|
ÖZET: Başvuran, Kayseri Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından reddedilen “58-14 Ses ve Görüntü Kayıtlarının Metin Haline Dönüştürülmesi” alt uzmanlık alanına ilişkin başvurusunun kabul edilmesini talep etmiştir. Ancak, başvuranın yalnızca “elektrik teknisyeni” unvanıyla görev yaptığı ve bu alanda gerekli nitelik ve tecrübeye sahip olmadığı tespit edilmiştir. İdare, başvuranın başvurusunda eksik belgeler sunduğunu ve bu nedenle başvurusunun kısmen reddedildiğini belirtmiştir. Bilirkişilik müessesesi, kamu görevi olarak tanımlanmakta ve bilirkişilerin belirli alanlarda uzmanlık ve mesleki tecrübe sahibi olmaları gerektiği vurgulanmaktadır.
Kayseri Bilirkişilik Bölge Kurulu, başvuranın yeterlilik koşullarını taşımadığını belirterek başvurusunu reddetmiştir. Danıştay, bilirkişilik müessesesinin etkin ve kurumsal bir yapı oluşturma amacına hizmet ettiğini, bu nedenle bilirkişilerin niteliklerinin artırılmasının önemini vurgulamıştır. Sonuç olarak, başvuranın başvurusu, gerekli niteliklere sahip olmaması nedeniyle reddedilmiştir ve bu kararın hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/2826-S.23.4822
BAŞVURU NO : 2022/14400
KARAR TARİHİ : 08/03/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KAYSERİ BİLİRKİŞİLİK BÖLGE KURULU
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran, bilirkişilik başvurusunda reddedilen alt uzmanlık kodunun kabul edilmesini ve bilirkişilik temel uzmanlık bölümüne eklenmesini talep etmektedir.
BAŞVURU TARİHİ : 04/10/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza T.C Kimlik Numaralı tarafından yapılan şikâyet başvurusunda özetle; 6 yıldır Adalet Bakanlığında teknik hizmetler alanında çalışmakta olduğunu, 2022 yılı bilirkişilik başvurusunda 58-14 “Ses ve Görüntü Kayıtlarının Metin Haline Dönüştürülmesi’’ alt uzmanlık alanında yaptığı başvurusunun Kayseri Bilirkişi Bölge Kurulu tarafından kısmen reddedildiğini belirtmiştir.
Başvuran bu alanda gerekli niteliklere ve yeterli tecrübeye sahip olduğunu belirterek 58-14 “Ses ve Görüntü
Kayıtlarının Metin Haline Dönüştürülmesi” alt uzmanlık alanının ilgili bölümüne kaydedilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 13.10.2022 tarih ve sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunun çözümüne esas teşkil etmesi amacıyla Kayseri Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Kayseri Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığından alınan 02.11.2022 tarih ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1 Başvuranın sicil numarasıyla, 19.12 Elektronik Güvenlik Sistemleri, 19.36 Elektrikli Araçlar,
Taşıma Sistemleri ve Şarj İstasyonları, 19.18 Kaçak Elektrik Kullanımı, 58.14 Ses ve Görüntü Kayıtlarının
Metin Haline Dönüştürülmesi uzmanlık alanlarından 2022 yılı bilirkişilik yenileme başvurusunda bulunduğu,
2.2 Başvuranın, başvuru formuna Kayseri Bölge Adliye Mahkemesinde 19.01.2017 tarihinden bu yana
elektrik teknisyeni unvanıyla ve sözleşmeli personel olarak çalıştığına dair görev belgesini eklediği,
2.3 Başvuranın, 58.14 “Ses ve Görüntü Kayıtlarının Metin Haline Dönüştürülmesi” uzmanlık alanı için
aranan niteliklere ilişkin; diploma, meslekî yeterlilik belgesi, uzmanlık belgesi, ustalık belgesi, görev belgesi, sertifika, lisans veya benzeri belgelerin aslı veya onaylı suretinin, en az beş yıl fiilen çalıştığını veya bilirkişilik yaptığını gösterir (SGK kaydı, oda belgesi, ruhsat, vergi kaydı, uzmanlık belgesi, görev belgesi, hizmet belgesi, meslekte veya sanatta yeterlilik belgesi, mesleki birliklerden alınacak kayıt belgeleri, saha çalışmaları, yürütülen projeler, uzmanlık alanına ilişkin mesleki ve akademik çalışmalar, yazdığı örnek bilirkişi raporları vb.) bilgi ve belgelerinin eksik olduğu,
2.4 Başvurana, eksik olduğu tespit edilen belgelerini ilan tarihinden itibaren 15 günlük kesin süre içerisinde
UYAP Bilirkişi Portalı Bilgi Sistemi üzerinden tamamlaması gerektiğinin bildirildiği ancak belgelerin sunulmaması gerekçesiyle itirazının reddedildiğini ve bu red kararına karşı 30 gün içerisinde Kayseri
Bilirkişilik Bölge Kuruluna başvurabileceğinin kendisine bildirildiği,
2.5 Başvuranın, 18.07.2022 tarihinde UYAP sistemi üzerinden itiraz dilekçesi gönderdiği, 58.14 “Ses ve
Görüntü Kayıtlarının Metin Haline Dönüştürülmesi” alt uzmanlık alanından yaptığı başvurunun reddine itiraz ettiğini belirterek dilekçesine; Kayseri Barosu tarafından düzenlenen bilirkişilik temel eğitimi aldığına dair sertifikayı, CCTV kamera ve görüntü işlem odasında görev yaptığına ilişkin iki adet görev belgesi ile bilirkişi rapor listesi olduğu düşünülen 2 sayfalık listeyi, Başkent Üniversitesi Eğitim ve
Danışmanlık Hizmetleri Merkezi tarafından başvuran adına tanzim edilmiş “Ses Ve Görüntü Kayıtlarının
Metin Haline Dönüştürülmesi Bilirkişilik” eğitimi sertifika programına katıldığına dair belgeyi ve Adalet
Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen SEGBİS eğitimini aldığına dair belgeyi eklediği,
2.6 Kayseri Bilirkişilik Bölge Kurulunun 16.09.2022 tarihli ve sayılı kararı ile itirazın kabulünü
gerektirir bir durum olmaması nedeniyle başvuranın itirazını reddettiği,
2.7 Başvuranın dilekçesine eklediği belgelerin, elektrik teknisyeni unvanıyla CCTV kamera ve görüntü
işlem odasında görevli olduğuna dair olduğu, başvuru konusu alt uzmanlık alanında aranan niteliklerle ilgisi bulunmadığı ve mesleki uzmanlığı ile ilgili alt uzmanlık alanlarından yaptığı bilirkişilik başvurusunun
Kayseri Bilirkişilik Bölge Kurulunca kabul edildiği,
2.8 Başvuranın, başvuru şartlarını taşıdığına ilişkin tüm belgeleri başvuru süresi içerisinde ve en geç
eksiklik ilanının yapıldığı tarihten itibaren 15 gün kesin süre içerisinde sunmaması nedeniyle başkaca inceleme yapılmaksızın başvurunun reddedildiği,
2.9 İtiraz aşamasında sadece eksiklik ilanının yapıldığı tarihten itibaren 15 günlük kesin süreye kadar
göndermiş olduğu belgeler dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı(Bilirkişilik Yönetmeliği 42/2, Bilirkişilik İlanı),
2.10 Kayseri Bilirkişilik Bölge Kurulunun 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu maddesinde
belirtildiği şekilde en liyakatli olan kişileri seçme konusunda takdir yetkisinin olduğu, Değerlendirmelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
3.1 “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.2 “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin birinci fıkrasında;
“Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle
yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür.”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrası; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 284 üncü maddesinde; “Bilirkişi, Türk Ceza Kanunu anlamında kamu görevlisidir.”, 6. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun; 6.1“Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Bu Kanunun amacı; bilirkişilerin nitelikleri, eğitimi, seçimi ve denetimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ile bilirkişilik için etkin ve verimli bir kurumsal yapı oluşturulmasıdır.”
6.2 “Bilirkişilik Daire Başkanlığı ve görevleri” başlıklı 6 ncı maddesinin ikinci fıkrası (a) bendinde;
“Bilirkişilik hizmetlerine ilişkin temel ve alt uzmanlık alanlarını tespit etmek.”, (b) bendinde; “Temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin sahip olması gereken nitelikleri belirlemek.”, (g) bendinde; “
Bilirkişiliğe kabule ilişkin usul ve esasları belirlemek.”,
6.3 “Bilirkişilik bölge kurullarının görevleri” başlıklı 8 inci maddesinin birinci fıkrası (a) bendinde;
“Bilirkişilik hizmetlerinin ilgili mevzuata uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak.”, (b) bendinde; “
Bilirkişiliğe kabule ve bilirkişilerin sicile ve listeye kaydedilmesine karar vermek.”, (c) bendinde; “ Sicile kayıtlı bilirkişilerin temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilik listelerini oluşturmak.”,
6.4 “Bilirkişiliğe kabul şartları” başlıklı 10 uncu maddesinin birinci fıkrası (g) bendinde; “Meslek
mensubu olarak görev yapabilmek için mevzuat tarafından aranan şartları haiz olmak ve mesleğini yapabilmek için gerekli olan uzmanlık alanını gösteren diploma, mesleki yeterlilik belgesi, uzmanlık belgesi veya benzeri belgeye sahip olmak.”, (ğ) bendinde; “Bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlenen yeterlilik koşullarını taşımak.”,
6.5 “Bilirkişiliğe başvuru, seçilme usulü ve sicile kayıt” başlıklı 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasında;
“Bölge kurulu karar verirken sicile kayıt bakımından öncelikle başvuranın 10 uncu maddedeki şartları taşıyıp taşımadığını değerlendirir ve şartları taşıyanlar arasından başvuranın mesleki tecrübesini, katıldığı meslek içi eğitimleri veya uzmanlığı gösteren belgeleri dikkate alarak en liyakatli olanları seçer.”,
6.6 “İtiraz ve dava hakkı” başlıklı 15 inci maddesinde; “Bölge kurulu kararlarına karşı, kararın tebliğ
veya ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kararı veren bölge kuruluna itiraz edilir. Bölge kurulunun itiraz üzerine verdiği kararlara karşı yetkili idare mahkemesine dava açılabilir.”, 7. Bilirkişilik Yönetmeliği’nin;
7.1 “Yetkinlik ve mesleki özen” başlıklı 7 nci maddesi birinci fıkrasında; “Bilirkişi, adalete hizmet etme
bilinciyle, görevini etkin, zamanında ve verimli biçimde yerine getirmeyi, sunduğu hizmet kalitesini yükseltmeyi hedefler.”,
7.2 “Bölge kurulunun görevleri’’ başlıklı 21 inci maddesinde; “Bölge kurulunun görevleri şunlardır:
a) Bilirkişilik hizmetlerinin ilgili mevzuata ve belirlenen ilkelere uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak.
b) Bilirkişiliğe kabule ve bilirkişilerin sicile ve listeye kaydedilmesine karar vermek.
c) Sicile kayıtlı bilirkişilerin temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bölge listesini oluşturmak.
ç) Bilirkişilerin sicil ve bölge listesinden çıkarılmasına karar vermek.
d) İlgili mevzuat ve Bakanlığın düzenleyici işlemleri ile belirlediği ilkeler çerçevesinde bilirkişilerin denetimini yapmak ve performansını ölçmek.
e) Özel hukuk tüzel kişilerinin bilirkişilik faaliyetinde bulunmalarına izin vermek, izinlerini iptal etmek, bilirkişiliğe ilişkin faaliyet ve raporlarını denetlemek.
f) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.”,
7.3 “İtiraz ve Dava Hakkı” başlıklı 28. maddesinde; “Bölge kurulu kararlarına karşı, kararın tebliğ veya
ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kararı veren bölge kuruluna itiraz edilir. İtiraz üzerine bölge kurulu tarafından verilen karar yeniden değerlendirilerek itirazın kabulüne ya da reddine karar verilir ve karar itiraz edene tebliğ edilir. Bölge kurulunun itiraz üzerine verdiği kararlara karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir.”,
7.4 “Temel Eğitim” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “Bilirkişilik temel eğitimi, beş yıllık
meslekî kıdem kazanmış kişiler tarafından alınan ve bilirkişilik faaliyetinin yürütülmesi ile ilgili temel, teorik ve pratik bilgileri içeren eğitimi ifade eder.”, sekizinci fıkrasında; “Bilirkişilere, bilirkişilik eğitim izni verilen kuruluşlarca teorik ve uygulamalı, toplam altı saatten az olmamak üzere üç yılda bir defa yenileme eğitimi verilir. Bilirkişiler yenileme eğitimine sicile kaydedildiği tarihten itibaren üçüncü yılın içinde katılmak zorundadır. Yenileme eğitimine katılmayan bilirkişiler bu eğitimi almadıkça yeniden bilirkişilik yapmak için başvuruda bulunamaz.”,
7.5 “Bilirkişiliğe başvuru ve kabul şartları” başlıklı 38 inci maddesinin (g) bendinde; “Meslek mensubu
olarak görev yapabilmek için ilgili mevzuat gereği aranan şartları haiz olmak ve mesleğini yapabilmek için gerekli olan uzmanlık alanını gösteren diploma, meslekî yeterlilik belgesi, uzmanlık belgesi, ustalık belgesi veya benzeri belgeye sahip olmak.”, (ğ) bendinde; ‘’Daire Başkanlığının bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlediği yeterlilik koşullarını taşımak.”,
7.6 “İlan” başlıklı 39 uncu maddesinde; “Bölge kurulu, bilirkişi listelerinin oluşturulması veya ihtiyaca
göre güncellenmesi amacıyla, bilirkişi sıfatıyla listeye kaydolmak isteyen ilgililerin yerleşim yerinin veya mesleki faaliyetlerini yürüttüğü yerin bağlı olduğu bölge kuruluna ya da ilk derece mahkemesi adli veya idari yargı adalet komisyonuna müracaat etmeleri hususunda her yıl Daire Başkanlığınca belirlenecek tarihe kadar ilân yapar. Bu hususu, yetki çevresinde gerekli gördüğü kamu kurum ve kuruluşlarına, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ve ilgili diğer yerlere yazıyla bildirir. İlân, Daire Başkanlığı, bölge kurulları ile bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinin internet sitelerinde yayımlanır. İlânda, sicile ve listeye başvuru ve kabul şartları için gerekli belgeler ile başvuru alınacak temel ve alt uzmanlık alanları gösterilir.” hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda özetle; Kayseri Bilirkişilik
Bölge Kurulunun verdiği kısmi red kararının iptal edilmesini ve belirtilen alt uzmanlık alanında yaptığı başvurusunun kabul edilerek temel uzmanlık bölümüne eklenmesini talep etmektedir.
10. Somut olayda idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
10.1 Başvuranın 19.01.2017 tarihinden bu yana “elektrik teknisyeni” unvanıyla görev yapmakta olduğu,
10.2 Kayseri Bilirkişilik Bölge Kuruluna başvuru numarası ile “19.12 Elektronik Güvenlik
Sistemleri ve Şarj İstasyonları, 19.18 Kaçak Elektrik Kullanımı ve 58.14 Ses ve Görüntü Kayıtlarının
Metin Haline Dönüştürülmesi’’ alt uzmanlık alanlarından bilirkişilik başvurusunda bulunduğu ve başvurusu sonucunda; “58.14 Ses ve Görüntü Kayıtlarının Metin Haline Dönüştürülmesi” alt uzmanlık alanından başvurusunun reddedildiği, “19.12 Elektronik Güvenlik Sistemleri ve Şarj İstasyonları, 19.18
Kaçak Elektrik Kullanımı ve 19.36 Elektrikli Araçlar, Taşıma Sistemleri ve Şarj İstasyonları” alt uzmanlık alanlarından ise başvurusunun kabul edildiği,
10.3 Bu karar üzerine Kayseri Bilirkişilik Bölge Kuruluna itiraz ettiği, Kayseri Bilirkişilik Bölge Kurulunun
16.09.2022 tarih ve sayılı kararı ile “itiraz sebepleri yerinde görülmediğinden” itirazının
reddedildiği anlaşılmıştır.
11. Bilirkişilik müessesi çeşitli yargı kararları ve bilimsel içtihatlara göre “kamu görevi” olarak tanımlanmaktadır. Bilirkişilerin; görev ve yetkilerinin kanunla belirlenmesi, ceza yargılamalarında yemin etmekle mükellef olmaları, tanıklıktan çekinme ve sır saklama yükümlülüklerinin olması, görevlendirmelerinin adli makamlarca yapılmaları, devletle aralarında kamu hukukundan kaynaklanan bir bağın olması, bazı durumlarda bilirkişilik yapmaktan kaçınmalarının yasak olması, Türk Ceza Kanunu kapsamında belirli davranışlardan kaçınmakla yükümlü bulunmaları ve bu davranışları yaptıkları takdirde bilirkişilik görevi yapmaktan yasaklanmaları, yargısal ihtilafların çözümünde etkin olmaları özellikleri kamu görevlisi olarak sayılmasında örnek teşkil etmektedir. Ayrıca Hukuk Muhakemeleri Kanunu (m.284), Türk Ceza Kanunu (m.279.282), Ceza Muhakemeleri Kanunu (m. 68, 1/2; m.72,1) ve Danıştay İdari Dava
Daireleri Kurulunun 2015/621 tarihli kararında bilirkişilerin kamu görevlisi sayılması gerektiği belirtilmiştir.
12. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu maddesinde bilirkişiliğe kabul şartları düzenleme altına alınmıştır. Genel hükümlerin yanında söz konusu maddede ayrıca bilirkişilik faaliyetinde bulunacak kişinin temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlenen yeterlilik koşullarını taşıması gerektiği vurgulanmıştır.
13. Bilirkişilik Kanununun 6 ncı maddesi ile Bilirkişilik Yönetmeliğinin 19 uncu maddesinde Bilirkişilik
Daire Başkanlığının görevleri belirtilmiştir. Bilirkişilik Daire Başkanlığının görevlerinden bir tanesi de
Bilirkişilik hizmetlerine ilişkin temel ve alt uzmanlık alanlarını tespit etmek ve temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin sahip olması gereken nitelikleri belirlemektir.
14. 25.01.2022 tarihinde Bilirkişilik Daire Başkanlığının internet sitesinde yapılan duyurunun “Başvuruya
Eklenecek Belgeler” başlıklı bölümün 1 inci maddesinin (e) bendinde; kişilerin başvuru sırasında bilirkişilik yapacağı uzmanlık alanında en az beş yıl fiilen çalıştığını gösterir bilgi ve belgelerin (SGK kaydı, oda belgesi, ruhsat, vergi kaydı, uzmanlık belgesi, görev belgesi, hizmet belgesi, meslekte veya sanatta yeterlilik belgesi, mesleki birliklerden alınacak kayıt belgeleri, saha çalışmaları, yürütülen projeler, uzmanlık alanına ilişkin mesleki ve akademik çalışmalar vb.) başvuruya eklenmesi gerektiği belirtilmiştir.
15. Kurumumuza 01.11.2022 tarihinde Kayseri Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından gönderilen cevabi yazıda; Başvuranın 58.14 kodlu “Ses ve Görüntü Kayıtların Metin Haline Dönüştürülmesi” alt uzmanlık alanında mezkûr duyuruda belirtilen belgelerin sunulmaması nedeniyle başvurusunun Kayseri Bilirkişilik
Bölge Kurulu tarafından kısmen reddedildiği,
15.1 Başvuranın, eksik belgelerini sunabileceği son tarih olan 10.05.2022 tarihine kadar 19.01.2017
tarihinden bu yana elektrik teknisyeni olarak görev yaptığını gösterir belge, CCTV kamera ve görüntü işlem odasında görev yaptığına dair iki adet görev belgesi ve bilirkişi rapor listesi olduğu düşünülen 2 sayfalık bir evrak ile itiraz başvurusunda bulunduğu,
15.2 Başvuranın, itiraz dilekçesinde sunduğu belgelerin 58.14 “Ses ve Görüntü Kayıtlarının Metin Haline
Getirilmesi” alt uzmanlık alanında aranan niteliklere ilişkin olmadığı, hâlihazırdaki görevi olan elektrik teknisyenliği ile ilgili olduğu ve bu alandaki alt uzmanlık başvurusunun Kayseri Bilirkişilik Bölge
Kurulunca kabul edildiği, 58.14 “Ses ve Görüntü Kayıtlarının Metin Haline Getirilmesi” alt uzmanlık alanındaki başvurusunun ise reddedildiği,
15.3 Başvuranın, 58-14 “Ses ve Görüntü Kayıtlarının Metin Haline Dönüştürülmesi” alt uzmanlık alanında
Başkent Üniversitesi Eğitim ve Danışma Hizmetleri Merkezi tarafından 26.06.2022 – 09.07.2022 tarihleri arasında düzenlenen eğitime katıldığına dair sertifikanın, Kayseri Bilirkişilik Bölge Kuruluna itiraz dilekçesi ile belge sunabileceği son tarih olan 10.05.2022 tarihini süre yönünden aştığı anlaşılmıştır.
16. Bilirkişilik Daire Başkanlığının internet adresinde açıkladığı ve bilirkişilerde aranan nitelikleri belirten EK-2 listesinde; “58 Adli ve Kriminalistik İncelemeler ” temel uzmanlık alanında başvuran kişilerde aranan nitelikler: “1. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu ve Bilirkişilik Yönetmeliğinin
38 inci maddesindeki bilirkişiliğe kabul şartlarını taşımak. 2. İlgili uzmanlık alanında hizmet veren resmi
kurumlarda en az 5 yıl süreyle çalışmış olmak ve bu süre içerisinde uzman olarak sertifikalandırılmak veya uzman olarak yetkilendirilmiş olmak veya üniversitelerin lisans düzeyinde eğitim veren fakültelerinden mezun olmak şartıyla, TS/EN ISO/IEC 17025 standardına göre uzmanlık alanında akredite olmuş laboratuvar ve uzman kadrosuna sahip kuruluş veya üniversitelerin ilgili bölümlerinde en az 5 yıl süreyle çalışmış olmak ve bu süre içerisinde açılacak eğitim programlarını tamamlayıp uzman olarak sertifikalandırılmak, 13. “Ses ve Görüntü Kayıtlarının Metin Haline Dönüştürülmesi” alt uzmanlık alanında UYAP, SEGBİS eğitimi almış olanlar ile Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel
Komutanlığının ilgili birimlerinde çalışanlar da bilirkişilik başvurusunda bulunabilir.” şeklinde belirtilmiştir. Bölge Kurulunun bu niteliklere sahip olan kişiler arasından liyakate göre değerlendirme yapacağı belirtilmiştir. Liyakatli olan kişinin belirlenmesinde; “ ‘Adli Kimyasal İncelemeler’ uzmanlık alanı için kimya veya kimya mühendisliği bölümünden mezun olanlar, ilgili fakültelerin varsa alt uzmanlık alanı kapsamındaki uzmanlıklara uygun bölümünden mezun olanlar, başvuruda bulunduğu alt uzmanlık alanlarında veya adli bilimler alanında yüksek lisans veya doktora yapmış olanlar, uzmanlık alanında hizmet veren resmi kurumlarda en az 5 yıl süreyle çalışmış veya çalışmakta olup bu süre içerisinde uzman olarak sertifikalandırılmış veya uzman olarak yetkilendirilmiş olanlar, uzmanlık alanı kapsamındaki alt uzmanlık alanlarında mesleki gelişim faaliyetleri, meslek içi eğitimleri, mesleki ve akademik çalışmaları ile mesleki başarıları bulunanlar,” kriterlerinin dikkate alındığı belirtilmiştir.
16.1 Başvuru konusuyla alakalı;
16.2 Anayasa Mahkemesinin 15.04.2020 tarihli ve E:2018/152, K:2020/11 sayılı kararında; “29.
Kanun’un 1. maddesinde Kanun’un, bilirkişilerin nitelikleri, eğitimi, seçimi ve denetimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ile bilirkişilik için etkin ve verimli bir kurumsal yapının oluşturulması amacıyla çıkarıldığı ifade edilmiştir. Kanun uyarınca çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde oy ve görüşüne başvurulan bilirkişiler bu konuda temel eğitim almak, yapacağı uzmanlık alanında en az beş yıl fiilen çalışmak, alanlarında uzmanlıkları ve bilimsel yeterlilikleri bulunmak ve bilirkişilik yapması için Kanun’da öngörülen diğer şartları taşımak kaydıyla başvuranlar arasından bölge bilirkişilik kurullarınca seçilerek sicile kaydedilirler. Böylece ülke genelinde bilirkişilerin seçimi ve bilirkişilik listelerinin oluşumu bakımından belli bir standart ve uyum sağlanmasının ayrıca bilirkişilerin görevleriyle ilgili tutum ve davranışları ile hazırladıkları raporların ilgili mevzuata uygunluğun bölge kurulları tarafından denetlenerek bilirkişilik kurumunun varlık amacına uygun olarak işlemesinin hedeflendiği anlaşılmaktadır.” ifadeleriyle bilirkişilik müessesesinde etkin ve kurumsal bir yapının oluşturulmasının önemini ve bilirkişilerin seçiminde ilgili alandaki mesleki tecrübenin önemine değinilmiştir.
16.2 Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 05.10.2020 tarihli ve E:2019/1378, K:2020/1722 sayılı
kararında; “Hukuki niteliği itibarıyla hakimin yardımcısı ve danışmanı konumunda bulunan bilirkişinin, kendisine başvurulan özel veya teknik konuda yetkin ve uzman olması, tarafsız bir konumda bulunması, tarafsız bir tutum içinde görüş bildirmesi ve dürüst davranması gerektiği tartışmasızdır. Öte yandan, yargı yerince de, mesleki yeterlilik düzeyi itibarıyla hangi nitelikte ve inceleme alanı itibariyle hangi konuda bilirkişiye başvurulması gerektiğinin dikkatlice belirlenmesi ve bilirkişinin, güvenilir, dürüst ve tarafsız kişiliğinden emin olunması gerekmektedir. Özel ve teknik bilgiyi gerektiren konunun hangi uzmanlık alanına girdiğini, o uzmanlık alanında bulunan kimselerden hangilerinin mesleki yeterlilik bakımından o konuyu çözümlemeye en liyakatli, uzman kimse olduğunu belirlemek önemli olduğu kadar, konunun gerçekten uzmanı ve hâkimin tarafsız danışmanı olan bilirkişinin, görevi gereği doğruluktan ayrılmayan, bilgisini etki altında kalmadan yansıtan ve bu arada görevi gereği taraflardan hiçbir menfaat sağlamayan ve ahlaki olgunluk, tutarlılık ve dürüstlük içinde olduğunu belirlemek de önemlidir.” ifadelerinde de bilirkişilerin liyakatli ve tarafsız olması gerektiği, bilirkişilerin bu hasletlerini değerlendirme yetkisinin de bilirkişiyi tayin edecek yargı merciinde olduğu belirtilmiştir.
17. Başvuranın bu alanda gerekli niteliklere ve yeterli mesleki tecrübeye sahip olmayan kişilerin ilgili alt uzmanlık alanında başvurularının kabul edildiği iddiasına ilişkin olarak;
17.1 Kayseri Bilirkişilik Bölge Kurulunun 01.12.2022 tarihinde Kurumumuza gönderdiği cevabi yazıda;
17.2 Başvuranın iddiasının genel ve soyut nitelikte olduğu, başvuranın iddiasına ilişkin bilgilerin 6698
sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında olması sebebiyle sadece Kayseri Bilirkişilik Bölge
Kurulundaki yetkili kişilerin başvuran kişiler hakkındaki bilgilere erişebileceği, başvuranın iddia konusu bilgilere erişiminin mümkün olmaması sebebiyle başvuruda bulunan diğer kişiler hakkında bir kanaate varmasının mümkün olmadığını belirtmiştir. Başvuran herhangi bir somut iddiada bulunmadığından bu hususta inceleme yapılamamıştır.
18. İdare hukukunun genel ilkeleri, yargı kararları ve bilimsel içtihatlara göre, idarenin işlem tesis ederken takdir yetkisini kullanma hakkı vardır. Ancak bu yetkiyi kullanırken keyfi davranmamalı, eşitlik ilkesine uygun hareket etmeli, adil olmalı, hakkaniyet ölçüsüne dikkat etmelidir. Tüm bu ilkelerin yanı sıra idari işlemlerin tesis edilirken belirli ölçütler esas alınmalıdır.. Bu ölçütler; hukuka uygunluk, kamu yararı ve kamu hizmetinin gereklilikleri şeklinde belirtilebilir.
19. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, Kurumumuz kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Çeşitli kanunlarda, yargı kararlarında ve bilimsel içtihatlarda kamu görevlisi olarak kabul edilen bilirkişilerin, belirli alanlarda ihtisasının olması ve ihtisas konusu alanlarda mesleki tecrübeye sahip olması, hukuki uyuşmazlıkların gereğince çözülebilmesi bakımından önem arz etmektedir. Adalet hizmetleri tam kamusal mal niteliğindedir. Bu nedenle hizmet sunumu sonucunda toplumun tamamını kapsayan kamusal fayda sağlarlar. Ayrıca iddia-tespit-müeyyide sürecinde hukuki uyuşmazlıkların çözüme kavuşturulmasında görev alacak bilirkişilerin nitelikli ve yeterli mesleki tecrübeye sahip kişilerden oluşması, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 36 ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkını teminat altına alan bir husustur. Kayseri Bilirkişilik Bölge Kurulunun
2022 yılı bilirkişi başvurularında; 58-14 “Ses ve Görüntü Kayıtlarının Metin Haline Dönüştürülmesi” alt
uzmanlık alanındaki başvuruları; mesleki tecrübe, eğitim durumu ve bilirkişi dosyasında görev yapma tecrübesi yönünden değerlendirmeye tabi tutması, bilirkişilik müessesinde ihtisaslaşma ve bilirkişilerin niteliğinin artması amacına yönelik bir idari işlem olduğunu göstermektedir. Kayseri Bilirkişilik Bölge
Kurulunun 2022 yılı bilirkişi listesini oluştururken bu hususta verdiği kararın, idarenin takdir yetkisini kullanırken esas alması gereken ölçütlerden; hukuka uygunluk, kamu yararı ve kamu hizmetinin gereklilikleri ilkelerine uygun olduğu değerlendirilmektedir. Başvuranın; elektrik teknisyeni olması, başvuru konusu alanda gerekli nitelikleri ve mesleki tecrübeyi gösterir belgelere sahip olmaması ve daha önce ilgili alanda bilirkişilik dosyasında görev almaması, ilgili alt uzmanlık alanlarında yaptığı başvurunun
kabul edilmemesinde makul bir gerekçe oluşturmaktadır. Belirtilen bu sebeplerle başvuranın, 58-14 “Ses ve Görüntü Kayıtlarının Metin Haline Dönüştürülmesi” alt uzmanlık alanındaki başvurusunun Kayseri
Bilirkişilik Bölge Kurulu tarafından reddedilmesi kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olmadığı sonucu ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20.İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; İstanbul
Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığından istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderildiği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kayseri İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve KAYSERİ BİLİRKİŞİLİK BÖLGE KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi