Belediyenin tanıtım hizmetleri için yaptığı harcamaların kamu zararı oluşturup oluşturmadığına dair hukuki değerlendirme ve Sayıştay’ın yerindelik denetimi sınırları (Sayıştay)

KONU: Tanıtım danışmanlık hizmet alımı

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

235 sayılı İlamın 8 inci maddesiyle, niteliği itibarıyla Belediyenin tanıtımını aşan mahiyette olan, Belediyeye ait bir görevin ifası kapsamında olmayan, satın alınan hizmete veya hizmetin kabulüne ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belgesi bulunmayan hizmet alımı için ödenen … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

11.12.2019 tarih ve 47034 sayılı Temyiz Kurulu Kararıyla, 235 sayılı İlamın 8 inci maddesi hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

5393 sayılı Kanunun “belediyenin görev ve sorumlulukları” kenar başlıklı 14 üncü maddesinde: “… kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, …hizmetlerini yapar veya yaptırır …” hükmü yer almaktadır.

5393 sayılı Kanunun “belediyenin giderleri” kenar başlıklı 60 ıncı maddesinin k bendinde tanıtım giderleri belediye giderleri arasında sayılmıştır.

İlama konu uygulamada, Belediye tarafından sunulan hizmetlerin tanıtımı, ulusal basın gezisi organize edilmesi, çıkacak haberlerin takibi ve Belediye Başkanının ulusal bir yayına konuk edilmesi amacıyla … Ltd.Şti.den hizmet alımı yapılarak bedelinin Belediye bütçesinden ödendiği görülmüştür.

İlama konu olan hizmet satın alınması işinde, Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 49 uncu maddesine uygun olarak, onay belgesi, piyasa fiyat araştırması tutanağı, fiyat soruşturması ve sözleşme, fatura, hizmet teslim tutanağı ödeme emri belgesine eklenmiştir. Bu belgelerin incelenmesinde karar tarihinin 23.06.2015 olduğu, hizmet teslim tarihinin 25.06.2015 olduğu, fatura tarihinin 25.06.2015 olduğu görülmektedir.

Hizmet alım işinde yüklenici firma olan … Ltd.Şti. tarafından Belediyeye sunulan, ilama konu hizmet alımı işinin somut içeriğini bildiren yazıda: “… Belediyesi koordinasyonunda ulusal basın gezisinin organize edilmesi, çıkacak haberlerin takibi ve Başkan’ın İstanbul’da tv programlarına konuk edilmesiyle ilgili basın danışmanlığı hizmetinin gerçekleştirilmesi kapsamında danışmanlık ücreti olarak … LTD.ŞTİ. tarafından üç ay sürecek bir çalışma için; toplam … TL + KDV talep edilmektedir” ifadeleri yer almaktadır.

Buna göre üç ay sürecek bir çalışma için 23.06.2015 olan karar tarihinden iki gün sonra 25.06.2015 tarihinde hizmet teslim alındığına dair tutanak düzenlenmiştir.

Dilekçe ve ekleri incelendiğinde, ibraz edilen gazete yazılarının satın alınan hizmetin kapsamı kısmen gösterdiği, bu yazıların bir kısmının ihale tarihinden öncesi bir tarihli olduğu, bir kısmının ise işin açıklamasında belirtilen üç aylık sürenin sonrası tarihli olduğu, bu yazıların hizmet alımı kapsamında yapılan çalışmaların sonucu olup olmadığının belli olmadığı, dolayısıyla alınan somut hizmetin belli olmadığı görülmektedir.

BU İTİBARLA, 235 sayılı ilamın 8 inci maddesiyle verilen … TL kamu zararının tazmini kararının Tasdiki kararını içeren 11.12.2019 tarih ve 47034 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA (Temyiz Kurulu ve ….Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …, …’ın aşağıda yer alan karşı oy gerekçesine karşı) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 24.02.2021 tarih ve 49106 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Karşı oy gerekçesi

Temyiz Kurulu ve ….Daire Başkanı …, Üyeler …, …, …, …’ın karşı oy gerekçesi:

5393 sayılı Kanunun “belediyenin görev ve sorumlulukları” kenar başlıklı 14 üncü maddesinde: “Belediye, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla … kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, …hizmetlerini yapar veya yaptırır …” hükmü yer almaktadır.

5393 sayılı Kanunun “belediyenin giderleri” kenar başlıklı 60 ıncı maddesinin k bendinde tanıtım giderleri belediye giderleri arasında sayılmıştır.

İlama konu uygulamada; Belediye tarafından sunulan hizmetlerin ulusal düzeyde tanıtımı, ulusal basın gezisi organize edilmesi, çıkan haberlerin takibi, Belediye Başkanının çeşitli televizyon programlarına konuk edilmesi, Belediyenin ulusal düzeyde yayın yapan medya ile ilişkilerinin yönetilmesi amaçlarıyla … Ltd.Şti.den hizmet alımı yapıldığı görülmüştür. Bu hizmet alımı kapsamında yürütülen faaliyetler Belediyenin kültürel açıdan ve turizm açısından gelişimine katkı sağlamış, … bölgesinin tanıtılıp daha çok turist gelmesine katkı sağlamış ve Belediyenin ülke düzeyinde tanıtımına katkıda bulunmuştur.

Daire İlamının gerekçesinde (alımı yapılan işin) nitelik itibarıyla beldenin tanıtımını aşan mahiyette olduğu ve belediyeye ait bir vazifenin ifası ilişkisi bulunmadığı ifadelerine yer verilmiştir. … İlçesi ulusal basında tanıtım organizasyonu ve danışmanlık hizmeti satın alınması işi kapsamında:

– … İlçesinin ulusal basında tanıtılmasının sağlanması,

– Vatandaşların belediye hizmetleri ile ilgili olarak bilgilendirilmesi ve nasıl yararlanacaklarının anlatılması,

– ulusal basın gezisi organize edilmesi,

– Basında çıkan haberlerin takibi,

– Belediye Başkanının çeşitli televizyon programlarına konuk edilmesi,

– …’nın kültürel açıdan ve turizm açısından gelişimine katkı sağlanması,

– … bölgesinin tanıtılıp daha çok turist gelmesine katkıda bulunulması,

– Genel bir ifadeyle, ulusal basın aracılığı ile … ve tüm Türkiye ile etkili iletişim kurmak ve medya ilişkilerinin yönetilmesi

hedeflenmiş ve bunlar kısmen veya tamamen gerçekleştirilmiştir. Hedeflenen ve gerçekleştirilen bu hususların Beldenin tanıtımını aşan mahiyette olmadığı değerlendirilmektedir.

Ayrıca, beldenin ve belediye hizmetlerinin tanıtımının yapılması 5393 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi kapsamında bir yetki ve görevin ifası niteliğindedir.

Daire İlamının gerekçesinde ayrıca “… alımı yapılan hizmetin kapsamı da alım yapılmasını gerektirecek mahiyette değildir …” ifadesi yer almaktadır. 5393 sayılı Kanunun “belediyenin görev ve sorumlulukları” kenar başlıklı 14 üncü maddesinde yer alan “… kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, …hizmetlerini yapar veya yaptırır …” hükmü karşısında Belediyenin yapmak veya yaptırmak şeklinde takdir hakkı bulunmaktadır. 6085 sayılı Kanunun “denetimin genel esasları” başlıklı 35 inci maddesinde “… Sayıştay tarafından yerindelik denetimi yapılamaz, idarenin takdir yetkisini sınırlayacak ve ortadan kaldıracak karar alınamaz” denilmektedir. Buna göre, Belediyenin tanıtım (turizm ve ticaret dahil birçok yönden beldeyi etkileyen sonuçları var) konusunda hizmet alımı yapması Belediyenin takdir yetkisi dahilindedir. Sorumlular da dilekçelerinde bu durumu Beldenin ulusal düzeyde tanıtılması işinin mahiyeti itibariyle belediye personeli ile karşılanamayacak nitelikte olduğu gerekçesiyle açıklamıştır.

İlamın gerekçesinde yer alan bir diğer husus “ödeme emri eki belgeler arasında da hizmetin satın alındığına, hizmet kapsamında hangi işlerin gerçekleştirildiğine ilişkin bir belge de bulunmamaktadır” olarak ifade edilmiştir. Ancak bu gerekçenin de yerinde olmadığı değerlendirilmektedir. Karar düzeltilmesi dilekçesi ekleri arasında: gazete haberleri, köşe yazıları, ödeme emri belgesi, hizmet teslim tutanağı, karar tutanağı, piyasa fiyat araştırması tutanağı, fatura, ihaleye katılan her bir firmaya ait fiyat soruşturması ve sözleşmesi, malzeme istek fişi, ihaleyi alan firma tarafından hazırlanmış olan organizasyon ve danışmanlık hizmetinin amacı, süresi, bu kapsamda yapılacak çalışmalara dair yazı yer almaktadır. Buna göre, hizmet alımının kanıtlayıcı belgeleri olan ve 235 sayılı İlamda ödeme emri belgesinde ekli bulunmadığı belirtilen gazete haberleri, köşe yazıları ve organizasyonun gerçekleştirildiğine dair belgeler karar düzeltilmesi dilekçesi ekinde yer almaktadır. Esasen bu belgelerin ödeme emri belgesi ekinde bulunmaması, hizmet alımı işlerinin tabiatı gereğidir. Hizmet alımı işlerinin tabiatına uygun olarak, İlama konu uygulamada, organizasyon ve danışmanlık hizmeti satın alınması kapsamında yapılacak iş ve işlemlerin üç aylık süre zarfında yerine getirilmesi hedeflenmiş ve hizmet alımı buna göre gerçekleştirilmiştir.

BU İTİBARLA, 235 sayılı İlamın 8 inci maddesi hükmünün Tasdikine karar verilen 11.12.2019 tarih ve 47034 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLDUĞUNA, yukarıda belirtilen gerekçelerle 235 sayılı İlamın 8 inci maddesine konu ulusal basın gezisi organizasyonu ve danışmanlık hizmet alımında kamu zararı oluşmadığı değerlendirildiğinden, 235 sayılı İlamın 8 inci maddesi hükmünün KALDIRILMASINA karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.)