teslim edilmesine karşın belediye meclisince kooperatifin istediği şekilde imar planı değişikliği yapılmadığı, re”sen yapılan imar planı değişikliğinin büyükşehir belediye meclisince de onaylanarak kesinleşmesi üzerine kooperatif vekilinin protokol hükümlerine uyulmadığı gerekçesiyle bu kararın iptali için 1580 sayılı Belediye Kanununun 73 üncü maddesi gereğince yaptığı itiraz üzerine, valiliğinde görüşü eklenerek İçişleri Bakanlığınca dosyanın dairemize gönderildiği anlaşılmaktadır. 3194 Sayılı İmar Kanununun 8 inci maddesinin (b) bendinde “belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerinde aynı usullere tabi olacağı belirtilmiştir. Bu durumda, plan yapma, onama ve değiştirme yetkisi ilgili belediyelere ait olduğundan, taraflar arasında yapılan sözleşmelerin imar planı yapılmasında ve değişikliklerinde dikkate alınması mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle imar planı değişikliğine ilişkin … Belediye Meclisinin 30/10/1995 günlü kararını onayan itiraza konu … Büyükşehir Belediye Meclisinin 12/11/1995 gün ve 1053 sayılı kararında hukuka aykırılık bulunmadığından, itirazın reddine ve dosyanın Danıştay Başkanlığına sunulmasına 6.10.1997 gününde oyçokluğuyla karar verildi.