|
ÖZET: Belediyelerin su tarifelerinde indirim yapma yetkisi, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu çerçevesinde belirlenmektedir. Bu kanunlar, belediyelere, mahalli müşterek nitelikteki hizmetler için ücret tarifelerini belirleme yetkisi tanırken, su ücretlerinin adalet, eşitlik ve genellik prensiplerine uygun olarak tespit edilmesi gerektiğini vurgular. Ayrıca, su hizmetleri için belirlenen tarifelerin, hizmetten faydalananların maliyetleri göz önünde bulundurularak oluşturulması gerekmektedir.
Bununla birlikte, belirli durumlarda indirim yapılması veya borçların silinmesi gibi uygulamalar, yalnızca özel kanun hükümleri çerçevesinde mümkün olabilmektedir. Kamu kurumları, ürettikleri mal ve hizmetlerde indirim yapma yetkisine sahipken, bu indirimlerin hangi kişi veya kurumlara uygulanacağına dair karar verme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir. Dolayısıyla, belediyelerin su alacaklarının tahsilinde ilgili mevzuat hükümlerine uyulması gerektiği ifade edilmektedir. Sonuç olarak, belediyelerin su tarifeleri ve bu tarifelerdeki indirimler, yasal çerçeveler içerisinde belirlenmekte ve uygulanmaktadır. Bu durum, hem adaletin sağlanması hem de hizmetlerin sürdürülebilirliği açısından önem taşımaktadır. |
Özeti: Belediyelerin su ücretlerinde indirim yapmak yetkisi hk.
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 14399437/602.02/774528 14/04/2021
Konu: GÖRÜŞ (Su Ücretlerinde İndirim Hk.)
BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
İlgi :08.04.2021 tarihli ve 276 sayılı yazınız.
İlgi yazı ile 21.06.2012 tarihinde Valiliğinin oluru ile köy iken mahalle olarak
Belediyenize bağlanan Mahallesinin mahalleye geçiş sürecinde köy sakinlerine
dönemin belediye başkanı ve belediye meclisi tarafından 20 yıl boyunca su ücreti alınmayacağı yönünde söz verildiği, geçen süre zarfında su saatlerinin okunmadığı, bazı evlerde su saatinin bulunmadığı ve tahakkuk edilen su borçlarının da faizi ile artarak çoğaldığı belirtilerek
Mahalle halkının mağduriyetini gidermek için 2012 yılından itibaren tahakkuk eden su borçlarının silinip silinemeyeceği konusunda Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.
Bilindiği üzere 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;
a) İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. (Mülga son cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) (…) (Ek cümleler: 12/11/2012-6360/17 md.) Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler.” hükmü, “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15 inci maddesinin (d) ve (e fıkralarındaki .
Özel kanunları gereğince belediyeye ait vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarının tarh, tahakkuk ve tahsilini yapmak; vergi, resim ve harç dışındaki özel hukuk hükümlerine göre tahsili gereken doğal gaz, su, atık su ve hizmet karşılığı alacakların tahsilini yapmak veya yaptırmak.
Müktesep haklar saklı kalmak üzere; içme, kullanma ve endüstri suyu sağlamak; atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasını sağlamak; bunlar için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek; kaynak sularını işletmek veya işlettirmek.
…” hükmü,
Mezkur Kanun’un “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18 inci maddesinin (f) bendinde “Kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirlemek.” hükmü bulunmaktadır.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Ücrete tabi işler” başlıklı 97 nci maddesinde; “Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet (…)için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye’ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir.” hükmü çerçevesinde belediye meclislerince tarifeler belirlenmektedir
Belediye Gelirleri Kanunu Genel Tebliğinde (Seri No:31) “Belediyelerin harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaları mümkün bulunmakla beraber, ücretlerin hizmetten faydalananlardan yapılan hizmetin maliyeti göz önünde bulundurularak adalet, eşitlik ve genellik prensiplerine uygun olarak tespit edilmesi gerekmektedir.” denilerek belediye meclislerince tarife belirlenirken göz önünde bulundurulması gereken hususlar düzenlemiştir.
4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1 inci maddesindeki; “Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tâbi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tâbi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz.
Cumhurbaşkanı birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi veya kurumları tespit etmeye yetkilidir.
…” hükmü ile ücrete tabi hizmetlerden hangi amaçlarla indirim yapılacağı ve bu hizmetlerden muaf tutulacak kişi veya kurumları tespit etmeye Cumhurbaşkanı’nın yetkili olduğu belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinde belediyelerin, kanunlarda vergi, resim, harç ve katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı hizmetler için uygulanacak ücret tarifesini belirleme yetkisinin belediye meclisine ait olduğu, su ücret tarifesinin belirlenmesinde hizmetten faydalananlardan yapılan hizmetin maliyeti göz önünde bulundurularak adalet, eşitlik ve genellik prensiplerine uygun olarak tespit edilmesinin gerektiği, ayrıca özel kanun hükümleriyle getirilen düzenlemeler dışında ürettikleri mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanamayacağı, bu bakımdan İdarenizce tahakkuk ettirilmiş olan su alacaklarının ilgili mevzuatı uyarınca tahsil edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür