ÖZET: Belediyenin teknik personel eksikliği nedeniyle, çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürlüklerinden yapı ruhsatı talep edilmiştir. İlgili yazıda, belirli bir parselde akaryakıt ve LPG istasyonu inşası için yapı ruhsatı başvurusu yapılmış, ancak belediyenin teknik personel yetersizliği nedeniyle bu ruhsatın il müdürlüğü tarafından verilmesi istenmiştir. Bu durum, yapı ruhsatı işlemleri için Bakanlık görüşünün talep edilmesine yol açmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelerin görev ve sorumluluklarını belirlemekte, 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yetkilerini tanımlamaktadır. Bakanlık, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izinleri gibi işlemleri belirli şartlar altında resen gerçekleştirme yetkisine sahiptir. Ancak, 3194 sayılı İmar Kanunu gereği, yerleşim alanlarındaki yapılaşmaların uygunluğunun sağlanmasında öncelikli sorumluluk belediyelere aittir.

Sonuç olarak, belediyelerin, yapı ruhsatı düzenleme ve ilgili projelerin onaylanmasında gerekli uzmanlık ve personel istihdamını sağlaması gerekmektedir. Bu bağlamda, yapı ruhsatı işlemlerinin yürütülmesi, ilgili mevzuat çerçevesinde belediyelerin sorumluluğundadır ve bu durumun Bakanlık tarafından değerlendirilmesi mümkün değildir.

Not: Belediyesince teknik personeli bulunmaması sebebi ile çevre, şehircilik ve iklim değişikliği il müdürlüklerince verilmesi istenen yapı ruhsatına ilişkin yapılması gereken iş ve işlemler hk.

T.C.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI

Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : E-14399437-622.02-4629992 04/10/2022 Konu : Görüş (Yapı ruhsatı verilmesi hk.)

… VALİLİĞİNE

(Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü)

İlgi : a) . tarihli ve . sayılı yazınız.

b) Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünün 20.09.2022 tarihli ve E.4504089 sayılı yazısı.

İlgi (a)’da kayıtlı yazınızda, . Belediyesinin . tarihli ve . sayılı yazısı ile, İliniz, . ilçesi, . Mahallesi, . ada, . nolu parselde yapılması planlanan akaryakıt ve LPG istasyonu için parsel maliki tarafından yapı ruhsatı talep edildiği, . Belediyesinin teknik personeli bulunmaması sebebiyle söz konusu yapı ruhsatının İl Müdürlüğünüzce verilmesi belirtilmiş olup parsel maliki tarafından talep edilen ve . Belediyesince teknik personeli bulunmaması sebebi ile İl Müdürlüğünüzce verilmesi istenen yapı ruhsatına ilişkin yapılması gereken iş ve işlemler hususunda Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Bilindiği üzere, 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 üncü maddesinde belediyenin görev ve sorumlulukları, 15 inci maddesinde ise belediyelerin yetkileri ve imtiyazları açıklanmış olup bu kapsamda belediyeler, kanunların kendilerine verdiği görev, sorumluluk, yetki ve imtiyazlar çerçevesinde mahalli müşterek ihtiyaçları karşılamakla yükümlü kamu tüzel kişiliği haiz idarelerdir.

1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını düzenleyen bölümünde yer alan 97 nci maddesinde “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır:

ç) Her tür ve ölçekteki fiziki planlara ve bunların uygulanmasına yönelik temel ilke, strateji ve standartları belirlemek ve bunların uygulanmasını sağlamak, Cumhurbaşkanınca yetkilendirilen alanlar ile merkezi idarenin yetkisi içindeki kamu yatırımları, mülkiyeti kamuya ait arsa ve araziler üzerinde yapılacak her türlü yapı, milli güvenliğe dair tesisler, askeri yasak bölgeler, genel sığınak alanları, özel güvenlik bölgeleri, enerji ve telekomünikasyon tesislerine ilişkin etütleri, harita, her tür ve ölçekte çevre düzeni, nazım ve uygulama imar planlarını, parselasyon planlarını ve değişikliklerini resen yapmak, yaptırmak, onaylamak ve başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde yetkili idarelerce ruhsatlandırma yapılmaması halinde resen ruhsat ve yapı kullanma izni vermek,” hükmü yer almaktadır.

Konuyla ilgili olarak Bakanlığımız Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünden alınan ilgi (b) yazıda “3194 sayılı İmar Kanununun 1 inci maddesinde; “Bu Kanun, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.” hükmüne,

5. maddesinde; “İlgili idare; belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye, dışında valiliktir.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu kapsamda yerleşmelerin fen kurallarına ve ilgili mevzuatına uygun teşekkülünden belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde öncelikle belediyeler sorumlu olduğundan yapı ruhsatının düzenlenmesine esas olmak üzere idarelere sunulması imar mevzuatında hükme bağlanmış tüm etüt ve projelerin, yeterli uzmanlığı haiz ilgili meslek mensuplarınca hazırlanması, kontrol edilmesi ve onaylanması, dolayısıyla Yönetmelikte buna dair şart öngörülmemiş olsa da belediyelerin bu görev ve yetkileri sağlıklı bir şekilde yerine getirmesine yönelik gerekli personel istihdamını sağlaması gerektiği değerlendirilmekle birlikte, konunun 5393 sayılı Kanun kapsamında Genel Müdürlüğünüzce değerlendirilerek ilgili idareye bilgi verilmesi …” şeklindeki ifadelere yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, belediyelerin 3194 sayılı Kanun ve 5393 sayılı Kanun ile kendisine tevdi edilen görev ve sorumlulukları yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde yürütmesi gerektiği, bu kapsamda yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamanın belediyelerin görevi ve sorumluluğunda olduğu, bu itibarla yazıda belirtilen hususun anılan Kararname kapsamında değerlendirilmesinin mümkün olmadığı mütalaa edilmektedir.

Bilgilerini rica ederim.

Bakan a.

Genel Müdür