|
ÖZET: Başvuruda, Van Defterdarlığı’nda uzman olarak görev yapan bir kişinin, Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından bilirkişi olarak görevlendirilmesi ve bu hizmet karşılığında ödenmesi gereken ücretin talep edilmesi ele alınmaktadır. Başvuran, 03.01.2024 tarihinde yapılan görevlendirme sonrasında, bilirkişi raporunu 23.01.2024 tarihinde teslim etmiştir. Ancak, Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü, 15.03.2024 tarihli yazıyla başvurana olumsuz yanıt vermiştir. Başvuran, bu kararın gerekçesinin yetersiz olduğunu ve bilirkişilik ücretinin ödenmesi gerektiğini savunmaktadır.
Milli Eğitim Bakanlığı, başvuranın bilirkişi olarak görevlendirilmesinin 2019 yılından itibaren ödenek gönderilmemesi nedeniyle ücret ödenemeyeceğini belirtmiştir. Ancak, bilirkişilik görevinin, ilgili mevzuat ve kanunlar çerçevesinde hak edilen bir ücret gerektirdiği ifade edilmektedir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun kabul edilmesi yönünde bir tavsiye kararı hazırlamış ve bu kararın Milli Eğitim Bakanlığı’na iletilmesini önermiştir. Sonuç olarak, Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nde bilirkişi olarak görev yapan başvuranın, bu görevinden kaynaklanan ücretin ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. İdarenin, bu tavsiye kararına uygun hareket etmesi ve gerekli işlemleri 30 gün içinde tamamlaması beklenmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/9635-S.24.14874
BAŞVURU NO : 2024/6156
KARAR TARİHİ : 11.09.2024
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Bilirkişilik ücretinin ödenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 13.05.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; Van Defterdarlığı Müdürlüğünde
Uzmanı olarak görev yapmakta olduğunu, Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü Müfettişliği tarafından bir soruşturma dosyası için 03.01.2024 tarihli ve sayılı yazı ile 03.01.2024 tarihli ve sayılı yazı ile Van Defterdarlığından bilirkişi talep edildiğini, Defterdarlık tarafından 08.01.2024 tarihli ve sayılı yazı ile görevlendirildiğini, bilirkişilik raporunu 23.01.2024 tarihinde Van İl Milli Eğitim
Müdürlüğüne teslim ettiğini, sonrasında ilgili kurum tarafından bilirkişilik ücreti yatırılmayınca
11.03.2024 tarihinde yazılı dilekçe ile başvuru yaptığını, Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından
15.03.2024 tarihli ve sayılı yazıyla başvurusuna olumsuz yanıt verildiğini, gerekçe olarak
19.12.2016 yılında Maliye Bakanlığı mülga Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün bir görüşünün
sunulduğunu, ancak söz konusu görüş ile şahsının durumu arasında benzerlik bulunmadığını, ayrıca söz konusu görüşteki durumda bile bilirkişi ücreti ödemesinin hak edildiğini, ilgili görüşte 657 sayılı Kanunun 146’ncı maddesinin dayanak olarak sunulduğunu, ancak bu maddede memurlara aylık düzenli olarak ödenen ücretten söz edildiğini ve bilirkişilik ücretiyle ilgisinin bulunmadığını, bu Kanunda “… haklar dışında ücret ödenmez.” denilen hususun mevzuatın ve amirlerin tayin ettiği asli görevlere ilişkin olduğunu, ancak bilirkişilik ücreti ödemesinin bu nitelikteki düzenli bir ödeme olmayıp bilirkişilik görevinin de şahsı için mevzuatta ve amiri tarafından belirlenmiş daimi ve asli bir görev olmadığını, bilirkişilik görevini mesai saatleri dışında ve kurumu tarafından belirlenmiş bir görev tanımlaması olmadan başka bir Bakanlık olan Milli Eğitim Bakanlığının hizmetleri kapsamında ayrı bir çalışma olarak yürüttüğünü, sunulan görüşün diğer bir dayanağı olan 657 sayılı Kanunun 87’nci maddesinde ikinci görev verilmeyeceği, ancak bu maddede yer alan “Bu Kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile hakem, tasfiye memuru ve bilirkişilere takdir olunan … ve özel kanunlarla veya
Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan araştırma kurumları tarafından idareyle ilgili olarak yapılan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümler saklıdır.” hükmü ile aksine bilirkişilik
ücreti ödenmesinin desteklendiğini, ayrıca Maarif Müfettişliğince tarafına tevdi edilen bilirkişilik görevlendirmesinin Ceza Muhakemeleri Kanununun 63. ve 66. maddeleri gereğince yapıldığını, aynı
Kanunun 72. maddesinde ise bu maddelere göre görevlendirilenlere bilirkişilik ücretlerinin ödenmesi gerektiğinin belirtildiğini, ilgili bilirkişi dosyalarında yemin tutanaklarının da bulunduğunu, dolayısıyla kanun seviyesinde düzenlenmiş bir dayanak söz konusu olduğunu, mesai saatleri dışında büyük bir çaba sarf edilerek yürütülen bilirkişilik görevi için ücret ödenmemesinin angarya olacağını ve bunun da
Anayasaya aykırı olduğunu belirterek bilirkişilik ücretinin tarafına ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 07/06/2024 tarihli ve sayılı yazısına istinaden Milli Eğitim
Bakanlığının 09/07/2024 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ekinde sunulan
Van Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından iletilen yazı ve eklerinde,
2.1. Müdürlük Eğitim Müfettişleri tarafından Van ili ilçelerine bağlı okulların ihaleleri, hatalı ödenek kullanımı ve personellerin ödemeleriyle ilgili konularda incelemelerin yapılması için Van Defterdarlığı
Müdürlüğünde olarak görev yapan ‘ın bilirkişi olarak görevlendirildiği, Müdürlüğe bağlı Eğitim Müfettişlerinin her bir bilirkişi görevi için görevlendirme onayı alındığı, 2019 yılı öncesi görevlendirildiği bilirkişi ücretlerinin ödendiği, Milli Eğitim Bakanlığı Destek
Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından ödeneklerin gönderilmemesi sebebiyle 2019 yılı itibariyle bilirkişi olarak görevlendirilen personele herhangi bir ödeme yapılamadığı,
2.2. Söz konusu personelin bilirkişi ücretlerinin ödenmesi ve ödenek gönderilmesi hususunda vermiş olduğu dilekçeye istinaden Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünden görüş istendiği, Bakanlığın 15/04/2022 tarihli ve sayılı yazısında Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali
Kontrol Genel Müdürlüğünün 19/12/2016 tarihli ve sayılı yazısına atıfta bulunularak bilirkişi ücreti ödemeleri için ödenek gönderilmesinin mümkün bulunmadığı ifade edildiğinden bilirkişi ücreti ödemesi yapılamadığı,
2.3. Uzman Bilirkişi görevlendirmelerinde ilgiliye yemin ettirilerek ve ardından Bilirkişi Yemin ve Göreve
Başlama Tutanağı düzenlenerek göreve başlatıldığı, Uzman Bilirkişi olarak görevlendirilen kişilerin beyanına göre çalışmaların mesai saatleri dışında yapıldığı, Uzman Bilirkişi olarak görevlendirilen kişiler
Kurum dışından görevlendirildiklerinden asli görevi dışında söz konusu görevi yaptıkları,
açıklamalarına yer verilmiş ve talep edilen belgeler yazı ekinde gönderilmiştir.
3. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 19/12/2016 tarihli ve sayılı
‘Bilirkişi ücreti’ konulu yazısında özetle;
3.1. Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursunda direksiyon eğitim simülatörünün kullanılmasının uygun olup olmadığı hususunda bilirkişi olarak görevlendirilen Düzce İli Mesleki ve Teknik Anadolu
Lisesi Motorlu Araçlar Teknolojisi Şefi …’ye ücret ödenip ödenemeyeceği hususunda görüş istenildiği,
3.2. Anayasanın 128 inci maddesinin ikinci fıkrası, 657 sayılı Kanunun 146 ncı maddesinin ikinci fıkrası ve 87 nci maddesi düzenlemelerine yer verildiği,
3.3. 657 sayılı Kanunun 87 nci maddesinde ikinci görev yasağına bazı istisnalar getirildiği, böylece Devlet memurlarının asli görevlerinin devamı niteliğinde bulunmayan ve özel kanunlarla kurulan bazı komisyon, kurul, heyet ve jüri çalışmalarına katılmalarına ve çalışmalarının karşılığında yine kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerden yararlanmalarına imkân sağlandığı,
3.4. Buna göre, Devlet memurlarına yaptıkları işler karşılığında bir ödemede bulunulabilmesi için bunun ya kanunda ya da kanunun açıkça bir ücret ödenebilmesinin belirlenmesi konusunda verdiği yetkiye dayanılarak çıkarılan tüzük ve yönetmeliklerde düzenlenmiş olması gerektiği,
3.5. Bu itibarla, direksiyon eğitim simülatörünün kullanılmasının uygun olup olmadığı hususunda bilirkişi olarak görevlendirilenlere bu görev karşılığında ücret ödenmesine yönelik herhangi bir kanuni düzenleme bulunmadığından, ilgiliye herhangi bir ücret ödenmesine imkan bulunmadığı
belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;
4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı’na bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” ara başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında
“Devletin, kamu iktisadi teşebbüsleri ve diğer kamu tüzelkişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevler, memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle görülür. Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun;
6.1. “İkinci görev yasağı” başlıklı 87 nci maddesinde “Memurlara; a) Bu Kanuna tabi kurumlarda, b) Sermayesinin tamamı Devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan iktisadi kurumlar ile sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait bankalarda, c) Özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan banka ve kuruluşlarda,(1) ç)
Yukarıdaki bentlerde yazılı idare, kuruluş ve bankalar tarafından sermayelerinin yarısından fazlasına katılmak suretiyle kurulan kuruluşlarla bunların aynı oranda katılmaları ile vücut bulan kurumlarda, İkinci görev verilemez; bu kurumlardan her ne ad ile olursa olsun para ödenemez ve yarar sağlanamaz.
Ancak, bu Kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile hakem, tasfiye memuru ve bilirkişilere takdir olunan İl Genel Meclisi ve İl Daimi Encümeni başkanları, özel kanunlarla veya
Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan ve asli görevlerinin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul,
komisyon, heyet ve jüri çalışmalarına, Üniversiteler, Akademiler, Türkiye ve Orta – Doğu Amme İdaresi
Enstitüsü ve özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan araştırma kurumları tarafından idareyle ilgili olarak yapılan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümler saklıdır.”,
6.2. “Mali Hükümler” ana başlığı altında yer alan “Kapsam” başlıklı 146 ncı maddesinde “Bu
Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.
Memurlara kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz. (Gençlik ve Spor hizmetleri uygulamasında fiilen görevlendirilecekler hariç.)…”,
7. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun;
7.1. “Bilirkişinin Atanması” başlıklı 63 üncü maddesinde “Çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına re’sen, Cumhuriyet savcısının, katılanın, vekilinin, şüphelinin veya sanığın, müdafiinin veya kanunî temsilcinin istemi üzerine karar verilebilir. (Değişik cümle: 3/11/2016-6754/42 md.) Ancak, genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz. (Ek cümle: 3/11/2016-6754/42 md.) Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu belgelendirmedikçe, bilirkişi olarak görevlendirilemez. …” 7.2. “Atama kararı ve incelemelerin yürütülmesi” başlıklı 66 ncı maddesinde “Bilirkişi incelemesi yaptırılmasına ilişkin kararda, cevaplandırılması uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren sorularla inceleme konusu ve görevin yerine getirileceği süre belirtilir. Bu süre, işin niteliğine göre üç ayı geçemez.
Özel sebepler zorunlu kıldığında bu süre, bilirkişinin istemi üzerine, kendisini atayan merciin gerekçeli kararıyla en çok üç ay daha uzatılabilir. Belirlenen süre içinde raporunu vermeyen bilirkişi hemen değiştirilebilir. Bu durumda bilirkişi, o ana kadar yaptığı işlemleri açıklayan bir rapor sunar ve görevi sebebiyle kendisine teslim edilmiş olan eşya ve belgeleri hemen geri verir. (Değişik son cümle : 3/11/20166754/44 md.) Ayrıca, hukukî ve cezaî sorumluluğuna ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, bilirkişiye ücret ve masraf adı altında hiçbir ödeme yapılmamasına karar verilebilir ve gerekçesi gösterilerek gerekli yaptırımların uygulanması bilirkişilik bölge kurulundan istenir. Bilirkişi, görevini, kendisini atamış olan merci ile ilişki içinde yerine getirir, gerektiğinde bu mercie incelemelerindeki gelişmeler hakkında bilgi verir, yararlı görülecek tedbirlerin alınmasını isteyebilir. …” 8. 01/03/2022 tarihli ve 31765 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim
Müfettişleri Yönetmeliğinin “Eğitim müfettişi ve eğitim müfettiş yardımcılarının görev ve yetkileri” başlıklı 53 üncü maddesinde “(1) Eğitim müfettişi ve eğitim müfettiş yardımcılarının görev ve yetkileri
şunlardır:
a) İldeki her derece ve türden resmî ve özel örgün ve yaygın eğitim kurumları ile özel öğrenci barınma hizmetleri kurumlarının rehberlik, iş başında yetiştirme, denetim, izleme ve değerlendirme, araştırma, inceleme, soruşturma ve ön inceleme çalışmalarını yapmak.
b) Rehberlik, denetim, izleme ve değerlendirme, inceleme, soruşturma, ön inceleme çalışmaları neticesinde düzenleyecekleri raporları çalışmaların tamamlanmasından sonra en geç yirmi gün, kapsamlı işlerde ise verilen ek süre içinde eğitim müfettişleri başkanlığına teslim etmek.
c) Yürütülen çalışmalarda Başkanlıkça yayımlanan görev standartlarına uymak.
ç) Refakatlerine verilen eğitim müfettiş yardımcılarının yetişmelerini sağlamak, refakatine verilen eğitim müfettiş yardımcıları hakkında altı ayda bir Ek-2’de yer alan Formu doldurarak eğitim müfettişleri başkanlığına sunmak.
d) Beraber çalıştıkları eğitim müfettiş yardımcılarının mesleki gelişimlerine katkı sağlamak.
e) Görevlendirildikleri kurul ve komisyonlardaki çalışmaları yürütmek.
f) Eğitim müfettişleri başkanı tarafından bu kapsamda verilen diğer görevleri yapmak.
g) Mevzuatla verilen diğer görevleri yapmak.
(2) Eğitim müfettişi ve eğitim müfettiş yardımcılarının Bakanlık merkez ve taşra teşkilatındaki geçici görevlendirmelerinde Bakanlığın onayı aranır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ile konuya ilişkin tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Van Defterdarlığı Müdürlüğünde olarak görev yapmakta olan başvuran tarafından, Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü Maarif Müfettişliği dosyaları için bilirkişi olarak görevlendirilmesinden kaynaklanan bilirkişilik ücretinin tarafına ödenmesi talep edilmektedir.
11. Dosya kapsamında;
11.1. Van Valilik Makam Olur’u ile -inceleme gerekiyorsa disiplin soruşturmasını yürütmek üzeregörevlendirilen maarif müfettişleri tarafından ‘bilirkişi’ görüşü alınmasının gerekli görülmesi üzerine Van
İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından Van Defterdarlığından bilirkişi görevlendirilmesi talebi ile sayılı
Ceza Muhakemesi Kanununun 63-66 ncı maddeleri gereğince başvuranın bilirkişi olarak görevlendirmelerinin yapılmış olduğu,
11.2. 5271 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi gereğince başvuranın Müfettişlik huzurunda yemin ederek bilirkişi görüşü oluşturmak üzere göreve başladığı ve bilirkişi raporlarını oluşturarak teslim ettiği,
11.3. Bilirkişi olarak görevlendirilerek çalışmasını tamamlayan başvurana, yaptığı çalışmalar neticesinde hak edilen ücretin tahakkuk işlemlerinin yapılması gerektiğinin ilgili müfettişlerce Van İl Milli Eğitim
Müdürlüğüne yazıldığı,
11.4. Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 19/12/2016 tarihli ve sayılı yazısına istinaden, bilirkişi ücreti ödemeleri için Milli Eğitim Bakanlığı tarafından ödenek gönderilmediğinden 2019 yılı sonrası bilirkişi olarak görevlendirilmesinden kaynaklanan bilirkişi ücreti ödemesinin yapılmadığı görülmektedir.
12. 657 sayılı Kanunun 87 nci maddesinde; memurlara, bu Kanuna tabi kurumlarda ve anılan maddede sayılan kurumlarda ikinci görev verilemeyeceği, bu kurumlardan her ne adla olursa olsun para
ödenemeyeceği ve yarar sağlanamayacağı, ancak; bu Kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile hakem, tasfiye memuru ve bilirkişilere takdir olunan İl Genel Meclisi ve İl Daimi Encümeni başkanları, özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan ve asli görevlerinin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon, heyet ve jüri çalışmalarına, Üniversiteler, Akademiler, Türkiye ve Orta – Doğu Amme İdaresi Enstitüsü ve özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan araştırma kurumları tarafından idareyle ilgili olarak yapılan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümlerin saklı olduğu hüküm altına alınmıştır.
13. Sayıştay Temyiz Kurulunun 05/02/2008 tarihli ve 29907 sayılı Kararında; “…İçişleri Bakanlığı
Teftiş Kurulu Başkanlığı Müfettişleri veya İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü
Kontrolörleri’nin Tekirdağ Çorlu Belediye Başkanlığı’nda yapmış olduğu inceleme, denetleme, araştırma ve soruşturma işlemleri 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un yukarıda bahsedilen hükümleri gereği Bakanlığın görevleri arasındadır. Teftiş, inceleme, soruşturma, araştırma işlemlerine yardımcı olacak bilgilere ulaşmak için müfettiş veya kontrolörce görevlendirilen bilirkişiler ve bilirkişiye gördürülen hizmetler inceleme araştırma ve soruşturma göreviyle ilgilidir ve bu görevlerin amacına ulaşmasına yardım etmektedir.
1050 Sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu’nun 28.maddesinde her mali yıldan devletçe toplanacak gelirler
ile ödenecek giderlerin bütçe kanununda belli edileceği, yine 45.maddesinde ise devlet hizmetlerinin gerekli kıldığı giderlerin her yılın bütçesine konulan ödenekten karşılanacağı hüküm altına alınmıştır. Bu sebeple genel bütçeli kuruluş olan İçişleri Bakanlığı’nın mahalli idareleri, kontrolörler veya müfettişler eliyle inceleme, denetleme, soruşturma ve araştırması sırasında satın alınan bilirkişilik hizmetinin bedelinin
İçişleri Bakanlığı veya Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü bütçesine konulacak ödenekten karşılanması gerekir. Çünkü, hizmeti gördüren Belediye değil İçişleri Bakanlığıdır…” denilmektedir.
14. Somut olayda; görevlendirilen müfettişler tarafından incelemeye/soruşturmaya yardımcı olacak bilgilere ulaşmak için ‘bilirkişi’ görüşü alınmasının gerekli görülmesi üzerine Defterdar tarafından başvurana bilirkişi görevlendirmelerinin yapıldığı, başvuranın bilirkişi olarak görevlendirmelerinde 5271 sayılı Kanunun 64 üncü maddesi gereğince Müfettişlik huzurunda yemin ettirilerek ve ‘Bilirkişi Yemin ve
Göreve Başlama Tutanağı’ düzenlenerek görevine başlatıldığı, İl Milli Eğitim Müdürlüğünün talebi üzerine
Defterdarlık personeli olan başvuranın Kurumu ve asli görevi dışında görev verilmiş olduğunun dosyada yer alan verilerden görüldüğü ve başvuran tarafından söz konusu bilirkişilik görevinin mesai saatleri dışında yerine getirildiğinin belirtildiği anlaşılmaktadır.
15. Bu kapsamda; Van Valilik Makam Olur’u ile -inceleme gerekiyorsa disiplin soruşturmasını yürütmek üzere- görevlendirilen maarif müfettişleri tarafından ‘bilirkişi’ görüşü alınmasının gerekli görülmesi üzerine Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından Van Defterdarlığından bilirkişi görevlendirilmesi talep edildiği, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 63-66 ncı maddeleri gereğince başvuranın Defterdar tarafından görevlendirildiği, farklı bir Kurumun müfettişlerinin denetim, izleme ve değerlendirme, araştırma, inceleme, soruşturma ve ön inceleme çalışmalarını yapmak görevleri kapsamında görevlerinin amacına ulaşmasına yardım etmek için bilirkişi görüşü oluşturulması suretiyle başvuranın hizmetinden yararlanıldığı, ayrıca özel ve/veya teknik bilgi ve donanımından yararlanılan başvuranın bilirkişilik görevini asli görevi dışında ve mesai saatleri dışında yerine getirdiği hususları göz önünde bulundurularak, Milli Eğitim Bakanlığı müfettişleri tarafından yürütülen inceleme ve soruşturma sürecinde alınan bilirkişilik hizmeti bedelinin başvurana ödenmesi yönünde işlem tesis edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
16. Diğer taraftan, inceleme ve soruşturma süreçlerinin amacına ulaşmasına destek amacıyla ihtiyaç duyulan özel ve/veya teknik bilgi ve donanıma ilişkin, ilgili kurumdan ‘inceleme ve araştırma yapılması’
şeklinde yapılacak görevlendirme taleplerinde, bilirkişilik ücreti ödenmesine ihtiyaç olmayacağı ve bu suretle farklı uygulamalardan kaynaklı mağduriyetlerin oluşmayacağı açıktır.
17. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Van Defterdarlığı Muhasebe
Müdürlüğünde Defterdarlık Uzmanı olarak görev yapmakta olan başvurana, Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü
Maarif Müfettişliği dosyaları için bilirkişi olarak görevlendirilmesinden kaynaklanan bilirkişi ücretlerinin ödenmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Van İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Başvurana; Van İl Milli Eğitim Müdürlüğü Maarif Müfettişliği dosyaları için bilirkişi olarak görevlendirilmesinden kaynaklanan bilirkişi ücretlerinin ödenmesi yönünde MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca; idare
tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURAN ile MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
Belge