|
ÖZET: Başvuran, şap aşılarının sayısındaki eksiklik nedeniyle ceza verilmesini talep etmiş, ancak yapılan incelemede belgede tahrifat yapıldığı ve aşıların teslimatında 190 adet yerine 90 adet aşı teslim edildiği tespit edilmiştir. Başvuran, belgede tahrifatın kimin tarafından yapıldığını bilmediğini belirtmiş, bu durum sadece tahrifatın kendisi tarafından yapılmadığına dair bir şüphe oluşturmuştur.
Başvuranın aşıların teslimi ile ilgili görevlendirilmiş olması ve kaybolan aşıların maddi değerinin tespit edilerek kendisinden tahsil edilmesi, Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereğince sorumluluğunu ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, aşıların kaybedilmesi nedeniyle başvuranın sorumlu tutulması ve zararın kendisinden tahsil edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır. Bu durum, kamu görevlisinin sorumluluğu ve kamu zararının tahsili açısından önemli bir hukuki tespittir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/65403-S.20.71015
BAŞVURU NO : 2020/3441
KARAR TARİHİ : 21/07/2020
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Tarafına verilen cezanın kaldırılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 19/02/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, şap aşılarının sayısında eksiklik olması nedeni ile tarafına ceza verildiği söz konusu aşılarda bir kaybın olmadığından bahisle tarafına verilen cezanın iptalini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Mardin Valiliği tarafından gönderilen 17/03/2020 tarihli cevabi yazısı ve dosya kapsamındaki belgelerde özetle; Başvuranın Yeşilli İlçe Müdürlüğünde Veteriner Sağlık teknikeri olarak görevli olduğu, yapılan iş dağılımı neticesinde “Aşıların dağıtımı, soğuk zincir ve kayıtlarının tutulması ile ilgili işlemleri yürütmekle görevlendirildiği”, yapılan soruşturma neticesinde de ilgili İlçe
Müdürlüğüne 190 adet aşı yerine 90 adet aşının teslim edildiği dolayısıyla 100 adet aşının eksik olduğunun tespit edildiği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.”
4. 29/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir. ” 5. 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun “Kanundaki terimler” başlıklı 3 üncü maddesinde; Amme borçlusu veya borçlu terimi: Amme alacağını ödemek mecburiyetinde olan hakiki ve hükmi şahısları ve bunların kanuni temsilci veya mirasçılarını ve vergi mükelleflerini, vergi sorumlusunu, kefili ve yabancı şahıs ve kurumlar temsilcilerini, 6. Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6.1.
“Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde “Sorumlu: Kamu zararının oluşmasına sebep olan kamu görevlisini, 6.2. Kamu zararının belirlenmesi başlıklı 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (e ) bendinde; “Kamu zararının belirlenmesinde; Görevlilere teslim edilen taşınırların zarara uğraması, 6.3. “.Kamu zararının tespiti ve bildirilmesi” başlıklı 7 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde; “Kontrol, denetim veya inceleme, sonucunda tespit edilir.” 6.4. “Kamu zararından doğan alacakların tahsil şekilleri” başlıklı 12 nci maddesinde
“Kamu zararından doğan alacaklar, sorumlulardan ve/veya ilgililerden, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte tahsil edilir.
(2) Tespit edilen kamu zararları; a) Rızaen ve sulh yolu ile ödenmek, b) (Değişik:RG-15/6/2019-30802-C.K.-1147/7 md.) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk
Borçlar Kanunu hükümlerine göre takas yapılmak, c) 2004 sayılı Kanun hükümleri uygulanmak, suretiyle tahsil edilir.”
Hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Başvuran, şap aşılarının sayısında eksiklik olması nedeni ile tarafına ceza verildiği söz konusu aşılarda bir kaybın olmadığından bahisle tarafına verilen cezanın iptalini talep etmektedir.
9. İdare tarafından gönderilen belgelerde; 100 adet aşının eksik olması nedeni ile soruşturma açıldığı, yapılan soruşturma neticesinde Midyat İlçe Müdürlüğüne aşı teslim edildiği ilçe müdürlüğünde tutulan teslimat belgelerinde 90 adet aşı teslim edildiği ve alındığına dair imzaların olduğu, ancak İl Müdürlüğüne iletilen diğer nüshasında 190 şişe aşı teslim edildiği ve alındığına ilişkin bilginin yer aldığı tespit edilmiştir. Başvuranın yaptığı savunma neticesinde ise söz konusu belgede tahrifatın kimin tarafından yapıldığını bilmediğini belirttiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla belgede tahrifat yapıldığı kesin olup, ilçe müdürlüğüne 190 adet aşı yerine 90 adet aşı teslim edildiği de ilgili tarafından doğrulandığı beyanlardan anlaşılmıştır.
Sadece söz konusu tahrifatın tarafınca yapılmadığına ilişkin bir beyanda bulunulduğu dolayısıyla sadece bu hususta bir şüphenin varlığının mevcut olduğu anlaşılmıştır.
10. Söz konusu aşıların teslimi ile ilgili görevlendirilmiş olan başvuranın aşıların kaybolmasından dolayı sorumlu tutulduğu anlaşılmış olup, ilgili aşıların maddi değeri tespit edilmek suretiyle başvurandan tahsil edildiği tespit edilmiştir. Aşıların dağıtımı ile görevli olan başvuranın Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereğince sorumlu sıfatında olduğu, dolayısıyla ilgili kamu zararının oluşmasına sebebiyet vermesi nedeniyle de tarafından tahsil edildiği anlaşılmıştır.
11. Yapılan değerlendirme neticesinde; ilgili aşıların kaybedilmesi nedeniyle başvuranın sorumlu sıfatıyla uğranılan zararın kendisinden tahsil edilmesinde mevzuata aykırılık saptanmamıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu kapsamda idarenin “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmıştır, bu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili İdarelerin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Mardin İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURAN ve Tarım ve Orman Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi