|
ÖZET: Başvuran, 1994 yılından beri hemşire olarak görev yapmaktadır ve Bilecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde çalışmaktadır. 2015 yılında UMKE gönüllüsü olarak çeşitli afetlerde görev almış ve bu süreçte birçok başarı belgesi elde etmiştir. Ancak, 2021 yılında bir disiplin soruşturması sonucunda UMKE görevinden çıkarılmıştır. Başvuran, disiplin cezasının iptal edilmesine rağmen, UMKE’ye dönüş talebinin reddedildiğini belirtmektedir. Sağlık durumu nedeniyle UMKE görevine uygun bulunmadığı ifade edilmiştir.
Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü, başvuranın disiplin cezasının iptal edildiğini ve UMKE görevinden çıkarılmasının, sağlık raporundaki “ağır işlerde çalışması sakıncalıdır” ifadesine dayandığını açıklamıştır. Başvuranın, UMKE görevine yeniden atanmasının uygun görülmediği belirtilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın UMKE görevine iade edilmesi yönünde bir öneride bulunmuştur. Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş, ancak idarenin kararına karşı yargı yolunun açık olduğu belirtilmiştir. Bu süreçte, idarenin kararlarının gerekçeli olması ve başvuru yollarının belirtilmesi gibi iyi yönetim ilkelerine uyulması gerektiği vurgulanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5045-S.24.7982
BAŞVURU NO : 2023/17896
KARAR TARİHİ : 10.05.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : BİLECİK İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
Başvuranın UMKE personeli olarak görevlendirilme talebi
BAŞVURUNUN KONUSU :
hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10.11.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 1994 yılından beri hemşire olarak görev yapmakta olduğunu, şu anda Bilecik Eğitim ve
Araştırma Hastanesi’nde çalışmakta olduğunu, 2015 senesinde UMKE gönüllüsü olduğunu, Cizre’deki ve
Zeytindalı, Fırat Kalkanı, Barış Pınarı Harekâtları kapsamında Kilis, Cerablus, Çobanbey, Hassa, Sakız, Ceylanpınar gibi mevkilerdeki çalışmaları nedeniyle pek çok başarı ve teşekkür belgesi aldığını, Bilecik
Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü’nün yazılı bildirimi ile 05.08.2021-13.08.2021 tarihleri arasında çalışmak üzere Marmaris bölgesinde görevlendirildiğini, 10.08.2021 tarihinde T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık
Hizmetleri Genel Müdürlüğü İzleme Değerlendirme Genel Başkanlığı komuta merkezine herhangi bir sebep bildirilmeksizin çağrıldığını, kaldığı odada bira şişesi bulunduğu, göreve sarhoş geldiği, ekip arkadaşlarını riske attığı gibi asılsız, dayanaksız ve onur kırıcı suçlamalarda bulunulduğunu, iş bu haksız ve dayanaksız isnatların hukuka aykırı olarak tutanak altına alındığını, işbu asılsız tutanak nedeniyle hakkında Bilecik Valiliği İl Disiplin Kurulu tarafından esas numaralı soruşturma başlatıldığını, Bilecik Valiliği İl Disiplin Kurulu’nun 22.12.2021 tarih ve Esas- karar sayılı kararı ile “göreve sarhoş gelmek, görev yerinde alkollü içki içmek” fiilinin sabit olması nedeniyle 1/30 oranında aylıktan kesme cezasıyla tecziye edilmesine karar verildiğini, hakkında isnat edilen suçlamaları hiçbir şekilde kabul etmediğini, 14.01.2022 tarihli itirazı üzerine, T.C. Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Disiplin İşlemleri Dairesi Başkanlığı’nın sayılı yazısında bildirildiği üzere isnat edilen fiilin şüpheye mahal bırakmayacak şekilde ispat edilmediği kanaatine varıldığından itirazının kesin
olarak kabulüne karar verildiğini, esas numaralı haksız disiplin soruşturmasının devam ettiği esnada
Bilecik UMKE’den çıkarılmasına karar verildiğini, hakkındaki isnatların ispatlanamadığı ve verilen cezaya itirazının kesin olarak kabul edildiği bilgisini Bilecik UMKE’ye bildirmesine rağmen haksız yere son verilmiş olan UMKE görevine dönüş talebinin kabul edilmediğini ifade ederek UMKE’deki görevine iade edilmesine karar verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Bilecik Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen 16/01/2024 tarihli ve – – sayılı yazıda özetle; 2.1. Başvuran hakkındaki disiplin cezasının Bakanlık Makamınca 17.02.2022 tarih ve sayılı yazısı ile kaldırıldığı, başvuranın hiçbir şekilde disiplin cezasının bulunmadığı, 2.2. Başvuranın UMKE görevinden çıkarılma işlemine esas olan 10.08.2021 tarihli tutanak (Ek-3/a)
uyarınca Afetlerde Sağlık Hizmetleri Birimi Ve Ulusal Medikal Kurtarma Ekiplerinin Görevleri Ve
Çalışma Esaslarına Dair Yönergesinin 16 ncı maddesindeki “UMKE’nin yapacağı bölgesel kamp, ulusal kamp, eğitim faaliyetleri ve diğer aktivitelerde kişilik ve sağlık mesleği ahlakına yakışmayacak fiil ve uygulamalarda bulunan personel, UMKE sorumlusunun veya ilgili faaliyetteki sorumlu amirin ve diğer
UMKE personelinden en az iki kişinin yazılı tutanağı ile Müdürlüğe bildirilir ve Müdürün uygun görüşü ile UMKE’den çıkarılır.” hüküm kapsamında Bilecik İl Sağlık Müdürlüğünce oluşturulan komisyonun
02.09.2021 tarihli Onayı (Ek-3/b) ile ilgili personelin UMKE görevinden çıkarıldığı, adı geçenin UMKE
görevinden çıkarma kararının, disiplin cezası öncesinde alındığı, Disiplin cezasına isnat edilen konudaki fiilin sabit olmaması gerekçesiyle disiplin cezasının da iptal edildiği, 2.3. Başvuru sahibinin personelin UMKE görevinden çıkarılmasından sonra yeniden UMKE personeli olmak için yaptığı başvurusunun Müdürlük Komisyonunca değerlendirildiği, yapılan değerlendirme sonucunda; UMKE kapsamında yapılan tatbikatlar, afet görevlendirmeleri ve diğer görevlerin 24 saat esasına göre yapıldığından ve adı geçenin aldığı sağlık raporunda (Ek-3/c) “ağır işlerde çalışması ve nöbet tutması sakıncalıdır” ifadesi bulunduğundan UMKE başvurusunun uygun görülmediği, yine adı geçen personelin 09.01.2023 tarihli dilekçe (Ek-4) ile UMKE görevine devam etme talebinde bulunduğu ancak idarelerince değerlendirmeye alınmadığı, 2.4. Başvuranın yeniden UMKE’ye görevlendirme talebi değerlendirildiğinde, ilgilinin 14.04.2015 tarihli durum bildirir raporunda belirtilen pulmoner embolizm tanısının UMKE kapsamında 24 saat esaslı, ağır ve zor şartlarda yapılacak tatbikat, deprem, sel vb. görevlerde personelin kalp krizi gibi ölümle sonuçlanabilecek ağır durumların ortaya çıkabileceğinin düşünüldüğü, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kamu hizmetlerine girme hakkı” başlıklı 70 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,
5. Sağlık Bakanlığı Atama Ve Yer Değiştirme Yönetmeliği Hizmet Gereği Atamalar başlıklı 24 üncü maddesinde “(1) Haklarında adlî, idarî ve inzibatî bir soruşturma yapılmış ve bu soruşturma sonucunda bulunduğu yerde kalmalarında sakınca görülmüş personel, hizmet süresinin tamamlanması şartı aranmadan, yer değişikliği dönemlerine bağlı kalınmaksızın D hizmet grubu illere; il içinde yer değişikliği teklif edilen personel ise haklarındaki kararın mahiyetine göre atanırlar. (2) Bu madde gereği atananlar, ayrıldıkları il ve/veya birime iki yıl geçmeden naklen atama talebinde bulunamazlar.” 6. Devlet Memurları Disiplin Yönetmeliğinin “İşleme konulmayacak ihbar ve şikâyetler” başlıklı 38 inci maddesinde “Devlet memuru hakkında; a) Belirli bir konuyu içermeyen veya somut delile dayanmayan, b) Başvuru sahibinin adı, soyadı, imzası ve adresi bulunmayan, c) Daha önceden şikâyet konusu yapılıp sonuçlanan hususlarda yeni delil içermeyen, ç) Akıl hastalığı sebebiyle vesayet altına alınanlar veya henüz vesayet altına alınmamış olmakla birlikte bu hastalığa düçar oldukları sağlık kurulu raporu ile belirlenenlerce verilmiş olan, ihbar ve şikâyetler işleme konulmaz. (2) Birinci fıkranın (b)
bendinde yazılı şartları taşımayan ihbar ve şikâyetlerin somut delillere dayanması durumunda konu hakkında disiplin soruşturmasına başlanır.” 7. Afetlerde Sağlık Hizmetleri Birimi Ve Ulusal Medikal Kurtarma Ekiplerinin Görevleri Ve Çalışma
Esaslarına Dair Yönergesinin, UMKE üyeliğinden ayrılma ve çıkarılma halleri başlıklı 16 ncı maddesinde; a) UMKE üyesi olmak için UMKE’ye katılan personel zorunlu hâllerde (görevi yapmaya engel hastalık, memurluktan ayrılma vb) bu görevden ayrılabilir.
b) Bulunduğu ilden tayin vb. nedenlerle başka il ’e giden personelin UMKE üyeliği gittiği il ’de devam eder.
c) UMKE personeli, UMKE sorumlusu veya Bakanlık tarafından ilgili faaliyete çağırıldığında geçerli mazeret olmaksızın bir yıl içerisinde iki faaliyete katılmaması hâlinde UMKE’den çıkarılır.
ç) UMKE’nin yapacağı bölgesel kamp, ulusal kamp, eğitim faaliyetleri ve diğer aktivitelerde kişilik ve sağlık mesleği ahlakına yakışmayacak fiil ve uygulamalarda bulunan personel, UMKE sorumlusunun veya ilgili faaliyetteki sorumlu amirin ve diğer UMKE personelinden en az iki kişinin yazılı tutanağı ile
Müdürlüğe bildirilir ve Müdürün uygun görüşü ile UMKE’den çıkarılır.
d) Sahada veya diğer UMKE faaliyetlerinde; UMKE içerisinde tim liderinin talimatlarına riayet etmeyen ve ekibin bütünlüğünü bozan fiillerde bulunan personel; UMKE sorumlusunun ve diğer personelden en az iki kişinin yazılı tutanağı ile yetkili amire bildirilir ve Müdürün uygun görüşü ile UMKE’den çıkarılır” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın, Bilecik UMKE’deki görevine iade edilmesi yönünde idareye tavsiyede bulunulması gerektiği yönündeki öneri, Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9. Başvuran, Bilecik İl Sağlık Müdürlüğü tarafından hakkında hukuka aykırı olarak tesis edilen disiplin cezasına esas teşkil edilen tutanakla UMKE’deki görevine son verildiğini, akabinde Bakanlık Makamınca, kendisine tecziye edilen cezanın iptal edildiğini ifade ederek UMKE’deki görevine iade edilmesini, talep etmektedir.
10. Sağlık Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada; başvuranın Bilecik UMKE’deki görevinden disiplin cezası almadan, Afetlerde Sağlık Hizmetleri Birimi Ve Ulusal Medikal Kurtarma Ekiplerinin Görevleri Ve
Çalışma Esaslarına Dair Yönergesinin 16 ncı maddesindeki “UMKE’nin yapacağı bölgesel kamp, ulusal kamp, eğitim faaliyetleri ve diğer aktivitelerde kişilik ve sağlık mesleği ahlakına yakışmayacak fiil ve uygulamalarda bulunan personel, UMKE sorumlusunun veya ilgili faaliyetteki sorumlu amirin ve diğer
UMKE personelinden en az iki kişinin yazılı tutanağı ile Müdürlüğe bildirilir ve Müdürün uygun görüşü ile UMKE’den çıkarılır.” hükmü gereği çıkarıldığı, başvuranın, Bakanlık Makamına itirazı sonrasında disiplin cezasının iptal edildiği, başvuranın UMKE’deki görevine iade edilmemesinde sağlık durumunun dikkate alındığı, iptal edilen disiplin cezasıyla görevlendirme iptali arasında bağlantı bulunmadığı ifade edilmiştir.
11. Afetlerde Sağlık Hizmetleri Birimi Ve Ulusal Medikal Kurtarma Ekiplerinin Görevleri Ve Çalışma
Esaslarına Dair Yönergesininde UMKE’nin görevleri; afet veya olağandışı durumlarda aldıkları özel eğitim ve donanımla, kazazedelere olay yerinde, en kısa sürede imkân ve kabiliyetlerini kullanarak uygun yöntemlerle medikal müdahale etmek ve kurtarmak, kurtarılan kazazedeleri, en kısa sürede ileri acil tedavi ünitelerine naklini sağlamak üzere ambulanslara, uygun nakil araçlarına ve görevlilerine teslim etmek, afetler ve olağan dışı durumlarda diğer sağlık ekiplerinin sunduğu tıbbi yardımların yeterli olmadığı durumlarda ve alanlarda, ekibin kendi donanım, personel ve eğitim imkanları dâhilinde ihtiyaç duyulan sağlık hizmetlerine destek vermek, olay yerinde sağlık hizmetlerinin yönetimini yapmak, triaj, tıbbi müdahale, nakil hazırlıkları, haberleşme ve kayıt yapmak, afet birimi ve diğer yerler ile gerekli iletişimi ve bilgi akışını sağlamak, faaliyetleri kapsamında ilgili kurum, kuruluş ve kişilerle işbirliği yapmak, gerekli hâllerde, yurtdışında meydana gelen afet ve olağan dışı durumlarda sağlık hizmetlerinde görev almak olarak belirlenmiştir.
12. Anılan Yönergede, UMKE personelinin, istekli sağlık personeli arasından; olağandışı durumlarda aktif çalışabilecek fiziki özelliklere sahip, özel alanlarda eğitim görmüş veya görmeye elverişli (afet deneyimi, dağcılık, spor, haberleşme, yabancı dil, vb.) sağlık personeli arasından seçileceği öngörülerek UMKE personelinin seçimi konusunda idareye takdir yetkisi verildiği görülmektedir. İdarece yapılan işleme gerekçe olarak ilgilinin 14.04.2015 tarihli durum bildirir raporunda belirtilen pulmoner embolizm tanısının
UMKE kapsamında 24 saat esaslı, ağır ve zor şartlarda yapılacak tatbikat, deprem, sel vb. görevlerde personelin kalp krizi gibi ölümle sonuçlanabilecek ağır durumların ortaya çıkabileceğinin gösterildiği göz önüne alındığında idarece kullanılan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığı tespit edilemediğinden başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “İyi
Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvuruya ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin gerekçeli bir şekilde
Kurumumuza gönderildiği; İdarenin “kanunlara uygunluk”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak söz konusu karara karşı hangi mercilere ve hangi süre içinde başvurabileceği hususuna değinilmediği, dolayısıyla “karara karşı başvuru yolları ve
sürelerinin gösterilmesi” ilkelerine uyulmadığı anlaşılmış olup, idareye bundan böyle bu ilkelere de uygun hareket etmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre işlemeye devam edecek olup, Sakarya İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve BİLECİK İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi