TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK) f®3
: 18745356-101.07.04-E.
SAYI
BAŞVURU NO : 2018/8407
KARAR TARİHİ
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN
BAŞVURAN VEKİLİ/ TEMSİLCİSİ
BAŞVURUYA KONU İDARE 1- Sağlık Bakanlığı
2 – Bursa İl Sağlık Müdürlüğü
3- Bursa Prof. Dr. Türkan Akyol Göğüs
Hastalıkları Hastanesi
BAŞVURUNUN KONUSU Başvuranın bilgi edinme başvunılanna cevap veımeyen ilgililer hakkında gerekli işlemlerin yapılması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ 23.6.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Başvuran, Kurumumuza yaptığı başvurusunda, özetle; daha önce çalıştığı Bursa Prof. Dr.
Türkan Akyol Göğüs Hastalıkları Hastanesi yönetiminden çalıştığı döneme ait (2011- 2017 başına kadar olan dönem) kullandığı her türlü (yıllık, şua, hastalık vb.) izinlerinin dökümünü istediğini, ancak her seferinde kendisine çeşitli mazeretlerle cevap verilmediğini veya hastaneye müracaat etmesini söylediklerini, bilgi edinme kanununa göre BİMER üzerinden yazdığı dilekçelere bakanlıklar ve mahkemeler bile cevap verirken kunımun dilekçelerini dikkate almayarak cevap veımediğini, en son personel servisi sonımlusu Metin Bey’in kendisini arayarak ne istediğini sorduğunu, kendisinin de yalnızca kendisine ait izinlerin dökümünü istediğini söylemesine rağmen yine aynı cevabı verdiklerini, daha soma
Kunıınuınuzun yazısı üzerine Bursa Sağlık İl Müdürlüğünün 25/12/2017 tarihli ve■ sayılı yazısıyla bahse konu izin belgelerinin tarafina ulaştırıldığını, bu izin belgelerine ulaşamadığı
1 / 18 için ilgi kurumda çalıştığı yıllara ait fiili hizmet sürelerinin hesaplanmasına ilişkin
hesaplamaları kontrol edemediğini ve Kurumumuzun yazısı üzerine gönderilen izin belgelerine bakınca da ilgili yıllara ait 6 yıllık hizmetinin eksik ve yanlış hesaplandığını tespit ettiğini, emekliliğinin bu eksiklikle hesaplandığını, bu nedenle eksik ve yanlışlıkları ortaya çıkmasın diye kendisinin mağdur edildiğini düşündüğünü, Kurumumuzun 08/ 12/ 2017 tarihli ve 15440 sayılı Gönderme Kararı sonrasında Bursa İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 25/ 12/ 2017 tarihli yazısıyla söz konusu izin belgeleri tarafına ulaştırıldığı halde yine Gönderme Kararında yer alan bir talep olan bilgi ve belgeleri vermeyerek kendisini meşgul ve mağdur edenler hakkında gerekenin yapılması konusunda bir işlem yapılıp yapılmadığının bildirilmediğini ifade ederek;
Bursa Prof . Dr . Türkan Akyol Göğüs Hastalıkları Hastanesinin neden dilekçelerine cevap vermediğinin araştırılıp bu duruma sebep olanlar hakkında gereken cezalandırmanın yapılmasını talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Sağlık Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 16/ 11/ 2018 tarihli ve sayılı
yazısında; Bursa İl Sağlık Müdürlüğü’nün 25/ 12/ 2017 tarihli ve sayılı yazısı ile 2011 ve
2017 yılları arasında kullanmış olduğu izinler hakkındaki bilginin başvurana yazı ile tebliğ
edildiği, istenilen belgelerin ekte sunulan Bursa İl Sağlık Müdürlüğünün 09/ 11/ 2018 tarihli ve sayılı yazısıyla bildirildiği,
3) Bursa İl Sağlık Müdürlüğünün 22/ 11/ 2018 tarihli ve sayılı yazısının ekinde yer alan
Bursa Prof . Dr. Türkan Akyol Göğüs Hastalıkları Hastanesinin 21/ 11/ 2018 tarihli ve sayılı yazısında; başvuranın 2011- 2017 tarihleri arası kullanmış olduğu tüm izin bilgilerinin, 29/ 11/ 2016 tarihli dilekçesinin, bireysel olarak Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi
Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesine yapmış olduğu başvurusuna ait dilekçe ve ekleri, Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesinin adı geçenin bireysel başvurusuna cevaben göndermiş olduğu 02/ 01/ 2017 tarih ve sayılı cevap yazısı ve ekleri, başvuranın Haziran 2010 tarihinden İtibaren adına hesaplanmış ve yatırılmış olan fiili hizmet zammı sürelerinin bildirilmesi talepli 29/ 12/ 2018 tarih ve sayılı dilekçesi ve kurumun bahse konu fiili hizmet zammına ilişkin vermiş olduğu 05/ 01/ 2018 tarih ve sayılı cevap yazısı ve eklerinin ekte sunulduğu,
4) Bursa İl Sağlık Müdürlüğünün 22/ 11/ 2018 tarihli ve sayılı yazısında, konuyla ilgili
olarak; (ilgili hastanelerden gönderilen) tüm açıklamalar ışığında, başvuranın taleplerinin her iki hastane idaresi tarafından da yerine getirildiği, izin bilgileri ve emeklilik işlemleri ile ilgili gerekli yazışmaların yapıldığı, herhangi bir keyfiyetin söz konusu olmadığı, tarafına yazılı bilgi verildiği, kurumlar arası yazışmalardan kaynaklı şikayetine konu olan sürelerin uzadığı anlaşıldığından, gerek Prof . Dr . Türkan Akyol Göğüs Hastalıkları Hastanesi ilgilileri hakkında gerekse SBÜ Bursa Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi ilgilileri hakkında herhangi bir işlem tesis edilmesine gerek görülmediği, ifade edilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
5) 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine
2 / 18başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”
6) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”
7) 3701 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun
7.1) “Dilekçe hakkı” başlıklı 3 üncü maddesinde;
“Türk vatandaşları kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, Türkiye
Büyük Millet Meclisine ve yetkili makamlara yazı ile başvurma hakkına sahiptirler .”
7.2) “Dilekçenin incelenmesi ve sonucunun bildirilmesi” başlıklı 7 nci maddesinde;
“Türk vatandaşlarının ve Türkiye’de ikamet eden yabancıların kendileri ve kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri konusunda yetkili makamlara yaptıkları başvuruların sonucu veya yapılmakta olan işlemin safahatı hakkında dilekçe sahiplerine en geç otuz gün içinde gerekçeli olarak cevap verilir . İşlem safahatının duyurulması halinde alınan sonuç ayrıca bildirilir .”
8) 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunun
8.1) “Bilgi verme yükümlülüğü” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idarî ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdürler .”
8.2) “Başvuru usulü” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“Bilgi edinme başvurusu, başvuru sahibinin adı ve soyadı, imzası, oturma yeri veya iş adresini, başvuru sahibi tüzel kişi ise tüzel kişinin unvanı ve adresi ile yetkili kişinin imzasını ve yetki belgesini içeren dilekçe ile istenen bilgi veya belgenin bulunduğu kurum veya kuruluşa yapılır . Bu başvuru, kişinin kimliğinin ve imzasının veya yazının kimden neşet ettiğinin tespitine yarayacak başka bilgilerin yasal olarak belirlenebilir olması kaydıyla elektronik ortamda veya diğer iletişim araçlarıyla da yapılabilir .
Dilekçede, istenen bilgi veya belgeler açıkça belirtilir .”
8.3) “İstenecek bilgi veya belgenin niteliği” başlıklı 7 nci maddesinde;
“Bilgi edinme başvurusu, başvurulan kurum ve kuruluşların ellerinde bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi veya belgelere ilişkin olmalıdır .”
3 / 18Kurum ve kuruluşlar, ayrı veya özel bir çalışma, araştırma, inceleme ya da analiz neticesinde
oluşturulabilecek türden bir bilgi veya belge için yapılacak başvurulara olumsuz cevap verebilirler .
İstenen bilgi veya belge, başvurulan kurum ve kuruluştan başka bir yerde bulunuyorsa, başvuru dilekçesi bu kurum ve kuruluşa gönderilir ve durum ilgiliye yazılı olarak bildirilir .”
8.4) “Bilgi veya belgeye erişim” başlıklı 10 uncu maddesinde;
“Kurum ve kuruluşlar, başvuru sahibine istenen belgenin onaylı bir kopyasını verirler .”
8.5) “Bilgi veya belgeye erişim süreleri” başlıklı 11 inci maddesinde;
“Kurum ve kuruluşlar, başvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erişimi onbeş iş günü içinde sağlarlar . Ancak istenen bilgi veya belgenin, başvurulan kurum ve kuruluş içindeki başka bir birimden sağlanması; başvuru ile ilgili olarak bir başka kurum ve kuruluşun görüşünün alınmasının gerekmesi veya başvuru içeriğinin birden fazla kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi durumlarında bilgi veya belgeye erişim otuz iş günü içinde sağlanır . Bu durumda, sürenin uzatılması ve bunun gerekçesi başvuru sahibine yazılı olarak ve onbeş iş günlük sürenin bitiminden önce bildirilir .”
8.6) “Başvuruların cevaplandırılması” başlıklı 12 nci maddesinde;
“Kurum ve kuruluşlar, bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirirler . Başvurunun reddedilmesi hâlinde bu kararın gerekçesi ve buna karşı başvuru yolları belirtilir .”
8.7) “Ceza hükümleri” başlıklı 29 uncu maddesinde;
“Bu Kanunun uygulanmasında ihmâli, kusuru veya kastı bulunan memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında, işledikleri fiillerin genel hükümler çerçevesinde ceza kovuşturması gerektirmesi hususu saklı kalmak kaydıyla, tâbi oldukları mevzuatta yer alan disiplin cezaları uygulanır .”
9) 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza
uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesinde
“Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve
haller şunlardır :
… Uyarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır :
a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kayıtsızlık göstermek veya düzensiz davranmak, … f) Görevine veya iş sahiplerine karşı kayıtsızlık göstermek veya ilgisiz kalmak,
… Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır :
4 / 18a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca
belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak,
… Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır :
a) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallin-de kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, …”
10) 16/ 06/ 2006 tarihli ve 26200 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar
ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Fiilî hizmet süresi zammı” başlıklı 40 ıncı maddesinde;
“Aşağıda belirtilen işyerlerinde ve işlerde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c)
bentleri kapsamında çalışan sigortalıların prim ödeme gün sayılarına, bu işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için karşılarında gösterilen gün sayıları, fiilî hizmet süresi zammı olarak eklenir . 360 günden eksik sürelere ait fiilî hizmet süresi zammı, 360 gün için eklenen fiilî hizmet süresi ile orantılı olarak belirlenir . Çalışmanın fiili hizmet süresi zammı kapsamında değerlendirilebilmesi için, tablonun ( 13) ve ( 14) numaralı sıralarında belirtilen sigortalılar hariç sigortalının kapsamdaki işyerleri ile birlikte belirtilen işlerde fiilen çalışması ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalması şarttır . …
Aşağıdaki bentlerden birden fazlasına dahil olanlar için, en yüksek olan bentten fiilî hizmet süresi zammı uygulanır .
Kapsamdaki İşler/İşyerleri Kapsamdaki Sigortalılar Eklenecek
Gün Sayısı
11) Radyoaktif ve Doğal ve yapay radyoaktif, radyoiyonizan 90
radyoiyonizan maddelerle maddeler veya bütün diğer korpüsküler yapılan işler emanasyon kaynakları ile yapılan işlerde çalışanlar .
Bu maddenin birinci fıkrası hükmüne göre hesaplanan fiilî hizmet süresi zammı, yukarıdaki tablonun ( 13) ve ( 14) numaralı sırasında yer alan sigortalılar için sekiz, diğer sigortalılar için beş yılı geçmemek üzere uzun vadeli sigorta kolları uygulamasında prim ödeme gün sayısına eklenir . Bu sürelerin, üç yılı geçmemek üzere; ( 18) numaralı sırasında bulunanlar için tamamı diğerleri için yarısı emeklilik yaş hadlerinden indirilir .
… Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurumun önerisi üzerine Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir .”
11) 27/ 09/ 2008 tarihli ve 27010 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Fiili
Hizmet Süresi Zammı Uygulamasının Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin
5 / 1811.1) “Fiili hizmet süresi zammından yararlanma şartları” başlıklı 5 inci maddesinde;
“1) Fiili hizmet süresi zammı uygulamasından Kanunun 40 ıncı maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve aşağıdaki tablonun birinci sütunundaki işler/işyerlerinde çalışan ve ikinci sütunda belirtilen işleri yaparak söz konusu işlerin risklerine maruz kalan sigortalılar yararlandırılır .
… ( 3) Sigortalıların fiili hizmet süresi zammından yararlanabilmeleri için, birinci fıkrada yer alan işyeri ve işlerde fiilen çalışarak söz konusu işlerin risklerine maruz kalmaları ile birlikte bu sürelere ait çalışılan prim ödeme gün sayıları ile Kanunun 81 inci maddesinde belirtilen prim tutarlarının 28/ 8/ 2008 tarihli ve 26981 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Sosyal Sigorta
İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan prim belgesi ile Kuruma bildirilir .
11.2) “Fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki çalışmaların bildirilmesi” başlıklı 8 inci
maddesinde;
“İşverenlerce, sigortalıların fiili hizmet süresi zammı kapsamında geçen çalışmalarına ait prim ödeme gün sayıları ile prime esas kazançları Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a)
bendi kapsamındaki sigortalılar için, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekindeki aylık prim ve hizmet belgesi ile (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için ise aylık fiili hizmet süresi zammı prim belgesiyle Kurumca belirlenecek sürede verilir .”
12) 27/ 04/ 2004 tarihli ve 25445 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bilgi Edinme Hakkı
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmeliğin
12.1) “Bilgi verme yükümlülüğü kapsamında alınacak tedbirler” başlıklı 6 ncı maddesinde;
“Kurum ve kuruluşlar, Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi , Kanunda ve bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere gerekli idari ve teknik tedbirleri almakla yükümlüdür .
Kurum ve kuruluşlar, ellerinde mevcut olan ve bilgi edinme başvurusuna konu olabilecek bütün bilgi veya belgeleri, bilgi edinme hakkının kullanımını kolaylaştıracak şekilde tasnif ederler .
Bu amaçla kurum ve kuruluşların belge kayıt, dosyalama ve arşiv düzeniyle ilgili gerekli idari ve teknik tedbirler alınır .”
12.2) “Bilgi edinme birimlerinin oluşturulması” başlıklı 8 inci maddesinde;
“Kurum ve kuruluşların basın ve halkla ilişkilerle görevli birimlerinde, bilgi edinme hakkının etkin olarak kullanılabilmesi ve bilgi veya belgelere erişimin zamanında sağlanabilmesi amacıyla bilgi edinme birimleri oluşturulur .”
12.3) “Elektronik ortamda veya diğer iletişim araçlarıyla yapılacak başvurular” başlıklı 10 uncu
maddesinde;
“Bilgi edinme başvurusu, kişinin kimliğinin ve imzasının veya yazının kimden neşet ettiğinin tespitine yarayacak başka bilgilerin yasal olarak belirlenebilir olması kaydıyla elektronik ortamda veya diğer iletişim araçlarıyla da yapılabilir .”
6 / 18… Kurum ve kuruluşlar elektronik ortamda yapılan başvuruya elektronik ortamda cevap
verebileceği gibi, istenen bilgi veya belgenin niteliğine göre yazıyla da cevap verebilir .”
12.4) “İstenecek bilgi veya belgelerin niteliği” başlıklı 12 nci maddesinde;
“Bilgi edinme başvurusu, başvurulan kurum ve kuruluşların ellerinde bulunan veya görevleri gereği bulunması gereken bilgi veya belgelere ilişkin olmalıdır .
Kurum ve kuruluşlar; ayrı veya özel bir çalışma, araştırma, inceleme ya da analiz neticesinde oluşturulabilecek türden bir bilgi veya belge için yapılacak başvurular ile tekemmül etmemiş bir işleme ilişkin bilgi veya belge için yapılacak başvurulara olumsuz cevap verebilirler .”
12.5) “Başvuruların kabulü, değerlendirilmesi ve işleme konulması” başlıklı 14 üncü
maddesinde;
“Başvuru dilekçeleri veya formları, kurum ve kuruluşların bilgi edinme birimleri tarafından kabul edilir .
… Başvuru dilekçesi veya formu kaydedildikten sonra, en geç iki iş günü içinde kurum veya kuruluşun ilgili birimlerine gönderilir . Bu yazıda; başvurunun hangi birim tarafından cevaplanacağı ve başvuru sahibine hangi tarihe kadar cevap verilmesi gerektiği belirtilir . …
Elektronik posta yoluyla gelen başvurular ilgili birimlere, elektronik ortamda veya başvurunun bilgisayar çıktısı iletilmek suretiyle gönderilir . Ayrıca başvurunun hangi birim tarafından cevaplanacağı ve istenen bilgi veya belge hakkında başvuru sahibine hangi tarihe kadar cevap verilmesi gerektiği belirtilir .
Kurum ve kuruluşlardaki bilgi edinme birimleri, Kanun ve bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre kurum ve kuruluşların ilgili diğer birimleriyle koordinasyon içinde görev ifa ederler .”
12.6) “Başvuruların cevaplandırılması” başlıklı 18 inci maddesinde;
“Bilgi edinme birimlerince iletilen başvurular, kurum ve kuruluşların ilgili birimlerince cevaplandırılır .
… Kurum ve kuruluşlar, bilgi edinme başvurularıyla ilgili cevaplarını yazılı olarak veya elektronik ortamda başvuru sahibine bildirirler . Ancak, başvuru sahibine elektronik posta yoluyla verilecek cevaplar, kurum ve kuruluşların bilgi edinme birimleri aracılığıyla gönderilir . Bu kapsamdaki bir başvuruya hazırlanan cevap, ilgili birim tarafından bilgi edinme birimlerine yazılı olarak veya elektronik ortamda gönderilir .
… Bilgi edinme başvuruları hakkında gerekli inceleme ve araştırma, başvuruya cevap verecek birim tarafından yapılır ve başvurular, 20 nci maddede belirtilen süreler içinde cevaplandırılır .
… Başvurunun reddedilmesi halinde bu kararın gerekçesi ve buna karşı yapılabilecek başvuru yolları ve süreleri belirtilir .
7 / 18Kamu görevlilerinin ihmali veya kusurlu davranışları nedeniyle, Kanunda belirtilen süreler
içinde başvurunun cevaplandırılmaması, kurum ve kuruluşların cevap verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz .
Daha önce cevaplandığı halde aynı kişiler tarafından yapılan tekrar mahiyetindeki başvurular ile soyut ve genel nitelikteki başvurular işleme konulmaz ve durum başvuru sahibine bildirilir .”
12.7) “Bilgi veya belgeye erişim süreleri” başlıklı 20 nci maddesinde;
“Kurum ve kuruluşlar, başvuru üzerine istenen bilgi veya belgeye erişimi on beş iş günü içinde sağlarlar .
Ancak istenen bilgi veya belgenin, başvurulan kurum ve kuruluş içindeki başka bir birimden sağlanması; başvuru ile ilgili olarak bir başka kurum ve kuruluşun görüşünün alınmasının gerekmesi veya başvuru içeriğinin birden fazla kurum ve kuruluşu ilgilendirmesi durumlarında bilgi veya belgeye erişim otuz iş günü içinde sağlanır . Bu durumda, sürenin uzatılması ve bunun gerekçesi başvuru sahibine on beş iş günlük sürenin bitiminden önce bildiriler .”
12.8) “Denetim ve ceza hükümleri ” başlıklı 42 nci maddesinde;
“Bilgi edinme hakkının kullanımı kapsamındaki başvurulara ilişkin uygulamalar, kurum ve kuruluş yöneticilerince mevzuat dahilinde denetlenir . Kanunun ve bu Yönetmeliğin uygulanmasında ihmali, kusuru veya kastı bulunan memurlar ve diğer kamu görevlileri hakkında, işledikleri fiillerin genel hükümler çerçevesinde ceza kovuşturması gerektirmesi hususu saklı kalmak kaydıyla, tabi oldukları mevzuatta yer alan disiplin cezaları uygulanır .”
12.9) “Eğitim” başlıklı 43 üncü maddesinde;
“Kurum ve kuruluşlar, Kanunun ve bu Yönetmeliğin uygulanması konusunda personeline gerekli eğitimi sağlar ve bu amaçla eğitim programları düzenler .”
13) 12/ 10/ 2018 tarihli ve 30563 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 2018/ 13 Sayılı
Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde
“… kamu kurum ve kuruluşlarına yapılacak tüm başvurularda, talebin sonuçlandırılması başka bir idari makamın görev alanında kalsa dahi, başvuruların anında incelenerek takip edilecek, talebin ilk başvuru yerinde neticelendirilmesine özen gösterilecek, başvuru sahiplerine yapılan işlemler hakkında gecikmeksizin nihai ve kesin bilgi verilecek, başvuruların süratli ve doğru sonuçlandırılması amacıyla gerekli tüm tedbirlerin alınacaktır .”
14) 24/ 01/ 2004 tarihli ve 25356 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Dilekçe ve Bilgi Edinme
Hakkının Kullanılması ile İlgili 2004/ 12 Sayılı Başbakanlık Genelgesinde
“Anayasa ve Kanun hükümlerinin uygulanmasında gerekli hassasiyetin gösterilmediği, dilekçeyle yapılan başvurulara idarî makamlar tarafından bazen cevap verilmediği veya yasal süresinden sonra cevap verildiği, dolayısıyla dilekçe hakkının etkin şekilde kullanımının gerçekleşmediği yolunda şikâyetler bulunmaktadır .
8 / 18Bu bağlamda, bilgi edinme hakkı ile dilekçe hakkının mevzuatımızda yer alan esas ve usullere
uygun olarak etkin kullanılmasını teminen, bakanlıkların merkez ve taşra teşkilatları, valilik, kaymakamlık ve mahalli idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşları, hizmet alanlarında aşağıda yazılı kurallara uymakla yükümlüdürler .
…Anayasal ve yasal kurallar ile yukarıda belirtilen usul ve esaslar hakkında tüm personel bilgilendirilecek, personele yönelik eğitim programlarında konuya ayrıntılı olarak yer verilmesi sağlanacak, bilgi edinme ve dilekçe haklarının kullanımı kapsamındaki başvurulara ilişkin uygulamalar mevzuat dahilinde denetlenecek ve denetimler sonucu belirtilen kurallara uymadıkları saptanan kamu görevlileri hakkında genel hükümlere göre disiplin ve ceza işlemleri uygulanacaktır .”
15) 20/ 01/ 2006 tarihli ve 26055 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Başbakanlık İletişim
Merkezi (BİMER) – Doğrudan Başbakanlık ile İlgili 2006/ 3 Sayılı Başbakanlık
Genelgesinde
“Günümüzde kamu yönetimi literatüründe “Yönetişim” ve “Yönetime katılma” kavramları ön plana çıkmıştır . Yönetim tekniği olduğu kadar bir değeri de ifade eden bu kavramların hayata geçirilebilmesi için yurttaşların yönetime ilişkin şikâyet, talep, görüş ve önerilerini kolayca iletebilmelerine yönelik iyi işleyen, hızlı ve etkin bir sistemin kurulması, yönetimin başarısı için olduğu kadar, demokrasinin sağlıklı bir biçimde işlemesi açısından da vazgeçilmez bir gerekliliktir . Bu şikâyet, talep, görüş ve önerilerin derhal işleme alınıp değerlendirilmesi, sonuçlandırılması ve ilgilisine süratle cevap verilmesi de aynı derecede önem taşımaktadır . Bu düşünceler ışığında, kamu kurum ve kuruluşlarının halkla ilişkiler uygulamalarına ilişkin yeni bazı düzenlemelerin yapılması uygun görülmüştür .
Başbakanlığa yapılacak başvuruların tüm yurt sathında kabulünü ve Bakanlıklar ile valiliklere yapılan müracaatların Başbakanlıktan izlenebilmesini amaçlayan ve Başbakanlık İletişim
Merkezi (BİMER) – Doğrudan Başbakanlık olarak isimlendirilen düzenleme, Türkiye genelinden aranabilir bir telefon numarası tahsisi ile bir bilgi işlem programı kullanılmasını öngörmektedir . Böylece, vatandaşlar tarafından yapılan yazılı veya sözlü başvuruların gereğinin yapılması amacıyla süratle ilgili kamu kuruluşu veya birimine ulaştırılması, mümkün olan en kısa sürede cevap verilmesi , gecikme halinde ilgili birimlerin uyarılması, bütün bu işlemlerin bir otomasyon sistemi içinde yürütülmesi, istatistiksel raporlarının alınması ve merkezden denetlenebilmesi sağlanmış olacaktır .
… 4. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu, 3071 sayılı Dilekçe Hakkı Kanunu, 5176 sayılı
Kamu Görevlileri Etik Kurulu Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında
Kanun ile insan hakları ihlallerine ilişkin müracaatlar da bu bürolara bizzat ya da
Başbakanlık İletişim Merkezi (BİMER) – Doğrudan Başbakanlık numarası veya Başbakanlık web sayfası aracılığı ile yapılabilecektir .
… 6. Başbakanlık İletişim Merkezi (BİMER)– Doğrudan Başbakanlık uygulamasına 24/ 02/ 2006 tarihinde geçilmiş olacaktır . Bakanlık, valilik ve kaymakamlıklar gerekli olan fiziki mekan, personel, iletişim ve bilişim altyapısını bu tarihe kadar oluşturacaktır .” düzenlemelerine yer verilmiştir .”
9 / 18IV. KAMU DENETÇİSİNİN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
16) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuru konusuyla ilgili
olarak gerekli inceleme ve araştırmanın yapılarak ihmali ve kusurlu davranışı bulunan personel hakkında gerekli işlemlerin tesis edilmesi, bilgi edinme ile dilekçe hakkının kullanılmasına ilişkin sistemin sağlıklı ve düzgün bir şekilde işleyebilmesini ve bilgi edinme başvuruların ilişkin işlemlerin zamanında, düzenli ve eksiksiz yapılmasını teminen ilgili personelin ve birimlerin bilgilendirilmesi ve mevzuatta düzenlenen diğer gerekli tedbirlerin alınması için yönünde idareye tavsiyede bulunulması gerektiğine yönelik hazırlanan öneri Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
17) Başvuran, özetle, emekli olabilmesi için gerekli olan 2011- 2017 dönemine ait fiili hizmet süresi
zammı bildiriminin hizmetin geçtiği Prof . Dr . Türkan Akyol Göğüs Hastalıkları Hastanesince yanlış hesaplanarak SGK’ya bildirildiğini tespit etmesi üzerine, hastaneden söz konusu döneme ait kendisiyle ilgili yıllık, şua, hastalık vb. izinlerinin dökümünü istemesine rağmen, uzun süre boyunca çeşitli mazeretlerle istediği bilgilerin verilmemesinde ihmali ve kusuru olan personel hakkında gerekli işlemlerin yapılmasını talep etmektedir .
18) Bilindiği üzere, sosyal hukuk devleti olmanın bir gereği olarak Anayasanın 60 ıncı maddesinde
herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğu ve Devletin bunu sağlayacak gerekli tedbirleri alacağı ve teşkilatı kuracağı düzenlenmiş, bu çerçevede tüm vatandaşların ve bakmakla yükümlü oldukları kişilerin yaşamını bir düzen içerisinde sürdürebilmesini ve sağlık hakkından yararlanabilmesini teminen çeşitli sosyal güvenlik sistemleri kurulmuştur . Bu kapsamda, ilgililerin emekliye sevk edilmeleri, emekli aylıklarının ödenmesi vb. iş ve işlemler sosyal güvenlik mevzuatında mevzuat çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının yetki ve sorumluluğunda yürütülmekte, ilgililer belli bir hizmet süresini ve yaş haddini doldurmaları halinde emekliye sevk edilerek kendilerine emekli aylığı bağlanmaktadır . Bunun için ise, ilgiliden ve ilgilinin çalıştıkları yerlerden bir takım bilgi ve belgelerin temin edilmesi, idarelerin mevzuattan kaynaklanan bir takım yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekmektedir .
19) Diğer yandan, röntgen radyum ve benzeri iyonizan radyasyon laboratuvarlarında bilfiil ve
devamlı çalışmayı gerektiren işlerde çalışanlara maruz kalacakları yıpranmalardan dolayı gerek çalışma koşulları gerek izinler gerekse emeklilik yaş haddi açısından bazı özel haklar tanınmıştır .
20) Başvuranın, Türkan Akyol Göğüs Hastalıkları Hastanesinde geçen hizmetleri açısından
bakıldığında, fiili hizmet süresi zammından kimlerin ne şekilde ve ne kadar süreyle faydalanacağı 5510 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesiyle ve bu maddeye dayanarak çıkarılan ve 27/ 09/ 2008 tarihli ve 27010 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Fiili Hizmet
Süresi Zammı Uygulamasının Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelikte düzenlenmiştir . Buna göre, radyoaktif ve radyoiyonizan maddelerle yapılan işlerde çalışanlardan, doğal ve radyoaktif, radyoiyonizan maddeler veya bütün diğer korpüsküler emanasyon kaynakları ile yapılan işlerde fiilen çalışan ve söz konusu işlerin risklerine maruz kalan sigortalıların her 360
10 / 18günü için 90 gün fiili hizmet süresi zammından yararlandırılması öngörülmüş, Yönetmeliğinin
8 inci maddesinde, kamu kurum ve kuruluşlarının sigortalının filli hizmet sürelerinin aylık fiili
hizmet süresi zammı prim belgesiyle Kurumca belirlenecek sürede Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilmesi zorunluluğu getirilmiştir .
21) Fiili hizmet süresi zammı, sigortalının emeklilik muamelelerinde fiili hizmetinden sayılmakta
ve ilgilinin emeklilik yaş haddinden indirilmektedir . Bu açıdan, sigortalının fiili hizmet sürelerinin eksiksiz olarak bildirilmesi, sigortalıya daha erken bir vakitte emekli aylığı bağlanmasını sağlamaktadır .
22) Ancak, yazışmalar esnasında Fiili Hizmet Süresi Zammı Tespit Belgelerinde istenilen bilgilerin
içerik olarak uygun olmaması ve eksik doldurulması gibi nedenlerle yazışmaların defalarca yapılması ve personelin fiili hizmet zammından ne kadar yararlanacağının tespitine ilişkin işlemlerin uzayarak mağduriyetine sebep olunması nedeniyle, bu durumun önüne geçilmesi ve personelin fiili hizmet süresi zammından ne kadar yararlandırılacağının bir an evvel sonuçlandırılması adına SGK tarafından bilgilerin elektronik ortamda gönderilmesi için www.sgk.gov.tr portalında E-SGK başlığı altında bulunan “Diğer Uygulamalar” bölümünde yer alan Hizmet Takip Programına (HİTAP) entegre edilen Fiili Hizmet Süresi Zammı Tespit
Belgesi Yeni Bildirim başlığı açılmış, söz konusu belgelerdeki bilgilerin nasıl düzenleneceğine ilişkin SGK’nın 23/ 05/ 2016 tarihli duyurusu ile Fiili Hizmet Süresi Zammı Tespit Bildirimi
Kullanım Klavuzu www.yhgm .saglik .gov.tr internet adresinde yayımlanmış; ayrıca, Sağlık
Bakanlığı Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 81 İl Sağlık Müdürlüğüne gönderdiği 14/ 06/ 2016 tarihli ve 7301 sayılı yazıyla, 01/ 06/ 2016 tarihinden itibaren Klavuzdan yararlanarak ve bahsi geçen duyuruda bulunan iletişim bilgileri ile irtibata geçilerek belgelerin bir sonraki yılın Ocak ayında düzenli olarak elektronik ortamda eksiksiz ve doğru olarak doldurulması gerektiği ve bu konuda dikkat edilecek diğer hususlar bildirilmiştir .
23) Somut olayımızda, başvuranın son görev yeri olan Prof Dr . Türkan Akyol Göğüs Hastalıkları
Hastanesi, başvuranın 31/ 10/ 2016 tarihli dilekçesine istinaden 07/ 11/ 2016 tarihli ve 2516 sayılı yazıyla (Mülga) Bursa İli Kamu Hastaneleri Genel Sekreterliğinden başvuranın fiili hizmet süresi tespitlerinin yapılarak emeklilik yaşının hesaplanması talebinde bulunmuş, Hastanenin bu talebi Bursa İli Kamu Hastaneleri Genel Sekreterliğinin 09/ 11/ 2016 tarihli ve 27154 sayılı yazısıyla (Mülga) Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Başkanlığına iletilmiş, bunun üzerine
Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun 17/ 11/ 2016 tarihli ve 26177 sayılı yazısıyla Bursa İli
Kamu Hastaneleri Birliğine başvuranın emekliliğe tabi yaşı ve emekli olabileceği yaş bildirilmiş, ayrıca fiili hizmet süresinin tespitinin yapılabilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumu portalının E-SGK başlığı altında bulunan Hizmet Takip Programı ile fiili hizmet tespit belgesinin/belgelerinin eksiksiz ve doğru olarak elektronik ortamda gönderilmesi ve Kuruma bilgi verilmesi istenmiştir .
24) Bu esnada, başvuran, 07/ 11/ 2016 tarihinde 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan
Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnameye istinaden açığa alınmış, 15/ 12/ 2016 tarihinde emekliye ayrılmak isteğinde bulunmuş, ayrıca 29/ 12/ 2016 tarihinde ise Prof . Dr .
Türkan Akyol Göğüs Hastalıkları Hastanesine ve çalıştığı diğer hastanelere verdiği dilekçeleriyle çalıştığı dönemlere ilişkin fiili hizmet tespit tutanaklarını talep etmiş, Hastanenin 05/ 01/ 2016 tarihli ve sayılı yazısıyla başvuranın istediği belgeler kendisine verilmiştir .
11 / 18dilekçe hakkı kapsamında yapılan başvurularda ise yapılan başvuruların sonucu ve yapılmakta
olan işlemin safahatı hakkında bilgi verilmesi gerektiği düzenlenmiştir . Bu açıdan, bilgi edinme ve dilekçe hakkı, vatandaşlar için bir hak olarak düzenlenmişken, kamu kurum ve kuruluşlarına da belirli sınırlar içerisinde bir yükümlülük getirilmiş olup, bireylerin usulüne uygun şekilde yaptıkları başvuruların idarelerce geciktirilmeksizin en kısa sürede ve doğru şekilde cevaplandırılması yasal bir zorunluluktur .
35) Doktrinde, idarenin ifa ile mükellef olduğu herhangi bir kamu hizmetinin kuruluşunda,
düzenlenmesinde veya teşkilatında, bünyesinde, personelinde yahut işleyişinde bir takım aksaklık, hukuka aykırılık, bozukluk, düzensizlik, eksiklik, sakatlık veya ihmalin ortaya çıkması neticesinde hizmetin, eksik ve hatalı ifa edilmesi, zamanında ifa edilmemesi idarenin hizmet kusuru olarak tanımlanmakta, hizmet kusurunun hem idarenin eylemlerinden hem de işlemlerinden doğabileceği değerlendirilmektedir .
36) Danıştay 15. Dairesinin 15/ 04/ 2015 tarihli ve E .2014/ 5076, K.2015/ 2184 sayılı kararında;
“ İdare tarafından bilgi edinme birimlerinde yeterli sayıda ve kalitede personel istihdam edilmemiş olması, personelin gerekli eğitime sahip olmaması, personelin hizmetin görülmesinde gerekli dikkat ve özeni göstermemiş olması, taleplere yanlış/hatalı veya eksik cevap verilmesi gibi durumlarda ” hizmetin kötü işlemesinden ” dolayı idarenin kusuru doğacaktır .” ifadelerine yer verilmiştir .
37) 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununda, Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına
İlişkin Esas ve Usuller Hakkında Yönetmelikte ve 2014/ 12 sayılı Dilekçe ve Bilgi Edinme
Hakkının Kullanılması Hakkında Başbakanlık Genelgesinde, bilgi edinme hakkının kullanılmasında ihmali, kusuru veya kastı bulunan memurlar ile diğer kamu görevlileri hakkında işledikleri fiillerle ilgili olarak, genel hükümler çerçevesinde ceza kovuşturmasını gerektiren haller saklı kalmak kaydıyla, tabi oldukları mevzuatta yer alan disiplin cezalarının uygulanacağı; ayrıca, başvuru sahiplerinin taleplerinin mümkün olduğunca mahallinde çözümlenmesine özen gösterileceği; konuyla ilgili olarak Anayasal ve yasal kurallar hakkında tüm personelin bilgilendirileceği, personele yönelik eğitim programlarında konuya ayrıntılı yer verilmesinin sağlanacağı, bilgi edinme ve dilekçe haklarının kullanımı kapsamındaki başvurulara ilişkin uygulamaların denetleneceği ve denetimler sonucunda belirtilen kurallara uymadıkları saptanan kamu görevlileri hakkında genel hükümlere göre disiplin ve ceza işlemlerinin uygulanacağı belirtilmiştir . Ayrıca, 2018/ 13 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Genelgesinde, kamu kurum ve kuruluşlarına yapılacak tüm başvurularda, talebin sonuçlandırılması başka bir idari makamın görev alanında kalsa dahi, başvuruların anında incelenerek takip edileceği, talebin ilk başvuru yerinde neticelendirilmesine özen gösterileceği, başvuru sahiplerine yapılan işlemler hakkında gecikmeksizin nihai ve kesin bilgi verileceği, başvuruların süratli ve doğru sonuçlandırılması amacıyla gerekli tüm tedbirlerin alınacağı ifade edilmiştir .
38) Günümüzde, teknolojik imkanların gelişmesiyle, gerek bilgi edinme hakkı gerekse dilekçe
hakkı kapsamında yapılan başvurular zaman içinde gereksinimlere uygun olarak gelişme göstermiştir . Bu kapsamda, 20/ 01/ 2006 tarihli ve 26055 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan
Başbakanlık İletişim Merkezi (BİMER) – Doğrudan Başbakanlık ile İlgili 2006/ 3 Sayılı
Başbakanlık Genelgesiyle, ülkemizde bireylerin hem bilgi edinme başvurularını
14 / 18yapabilecekleri hem de dilekçe hakkını kullanabilecekleri Başbakanlık Bilgi Edinme Merkezi
(BİMER) kurulmuştur . Bugün ise, BİMER yerine Cumhurbaşkanlığı Bilgi Edinme Merkezi (CİMER) aynı çerçevede faaliyet göstermektedir .
39) 2006/ 3 sayılı Başbakanlık Genelgesinde günümüz devlet yapısı ve kamu yönetimi sistemlerinde
ön plana çıkan yönetişim ve yönetime katılma kavramlarının önemine vurgu yapılmış, bu olguların hayata geçirilmesi için tüm kamu kurum ve kuruluşlarından yurttaşların yönetime ilişkin şikâyet, talep, görüş ve önerilerini acilen işleme alıp değerlendirmesi, sonuçlandırması ve başvuru sahibine süratle cevap verilmesi gerektiği vurgulanmıştır . BİMER projesi ile bir bilgi işlem programının (e-başvuru) kullanılması öngörülmüş ve 24/ 02/ 2006 tarihinden itibaren hizmete geçen bu sistemle yapılacak olan yazılı başvuruların en kısa sürede ilgili kurum ve kuruluşlara iletilerek cevaplandırılması hedeflenmiştir .
40) BİMER sisteminin uygulamaya konulmasıyla birlikte devletle halk arasındaki iletişim kanalları
7 gün 24 saat açık tutulmuş, vatandaşlar dünyanın herhangi bir yerinden kesintisiz ve herhangi
bir kısıtlama olmaksızın BİMER üzerinden Başbakanlığa ulaşma imkânına kavuşmuşlardır . Bu uygulama ile Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ile Türkiye’de yaşayan yabancılar, kamuya daha hızlı, daha ekonomik ve daha etkin bir erişim imkânına sahip olmuşlardır . 3071 sayılı
Dilekçe Hakkı Kanunu ile 4982 sayılı Bilgi Edinme Kanunu çerçevesinde bu uygulama ile vatandaşlara her türlü yazılı ihbar, şikâyet, görüş öneri ve taleplerini devlete bildirme olanağı sağlanmıştır (Başbakanlık, Aylık Faaliyet Raporu, Ocak 2011: 3) .
41) Görüldüğü üzere, bilgi edinme başvurularının elektronik ortamda da yapılabilmekte ve bu
başvuruların ıslak imzalı dilekçeyle yapılan dilekçelerden herhangi bir farkı bulunmamaktadır .
Zira, BİMER yapılan başvurularda bireylerin kimliklerinin tespiti için gerekli önlemler alınmıştır . Bu sebeple, idarelerin, ilgili düzenlemeler uyarınca, BİMER üzerinden kendilerine iletilen başvuruları da kendilerine doğrudan yapılmış bir başvuru olarak ele almaları ve süresi içerisinde gerekli işlemleri yapmaları gerekmektedir .
42) Somut olayımızda, başvuran, kendisinin daha erken emekli olabilmesine imkan veren ve idare
tarafından SGK’ya gönderilmesi gereken Fiili Hizmet Süresi Zammı Tespit Belgesi Bildirimde hatalar olduğu düşüncesiyle idareden bilgi talep ettiği görülmektedir . İstenen bilginin mahiyetine bakıldığında, verilecek bilginin doğrudan başvuranın kendisinin sosyal güvenlik hakkına etki eden bir konuya ilişkin olduğu açık olduğu, başvuranın istediği bilginin/ belgenin ilgili mevzuat uyarınca idareden talep edilebilecek nitelikte bir bilgi/belge olduğu, ayrıca idarenin elinde bulunan veya görevi gereği bulunması gereken bilgi veya belgelerden olduğu açıktır .
43) Diğer yandan, başvuran tarafından talep edilen bilginin/belgenin, bilgi edinme hakkının
sınırlarını belirleyen, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun ve 4 üncü bölümünde ve
Bilgi Edinme Hakkı Kanununun Uygulanmasına İlişkin Esas ve Usuller Hakkında
Yönetmeliğin 5 inci bölümünde sayılan istisnai halleden de olmadığı; ayrıca, ayrı veya özel bir çalışma, araştırma, inceleme ya da analiz neticesinde oluşturulabilecek türden bir bilgi veya belge veyahut tavsiye veya mütalaa mahiyetinde de olmadığı anlaşılmaktadır .
44) Bu durumda, başvuran tarafından, istediği bilginin mahiyetini örnek vermek suretiyle açık ve
15 / 18anlaşılır biçimde ifade ederek yapılmış olduğu 29/ 08/ 2017 tarihli ve başvuru
numaralı BİMER başvurusuyla talep edilen bilginin/belgenin usulüne göre ve süresi içerisinde cevaplandırılması gerektiği aşikardır . Bununla birlikte, Prof . Dr . Türkan Akyol Göğüs
Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği tarafından verilen cevap süresi içerisinde verilmediği gibi, hastane yöneticiliğinden talepte bulunması gerektiği şeklinde cevaplandığı, cevapta başvuranın kimlik bilgilerinin bilinmediği yönünde bir ibareye yer verilmediği görülmektedir . Halbuki, izah edildiği üzere, mevzuatla altyapısı oluşturulmuş olan ve idarelerce kendilerine doğrudan yapılmış bir başvuru olarak değerlendirilmesi gereken BİMER başvurularının, idarece, ilgili mevzuat uyarınca, BİMER üzerinden veya resmi yazı yoluyla cevaplanması gerekmektedir .
45) Başvuranın 10/ 10/ 2017 tarihli ve başvuru numaralı BİMER başvurusu üzerine
ise, Prof . Dr . Türkan Akyol Göğüs Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği tarafından, başvuranın kimlik bilgileri bilinmediğinden cevap verilmediği görülmektedir . Ancak, başvuru metni incelendiğinde başvuranın önceki başvurusunun tarihinden ve başvuru numarasından bahsettiği tespit edilmiştir .
46) Başvuranın 09/ 11/ 2017 tarihli ve başvuru numaralı BİMER başvurusuna ise, Prof .
Dr . Türkan Akyol Göğüs Hastalıkları Hastanesi Başhekimliği tarafından, hastaneye kendisinin başvurması halinde bilgilendirme yapılacağı şeklinde cevaplanmıştır . Ayrıca, başvuran, bu cevabın verilmesinden önce personel servisinden Metin Bey tarafından da telefonla arandığını ifade etmektedir . Buna göre, başvuranın kimliğinin bilinmesine rağmen, idarece, yine aynı şekilde başvuranın bizzat hastaneye başvurması istenmiştir .
47) Başvuranın Kurumumuza yaptığı başvurusu sonrasında ise, başvuranın istediği bilgiler
kendisine verilmiştir . Başvuranın BİMER üzerinden yaptığı başvuru ile Kurumumuza yaptığı başvuru arasında mahiyet ve yöntem açısından herhangi bir fark bulunmamaktadır . Buna rağmen, başvuranın BİMER başvurularına aylarca cevap verilmezken, Kurumumuzun yazısı üzerine gönderildiği dikkate alındığında, idarenin ve ilgili personelinin kusurlu ve mevzuata aykırı davrandığı sonucuna ulaşılmaktadır .
48) Zira, yukarda yer verilen mevzuat hükümleri incelendiğinde, kamu görevlilerinin ihmali veya
kusurlu davranışları nedeniyle, kanunda belirtilen süreler içinde veya gereğince başvurunun cevaplandırılmamasının, kurum ve kuruluşların cevap verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı; ayrıca, idarenin bu konuda gerekli denetimleri yaparak, ihmali olanlar hakkında gerekli işlemleri yapması gerektiği anlaşılmaktadır . Ancak, 08/ 12/ 2017 tarihli ve sayılı Gönderme Kararımız sonrasında, Bakanlığın veya İl Sağlık Müdürlüğünün gerekli denetimleri yapmadığı; ayrıca işbu başvuru üzerine idareden talep ettiğimiz bilgi ve belgeler sonrasında da, konuyla ilgili başvuranın bilgi edinme başvurularının örneklerinin gönderilmediği gibi, başvuranın istediği bilgilerin verildiğinin ifade edilmesinin yeterli görülerek ilgiler hakkında gerekli işlemlerin de yapılmadığı ve bahsi geçen Gönderme
Kararımız sonrasında bu konuda ne işlem yapılıp yapılmadığı konusunda bilgi verilmediği görülmektedir .
49) Yukarıdan bu yana yapılan açıklamalar, dosyada yer alan belgeler, ilgili mevzuat
hükümleri neticesinde, başvuran tarafından usulüne uygun olarak istenen bilgi ve belgelerin, idarece ilgili mevzuat uyarınca süresinde ve gereğince verilmemesinde ilgili hastanenin bilgi
16 / 18edinme birimindeki personelin ve idarenin kusuru bulunduğu, ayrıca denetim göreviyle yetkili
üst mercilerin de başvuranın bilgilendirilmesi konusunda gerekli denetleme, kontrol ve yönlendirme görevini gereğince yerine getiremediği anlaşıldığından, konuyla ilgili olarak gerekli inceleme ve araştırmanın yapılarak ihmali ve kusurlu davranışı bulunan personel hakkında gerekli işlemlerin tesis edilmesi, bilgi edinme ile dilekçe hakkının kullanılmasına ilişkin sistemin sağlıklı ve düzgün bir şekilde işleyebilmesini ve bilgi edinme başvuruların ilişkin işlemlerin zamanında, düzenli ve eksiksiz yapılmasını teminen ilgili personelin ve birimlerin bilgilendirilmesi ve mevzuatta düzenlenen diğer gerekli tedbirlerin alınması konusunda idareye tavsiyede bulunulması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
50) 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde iyi yönetim ilkelerine yer verilmiş olup; idarenin, başvuranın bilgi edinme başvurularına zamanında ve gereğince cevap vermemesi nedeniyle “kanunlara uygunluk”, “bilgi edinme hakkı” ve “haklı beklentiye uygunluk”, başvuranın dilekçelerine verilen cevaplarda yargı yolunun gösterilmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine aykırı hareket ettiği tespit edilmiş olup, idareden bundan böyle söz konusu ilkelere uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
51) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye
tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Bursa İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre;
Başvuru konusuyla ilgili olarak gerekli inceleme ve araştırmanın yapılarak ihmali ve kusurlu davranışı bulunan personel hakkında gerekli işlemlerin tesis edilmesi, bilgi edinme ile dilekçe hakkının kullanılmasına ilişkin sistemin sağlıklı ve düzgün bir şekilde işleyebilmesini ve bilgi edinme başvuruların ilişkin işlemlerin zamanında, düzenli ve eksiksiz yapılmasını teminen ilgili personelin ve birimlerin bilgilendirilmesi ve mevzuatta düzenlenen diğer gerekli tedbirlerin alınması için SAĞLIK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASI,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
SAĞLIK BAKANLIĞI tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
17 / 18Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi