|
ÖZET: Bu Sayıştay kararı, …Belediyesi’nin mal alımlarında doğrudan temin yöntemini kullanarak ihale usullerini ihlal ettiği iddialarını incelemektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, idarelerin ihale usullerini atlatmak amacıyla eşik değerlerin altında kalmak için alımları parçalara bölmelerini yasaklamaktadır. Doğrudan temin eşik sınırları, büyükşehir belediyeleri için 43.228,00 TL, diğerleri için 14.403,00 TL olarak belirlenmiştir.
Kararda, …Belediyesi’nin 2013 yılında gerçekleştirdiği alımların toplamının doğrudan temin sınırını aştığı, bu nedenle ihale usullerinin uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Sorumluların, harcama birimlerinin kendi ihtiyaçları doğrultusunda hareket ettiğini ve eşiklerin aşılmadığını savunmaları kabul edilmemiştir; zira eşik değerlerin belirlenmesinde belediye bütçesinin toplamı dikkate alınmalıdır. Sonuç olarak, denetçi tarafından kamu zararı tespit edilmediği için herhangi bir yaptırım uygulanmamış, sadece gerekli uyarı yapılmış ve İçişleri Bakanlığı’na yazılmasına gerek görülmemiştir. Bu durum, idarelerin ihale usullerine uyum sağlaması gerektiğini ortaya koymaktadır. |
| Kamu İdaresi Türü | Belediyeler ve Bağlı İdareler |
| Yılı | 2012 |
| Dairesi | 6 |
| Karar No | 113 |
| İlam No | 337 |
| Tutanak Tarihi | 10.6.2014 |
| Kararın Konusu | İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar |
Doğrudan Temin Yöntemi İle Alım Yapılması
Denetçi sorgusunda yer alan; …Belediyesince, muhtelif tarihlerde gerçekleştirilen bir kısım mal alımı işlerinde, söz konusu işlerin açık ihale usulü yöntemi yerine doğrudan temin yöntemiyle alımını teminen ilgili işlerin parçalara bölünerek gerçekleştirildiği iddiasına ilişkin olarak dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun; “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca, idarelerin anılan Kanun ile belirlenen ihale usullerini uygulamamak amacıyla eşik değerlerin altında kalmak için mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölmeleri mümkün bulunmamaktadır. Anılan Kanun’un, idarelerin belli tutarlara kadar olan ihtiyaçlarını ihale düzenlenmeksizin piyasa fiyat araştırmasıyla temin edilebilmelerine imkân veren “Doğrudan temin” başlıklı 22’inci maddesinin (d) bendinde doğrudan temin eşik sınırı (24.01.2012 tarih ve 28183 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Tebliğiyle güncellenmiş haliyle) büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idareler için 43.228,00 TL, diğer idareler için ise 14.403,00 TL olarak belirlenmiştir. 4734 sayılı Kanun’un uygulanması bakımından belediye bütçesi bir bütün olduğundan, 4734 sayılı Kanun’da yer verilen söz konusu eşik değerlerin aşılıp aşılmadığının belirlenmesinde, harcama birimlerine göre değil belediye bütçesinin tümünün esas alınması gerekmektedir.
Bahse konu olayda, …Belediyesince 2013 yılında gerçekleştirilen ve toplamları doğrudan temin sınırını aşan …malzemesi alımlarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nda belirlenen ihale usullerinden biri kullanılmak suretiyle gerçekleştirilmesi gerekirken, söz konusu ihtiyaçların farklı tarihlerdeki alımlarla ve anılan Kanun’un 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında doğrudan temin yöntemiyle giderildiği görülmüştür. Her ne kadar sorumlularca yapılan savunmalarda, 4734 sayılı Kanun’un 22-d maddesine istinaden yapılan alımların, ….Belediyesince yapılan bir takım iç düzenlemeler gereğince, Belediyede bulunan her bir harcama biriminin kendi ihtiyaçları doğrultusunda ve bu harcama birimlerince gerçekleştirildiği ve bu nedenle de farklı birimlerce gerçekleştirilen alımların koordine edilemediği, ayrıca, harcama birimleri bakımından bahse konu eşiklerin aşılmadığı ileri sürülmüş ise de, yukarıda açıklandığı üzere, 4734 sayılı Kanun’da yer verilen eşik değerlerin aşılıp aşılmadığının tespitinde belediye bütçesinin toplam büyüklüğünün esas alınması gerekmektedir. Buna göre, harcama birimlerinin aynı tür ihtiyaçların temininde koordinasyonu sağlayacak düzenlemelerin de gerçekleştirilmesi zorunludur. Bu yönüyle sorumlularca yapılan savunmaların kabulü mümkün olmamakla beraber, konuya ilişkin Denetçisince her hangi bir kamu zararı tespiti de yapılmadığı görülmüştür.
Bu itibarla, bahse konu rapor maddesinde ele alınan alımlarla ilgili olarak; Denetçisince herhangi bir kamu zararı tespiti yapılmadığından, ilişilecek bir husus bulunmadığına, sorgu ile gerekli uyarının yapıldığı görüldüğünden ayrıca İçişleri Bakanlığına yazılmasına ise gerek olmadığına, oy birliğiyle karar verildi.