Belediyenin kiraya verdiği taşınmazda, kapsam dışında faaliyette bulunulması dolayısıyla ilave ücret talep edilmesi (Danıştay)

Temyiz İsteminde Bulunan: ……. Belediye Başkanlığı

Vekili : Av. …….

Karşı Taraf : …….

Vekili : Av. …….

İstemin Özeti : Davacının ……. Kültürpark dahilinde belediyeden kiraladığı çay bahçesinde izin almaksızın dışarı dönük dondurma ve meşrubat satışı yapması nedeniyle 11.6.1982 tarihine kadar sözleşme yapılması aksi takdirde çalışmasının derhal durdurulacağına ilişkin ……. Belediye Başkanlığının 9.6.1982 gün ve 1590 sayılı işleminin iptaline ilişkin ……. İdare Mahkemesinin 4.7.1983 günlü ve E:1982/5, K:1983/279 sayılı kararının; 2577 sayılı yasasının 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istemidir.

Savunmanın Özeti : Yerinde olmayan temyiz isteminin reddi ile mahkeme kararının onanması gerektiği savunulmuştur.

Danıştay Tetkik Hakimi : B.K.

Danıştay Savcısı A.N.Ç.”nun Düşüncesi : Davacının ……. Kültürpark dahilinde belediyeden kiraladığı ve kuşat ruhsatı ile işlettiği çay bahçesinde, dışarı dönük dondurma ve meşrubat büfesi işlettiğinden bahisle bu konuda yeniden belediye ile kira sözleşmesi yapılmasına aksi halde faaliyetinin durdurulacağını bildiren belediye işlemini iptal eden 4.7.1983 gün ve 279 sayılı ……. İdare Mahkemesi kararı, büfe için ayrıca ruhsat alınması ve gelir tarifesindeki ücretin ödenmesi gerektiğinden bahisle temyiz edilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Yasasının 49. maddesinin 1. bendinde temyiz sebepleri gösterilmiştir.

Dava dosyasındaki belge ve bilgilerden, temyiz konusu mahkeme kararında usul hükümlerine ve hukuka aykırı bir yön bulunmadığı gibi kararın dayandığı gerekçeler karşısında ileri sürülen iddialar da yerinde görülmediğinden temyiz isteminin reddi gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü:

Dava, davacıya kiralanan Kültürpark içerisindeki çay bahçesinde dışa dönük dondurma ve meşrubat satışı nedeniyle ……. Belediyesi Milli Fuar ve Park Bahçeleri Gelir Tarifesi uyarınca sözleşme yapması ve 78.500.-lira ücret yatırılması aksi halde çalışmasının durdurulacağı yolunda davacıya bildirimi yapılan Belediye Başkanlığının 9.6.1982 gün 1580 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

Davacının 3 yıl için Belediyeden kiraladığı kültürpark içerisindeki çay bahçesinde çay bahçesinin müşterilerinden başka dışarıya da dondurma ve meşrubat sattığı dosya içeriğiyle anlaşılmaktadır.

……. Belediyesi 1982 Gelir tarifesinin 9. maddesinde Kültürpark içinde bulunduğu yer göz önüne alınmaksızın sezonluk olarak çalışma gösterecek dondurma, meşrubat ve sandviç büfelerinden alınacak ücret belirlenmiş, çayhane, lokanta ve restoranlarda bulunan dondurma, meşrubat ve sandviç büfelerinin de aynı ücrete bağlandığı, ancak içe dönük olarak çalıştıkları durumda bu ücret uygulamasının yapılmayacağı öngörülmüştür.

Olayda davacının çayhane içerisindeki büfede dışarıya meşrubat ve dondurma satışı yaptığı tartışmasız olduğuna göre, yukarıda açıklanan tarife kuralı uyarınca ücretini ödemesi ve sözleşme yapması gerektiğinden Belediyece anılan kararın alınmasında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenle, temyiz isteminin 2577 sayılı İdari Yargılama usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrası uyarınca kabulü ile ……. İdare Mahkemesinin 4.7.1983 günlü ve E: 1982/5, K: 1983/279 sayılı kararının bozulmasına, aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca dosyadaki bilgi ve belgeler işin esası hakkında karar vermeye yeterli olduğundan işin esasının incelenmesine geçilerek, dava konusu işlemde yasaya aykırılık bulunmadığından davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına 1600.- lira temyiz harcı ile 3400.- lira avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine 4.10.1984 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

AZLIK OYU

Davacının 3 yıllığına Belediyeden kiraladığı çay bahçesinde dışa dönük dondurma ve içecek şeyler sattığı ileri sürülerek bu satış için Belediye Gelir tarifesi uyarınca ayrıca 78.500 lira ödemesi ve ek bir sözleşme yapması aksi halde çay bahçesi işletme ruhsatının iptal edileceğine ilişkin işlem dava konusu yapılmaktadır.

Bu işlem

1- Davacının belediye ile yaptığı sözleşmeye aykırı davranması nedeni ile ek bir sözleşme yapması ve ayrıca bir ücret ödemesi gerektiği,

2- Buna uyulmadığı takdirde verilen çay bahçesi işletme izninin dışarıya dondurma, sandviç ve içecek şeyler satılmasını kapsamadığından izin dışı iş yapılması nedeni ile çay bahçesi işletme izninin (ruhsatının) iptal edileceği konularını kapsamaktadır.

Hiç kimse kamu gücü kullanılarak sözleşme yapmaya zorlanamaz. Davacı sözleşme dışı davranmakta ise belediye ancak adliye mahkemesinde çay bahçesi kiralanmasına ilişkin davacı ile arasındaki sözleşmenin iptalini veya sözleşme dışı davranışı nedeni ile tazminat ödemesini dava edebilir.

Kararın, izin (ruhsat) dışı iş yapılması nedeni ile iznin iptal edileceği kısmına gelince, belediyece verilen izin her şeyden önce o işin yapılmasında kamu sağlığı ve düzeni yönünden bir sakınca olmadığını, sonra da o işin yapılması için yasalarla belirli tarifelere uygun ücretin ödendiğim göstermektedir. Çay bahçesi olarak işletilen yerde dondurma ve içecek şeyler satılmasının bir sakıncası olduğu düşünülemez. Verilen işletme izninde içeriye veya dışarıya olması yolunda bir ayırımı gözetilmesi kamu sağlığı veya düzeni ile değil sözleşmeye uyulup uyulmaması ile ilgilidir ki bu da yukarıda belirtildiği üzere bir özel hukuk sorunudur. Bu durumda alınan izne (ruhsata) dayanılarak satılan ve bu iznin kapsamı içinde olan işler nedeni ile iznin iptal edilmesi yerinde görülmediğinden ……. İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile aksine verilen karara karşıyız.