Belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde, ön yeterlik aşamasında sunulan yeterlik belgelerinin, isteklilerce ikinci aşamada da sunulması gerekip gerekmediği (KİK)

04.05.2011 tarih ve B.07.6.KİK.0.08.00.00-101.04-.Y.[10.10].(0097)./2011-17E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            İSKİ Genel Müdürlüğü tarafından 02.08.2010 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan “2010 Yılı İSKİ G.Paşa Şb.Md Mesuliyet Sahası İçersinde Bozuk, Çökük Hasarlı ve Hizmet Dışı Kalmış Atıksu ve İçmesuyu Hatlarında Kısmi Yenileme ve Rehabilitasyon İşi” ihalesine ilişkin olarak Yapı-Tek İnşaat San. ve Tic. A. Ş.’nin 21.03.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  30.03.2011 tarih ve 17031 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.03.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; ihaleye istekli olarak katıldıkları, idarece gönderilen kesinleşen ihale kararı yazısında ihalenin Gap İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde kaldığı, firmalarının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiğinin bildirildiği, ihalenin 07.02.2011 tarihinde yapıldığı ve ihaleye 18 istekli tarafından teklif verildiği, ihaleye giren firmaların teklif etmiş oldukları bedel ve işin yaklaşık maliyeti göz önünde bulundurularak firmalarınca teklif sınır değerin 34.716.058,32 TL olarak hesaplandığı ve firmalarınca teklif edilen 34.780.886,51 TL tutarındaki bedelin sınır değerin üzerindeki ilk teklif olduğu, ancak Faber İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin Kamu İhale Kurulu’nun 2011/UY.I-468 sayılı kararı doğrultusunda iş deneyim belgesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılması, Ecetaş İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunması ve iş ortaklığı beyannamesinin özel ortak tarafından imzalanmamış olması nedeniyle AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Özka İnş. A.Ş. İş Ortaklığı’nın değerlendirme dışı bırakılması neticesinde yeni sınır değerin 34.373.861,44 TL olarak belirlendiği ve bu tutarın altında kalan isteklilerden aşırı düşük açıklaması istenildiği, sorgulamaya cevap veren firmaların açıklamalarının yetersiz bulunarak ihalenin sınır değerin üzerindeki ilk firma olan Gap İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ancak idarece teklifler alındıktan sonra AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Özka İnş. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin iş ortaklığı beyannamesinin özel ortak tarafından imzalanmamış olması sebebiyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Özka İnş. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklif vermeye davet edilebilmesi için ön yeterlik başvurusu kapsamında iş ortaklığı beyannamesini her iki ortak tarafından imzalı olarak ihaleye sunmuş olması gerektiği, idarece sözkonusu iş ortaklığının ön yeterlik başvurusunun uygun kabul edilerek ihaleye davet edildiği, ön yeterlik başvurusu aşamasında uygun bulunmuş bir iş ortaklığı beyannamesi varken teklif aşamasında idareye tekrardan sunmuş olduğu iş ortaklığı beyannamesinde özel ortağın imzasının bulunmadığı gerekçesiyle teklifinin ihale komisyonunca değerlendirme dışı bırakılmasının ihale mevzuatına aykırı olduğu, sözkonusu iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının teklif sınır değeri değiştirdiği, bu iş ortaklığının teklifi değerlendirme dışı bırakılmasaydı yeni sınır değerin 34.732.810,60 TL olacağı ve firmalarının sınır değerin üzerindeki ilk firma olacağı ve bu durumda teklifi sınır değerin altında kalacak olan Gap İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekeceği, dolayısıyla AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Özka İnş. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklif verme aşamasında iş ortaklığı beyannamesi nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı, sözkonusu firmanın teklifinin değerlendirme alınması ve yeniden hesaplanacak sınır değere göre Gap İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhalenin belli istekliler arasında ihale usulü ile yapıldığı, 02.08.2010 tarihinde yapılan ön yeterlik değerlendirmesi sonucu idarece ön yeterlik başvuruları uygun görülen 18 adayın teklif vermeye davet edildiği, 07.02.2011 tarihinde yapılan ihalede 18 isteklinin teklif verdiği,

Teklif vermeye davet edilen isteklilerden Faber İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Gurbetoğlu İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin 31.01.2011 tarih ve 2011/UY.I-468 sayılı Kamu İhale Kurulu kararındaki gerekçeler doğrultusunda iş deneyim belgesi uygun olmadığından değerlendirme dışı bırakıldığı,

Ecetaş İnş. San. ve Tic. A.Ş.’nin teklifinin, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Özka İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan iş ortaklığı beyannamesinin iş ortaklığının özel ortağı Özka İnş. A.Ş. tarafından imzalanmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

            İhale komisyonunca 18 adet istekliden, teklifi uygun görülen 15 isteklinin teklif etmiş olduğu fiyatlar ve idarenin yaklaşık maliyeti esas alınarak teklif  sınır değer hesabı yapıldığı ve teklif sınır değerin 34.373.861,44 TL olarak belirlendiği, teklif sınır değerin altında kalan 5 istekliden idarece belirlenen iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, iki isteklinin teklif açıklamasında bulunmadığı, diğer 3 isteklinin ise süresi içinde teklif açıklamalarını idareye sundukları ancak yapılan incelemede bu isteklilerin teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldıkları, bunun neticesinde ihalenin teklif sınır değerin üzerinde en düşük teklifi veren Gap  İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Yapı – Tek İnşaat San. ve Tic. A. Ş. olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Belli istekliler arasında ihale usulü” başlıklı 20 nci maddesinde;

“Belli istekliler arasında ihale usulü, yapılacak ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda idarece davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usuldür. Yapım işleri, hizmet ve mal alım ihalelerinden işin özelliğinin uzmanlık ve/veya ileri teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanamadığı işlerin ihalesi ile yaklaşık maliyeti eşik değerin yarısını aşan yapım işi ihaleleri bu usule göre yaptırılabilir.

            10 uncu maddeye uygun olarak belirlenen ve ön yeterlik dokümanı ile ön yeterlik ilânında belirtilen değerlendirme kriterlerine göre adayların ön yeterlik değerlendirmesi yapılır. Belirtilen asgari yeterlik koşullarını sağlayamayanlar yeterli kabul edilmez. Ön yeterlik ilanında ve dokümanında belirtilmek kaydıyla; yeterlikleri tespit edilenler arasından dokümanda belirtilen kriterlere göre sıralanarak listeye alınan belli sayıda istekli veya yeterli bulunan isteklilerin tamamı teklif vermeye davet edilebilir.

          Teklif vermeye davet edilmeyenlere davet edilmeme gerekçeleri yazılı olarak bildirilir. İşin niteliğine göre rekabeti engellemeyecek şekilde 40 ıncı maddeye uygun olarak belirlenen ve ihale dokümanı ile davet mektubunda belirtilen değerlendirme kriterlerine göre tekliflerin değerlendirmesi yapılarak ihale sonuçlandırılır. İhaleye davet edilebilecek aday sayısının beşten az olması veya teklif veren istekli sayısının üçten az olması halinde ihale iptal edilir.

Teklif veren istekli sayısının üçten az olması nedeniyle ihalenin iptal edilmesi durumunda, ihale dokümanı gözden geçirilerek varsa hatalar ve eksiklikler giderilmek suretiyle, ön yeterliği  tespit edilen bütün istekliler tekrar davet edilerek  ihale sonuçlandırılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Belli İstekliler Arasında İhale Usulü İle İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Tip Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinde; “7.1. Adayların aşağıda yer alan belgeleri, ön yeterlik başvuruları kapsamında sunmaları gerekir:

          a) Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sânatkar odası veya ilgili meslek odası belgesi;

          1) Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da esnaf ve sânatkar odasından veya ilgili meslek odasından, ilk ilan veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,

          2) Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı bulunduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, ilk ilan veya son başvuru tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge.

          b) Ön yeterlik başvurusu yapmaya yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;.

          1) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

          2) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.

          c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun başvuru mektubu.

          ç) Bu şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri.

          d) Vekaleten ön yeterliğe katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ön yeterliğe başvurmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi.

          e) Adayın ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi

          f)  Tüzel kişi tarafından iş deneyimi göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge.

          g) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır en az % 51 hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge…”şeklinde düzenlemeye yer verildiği, söz konusu şartnamenin 7.8 inci maddesinde ise yeterlikleri tespit edilen bütün adayların teklif vermeye davet edileceği yönünde düzenleme yapıldığı görülmüştür.

            İncelenen ihalede; 02.08.2010 tarihinde yapılan ön yeterlik değerlendirmesine 27 adayın katıldığı, ön yeterlik şartnamesine uygun olarak belgelerini sunan 18 adayın yeterli kabul edildiği anlaşılmıştır.

            Ön yeterlik başvurusu kapsamında AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Özka İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan iş ortaklığı beyannamesi incelendiğinde; iş ortaklığı beyannamesinin şartname ekinde yer alan standart forma uygun olduğu, beyannamenin hem pilot ortak hem özel ortak tarafından imzalandığı görülmüştür.

 Sözkonusu isteklinin ihaleye sunduğu iş ortaklığı beyannamesi incelendiğinde ise sadece pilot ortak AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin imzası ve kaşesinin bulunduğu, özel ortak Özka İnş. A.Ş.’nin firma kaşesinin bulunduğu ancak imzasının bulunmadığı görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından 07.02.2011 tarihinde gerçekleşen ihaleye teklif veren AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Özka İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan iş ortaklığı beyannamesinde özel ortağın imzasının bulunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve bu istekli tarafından teklif edilen bedelin sınır değer hesabında dikkate alınmadığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş ortaklığı” başlıklı 32 nci maddesinin 3 üncü bendinde; “İş ortaklığı başvuru veya teklifiyle birlikte pilot ortağın da belirlendiği iş ortaklığı beyannamesini vermek zorundadır” hükmüne yer verilmiştir.

            Belli İstekliler Arasında İhale Usulü İle İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Tip İdari Şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinde ise; “7.1. Teklif vermeye davet edilen adayların ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

          a) Mevzuatı gereği kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sânatkar odası veya ilgili meslek odası belgesi;

          1) Gerçek kişi olması halinde, kayıtlı olduğu ticaret ve/veya sanayi odasından ya da esnaf ve sânatkar odasından veya ilgili meslek odasından, davet tarihinin veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge,

          2) Tüzel kişi olması halinde, ilgili mevzuatı gereği kayıtlı bulunduğu ticaret ve/veya sanayi odasından, davet tarihinin veya ihale tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmış, tüzel kişiliğin odaya kayıtlı olduğunu gösterir belge.

          b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;

          1) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

          2) Tüzel kişi olması halinde, ilgisine göre tüzel kişiliğin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösterir Ticaret Sicil Gazetesi, bu bilgilerin tamamının bir Ticaret Sicil Gazetesinde bulunmaması halinde, bu bilgilerin tümünü göstermek üzere ilgili Ticaret Sicil Gazeteleri veya bu hususları gösteren belgeler ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri.

          c)  Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu.

          ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.

          d) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi.

          e) İsteklinin ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi

          f) Alt yüklenici çalıştırılmasına izin verilmesi halinde, alt yüklenici kullanacak olan isteklinin alt yüklenicilere yaptırmayı düşündüğü işlerin listesi…” şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir.

          Dolayısıyla; gerek Tip Ön Yeterlik Şartnamesi gerekse Belli İstekliler Arasında İhale Usulü İle İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Tip İdari Şartname gereği; ön yeterlik başvurusunda bulunan adayların hem ön yeterlik aşamasında hem de başvurularının yeterli bulunması halinde teklif vermeye davet edildikleri aşamada istekli sıfatıyla idari şartnamenin 7.1.(a), 7.1.(b) ve 7.1.(e) maddelerinde belirtilen yeterlik belgelerini (ticaret odası belgesi, imza beyannamesi, imza sirküleri, iş ortaklığı beyannamesi) ihaleyi yapan idareye sunmalarının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Zira; ön yeterlik başvurusu ile ihale tarihi arasında geçen sürede sözkonusu yeterlik kriterlerinin ve belgelerde yer alan hukuki durumun devam ettiğinin ihaleyi yapan idarelerce teyit edilmesi gerekmektedir. Bu açıdan; teklif verme aşamasında sunduğu iş ortaklığı beyannamesi uygun olmayan AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Özka İnş. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde bulunmuştur. Bu açıdan; başvuru sahibi isteklinin, teklif sınır değerin yeniden hesaplanması ve yeniden belirlenecek sınır değere göre Gap İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği yönündeki iddia yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

            Ön yeterlik başvurusu kapsamında AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Özka İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan iş ortaklığı beyannamesi incelendiğinde; iş ortaklığı beyannamesinin şartname ekinde yer alan standart forma uygun olduğu, beyannamenin hem pilot ortak hem özel ortak tarafından imzalandığı görülmüştür.

 Sözkonusu isteklinin ihaleye sunduğu iş ortaklığı beyannamesi incelendiğinde ise sadece pilot ortak AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin imzası ve kaşesinin bulunduğu, özel ortak Özka İnş. A.Ş.’nin firma kaşesinin bulunduğu ancak imzasının bulunmadığı görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından 07.02.2011 tarihinde gerçekleşen ihaleye teklif veren AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Özka İnş. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan iş ortaklığı beyannamesinde özel ortağın imzasının bulunmadığı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve bu istekli tarafından teklif edilen bedelin sınır değer hesabında dikkate alınmadığı anlaşılmıştır.

Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş ortaklığı” başlıklı 32 nci maddesinin 3 üncü bendinde; “İş ortaklığı başvuru veya teklifiyle birlikte pilot ortağın da belirlendiği iş ortaklığı beyannamesini vermek zorundadır” hükmüne yer verilmiştir.

            Yönetmeliğin anılan hükmü uyarınca, isteklilerin istenilen yeterlik belgelerini sadece ön yeterlik aşamasında sunmalarının yeterli olabileceği, zira; ön yeterlik başvurusu ile ihale tarihi arasında geçen sürede söz konusu yeterlik kriterlerinde ve belgelerde yer alan hukuki durumda esasa etkili bir değişiklik olması durumunda, bu değişikliği “derhal” idareye bildirileceği mevzuata hükümleriyle sabittir.

            Bu açıdan; ön yeterlik aşamasında sunduğu belgeleri yeterli bulunan, teklif verme aşamasında ise durumunda herhangi bir hukuki değişiklik bulunmadığı halde, iş ortaklığı beyannamesinde özel ortağın imzasının bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılan AKM Yapı Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Özka İnş. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği kanaatindeyim.

           Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendine göre “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncem ile Kurul Çoğunluğunun “itirazen şikayet başvurusunun reddine”  kararına katılmıyorum.