|
ÖZET: Bu karar, … Belediyesi tarafından … Derneği bünyesinde kurulan … Gıda Bankasına yapılan nakdi ödemenin hukuka aykırı olduğu ve bu nedenle kamu zararına yol açtığına ilişkin bir değerlendirme içermektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümleri çerçevesinde, belediyelerin derneklere nakdi yardım yapmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir. Bu durum, belediyenin bütçesinden yapılan ödemelerin hukuka uygunluğunu sorgulamakta ve kamu kaynaklarının yanlış kullanımını gündeme getirmektedir.
Karar, … TL tutarındaki kamu zararının, Harcama Yetkilisi, Gerçekleştirme Görevlisi ve protokolü imzalayan Belediye Başkanı’na müştereken ve müteselsilen ödettirilmesine hükmetmiştir. Bu bağlamda, Sayıştay Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizlerle birlikte bu kişilerin sorumluluğu vurgulanmıştır. Ayrıca, kararın temyiz ve yargılamanın iadesi için belirli süreler tanınmıştır. Sonuç olarak, Sayıştay, kamu kaynaklarının hukuka aykırı kullanımı durumunda sorumluların hesap vermesi gerektiğini ve bu tür durumların önlenmesi için gerekli hukuki çerçeveyi oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Bu karar, kamu yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin önemini pekiştirmektedir. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2014 |
| Dairesi | 7 |
| Karar No | 81 |
| İlam No | 173 |
| Tutanak Tarihi | 25.2.2016 |
| Kararın Konusu | Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar |
Mevzuata Aykırı Olarak Derneğe Nakdi Yardım Yapılması
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
… Belediyesi tarafından, … Derneğine nakdi ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunmuştur.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun Bütçelerden Yardım Yapılması başlıklı 29’uncu maddesinde, “Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.
Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” denilmiştir.
5253 sayılı Dernekler Kanununun Yardım ve İşbirliği başlıklı 10’uncu maddesinin 2’ nci fıkrasında,
“5072 sayılı Dernek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları ile İlişkilerine Dair Kanun hükümleri saklı kalmak üzere, dernekler kamu kurum ve kuruluşları ile görev alanlarına giren konularda ortak projeler yürütebilirler. Bu projelerde kamu kurum ve kuruluşları, proje maliyetlerinin en fazla yüzde ellisi oranında aynî veya nakdî katkı sağlayabilirler.
…” denilmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanununun,
75’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.)
“Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.”
Aynı Kanunun 6360 sayılı Kanun ile eklenen son fıkrasında (Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.);
“5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükümlerine yer verilmiştir.
Buna göre, 5393 sayılı Kanun’un 75 inci maddenin son fıkrası ile yapılan değişiklikle, 5018 sayılı Kanunun 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesinin belediyelere uygulanamayacağı yönündeki düzenlemenin bir sonucu olarak, Belediye tarafından … Derneği bünyesinde kurulan …’na nakdi ödeme yapılması mümkün değildir.
Öte yandan, yapılan incelemede, …Derneği ile … Belediye Başkanlığı arasında 27.01.2014 tarihinde imzalanan … Projesi İşbirliği Protokolü’nün 5’inci maddesi ile, … Derneği bünyesinde kurulacak olan … Gıda Bankasına, belediye bütçesinden 5 (beş) yıl süresince her ay … TL olmak üzere yıllık … TL yardım yapılması ve Gıda Bankasının kurulum çalışmalarında kullanılmak üzere bir defaya mahsus olmak üzere defaten … TL’ nin derneğin proje hesabına aktarılması öngörülmüştür.
Bu itibarla, … Belediyesi tarafından kanuna aykırı olarak … Derneği bünyesinde kurulan … Gıda Bankasına nakdi ödeme yapılması sonucu oluşan … TL tutarındaki kamu zararının Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ile protokolü imzalayan Belediye Başkanı …’e, müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faizleri ile ödettirilmesine,
6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55’inci maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 60 gün içinde temyiz başvurusu ve aynı Kanunun 56’ncı maddesi uyarınca ilamın tebliğinden itibaren 5 yıl içinde yargılamanın iadesi başvurusu yolları açık olmak üzere;
Oy birliği ile karar verildi.