|
ÖZET: Bu karar, 667 sayılı KHK ile kapatılan bir üniversiteden Ankara Üniversitesine geçiş yapan bir öğrencinin eğitim ücreti ile ilgili yaşadığı hukuki uyuşmazlığı ele almaktadır. Öğrenci, daha önce ödediği eğitim ücretinin belgelerini tam olarak sunamadığı için, benzer durumdaki diğer öğrencilere kıyasla daha yüksek bir ücret talep edildiğini iddia etmiştir. İdare, öğrencinin belgelerini ibraz edemediği gerekçesiyle belirlenen ücretin ödenmesini istemiştir. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, öğrencinin daha önceki üniversitesine ödediği ücretin 6.000 Dolar olduğu tespit edilmiştir.
Hukuki değerlendirmede, Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı olarak benzer durumdaki öğrencilerden daha yüksek ücret alındığı belirlenmiştir. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’nın belirlediği usul ve esaslar çerçevesinde, belgelerini tam olarak sunamayan öğrencilerin eğitim ücretinin belirlenmesinde eşitlik ilkesine uygun hareket edilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, başvuranın iddialarının yerinde olduğu kabul edilerek, Ankara Üniversitesi Rektörlüğü’ne eşitlik ilkesine uygun bir şekilde eğitim ücreti tahsil edilmesi yönünde tavsiyede bulunulmuştur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 9126-9126 |sayi|86171061-101.07.04-E.86171061-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/16173 2017/ 16173
KARAR TARİHİ : 29/05/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Yükseköğretim Kurulu (YÖK)
Başkanlığı (Resen), Ankara
Üniversitesi Rektörlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın lisans programı için kendisinden talep edilen eğitim ücretine itirazı hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 20/12/2017 20.12.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran; Üniversitesi Fakültesine 6.000 Dolar eğitim ücreti
ile kayıt olduğunu, yabancı kontenjan öğrencisi iken bu Üniversitenin 667 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname ile kapatılmasının ardından Ankara Üniversitesine YÖS (Yabancı Uyruklu Öğrenci
Sınavı) öğrencisi statüsüyle yerleştirildiğini, kendisinin ve benzer durumda olan YÖS öğrencilerinin eğitim ücreti olarak 6.000 Dolar ödediklerini, kendisinden önceki eğitim ücretini belgelendirmesinin istendiğini, yapmış olduğu ödemelerin dekontlarını belge olarak sunduğunu, ancak Üniversiteden almış olduğu kabul mektubu karşılığında ödemiş olduğu 1.000 Dolara karşılık sunmuş olduğu belgelerin kabul edilmediğini, dolayısıyla aynı Üniversitede okumakta olan benzer durumdaki öğrencilerden eğitim ücreti olarak 18.000 TL talep edilirken, kendisine yaklaşık 25.000 TL’lık bir ödeme çıkarıldığını, bu sene itibarıyla da yaklaşık 30.000 TL talep edildiğini ve bu tutarın normalde ödemesi gereken tutardan çok yüksek olduğunu iddia ederek, aradaki ücret farkı sebebiyle uğramış olduğu mağduriyetin giderilmesini talep etmektedir .
1 / 8II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Ankara Üniversitesi Rektörlüğünün konuya ilişkin 24/ 01/ 2018 tarih ve sayılı yazısı ve
eklerinde özetle;
2.1) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından Koordinatör Üniversite olarak tayin edilen
Yıldırım Beyazıt Üniversitesi’nden alınan yazı kapsamında Yabancı uyruklu öğrencilerin kapatılan
Üniversitesi Fakültesine ödedikleri ücretin 6000 USD olduğu ve bu kapsamda adı geçen öğrenciden de 7000 USD değil 6000 USD’lik dekontlarını ibraz etmesinin istendiği,
2.2) Adı geçen öğrencinin iddiası doğru olmadığı için benzer durumda olan YÖS öğrencilerine
kıyasla kendisinden fazla bir ücret alınması durumunun söz konusu olmadığı,
2.3) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 31/ 01/ 2017 tarih ve 57802651 sayılı “ 667 sayılı KHK ile
yerleşen öğrencilerin ücretleri” konulu yazısının 4’üncü paragrafında “Öğrencinin gerekli şartları sağlaması koşulu ile bursların ve indirimlerin uygulanacağı, sonraki aşamada ise burs ve indirimden geriye kalan tutarların öğrenci tarafından ödendiğine ilişkin kanıtlayıcı belgeleri üniversiteye ibraz etmeleri gerektiği, ancak öğrenci tarafından ücretin ödendiğine ilişkin herhangi bir belgenin ibraz edilmemesi halinde ise Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından hazırlanmış olan tabloların uygulanacağı” hükmü ile yazının 1’inci maddesinde yer alan “Ayrıca koordinatör üniversitelerde, yabancı uyruklu ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrencilerin ödemeleri gereken ücretlere ilişkin ödeme planları, öğrencilerin kabul mektupları, mütevelli heyet kararları, öğrencilere sağlanacak burslar ile bursluluğun devam koşulları veya bu öğrencilerin ad ve soyadları ile ödeyecekleri ücretlerin belirtildiği isim listeleri varsa öğrenciler bu belgeler üzerinde yazan ücretleri ödeyeceklerdir . Bu öğrencilerden sadece ödeme yaptıklarına ilişkin makbuz, dekont vb . belgeler istenecektir .” hükmü ve aynı yazının 2’nci maddesindeki “Öğrencinin burslu veya indirimli ücret ödediğini iddia etmesi halinde bursluluk durumuna veya indirimli ücret ödeyeceğine ilişkin belgeleri (kişinin ad ve soyadının belirtildiği mütevelli heyet kararı veya üniversite tarafından oluşturulan burslu/indirim uygulanan öğrenci listesi) ibraz etmesi zorunludur .” hükmü kapsamında öğrencilerden dekont, makbuz, pos cihazı çıktısı istendiği, bu durumdaki öğrencilerin standart üniversite eğitim ücretlerinin Koordinatör Üniversite olan Yıldırım Beyazıt Üniversitesinden alınan yazı kapsamında belirlenmiş olduğu, öğrencilerin eksik dekont, makbuz, pos cihazı çıktısı sunmaları durumunda Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından belirlenen 667 KHK Uyarınca Kayıt
Yaptıran Öğrencilerin 2016- 2017 Eğitim Öğretim Yılı Öğrenim Ücretleri’nde yer alan tabloda belirlenen ücretin ödenmesi gerektiğinin belirtildiği,
2.4) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı´nın aynı yazısının 1’inci maddesinin ikinci fıkrasında
“Koordinatör üniversite tarafından gönderilen öğrencilerin ödemeleri gereken ücretlere ilişkin ödeme planları, öğrencilerin kabul mektupları, mütevelli heyet kararları, öğrencilere sağlanacak burslar ile bursluluğun devam koşulları veya bu öğrencilerin ad ve soyadları ile ödeyecekleri ücretlerin belirtildiği isim listeleri varsa öğrenciler bu belgeler üzerinde yazan ücretleri ödeyeceklerdir .” hükmünün yer aldığı, ancak Koordinatör Üniversite olan Yıldırım Beyazıt
Üniversitesi´nden Üniversitelerine böyle bir liste sunulmadığı, aynı yazının 2’nci maddesinde yer alan “Öğrencinin burslu veya indirimli ücret ödediğini iddia etmesi halinde bursluluk durumuna veya indirimli ücret ödeyeceğine ilişkin belgeleri (kişinin ad ve soyadının belirtildiği mütevelli heyet kararı veya üniversite tarafından oluşturulan burslu/indirim uygulanan öğrenci listesi) ibraz etmesi zorunludur .” hükmünde sadece mütevelli heyet kararının yer almakta olduğu, kabul mektubu ile ilgili bir hususun belirtilmediği, 667 sayılı KHK kapsamında Üniversitenin Fakültesine yabancı uyruklu kontenjanı ile yerleşen diğer öğrencilerin kabul mektuplarının bulunmamakta olduğu ve kapatılan üniversitelerine ödemiş oldukları dekontlarını ibraz ettikleri,
2.5) Adı geçen öğrencinin dekontları incelendiğinde 9486,23 TL ile 1000 USD ödediği bu rakamın
da yaklaşık olarak kapatılan üniversitesine kayıt olduğu zamanki kur fiyatıyla 4900 USD’ye karşılık geldiğinin tespit edildiği, öğrencinin kendisine gönderilen ve Üniversiteye ilettiği e-posta mesajı resmi bir belge içermemekle birlikte, YÖK yazısında da belirtildiği üzere Yıldırım Beyazıt
2 / 8Üniversitesi tarafından Üniversitelerine gönderilmiş bir liste bulunmadığı, aynı yazıda kabul
mektubunun kabul edilmesi zorunluluğu gibi bir ifade bulunmamakla birlikte sadece mütevelli heyet kararı veya üniversite tarafından oluşturulan burs/indirimin kabul edileceği hükmünün yer aldığı,
2.6) Adı geçen öğrencinin belgelerini ibraz edemediği için kendisinden 667 KHK Uyarınca Kayıt
Yaptıran Öğrencilerin 2016- 2017 Eğitim Öğretim Yılı Öğrenim Ücretleri tablosuna göre ücret talep edildiği, bu şekilde dekontlarını ibraz edemeyen sekiz ( 8) öğrencinin de Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığı tarafından belirlenen ücreti ödemekte oldukları, bu nedenle öğrenciden talep edilen belgelerin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı´nın belirlediği mevzuat, hükümler ve yazılar kapsamında hakkaniyet açısından uygun olup, Ankara Üniversitesi´nin bunun dışında bir işlem yapmasının mümkün olmadığı, adı geçen öğrencinin Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına da müracaatta bulunduğu fakat Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının kendisini haklı bulmadığı, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile bu konuda yapılan yazışmaların ekte sunulduğu,
2.7) 667 sayılı KHK ile kapatılan üniversitelerden geçiş yapan öğrencilerin Yüksek Öğretim Kurulu
Başkanlığının 667 KHK Uyarınca Kayıt Yaptıran Öğrencilerin 2016- 2017 Eğitim Öğretim Yılı
Öğrenim Ücretleri tablosuna göre ücretlendirilmekte oldukları, belgelerini ibraz edemeyen öğrencilerin Üniversitesi Fakültesi´ne yerleşen öğrenciler için belirlenen 26.148,85 TL´yi ödemiş oldukları, 2017- 2018 Eğitim-Öğretim yılı için Yükseköğretim Kurulu
Başkanlığının 18/ 08/ 2017 tarih ve sayılı 667 sayılı KHK ile kapatılan Üniversitelerin 2017- 2018 Eğitim-Öğretim yılı Ücretleri konulu yazısı kapsamında 2016- 2017 Eğitim-Öğretim ücretlerine %9,79 TÜFE artış oranı uygulanması gerektiğinin belirtildiği ve bahse konu öğrencilerin 2017- 2018 Eğitim Öğretim yılı için belirlenmiş olan 28.708,82 TL ücreti 9 eşit taksitte ödeyecekleri,
2.8) 667 sayılı KHK ile kapatılan üniversitelerden geçiş yapan öğrencilere yönelik bilgilendirme
toplantısı yapıldığı, öğrencilerden bu toplantıda kendilerinden daha önce ödedikleri ücretleri belgelendirmelerinin istendiği, bahse konu duyuru kapsamında 2016- 2017 Eğitim Öğretim yılına ait ödeme yapanların ödemelerine ait banka dekontu, makbuz, hesap ekstresi veya pos cihazları tarafından üretilen belgeleri getirmelerinin istendiği, yine ücretler ve getirilmesi gereken evraklar ile ilgili başka bir duyuru yapıldığı ve konuya ilişkin başka bir yazı kapsamında 2017- 2018
Eğitim-Öğretim yılı TÜFE oranı ile öğrencilere gerekli bilgilendirmenin yapıldığı,
2.9) Adı geçen öğrenci ile Üniversite arasında yapılan ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı´na
sunulan yazışmaların ekte sunulduğu,
2.10) Konuyla ilgili Üniversiteye açılmış/devam etmekte olan vs. bir dava bulunmadığı,
açıklamalarına yer verilmiştir .
3) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının konuya ilişkin 12/ 02/ 2018 tarih ve sayılı
yazısında özetle;
3.1) 23/ 7 / 2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 667 Karar Sayılı “Olağanüstü Hal
Kapsamında Alman Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 2’nci maddesinin birinci fıkrasına istinaden kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerden diğer yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıranlarla ilgili olarak, mezkur maddenin dördüncü fıkrasında yer alan “Kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilir . Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler . Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir .” hükmünün mevcut olduğu,
3.2) KHK ile kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerin belirlenen diğer
yükseköğretim kurumlarına yerleştirilmesi ve bu şekilde yerleştirilen öğrencilerin mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam etmelerine ilişkin olarak mali konularda işlemlerin yürütülmesi 04/ 08/ 2016 tarihli
Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında Yürütme Kuruluna verilen yetkiye dayanarak yapılan
3 / 8Yürütme Kurulu toplantılarında alınan kararların yükseköğretim kurumlarına gönderildiği,
3.3) Bu ücretlere öğrencinin gerekli şartları sağlaması koşulu ile bursların ve indirimlerin
uygulanacağı, sonraki aşamada ise burs ve indirimden geriye kalan tutarların öğrenci tarafından ödendiğine ilişkin kanıtlayıcı belgeleri üniversiteye ibraz etmeleri gerektiği, ancak öğrenci tarafından ücretin ödendiğine ilişkin herhangi bir belgenin ibraz edilememesi halinde ise Başkanlıkça hazırlanmış olan tabloların uygulanacağı, ayrıca tespit edilen program ücretinin tamamını, eğitim öğretim dönemi başlamadan önce ödediğine dair belgeleri ibraz etmesi halinde ise öğrenciden herhangi bir ücret talep edilmeyeceği açıklamalarına yer verildiği,
3.4) 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında kapatılan üniversitelerdeki yabancı
uyruklu öğrencilerden alınacak ücret hakkında; YÖK Başkanlığının 19/ 12/ 2016 tarihli ve sayılı yazısının yükseköğretim kurumlarına gönderildiği ve söz konusu yazıda;
“667 sayılı KHK ile kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarından diğer yükseköğretim kurumlarına yerleşen yabancı uyruklu ön lisans, lisans ve lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) öğrenciler kayıtlı oldukları eğitim öğretim yılında üniversiteye kabul edildiklerine dair kanıtlayıcı belgeleri (kişinin ad ve soyadının belirtildiği mütevelli heyet karan veya üniversitenin kabul mektubu vb .)
yerleştirildikleri üniversiteye ibraz etmeleri halinde 2016- 2017 eğitim öğretim yılı için;
– 2015- 2016 eğitim-öğretim döneminde ödemiş oldukları öğrenim ücretlerine; TÜİK tarafından yayınlanan Ağustos 2016 dönemi TÜFE artış oranının (% 8,05) uygulanması sonucunda hesaplanan öğrenim ücretlerini kayıt yaptırdıkları yükseköğretim kurumlarına ödeyeceklerdir …
– Belgelerini ibraz edemeyen yabancı uyruklu ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrenciler ilgisine göre
YÖKSİS “Öğrenci İşleri Duyumlar” bölümünde yer alan tablolarda gösterilen öğrenim ücretlerini ödeyeceklerdir .” ifadelerine yer verildiği,
3.5) Diğer taraftan koordinatör üniversitelerde lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) öğrenciler ile
yabancı uyruklu öğrencilerin ödeyecekleri program ücretlerine ilişkin resmi ve yazılı bir kaynak bulunmadığı, 15 Temmuz darbe girişiminden sonra bu öğrencilere ait bilgi ve belgelerin tahrip edildiğinin Başkanlığa muhtelif zamanlarda bildirildiği, bunun üzerine söz konusu kaynak bilgilere hiçbir suretle ulaşılamayacağı varsayımı ile lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) öğrenciler için, ders/kredi sayısı esaslı ücret, yeterlilik, tez ve dönem ücreti, paket program ücreti ve bilimsel hazırlık program ücreti gibi herhangi bir ayrıma gidilmeksizin, ücretlerinin Başkanlık tarafından sadece yıllık olarak belirlendiği ve Başkanlık duyurularının ekinde tablolar halinde yayınlandığı; ancak, bazı koordinatör üniversitelerin Başkanlık duyuru ve açıklamalarından sonraki tarihlerde Başkanlığa iletmiş olduğu bilgiler dahilinde kapatılan üniversitelerin program ücretlerine ait ödeme planlarına (yüksek lisans ve doktora programlan için ayrı ayrı belirtilmek üzere ders, tez, yeterlilik, dönem ücreti, paket program ücretleri ve bilimsel hazırlık program ücretlerine ait ödeme planları) mütevelli heyet kararlarına ve öğrencilerin bursluluk durumlarına ait bilgilere ulaşılabildiğinin anlaşıldığı,
3.6) Bu kapsamda; Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından üniversitelere gönderilen
31/ 01/ 2017 tarihli ve sayılı yazıda;
“-Koordinatör üniversitelerde, yabancı uyruklu ön lisans, lisans ve lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) öğrencilerin ödemeleri gereken ücretlere ilişkin ödeme planları, öğrencilerin kabul mektupları, mütevelli heyet kararları, öğrencilere sağlanacak burslar ile bursluluğun devam koşulları veya bu öğrencilerin ad ve soyadları ile ödeyecekleri ücretlerin belirtildiği isim listeleri varsa öğrenciler bu belgeler üzerinde yazan ücretleri ödeyeceklerdir . Bu öğrencilerden sadece ödeme yaptıklarına ilişkin makbuz, dekont vb . belgeler istenecektir . 2016- 2017 eğitim öğretim yılı için ücretini peşin ödemiş olanlar yerleştirildikleri yükseköğretim kurumuna ücret ödemeyeceklerdir .
-Öğrencinin, burslu veya indirimli ücret ödediğini iddia etmesi halinde bursluluk durumuna veya indirimli ücret ödeyeceğine ilişkin belgeleri (kişinin ad ve soyadının belirtildiği mütevelli heyet karan veya üniversite tarafından oluşturulan burslu/indirim uygulanan öğrenci listesi) ibraz etmesi zorunludur . Bu belgelerin ibraz edilmesi durumunda öğrenci bu belgeler üzerinde yazan ücret tutarını ödeyecektir .” denildiği,
4 / 83.7) Ayrıca adı geçenin durumuna ilişkin Ankara Üniversitesi Rektörlüğü tarafından görüş talep
edildiği, konuya ilişkin Başkanlığın yazısının üniversiteye gönderildiği,
3.8) Kurumumuzun yazısı ile ’ın başvurusunun Başkanlığa gönderilmiş olduğu, adı
geçenin durumuna ilişkin Başkanlığın cevabi yazısının Kurumumuza gönderildiği,
3.9) Sonuç olarak, Üniversitesi Fakültesinin yabancı uyruklu öğrencisi iken, adı
geçen üniversitenin 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılması sonucu Ankara
Üniversitesi Fakültesine yerleştirilen ’ın başvurusunda bahsi geçen hususların, Başkanlığın yukarıda belirtilen yazısı doğrultusunda öğrenimine devam ettiği üniversite tarafından değerlendirilmesi gerektiği, ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4) 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; “Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10’uncu
maddesinde; “… Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar .”, “Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi” başlıklı 42’nci maddesinde; “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz . Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir . …”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, ayrıca, “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur …” hükmü yer almaktadır .
5) 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi”
başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmü yer almaktadır .
6) 23/ 7/ 2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 667 Karar sayılı Olağanüstü Hal
Kapsamında Alman Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 2’nci maddesinin birinci fıkrasına istinaden kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerden diğer yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıranlarla ilgili olarak, mezkur maddenin dördüncü fıkrasında;
“Kapatılan yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrenciler, Yükseköğretim Kurulu tarafından Devlet üniversitelerine veya vakıf üniversitelerine yerleştirilir . Bu şekilde yerleştirilen öğrenciler, mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam ederler . Bu fıkranın uygulanması ile ilgili olarak usul ve esasları belirlemeye, uygulamayı yönlendirmeye, her türlü tedbiri almaya ve ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye
Yükseköğretim Kurulu görevli ve yetkilidir .” hükmünü haizdir .
7) KHK ile kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerin belirlenen diğer
yükseköğretim kurumlarına yerleştirilmesi ve bu şekilde yerleştirilen öğrencilerin mezun oluncaya kadar vakıf yükseköğretim kurumlarına ödemeleri gereken ücretleri ilgili üniversiteye ödemeye devam etmelerine ilişkin olarak mali konularda işlemlerin yürütülmesi 04/ 08/ 2016 tarihli
Yükseköğretim Genel Kurul toplantısında Yürütme Kuruluna verilen yetkiye dayanarak yapılan
5 / 8Yürütme Kurulu toplantılarında alınan karar uyarınca Yükseköğretim Kurulu tarafından
yükseköğretim kurumlarına gönderilen 19/ 12/ 2016 tarihli ve sayılı yazıda;
“667 sayılı KHK ile kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarından diğer yükseköğretim kurumlarına yerleşen yabancı uyruklu ön lisans, lisans ve lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) öğrenciler kayıtlı oldukları eğitim öğretim yılında üniversiteye kabul edildiklerine dair kanıtlayıcı belgeleri (kişinin ad ve soyadının belirtildiği mütevelli heyet kararı veya üniversitenin kabul mektubu vb .)
yerleştirildikleri üniversiteye ibraz etmeleri halinde 2016- 2017 eğitim öğretim yılı için;
– 2015- 2016 eğitim-öğretim döneminde ödemiş oldukları öğrenim ücretlerine; TÜİK tarafından yayınlanan Ağustos 2016 dönemi TÜFE artış oranının (% 8,05) uygulanması sonucunda hesaplanan öğrenim ücretlerini kayıt yaptırdıkları yükseköğretim kurumlarına ödeyeceklerdir …
– Belgelerini ibraz edemeyen yabancı uyruklu ön lisans, lisans ve lisansüstü öğrenciler ilgisine göre
YÖKSİS “Öğrenci İşleri Duyumlar” bölümünde yer alan tablolarda gösterilen öğrenim ücretlerini ödeyeceklerdir .” hükmü yer almaktadır .
8) Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının üniversitelere gönderdiği 31/ 01/ 2017 tarihli ve
sayılı yazısında öğrencilerin ödeyecekleri ücretler ile ilgili olarak;
“-Koordinatör üniversitelerde, yabancı uyruklu ön lisans, lisans ve lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) öğrencilerin ödemeleri gereken ücretlere ilişkin ödeme planlan, öğrencilerin kabul mektupları, mütevelli heyet kararlan, öğrencilere sağlanacak burslar ile bursluluğun devam koşullan veya bu öğrencilerin ad ve soyadları ile ödeyecekleri ücretlerin belirtildiği isim listeleri varsa öğrenciler bu belgeler üzerinde yazan ücretleri ödeyeceklerdir . Bu öğrencilerden sadece ödeme yaptıklarına ilişkin makbuz, dekont vb . belgeler istenecektir . 2016- 2017 eğitim öğretim yılı için ücretini peşin ödemiş olanlar yerleştirildikleri yükseköğretim kurumuna ücret ödemeyeceklerdir .
-Öğrencinin, burslu veya indirimli ücret ödediğini iddia etmesi halinde bursluluk durumuna veya indirimli ücret ödeyeceğine ilişkin belgeleri (kişinin ad ve soyadının belirtildiği mütevelli heyet karan veya üniversite tarafından oluşturulan burslu/indirim uygulanan öğrenci listesi) ibraz etmesi zorunludur . Bu belgelerin ibraz edilmesi durumunda öğrenci bu belgeler üzerinde yazan ücret tutarını ödeyecektir .” açıklamaları yapılmıştır .
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Başvuran, 1’inci paragrafta belirtildiği üzere, Üniversitesi Fakültesi
öğrencisi iken bu Üniversitenin 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılmasının ardından
Ankara Üniversitesine YÖS (Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı) öğrencisi statüsüyle yerleştirildiğini, daha önce ödemiş olduğu tutarın tamamını belgelendiremediği, dolayısıyla lisans programı için kendisinden alınan eğitim ücretinin benzer durumda olan diğer öğrencilere kıyasla fazla olduğunu iddia etmekte olup; 2’nci paragrafta bahsedildiği şekli ile ilgili idare (Ankara Üniversitesi
Rektörlüğü) başvuranın belgelerini ibraz edemediği için kendisinden 667 sayılı KHK Uyarınca Kayıt
Yaptıran Öğrencilerin 2016- 2017 Eğitim Öğretim Yılı Öğrenim Ücretleri tablosuna göre ücret talep edildiğini ve Üniversitenin bunun dışında bir işlem yapmasının mümkün olmadığını savunmuştur .
6 / 811) Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde elde edilen bulgular yönünden;
başvuranın, YÖS (Yabancı Uyruklu Öğrenci Sınavı) öğrencisi statüsünde Üniversiteye yerleştirildiği, kendisinin ve benzer durumda olan YÖS öğrencilerinin eğitim ücreti olarak 6.000
Dolar karşılığı ücret ödedikleri, bu tespitin ilgili Üniversite tarafından da yapılmasına rağmen, başvurandan ödemiş olduğu eğitim ücretinin tamamını belgelendirmesinin istendiği, başvuranın yapmış olduğu ödemelerin dekontlarını kanıtlayıcı belge olarak sunduğu, ancak kabul mektubu karşılığı yapmış olduğu ödemesini doğrudan elden yapmış olması sebebiyle belgelendiremediği için eğitim ücretinin tamamını belgelendiremediği gerekçesiyle kendisinden 2016- 2017 Eğitim Öğretim
Yılı için 26.148,85 TL ve 2017- 2018 Eğitim Öğretim Yılı için ise %9,79 TÜFE artış oranı uygulanarak 28.708,82 TL talep edildiği, dolayısıyla emsal durumdaki öğrencilere kıyasla başvurandan daha yüksek ücret alındığı tespit edilmiştir .
12) Mevzuat yönünden yapılan araştırma çerçevesinde; 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında
Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 2’nci maddesinin birinci fıkrasına istinaden kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerden diğer yükseköğretim kurumlarına kayıt yaptıranlarla ilgili olarak, mezkur maddenin dördüncü fıkrasına göre uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemeye Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının görevli ve yetkili olduğu, bu doğrultuda Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının, üniversitelere göndermiş olduğu yazılarda öğrencilerin eğitim ücretlerinin belirlenmesinde daha önce yapmış olduğu ödemelere ilişkin dekont isteneceğinin belirtildiği ve ilgili idarelerin yetkileri çerçevesinde işlem tesis ettikleri anlaşılmıştır .
13) Ancak, Kurumumuzca hakkaniyet açısından yapılan değerlendirmede; Ankara
Üniversitesinin Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde yabancı uyruklu öğrencilerin eğitim ücretlerini belirlemekle yükümlü olduğu kabul edilmekle birlikte, söz konusu açıklamalarla öğrencilerden daha önce ödemiş oldukları ücretleri belgelendirmeleri istenirken belgelerinin tamamını ibraz edemeyen veya kısmen ibraz edenler hakkında yapılacak işlemin belirtilmediği, diğer taraftan Kurumumuzun bilgi ve belge talebine yönelik olarak
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının cevabi yazısında, uygulama boyutunun belirtilen yazılar doğrultusunda başvuranın devam etmekte olduğu üniversite tarafından değerlendirilmesi gerektiği ifade edildiğinden Üniversitenin görevinin başvuranın eğitim ücreti kapsamında ödeme yapıp yapmadığının kontrolü ile sınırlı olduğu ve başvuranın yanlış beyanı olmadığı sürece Üniversitenin benzer durumda bulunan öğrenciler bakımından Anayasanın kanun önünde eşitlik ilkesine uygun bir şekilde eğitim ücretini belirlemesi gerektiği düşünülmektedir . Somut olayda; eğitim ücret tutarının tamamını belgelendiremediği gerekçesiyle başvurandan benzer durumdaki diğer yabancı uyruklu öğrencilere kıyasla daha yüksek eğitim ücreti alındığı saptanmış bulunmaktadır . Netice itibariyle , başvuranın normal koşullarda 6000 Dolar ödemesi gerektiği ilgili Üniversite tarafından yapılan araştırma neticesinde kabul edilmesine rağmen, eşitlik ilkesine aykırı olarak başvurandan benzer durumdaki öğrencilere kıyasla daha yüksek ücret alındığı anlaşılmıştır . Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın iddialarının yerinde olduğu değerlendirilerek İdarenin başvuruya konu fazla eğitim ücreti alma işleminde hakkaniyete aykırı işlem tesis ettiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
7 / 8VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15) 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye
tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
1) 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan üniversitelerden Ankara Üniversitesine
yabancı uyruklu öğrenci statüsünde yerleştirilmiş ve halen eğitim görmekte olan öğrenciler için ilgili
Koordinatör Üniversite tarafından belirlenen eğitim ücretinin, Anayasanın eşitlik ilkesine uygun olarak aynı durumdaki tüm öğrencilerden eşit şekilde tahsil edilmesi hususunda ANKARA
ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE;
2) 667 sayılı ile Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarından
diğer yükseköğretim kurumlarına yerleşen yabancı uyruklu öğrencilerden; daha önceki yükseköğretim kurumuna yapmış oldukları ödemelere ilişkin makbuz, dekont vb. belgelerinin tamamını sunamayan öğrencilerin ücret ödemelerinde, ilgili Koordinatör Üniversite tarafından tespit edilen eğitim ücreti tutarının esas alınacağına dair üniversitelere yönelik bir açıklama yapılması için
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ANKARA ÜNİVERSİTESİ
REKTÖRLÜĞÜ ve YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA, ANKARA ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE ve
YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi