|
ÖZET: 5393 sayılı Belediye Kanunu çerçevesinde, iki köyün mahalle olarak bir belediyeye katılması için yapılan referandum olumlu sonuçlanmış ve gerekli meclis kararı ile Valilik onayı alınmıştır. Ancak, bu katılma işleminin hangi tarihte yürürlüğe gireceği konusunda belirsizlik bulunmaktadır. Kanunun 12. maddesi gereğince, alınan kararların kesinleşme tarihini takip eden yılın ocak ayının birinci gününden itibaren yürürlüğe gireceği belirtilmiştir. Bu durumda, katılma işleminin 1 Ocak 2023 veya 30 Mart 2024 tarihlerinde gerçekleşip gerçekleşmeyeceği önem kazanmaktadır.
Belediye sınırlarının kesinleşmesi, belediye meclisi kararı ve kaymakam görüşü ile valinin onayı ile sağlanmaktadır. Katılma işlemleri, katılacak belde sakinlerinin oylarına başvurulmadan gerçekleştirilebilmektedir. Ayrıca, büyükşehirlerde bu tür birleşme ve katılma işlemleri, ilgili ilçe veya ilk kademe belediye meclisinin görüşü doğrultusunda büyükşehir belediye meclisinde karara bağlanmaktadır. Katılan köylerin tüzel kişiliği, ilk mahallî idareler seçimlerine kadar devam ederken, bu süreçteki değişiklikler mevcut planlar çerçevesinde yapılabilmektedir. Sonuç olarak, katılma işlemi ile ilgili tüm süreçler, belirlenen mevzuat hükümleri doğrultusunda yürütülmekte ve bu süreçlerin tamamı, yerel yönetimlerin işleyişine doğrudan etki etmektedir. |
Not: Belediyeye katılmaya ilişkin kararların uygulanması hk.
T.C.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 71188846-622.02-5597759 20/03/2023 Konu : GÖRÜŞ (Köyün Mahalle Olarak Belediyeye Katılması Hk)
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi : … tarihli ve … sayılı yazınız.
İlgi yazınızda özetle, 5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesi kapsamında 2 köyün mahalle olarak Belediyenize katılımı için referandum yapıldığı, yapılan referandumun katılım yönünde sonuçlandığı, Belediyenizce meclis kararı alındığı ve katılım için Valilik oluru verildiği, bu bağlamda fiilen katılma işleminin 5393 sayılı Kanunun 12 nci maddesine göre 01.01.2023 tarihinde mi, 30.03.2024 tarihinde mi gerçekleşeceği konusunda Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.
Bilindiği üzere 5393 sayılı Belediye Kanununun 6 ncı maddesinde “Belediye sınırları, belediye meclisinin kararı ve kaymakamın görüşü üzerine valinin onayı ile kesinleşir.
Kesinleşen sınırlar, valilikçe yerinde uygulanmak suretiyle taraflara gösterilir ve durum bir tutanakla belirlenir. Kesinleşen sınır kararları ile dayanağı olan belgelerin birer örneği; belediyesine, mahallî tapu dairesine, il özel idaresine ve o yerin mülkî idare amirine gönderilir.
Kesinleşen sınırlar zorunlu nedenler olmadıkça beş yıl süre ile değiştirilemez.” hükmü, 8 inci maddesinde “Belde, köy veya bunların bazı kısımlarının bir başka beldeye katılabilmesi için bu yerlerin meskûn sahalarının katılınacak beldenin meskûn sahasına uzaklığı 5.000 metreden fazla olamaz.
Bir belde veya köyün veya bunların bazı kısımlarının meskûn sahasının, komşu bir beldenin meskûn sahası ile birleşmesi veya bu sahalar arasındaki mesafenin 5.000 metrenin altına düşmesi ve buralarda oturan seçmenlerin yarısından bir fazlasının komşu beldeye katılmak için başvurması hâlinde, katılınacak belde sakinlerinin oylarına başvurulmaksızın, katılmak isteyen köy veya belde veya bunların kısımlarında başvuruya ilişkin oylama yapılır. Oylama sonucunun olumlu olması hâlinde başvuruya ait evrak, valilik tarafından katılınacak belediyeye gönderilir. Belediye meclisi evrakın gelişinden itibaren otuz gün içinde başvuru hakkındaki kararını verir. Belediye meclisinin uygun görmesi hâlinde katılım gerçekleşir. Büyükşehirlerde birleşme ve katılma işlemleri, katılınacak ilçe veya ilk kademe belediye meclisinin görüşü üzerine, büyükşehir belediye meclisinde karara bağlanır. Katılma sonrası oluşacak yeni sınır hakkında, 6 ncı maddeye göre işlem yapılır ve sonuç Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bildirilir.
Bir beldenin bazı kısımlarının komşu bir beldeye katılmasında veya yeni bir belde ya da köy kurulmasında, beldenin nüfusunun 5.000’den aşağı düşmemesi gerekir.
Büyükşehir belediyesi bulunan yerlerde ayrılma yoluyla yeni bir belde kurulması için belde nüfusunun 100.000’den aşağı düşmemesi ve yeni kurulacak beldenin nüfusunun 20.000’den az olmaması şarttır.
Bu madde uyarınca gerçekleşen katılmalarda, katılınan belde ile bazı kısımları veya tümü katılan köy veya belde arasında; taşınır ve taşınmaz mal, hak, alacak ve borçların devri ve paylaşımı, aralarında düzenlenecek protokolle belirlenir.
Birleşme ve katılma işlemlerinde bu maddede düzenlenmeyen hususlarda 4 üncü madde hükmüne göre işlem yapılır.” hükmü,
12 nci maddesinde “4, 6, 7, 8 ve 9 uncu maddelerde belirtilen kararlar kesinleşme tarihini takip eden yılın ocak ayının birinci gününden itibaren yürürlüğe girer. 4 üncü maddeye göre belediye kurulan yerlerde 2972 sayılı Mahallî İdareler ile Mahalle Muhtarlıkları ve İhtiyar Heyetleri Seçimi Hakkında Kanunun 29 uncu maddesine göre seçim yapılır.
8 inci maddede geçen birleşme ve katılmalara, 9 uncu maddede geçen mahalle kaldırılmasına, 11 inci maddede geçen belediye ve köy tüzel kişiliğinin kaldırılmasına veya bir beldenin köye dönüştürülmesine dair kararlar ilk mahallî idareler seçimlerinde uygulanır ve seçimler bu yerlerin yeni durumlarına göre yapılır.
Birleşme, katılma veya tüzel kişiliğin kaldırılması sonucu tüzel kişiliği ilk mahallî idare seçimlerine kadar devam edecek olan belediye ve köylerde, birleşme ve katılma işleminin gerçekleşmesi veya Cumhurbaşkanı kararının yayımlandığı tarihten itibaren yeni nazım ve uygulama planı yapılmaz; mevcut planlarda yapılması gereken zorunlu değişiklik ve her türlü imar uygulaması katılınacak belediyenin uygun görüşü alınarak yapılır. Uygun görüş verilmeyen plan değişiklikleri yapılamaz.
Tüzel kişiliği sona erecek belediye ve köylerin taşınmazlarının satılması ile vadesi tüzel kişiliğin sona ereceği tarihi aşan borçlanma yapılması Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayına tabidir.
Belediye ihbar ve kıdem tazminatlarının ödenmesi konusunda, 68 inci maddenin (d) bendinde öngörülen sınırlamaya bağlı olmaksızın Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayı ile borçlanma yapabilir. Bu amaçla yapılan borçlanmalar ihbar ve kıdem tazminatı dışında hiçbir gider için kullanılamaz.
Bu Kanunda öngörülen nüfus büyüklüğü için Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca bildirilen nüfus esas alınır.
Mevzuatla orman köyleri ve orman köylüsüne tanınan hak, sorumluluk ve imtiyazlar orman köyü iken mahalleye dönüşen yerler için devam eder. Bu hüküm, belde iken sakinleri orman köylüsüne tanınan hak, sorumluluk ve imtiyazlardan yararlanan mahalleye dönüştürülen beldeler için de geçerlidir. Bir belediyeye katılarak mahalleye dönüşen köy, köy bağlısı ve belediyelerce kullanılan mera, yaylak, kışlak gibi yerlerden bu mahalle sakinleri ve varsa diğer hak sahipleri 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanunu hükümleri çerçevesinde yararlanmaya devam eder.” hükmü,
14 üncü maddesinde “…
Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar.
.” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’un 2 nci maddesinin beşinci fıkrasında “. Belde, köy, mahalle veya bunların bazı kısımlarının bir belediyeye katılması veya birleşmesi halinde bu belediyelerin payı, katılma veya birleşmenin fiilen gerçekleştiği tarihi takip eden Ocak ayının birinci gününden itibaren yeni nüfuslarına göre hesaplanır.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri çerçevesinde; 5393 sayılı Kanunun 8 inci maddesi kapsamında (sınırların tespiti dâhil) alınan kararların kesinleşme tarihini takip eden yılın ocak ayının birinci gününden itibaren yürürlüğe gireceği, buna bağlı olarak belediye paylarına ve hizmetlerine ilişkin iş ve işlemlerin aynı tarih esas alınmak suretiyle yerine getirileceği, öte yandan 8 inci maddede geçen birleşme ve katılmalara dair kararların ilk mahallî idareler seçimlerinde uygulanacağından katılma sonucu katılan köylerin tüzel kişiliğinin ilk mahallî idare seçimlerine kadar devam edeceği ve seçimlerin bu yerlerin yeni durumlarına göre yapılacağı değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Dağıtım:
Gereği: Bilgi:
… Belediye Başkanlığına … Valiliğine