Benzer iş tanımına göre C, K, L, R gibi yetki belgelerinin istenilmesi ile ilgili Karar (KİK)

20.01.2007 tarih ve 08.18.20.G015/2007-74E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Kahramanmaraş Belediyesi’nce 23.11.2006 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Damperli Kamyon Kiralanması” ihalesine ilişkin olarak Yaksan Katı Yakıt Petrol Ürün. Temz. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin 15.12.2006 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.12.2006 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  22.12.2006 tarih ve 41460 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2006 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden; ihale sürecinde yapılan ve mevzuata aykırılıkları tespit edilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu saptandığından, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline, karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; idari şartnamenin 7 nci maddesinin (o) bendinde K1 belgesinin istendiği, Karayolları Trafik Yönetmeliği uyarınca K1 belgesine istinaden, yalnız kendi adına tescil edilmiş özmal ticari taşıtların kullanılabileceği, araçların kiralık veya sözleşmeli olarak başkaları adına çalıştırılamayacağı, buna karşılık ihaleye katılan diğer firmaların araç kiralaması yapmak suretiyle ihaleye katıldıkları ve idarenin de bu teklifleri kabul ettiği, firmalarının tekliflerini bütün iş kapsamı için verebilecek iken, anılan Yönetmeliğe uygun olarak ve 3 araç için teklif verdikleri, bu şekilde rekabetin engellendiği, ihalenin iptal edilerek yeniden ihalenin yapılması gerektiği, iddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            İşe ait idari şartnamenin 2 nci maddesi uyarınca, ihale konusu iş, 12 adet damperli kamyon kiralanmasından ibarettir. Aynı şartnamenin, “Diğer Hususlar” bölümünde ihale konusu işin ayrıntılı özelliklerine ilişkin olarak, kiralanacak araçların çalıştığı günler ve vardiyalar için ödeme yapılacağı, akaryakıtın idare tarafından karşılanacağı, kiralanacak kamyonların, belediyenin gösterdiği her türlü taşıma işini yapacağı, günlük yevmiyelerin 8 saat üzerinden hesaplanacağı, araçların 2 vardiya çalıştırılacağı, her araçta 2 adet şoför bulundurulacağı gibi hususlara yer verilmiştir.

          Anılan şartnamenin 7 nci maddesinin (o) bendinde, K1 belgesi araç taşıt kartları ve ruhsatlar, ihaleye katılımda sunulması zorunlu belgeler arasında sayılmış, işe ait ihale ilanının 4.1.2.3 maddesinde de, kiralanacak kamyonların ruhsatları, K belgesi ile araç taşıt kartlarının idareye ibraz edileceği hususuna yer verilmiştir.

4925 sayılı “Karayolu Taşıma Kanunu” ve 3348 sayılı “Ulaştırma Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun”a dayanılarak hazırlanan ve 25.02.2004 tarih ve 25384 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, 4925 sayılı “Karayolu Taşıma Kanunu” nda yer alan karayolu taşımalarını, ülke ekonomisinin gerektirdiği şekilde düzenlemek, taşımada düzeni ve güvenliği sağlamak, taşımacı, acente, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, taşıma işleri organizatörlüğü, terminal işletmeciliği, oto kiralama işletmeciliği, dağıtıcılık ve benzeri hizmetlerin şartlarını; taşıma işlerinde istihdam edilenlerin niteliklerini, haklarını ve sorumluluklarını belirlemek, karayolu taşımalarının, diğer taşıma sistemleriyle birlikte ve birbirlerini tamamlayıcı olarak hizmet vermesini, denetimini ve mevcut imkanların daha yararlı bir şekilde kullanılmasını  sağlamaktır.”,

“Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde; “Bu Yönetmelik, kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşımacı, acente, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, taşıma işleri organizatörlüğü, terminal işletmeciliği, oto kiralama işletmeciliği, dağıtıcılık ve benzeri faaliyetleri yapanlar ile taşıma işlerinde çalışanları, taşımalarda yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç, yapıları ve benzerlerini kapsar…”

            “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “….Yetki belgesi: Bu Yönetmeliğin kapsamında  faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilere çalışma izni veren ve Bakanlıkça düzenlenen belgeyi,…”

            “Yetki Belgesi Alma Zorunluluğu” başlıklı 6 ncı maddesinde; “Bu Yönetmelik kapsamında faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin;

a) Taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, taşıma işleri organizatörlüğü, dağıtım işleri, terminal işletmeciliği, oto kiralama işletmeciliği ve benzeri faaliyetleri yapabilmeleri için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.

b) Yetki belgesi alınabilmesi için, bu Yönetmeliğin 12 nci maddesinde belirtilen genel şartlar ile 13 üncü maddesinde belirtilen özel şartlara sahip olunması şarttır.

            Yetki belgesi alınmadan, muhtevası bu Yönetmelikte belirtilen herhangi bir faaliyette bulunulamaz….”,

“Yetki Belgesi Türleri” başlıklı 11 inci maddesinde; “Yetki belgesi türleri aşağıda gösterilmiştir…

          C Yetki belgesi : Ticari amaçla uluslar arası ve yurtiçi  eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır…

K Yetki belgesi: Ticari amaçla yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır.

            Kl Yetki belgesi: Belirli bir zaman tarifesine göre ve/veya belirli bir zaman tarifesine uymaksızın  eşya taşımacılığı yapacaklara,

            K2 Yetki belgesi: Taşımacının kendi adına ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş taşıt veya taşıtlarla, sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili eşya taşımacılığı  yapacak ve ticari maksatla taşımacılık yapmayacaklara,…

L Yetki belgesi : Ticari amaçla lojistik işletmeciliği  yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır…

R Yetki belgesi: Ticari amaçla yurtiçi ve uluslararasında taşıma işleri organizatörlüğü yapacak tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır….” ,

          “Yetki Belgesi Almanın veya Yenilemenin Özel Şartları” başlıklı 13 üncü maddesin de; “….K Türü yetki belgeleri için;

a) K1  yetki belgesi almak için başvuran,  gerçek kişilerin  kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az  25 ton istiap haddinde, taşıma kooperatifleri dahil tüzel kişilerin kendi adına kayıt ve tescil edilmiş en az 75 ton istiap haddinde eşya taşımaya mahsus özmal ticari taşıt filosu ile 10  milyar Türk Lirası   sermaye veya işletme sermayesine,…sahip olmaları şarttır. …” hükümleri yer almaktadır. Ayrıca, anılan Yönetmeliğin 3 üncü maddesinde “kamyon”un, izin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3,5 tondan fazla olan ve eşya veya yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtı ifade ettiği belirtilmiştir.

            Diğer taraftan, Ulaştırma Bakanlığı Kara Ulaştırması Genel Müdürlüğünün, Kamu İhale Kurumunun görüş talebi üzerinde Kuruma yazdığı, 08.12.2006 tarih ve 28294 sayılı yazıda, belediye sınırları içerisinde gerçekleştirilen çöp taşıma işlerine ilişkin olarak, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununun 5 inci maddesi ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğinin 6 ncı maddesi uyarınca, söz konusu faaliyet için C2, K1, L1 veya L2 yetki belgesi alanların, bu işi gerçekleştirebilecekleri, diğer taraftan, taşımacı yetki belgesine sahip gerçek ve tüzel kişilerin yetki belgesinde kayıtlı özmal veya sözleşmeli taşıtların dışında başkalarına ait taşıtları kullanamayacağı, ancak, taşıtı bulunmayan R1 veya R2 belgesine sahip diğer taşıma işleri organizatörlerinin yetki belgesine sahip diğer taşımacıların taşıtlarına, yük verme ve bu faaliyet için nakliye faturası düzenleme yetkisine sahip bulundukları hususlarına yer verilmiştir.

           Yukarıda anılan düzenlemeler, Kara Taşıması Genel Müdürlüğünün görüş yazısı ile birlikte değerlendirildiğinde, ihale konusu işin K yetki belgesine sahip olanlar dışında, C1, C2, L1 ve L2 gibi yetki belgesine sahip olanlar tarafından da gerçekleştirilmesinin mümkün bulunduğu, ayrıca, kendi özmalı olmayan araçlara ilişkin olarak teklif veren isteklilerin de, yurt içi taşıma organizatörlüğü yapanlara verilen R1 yetki belgesiyle ihaleye katılmalarının mümkün bulunduğu  dikkate alındığında, idarece ihaleye katılımda sadece K yetki belgesinin koşul olarak öngörülmesinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği anlaşılmıştır.

B- Şikayete konu ihalede iddia konularıyla bağlantılı olarak yapılan inceleme sonucunda  aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdarece işe ait idari şartnamenin 7.4 maddesinde ve işe ait ihale ilanının 4.4 maddesinde, “Her türlü araç kiralama işleri”nin benzer iş olarak kabul edileceği hükme bağlanmıştır.

Diğer taraftan idarece,

İhale konusu iş, şehir merkezlerinde belediye hizmetlerinde 12 adet damperli kamyonun akaryakıtı idareye ait olmak üzere taşıma işlerinde kullandırılmasından ibarettir.

İhale mevzuatı açısından benzer iş, ihale konusu hizmet veya hizmetin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan hizmetleri ifade etmektedir.

Diğer taraftan idarece, “Belirli bir zaman tarifesine göre ve/veya belirli bir zaman tarifesine uymaksızın  eşya taşımacılığı yapacaklara” verilen K1 yetki belgesine, ihaleye katılımda sunulacak belgeler arasında yer verilmiştir.

Bu itibarla, idarece K1 yetki belgesine sahip olanların ihaleye katılacağı öngörülmesine rağmen, ihale dökümanında ve ilanında tanımlanan ve yukarıda belirtilen benzer iş tanımı, ihale konusu iş olan, nakliye işlerinin hangi suretle temin edileceğini göstermekte olup, ayrıca bu tanım, söz konusu yetki belgesinin içeriği ile çelişmekte ve düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.

        Açıklanan nedenlerle;

        İhale sürecinde yapılan ve yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

      
   Oybirliği ile karar verildi.