ÖZET: Danıştay, Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulu tarafından verilen karara dayanarak, şikayetçinin bilgi edinme hakkının ihlal edildiğine hükmetmiştir. İlgili Bakanlık, şikayetçinin talep ettiği bilgi ve belgeleri, haklı bir gerekçe olmaksızın vermemiştir. Bu durum, şikayetçinin bilgi edinme hakkının kullanılmasını engelleyen bir eylem olarak değerlendirilmiştir.

Kurulun, şikayetçinin bilgi edinme hakkı kapsamında istediği belgelerin verilmesi gerektiğine dair kararı, Bakanlık tarafından yerine getirilmemiştir. Bu sebeple, Danıştay itirazı kabul ederek, Bakanın soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararını kaldırmış ve dosyanın Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine karar vermiştir.

Sonuç olarak, Danıştay, bilgi edinme hakkının ihlaline yönelik eylemin, ilgili hakkında soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte olduğunu belirterek, şikayetçinin haklarını korumuştur. Bu karar, kamu görevlilerinin yargılanması sürecinde bilgi edinme hakkının önemini vurgulamaktadır.

1. Daire         2011/71 E.  ,  2011/276 K.

“İçtihat Metni”


T.C.
D A N I Ş T A Y
BİRİNCİ DAİRE
Esas No : 2011/71
Karar No : 2011/276

K A R A R

Hakkında Ön inceleme Yapılan:
… – … Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanı

İtiraz Edilen Karar : Hakkında ön inceleme yapılan için soruşturma izni verilmemesine ilişkin … Bakanının … … sayılı kararı

Karara İtiraz Eden : Şikayetçi … vekili Av….

Soruşturulacak Eylem: … hakkında yürütülen soruşturmaya ilişkin ön inceleme raporu ve eki belgeleri Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararına rağmen vermemek

Eylem Tarihi : 2010 yılı

… Bakanlığının …. tarih ve …. sayılı yazısı ekinde gönderilen dosya, … Bakanının … tarih ve … sayılı soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararı ve bu karara yapılan itiraz, Tetkik Hakimi …’ın açıklamaları dinlenildikten sonra, 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca incelendi;

Gereği Görüşülüp Düşünüldü:
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 4 üncü maddesinde, herkesin bilgi edinme hakkına sahip olduğu, 5 inci maddesinde, kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak ve bilgi edinme başvurularını etkin, süratli ve doğru sonuçlandırmak üzere, gerekli idari ve teknik tedbirleri almakla yükümlü oldukları, 14 üncü maddesinde bilgi edinme başvurusuyla ilgili yapılacak itirazlar üzerine, 16 ve 17 nci maddelerde öngörülen sebeplere dayanılarak verilen kararları incelemek, kurum ve kuruluşlar için bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin olarak kararlar vermek üzere; Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu oluşturulduğu hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, … Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanı … hakkında yürütülen soruşturma kapsamında … Bakanlığı Müfettişleri tarafından ön inceleme raporu hazırlandığı, …Bakanı tarafından anılan ön inceleme raporuna istinaden söz konusu kişi hakkında … tarih ve … sayılı soruşturma izni verilmesi kararının verildiği, bu esnada şikayetçi vekili tarafından ön inceleme raporu ve eklerinin birer örneğinin 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununa göre kendisine verilmesinin talep edildiği, bu talebin … Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı tarafından reddedildiği, şikayetçi vekilinin Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kuruluna itirazda bulunduğu, anılan Kurulun … tarih ve … sayılı kararı ile talep edilen bilgi ve belgelerin eksiksiz bir örneğinin başvuru sahibinin erişimine açılması yönünde karar verildiği, Teftiş Kurulu Başkanlığının … tarih ve …. sayılı yazısı ile ön incelenme raporunun şikayetçi vekiline gönderildiği, … Bakanı tarafından anılan ön inceleme raporuna istinaden şikayetçi hakkında … tarih ve … sayılı soruşturma izni verilmesi kararına şikayetçi vekili tarafından itiraz edildiği, … Bölge İdare Mahkemesince … hakkında … Bakanı yerine … Bakanlığı Müsteşarı tarafından karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kararın kaldırılması ve yeniden bir karar verilmek üzere iadesine karar verildiği, … Bakanlığı Müsteşarı tarafından aynı soruşturmaya ilişkin yeniden hazırlanan ön inceleme raporuna istinaden … hakkında soruşturma izni verilmesi kararının verildiği, şikayetçi vekili tarafından yeni tarih ve sayılı ön inceleme raporunun bir örneğinin kendisine verilmesi istemiyle Teftiş Kurulu Başkanlığına yaptığı başvurunun reddedilmesi üzerine Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kuruluna yeniden itirazda bulunması sonucunda Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulu tarafından anılan bilgi ve belgelerin erişime açılması yönünde … tarih ve … sayılı kararın verilmesine rağmen Teftiş Kurulu Başkanı tarafından söz konusu bilgi ve belgelerin Cumhuriyet Savcılığına da intikal etmesi gerekçe gösterilerek şikayetçi vekiline verilmediği anlaşılmıştır.
Bu durumda, Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulunca şikayetçinin bilgi edinme hakkı kapsamında istediği bilgi ve belgelerin verilmesi gerektiğinin belirtilmesine rağmen bu belgeleri haklı bir gerekçe olmaksızın vermeyerek söz konusu hakkın kullanılmasının önlenmesine yönelik eylemin, ilgili hakkında soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte bulunduğu anlaşıldığından, itirazın kabulüyle … Bakanının … tarih ve … sayılı soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararının kaldırılmasına, dosyanın … Cumhuriyet Başsavcılığına, kararın birer örneğinin … Bakanlığı ve itiraz eden şikayetçi vekiline gönderilmesine 10.2.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1. Daire 2011/71 E., 2011/276 K. “İçtihat Metni”

Bu sorunun cevabı: Daire 2011/71 E., 2011/276 K. “İçtihat Metni” T.C. DANİŞTAY BİRİNCİ DAİRE esas No : 2011/71 Karar No : 2011/276

2. Hakkında Ön inceleme Yapılan: … – … Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanı

Cevap: Hakkında ön inceleme yapılan: … – … Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanı

3. İtiraz Edilen Karar: Hakkında ön inceleme yapılan için soruşturma izni verilmemesine ilişkin … Bakanının … … sayılı kararı

Cevap: İtiraz Edilen Karar: Hakkında ön inceleme yapılan için soruşturma izni verilmemesine ilişkin … Bakanının … … sayılı kararı

4. Karara İtiraz Eden: Şikayetçi … vekili Av….

Cevap: Karara İtiraz Eden: Şikayetçi … vekili Av…

5. Soruşturulacak Eylem: … hakkında yürütülen soruşturmaya ilişkin ön inceleme raporu ve eki belgeleri Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararına rağmen vermemek

Cevap: Soruşturulacak Eylem: … hakkında yürütülen soruşturmaya ilişkin ön inceleme raporu ve eki belgeleri Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararına rağmen vermemek

6. Eylem Tarihi : 2010 yılı

Cevap: Eylem Tarihi : 2010 yılı

7. … Bakanlığıın … tarih ve … sayılı yazısı ekinde gönderilen dosya, … Bakanının… tarih ve … sayılı soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararı ve bu karara yapılan itiraz, Tetkik Hakimi …’ın açıklamaları dinlenildikten sonra,

Cevap: … Bakanlığıın … tarih ve … sayılı yazısı ekinde gönderilen dosya, … Bakanının… tarih ve … sayılı soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararı ve bu karara yapılan itiraz, Tetkik Hakimi …’ın açıklamaları dinlenildikten sonra,

8. 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca incelendi;

Cevap: 4483 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Yargılanması Hakkında Kanun uyarınca incelendi;

9. Gereği Görüşülüp Düşünüldü:

Cevap: Gereği Görüşülüp Düşünüldü:

10. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 4 üncü maddesinde, herkesin bilgi edinme hakkına sahip olduğu, 5 inci maddesinde,

Cevap: 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 4 üncü maddesinde, herkesin bilgi edinme hakkına sahip olduğu, 5 inci maddesinde,

11. kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak

Cevap: kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak

12. ve eki belgeleri Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararına rağmen vermemek.

Cevap: ve eki belgeleri Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararına rağmen vermemek.

13. Bu durumda, Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulunca şikayetçinin bilgi edinme hakkı kapsamında istediği

Cevap: Bu durumda, Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulunca şikayetçinin bilgi edinme hakkı kapsamında istediği

14. bilgileri verilmesi gerektiğinin belirtilmesine rağmen bu belgeleri haklı bir gerekçe olmaksızın vermeyerek

Cevap: bilgileri verilmesi gerektiğinin belirtilmesine rağmen bu belgeleri haklı bir gerekçe olmaksızın vermeyerek

15. söz konusu hakkın kullanılmasının önlenmesine yönelik eylemin, ilgili hakkında soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte bulunduğu anlaşıldığından,

Cevap: söz konusu hakkın kullanılmesinin önlenmesine yönelik eylemin, ilgili hakkında soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte bulunduğu anlaşıldığından,

16. itirazın kabulüyle … Bakanının … tarih ve … sayılı soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararının kaldırılmasına,

Cevap: itirazın kabulüyle … Bakanının … tarih ve … sayılı soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararının kaldırılmasına,

17. dosyanın … Cumhuriyet Başsavcılığına, kararın birer örneğinin … Bakanlığı ve itiraz eden şikayetçi vekiline gönderilmesine 10.2.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Cevap: dosyanın … Cumhuriyet Başsavcılığına, kararın birer örneesinin … Bakanlığı ve itiraz eden şikayetçi vekiline gönderilmesine 10.2.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Tanım:

1. Daire: Bir yargı organının veya mahkemesinin belirli konularda yetkili birimleri.

Cevap: Daire; Bir yargı organının veya mahkemesinin belirli konularda yetkili birimleri.

2. Hakkında ön inceleme yapılan: İlgili kişi ya da kuruma ait dosyada, bir suçtan ötürü işlem yapılmakta ya da soruşturmadır.

Cevap: İlgili kişi ya da kuruma ait dosyada, bir suçtan ötürü işlem yapılmakta ya da soruşturmadır.

3. İtiraz Edilen Karar: Bir kararın iptaline dair talep.

Cevap: Bir kararın iptaline dair taleptir.

4. Karara İtiraz Eden: İptal talebinde bulunan kişi ya da kurumdur.

Cevap: İptal talebinde bulunan kişidir.

5. Soruşturulacak Eylem: İlgili kişi ya da kuruma yönelik bir suçtan ötürü soruşturma yapılırken, bir eylem olarak verilmesinde amaçlanan şey, ilgili hakkında soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte eylemdir.

Cevap: İlgili kişi ya da kuruma yönelik bir suçtan ötürü soruşturma yapılırken, bir eylem olarak verilmesinde amaçlanan şeydir.

6. Eylem Tarihi: 2010 yılı

Cevap: 2010 yılında yapılan eylemdir.

7. Bilgi Edinme Hakkı Kanunu: İlgili kişilere ait bilgi ve belgelerini talep etme hakkı tanıyan yasanın ilk hâli.

Cevap: İlgili kişilere ait bilgi ve belgelerini talep etme hakkı tanıyan yasanın ilk hâlidir.

8. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun 4 üncü maddesinde, herkesin bilgi edinme hakkına sahip olduğu,

Cevap: İlgili kişilerin bilgi edinme hakkına sahip olduğunu belirtir.

9. 5 inci maddesinde, kurum ve kuruluşlar, bu Kanunda yer alan istisnalar dışındaki her türlü bilgi veya belgeyi başvuranların yararlanmasına sunmak,

Cevap: Kurum ve kuruluşların, ilgili kişilerin yararlanacağı bilgi ya da belgeleri sunmaktır.

10. soruşturma izni verilmemesine ilişkin … Bakanının… tarih ve … sayılı kararına rağmen vermemek.

Cevap: İlgili kişilerce talep edilen bilgilere ilişkin soruşturma yapılmamıştır.

11. Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulu: İlgili kişilerin bilgi edinme hakkını değerlendiren kurulun bir bölümü.

Cevap: İlgili kişilerin bilgi edinme hakkını değerlendirmektedir.

12. kararına rağmen vermemek.

Cevap: İlgili kişilerin talebine ilişkin soruşturma yapılmamıştır.

13. Haklı gerekçe olmaksızın vermeyerek

Cevap: İlgili kişilerin bilgi ve belgelerini sunmayarak

14. ilgili hakkında soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte

Cevap: İlgili kişi ya da kuruma yönelik bir suçtan ötürü soruşturma yapılırken

15. bu eylemin, ilgili hakkında soruşturma yapılmasını gerektirecek nitelikte bulunduğu anlaşıldığından,

Cevap: Bu eylemde, ilgili kişinin hakkı gözetilmemiştir.

16. itirazın kabulüyle … Bakanının … tarih ve … sayılı soruşturma izni verilmemesine ilişkin kararının kaldırılmasına

Cevap: İlgili kişilerin talebine ilişkin soruşturma yapılırken

17. dosyanın … Cumhuriyet Başsavcılığına, kararın birer örneğinin … Bakanlığı ve itiraz eden şikayetçi vekiline gönderilmesine 10.2.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Cevap: Dosyayı gönderilmektedir.