|
ÖZET: Bu karar, Ankara Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığı’nın verdiği bir ret kararına ilişkin başvurunun incelenmesi üzerine alınmıştır. Başvuran, bilirkişinin görevini kötüye kullandığı iddiasıyla şikayette bulunmuş, ancak şikayetinin dikkate alınmadığını ve hukuka aykırı bir karar verildiğini öne sürmüştür. Bilirkişilik Kanunu ve Yönetmeliği çerçevesinde, bilirkişilerin atanması ve görevlerinin yürütülmesi ile ilgili düzenlemeler göz önünde bulundurulmuştur.
İdare, bilirkişinin atanmasının ilgili uzmanlık alanına uygun olduğunu ve başvuranın herhangi bir zararının oluşmadığını belirtmiştir. Mahkeme, bilirkişinin görevlendirilmesini iptal etmiş, bu süreçte herhangi bir rapor düzenlenmediği ve bilirkişiye ücret ödenmediği için başvuranın zarar görmediği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. Bu durum, bilirkişilik sisteminin etkinliğini ve düzenliliğini sağlamak amacıyla oluşturulan yasal çerçevenin işleyişini göstermektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16012-S.21.25644
BAŞVURU NO : 2021/10698
KARAR TARİHİ : 10/11/2021
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA BİLİRKİŞİLİK BÖLGE KURULU BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran, Ankara Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığından şikayetçi olduğunu ve hukuka aykırı kararın kaldırılmasını talep etmektedir.
BAŞVURU TARİHİ : 12/06/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan (T.C Kimlik No: başvurusunda özetle; Ankara Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığına bilirkişiliğini kötüye kullanmış olan Avukat hakkında 11/02/2021 tarihinde şikayette bulunduğunu, şikayet dilekçesi ve sunduğu ek delillerin hiç dikkate alınmadan sadece şüpheli yazılı savunması sonucunda hakkında hiç bir soruşturma dahi yapılmadan haksız ve yanlış karar verilerek şikayetinin reddedildiğini, açık ve net şekilde ilgili bilirkişilik kanun ve yönetmeliklerine aykırı davranarak ve bilirkişilik görevini kötüye kullanarak şahsını zarara uğratmaya çalışmış olduğu hususunun, T.C. Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri
Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığından tarafına yazılı olarak gönderilmiş olan hukuki görüşe göre de kesin, net ve sabit olduğu halde Başkanlığın haksız karar verdiğini, savunmasında; Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin dosyasında görülen davanın uzmanı olmadığı halde bilirkişi olarak görevlendirildiğini ve uzmanlık alanı olmamasına rağmen dosyayı 14/05/2020 tarihinde teslim aldığını, konunun uzmanlık alanı olmadığını sonradan anladığını ikrar ettiğini, ancak tüm ikrara rağmen başkanlık tarafından herhangi bir soruşturma yapılmadan şikayetinin reddedilerek dosyanın kapatıldığını, bu durumun hukuka, mantığa, vicdana ve kamu düzenine açık şekilde aykırı olduğunu belirterek; Ankara Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığından şikayetçi olduğunu ve hukuka aykırı kararın kaldırılarak n’ın cezalandırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
/
2. Kurumumuzun 18/08/2021 tarih ve sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Ankara Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Ankara Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığı tarafından gönderilen 13/09/2021 tarih ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1 Bilirkişi şikayetlerinde iş ve işlemlerin, 24/11/2016 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren 6754
sayılı Bilirkişilik Kanunu ve 03/08/2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren
Bilirkişilik Yönetmeliğine göre yapıldığını,
2.2 6754 sayılı Kanunun “Bilirkişilik bölge kurullarının görevleri” başlıklı 8. maddesi hükmü ile Kanunun
“Denetim ve inceleme” başlıklı 14. maddesi hükmü, Bilirkişilik Yönetmeliğinin 59 vd. maddeleri gereğince; Kurulun, şikayet üzerine veya resen bilirkişiler hakkında inceleme ve soruşturma yaptığı,
2.3 Bilirkişilik Bölge Kurullarının, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde verilen
yetki kapsamında Adalet Bakanlığı Hukuk İşler Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığınca belirlenen şartlara göre bilirkişi listelerini oluşturdukları,
2.4 Bu kapsamda Bilirkişilik Daire Başkanlığınca 09/03/2018 tarihinde güncellenen ve halen geçerli olan
“Bilirkişilik Temel ve Alt Uzmanlık Alanlarına Göre Aranan Nitelikler (EK-2)” kısmında Nitelikli
Hesaplamalar “65” koduyla ana kod olarak borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar. “65.10”.
avukatlık vekalet ücretinden kaynaklı nitelikli hesaplamaların ise “65.14” koduyla düzenlendiği,
2.5 Nitelikli Hesaplamalar Uzmanlık alanı için, “l- 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu ve
Bilirkişilik Yönetmeliğinin 38 İnci maddelerindeki bilirkişiliğe başvuru ve kabul koşullarını taşımak. 2Üniversitelerin ön lisans veya lisans (hukuk öğrenimi görmüş kişiler dahil) eğitimi veren bölümlerinden mezun olmak ve başvuruda bulunduğu nitelikli hesaplama uzmanlık alanında en az beş yıl süreyle mesleki faaliyette bulunduğunu veya bilirkişilik yaptığını belgelemek. 3. “Feraiz Hesaplamaları” alt uzmanlık alanında bilirkişiliğe başvuru için bu alanda en az 5 yıl süreyle bilirkişilik yapmış veya mesleki ya da akademik çalışmalarda bulunmuş olmak” şartlarının aranacağının belirtildiği,
2.6 Bilirkişilik Daire Başkanlığınca nitelikli hesaplamalar ana uzmanlık altında yer alan ve “65.10” koduyla
düzenlenen “borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar” ile “65.14” koduyla düzenlenen
“avukatlık vekalet ücretinden kaynaklı nitelikli hesaplamalar” yönünden de aynı şartların aranacağı belirtildiği,
2.7 Başvuranlar arasından liyakatli olanların belirlenmesinde; “Başvuruda bulunduğu alt uzmanlık
alanlarında yüksek lisans veya doktora yapmış olanlar. Uzmanlık alam kapsamındaki alt uzmanlık alanlarında mesleki gelişim faaliyetleri. meslek içi eğitimleri. mesleki ve akademik çalışmaları ile mesleki başarıları bulunanlar. “Aktüerya” alt uzmanlık alanında üniversitelerin ilgili fakülte ve yüksekokullarının aktüerya bilimleri veya aktüerya ve risk yönetimi bölümlerinden lisans veya lisansüstü eğitim almış olanlar, “Sosyal Güvenlik Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar” alt uzmanlık alanında üniversitelerin lisans eğitimi veren siyasal bilgiler, İktisat. İşletme. hukuk İle İktisadi ve İdari bilimler fakültelerinden mezun olan veya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İle Sosyal Güvenlik Kurumu ve bağlı kuruluşların bu alt uzmanlık alanına uygun kadrolarında çalışan veya çalışmış olanlar.” dikkate alınarak değerlendirme yapılacağının belirtildiği,
2.8 Konuya ilişkin Kurul tarafından tarih, 2021/6-272 sayılı ret kararı verildiği,
2.9 6098 sayılı Türk Borçlar Kanımım ikinci Kısmının “Özel Borç İlişkileri” ni düzenlemekte olup bu
kısımda; salış sözleşmesi, mal değişim sözleşmesi, bağışlama sözleşmesi, kira sözleşmesi, ödünç sözleşmeleri, hizmet sözleşmeleri, eser sözleşmesi, yayım sözleşmesi, vekâlet ilişkileri, vekâletsiz işgörme, komisyon sözleşmesi, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları, havale, saklama sözleşmeleri, kumar ve bahis, ömür boyu gelir ve ölünceye kadar bakma sözleşmeleri. adi ortaklık sözleşmesi olmak üzere on sekiz bölüm bulunduğu,
2.10 Somut olayda davanın konusunun vekalet sözleşmesinden kaynaklı alacak olduğu, vekalet
sözleşmesinin, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun ikinci kısmının dokuzuncu bölümünde 502 – 525.
maddeleri arasında düzenlendiği,
2.11 Ankara Bilirkişilik Bölge Kurulunun listesinde, çok sayıda temel uzmanlık alanının yanında hu temel
uzmanlık alanlarında birçok mevzuat kapsamında (65.02 İş Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar ve 65,10 Borçlar Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar gibi) yapılması gereken hesaplamalarla
İlgili uzman bilirkişilerin listelerde yer aldığı, bu durumda temel uzmanlık alanında kayıtlı bilirkişinin, kayıtlı olmadığı temel uzmanlık alanında bilirkişilik yapamayacağı gibi tam tersinin de geçerli olduğu, ayrıca temel uzmanlık alanlarındaki alt uzmanlık alanlarının birinde kayıtlı olan bilirkişinin diğer alt uzmanlık alanlarında kayıtlı olmadığı sürece bilirkişilik yapamayacağı, aksinin kabulü halinde bilirkişilik için ilan yapılmasının, taleplerin alınmasının ve bilirkişilik listelerinin oluşturulmasının her hangi bir manasının kalmayacağı,
2.12 Buna göre borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamaların, vekalet sözleşmesinden kaynaklı
nitelikli hesaplamaları da kapsayacağı, bu nedenle borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar alanında kayıtlı olan bir bilirkişinin, borçlar mevzuatının alt dalı olan bir alanda bilirkişilik yapması halinde mevzuata aykırı davrandığından bahsedilemeyeceği, aks olursa yani sadece borçlar mevzuatının alt dalı olan bir alanda bilirkişilik listesine kayıtlı olan bir bilirkişi, kendisini sınırladığından bilirkişi olarak kayıtlı olmadığı borçlar mevzuatının alt dalı olan başka bir alanda bilirkişilik yapması halinde mevzuata aykırı davranacağı,
2.13 Şikayete konu bilirkişinin, “65.10 Borçlar Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar” alanında
bilirkişilik listesine kayıtlı olması karşısında, Türk Borçlar Kanununda yer alan vekalet sözleşmesinden kaynaklı alacak davasında bilirkişilik yapması nedeniyle mevzuata aykırı davrandığından bahsedilemeyeceği,
2.14 Bilirkişilik Daire Başkanlığının görüşlerinin bilirkişilik Bölge Kurullarını bağlayıcılığına dair yasal
bir düzenlemenin bulunmadığı, Bu nedenle Bilirkişilik Daire Başkanlığının şikayetçiye vermiş olduğu 22/06/2020 tarih ve sayılı cevabının Kurulu bağlamadığı,
2.15 Öte yandan, yargılamayı yapan mahkemenin Bilirkişilik Daire Başkanlığının şikayetçiye vermiş
olduğu 22/06/2020 tarih ve sayılı cevabi yazısı üzerine 26/07/2020 tarihinde şikayete konu bilirkişinin görevlendirmesini kaldırdığı, düzenlenen bir rapor da bulunmadığı, buna bağlı olarak bilirkişiye ödenen bir ücret de olmadığından şikayetçinin herhangi bir zararının oluşmadığı belirtilmiştir.
3. Kurumumuzun 18/08/2021 tarih ve sayılı yazısı ile şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığından bilgi ve belge talebinde bulunulmuştur. Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından gönderilen 27/08/2021 tarih ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
3.1 Bilirkişiler hakkındaki şikayetlerde iş ve işlemlerin bilirkişilik bölge kurullarınca, 6754 sayılı
Bilirkişilik Kanunu ve 03/08/2017 tarihli ve 30143 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Bilirkişilik Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütüldüğü,
3.2 Yukarıda yer verilen mevzuat çerçevesinde resen veya şikayet üzerine bilirkişilik bölge kurulu başkanı
veya görevlendireceği üye tarafından konu hakkında inceleme yapılarak gerekirse yargı mercilerinden, ilgili kurum ve kuruluşlardan, meslek odalarından özel hukuk tüzel kişilerinden ve gerçek kişilerden bilgi belge talep etmek suretiyle rapor hazırlanmakta olup hazırlanan rapor bölge kurulunca görüşülerek yaptırım uygulanıp uygulanmayacağı, uygulanacak ise hangi yaptırımın uygulanacağı hakkında karar verildiği, karar hakkında, ilgilinin bölge kuruluna itiraz hakkı bulunmakta olup itiraz üzerine verilen kararlara karşı yargı yoluna başvurulabildiği belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinde; “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği
Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…” 5. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanun’un;
5.1 “Bilirkişilik Daire Başkanlığı ve görevleri” başlıklı 6. maddesinde; “Bilirkişilik hizmetlerinin etkin,
düzenli ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla bu Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde Bilirkişilik Daire Başkanlığı kurulur. Daire Başkanlığı, bir daire başkanı ile yeteri kadar tetkik hâkimi ve diğer personelden oluşur. Daire
Başkanlığının görevleri şunlardır: a) Bilirkişilik hizmetlerine ilişkin temel ve alt uzmanlık alanlarını tespit etmek. b) Temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin sahip olması gereken nitelikleri belirlemek. c) Bilirkişilerin, görevlerini yürütürken uymaları gereken etik ilkeleri belirlemek. ç) Temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin uyacağı rehber ilkeleri ve hazırlayacağı raporların standardını belirlemek. d) Bilirkişilik temel eğitimine ilişkin usul ve esasları belirlemek, eğitim verecek eğitim ve öğretim kurumları ile diğer kurumların niteliklerini belirlemek ve bunlara izin vermek, bu kurum ve kuruluşları listelemek ve elektronik ortamda yayımlamak. e) Alanlarındaki uzmanlıkları ve bilimsel yeterliliklerini dikkate alarak bilirkişilik temel eğitiminden veya listeye kaydolmaktan muaf tutulacaklara ilişkin usul ve esasları belirlemek, bu kişilerin listesini oluşturmak ve yayımlamak. f) Bilirkişilerin denetimine ve performansına ilişkin usul ve esasları belirlemek. g) Bilirkişiliğe kabule ilişkin usul ve esasları belirlemek…”,
5.2 “Bilirkişilik bölge kurullarının görevleri” başlıklı 8. maddesinde; “Bölge kurullarının görevleri
şunlardır:
a) Bilirkişilik hizmetlerinin ilgili mevzuata uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak.
b) Bilirkişiliğe kabule ve bilirkişilerin sicile ve listeye kaydedilmesine karar vermek.
c) Sicile kayıtlı bilirkişilerin temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilik listelerini oluşturmak.
ç) Bilirkişilerin sicil ve listeden çıkarılmasına karar vermek.
d) İlgili mevzuat çerçevesinde bilirkişilerin denetimini yapmak ve performansını ölçmek.
e) Özel hukuk tüzel kişilerinin bilirkişilik faaliyetinde bulunmalarına izin vermek, izinlerini iptal etmek, bilirkişiliğe ilişkin faaliyet ve raporlarını denetlemek.
f) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.”,
5.3 “Bilirkişiliğe kabul şartları” başlıklı 10. maddesinde; “Bilirkişilik faaliyetinde bulunacak gerçek
kişilerde aşağıdaki şartlar aranır:
a) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık, gerçeğe aykırı bilirkişilik veya tercümanlık yapma, yalan tanıklık ve yalan yere yemin suçlarından mahkûm olmamak.
b) Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak.
c) Daha önce kendi isteği dışında bilirkişilik sicilinden çıkarılmamış olmak.
ç) Disiplin yönünden meslekten veya memuriyetten çıkarılmamış ya da sanat icrasından veya mesleki faaliyetten geçici ya da sürekli olarak yasaklanmamış olmak.
d) Başka bir bölge kurulunun listesine kayıtlı olmamak.
e) Bilirkişilik temel eğitimini tamamlamak.
f) Bilirkişilik yapacağı uzmanlık alanında en az beş yıl fiilen çalışmış olmak ya da daha fazla çalışma süresi belirlenmiş ise bu süre kadar fiilen çalışmış olmak.
g) Meslek mensubu olarak görev yapabilmek için mevzuat tarafından aranan şartları haiz olmak ve mesleğini yapabilmek için gerekli olan uzmanlık alanını gösteren diploma, mesleki yeterlilik belgesi, uzmanlık belgesi veya benzeri belgeye sahip olmak.
ğ) Bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlenen yeterlilik koşullarını taşımak.
Özel hukuk tüzel kişilerinin bünyesinde bilirkişi olarak çalışacak kişiler bakımından da birinci fıkradaki şartlar aranır ve düzenlenen raporlarda bu kişilerin adı ve soyadı ile imzası bulunur. Daha önce yaptığı başvurusu mesleki olarak yeterli nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle reddedilenler, bir yıl geçmedikçe yeniden bilirkişilik yapmak için başvuruda bulunamazlar. Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu ve birinci fıkradaki şartları taşıdığını belgelendirmediği takdirde, bilirkişilik siciline ve listesine kaydedilemez.”,
5.4 “Bilirkişiliğe başvuru, seçilme usulü ve sicile kayıt” başlıklı 11. maddesinde; “Bilirkişiliğe başvuru,
ilgilinin yerleşim yerinin veya mesleki faaliyetlerini yürüttüğü yerin bağlı olduğu bölge kuruluna ilgili belgeler eklenmek suretiyle yapılır. Başvuru şekline ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir. Başvuru
/
dilekçesine eklenmesi zorunlu belgelerin eksik olması hâlinde, başvuru sahibine belgeleri tamamlaması için on beş gün süre verilir. Eksik belgelerin tamamlanması hâlinde bölge kurulu tarafından başvuru hakkında karar verilir. Bölge kurulu karar verirken sicile kayıt bakımından öncelikle başvuranın 10 uncu maddedeki şartları taşıyıp taşımadığını değerlendirir ve şartları taşıyanlar arasından başvuranın mesleki tecrübesini, katıldığı meslek içi eğitimleri veya uzmanlığı gösteren belgeleri dikkate alarak en liyakatli olanları seçer. Bilirkişiliğe kabul edilenler, sicile üç yıl için kaydedilir.”,
5.5 “Bilirkişilik sicilinden ve listesinden çıkarılma” başlıklı 13. maddesinde; “Bilirkişiler, aşağıdaki
şartlardan birinin gerçekleşmesi hâlinde sicilden ve listeden çıkarılır:
a) Bilirkişiliğe kabul şartlarının kaybedilmesi veya sicile kabul tarihinde gerekli şartların bulunmadığının sonradan tespit edilmesi.
b) Kanuni bir sebep olmaksızın bilirkişilik yapmaktan kaçınılması veya raporun belirlenen süre içinde mazeretsiz olarak verilmemesi.
c) Bilirkişilik görevi ve bu görevin gerektirdiği etik ilkelerle bağdaşmayan, güven duygusunu sarsıcı tutum ve davranışlarda bulunulması.
ç) 3 üncü maddede belirtilen temel ilkelere aykırı olarak bilirkişilik faaliyetinde bulunulması.
d) Bölge kurulu tarafından yapılacak performans değerlendirmeleri sonucunda yeterli bulunulmaması.
e) Bilirkişilik süresinin dolmasına rağmen süresi içerisinde yenileme talebinde bulunulmaması.
f) Bilirkişinin sicilden çıkarılmayı talep etmesi. Birinci fıkranın (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen hâllerde ihlalin niteliğine göre sicilden ve listeden çıkarma yaptırımı yerine uyarma veya bir yıla kadar geçici süreyle listeden çıkarma yaptırımı uygulanabilir.”,
5.6 “Denetim ve inceleme” başlıklı 14. maddesinde; “Bilirkişiler, görevleriyle ilgili tutum ve
davranışlarının veya hazırladıkları raporların ilgili mevzuata uygunluğu bakımından bölge kurulları tarafından resen veya başvuru üzerine denetlenir. Hâkim veya Cumhuriyet savcısı, görevlendirdiği bilirkişinin göreviyle ilgili tutum ve davranışlarının veya hazırladığı raporun mevzuata uygun olmadığına ilişkin kanaat edinmesi durumunda, bu hususu bölge kuruluna bildirir. Bölge kurulları, bilirkişi raporlarını özel veya teknik bilgi yönünden denetleyemez. Bilirkişi raporlarının özel veya teknik bilgi yönünden içeriğine ilişkin bölge kurullarına başvuru yapılamaz; yapılan başvurular incelenmeksizin reddedilir.
Bölge kurulu yaptığı inceleme sırasında yargı mercilerinden, kamu kurum ve kuruluşlarından, meslek odalarından, özel hukuk tüzel kişilerinden ve gerçek kişilerden inceleme konusuyla ilgili bilgi ve belge talep edebilir. İlgililerce bu talebin yerine getirilmesi zorunludur. Bilirkişilik sicili ve listesinde kayıtlı olmayıp da 12 nci maddenin altıncı fıkrası uyarınca görevlendirilenler ile listeye kaydolmaktan muaf tutulanlar, 3 üncü maddede belirtilen temel ilkeler ile etik ilkelere aykırı olarak bilirkişilik faaliyetinde bulunduklarının tespit edilmesi hâlinde, bölge kurulu kararıyla bilirkişilik yapmaktan yasaklanabilir. Bu karar, ilan edilmek üzere Daire Başkanlığına bildirilir.”
5.7 “İtiraz ve dava hakkı” başlıklı 15. maddesinde; “Bölge kurulu kararlarına karşı, kararın tebliğ veya
ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kararı veren bölge kuruluna itiraz edilir. Bölge kurulunun itiraz üzerine verdiği kararlara karşı yetkili idare mahkemesine dava açılabilir.”, /
6. 03/08/2017 tarihli ve 30143 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bilirkişilik Yönetmeliğinin;
6.1 “Görevi kabul yükümlülüğü” başlıklı 11. maddesinde; “Sicile ve listeye kayıtlı olan bilirkişi
kendisine verilen görevi kabulle yükümlüdür. Bilirkişi, görevlendirildiği konuda uzmanlık bilgisi ve tecrübesinin yeterli olmadığını, konunun kendi uzmanlık alanına girmediğini, varsa görevi kabulden kaçınmasını haklı kılacak mazeretini, görevlendirmeyi yapan mercie bildirmekle yükümlüdür.”
6.2 “Daire Başkanlığı” başlıklı 18. maddesinde; “Bilirkişilik hizmetlerinin etkin, düzenli ve verimli bir
şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla Kanunla verilen görevleri yerine getirmek üzere Genel Müdürlük bünyesinde Bilirkişilik Daire Başkanlığı kurulmuştur. Daire Başkanlığı, bir daire başkanı, yeteri kadar tetkik hâkimi ve diğer personelden oluşur.”,
6.3 “Daire Başkanlığının görevleri” başlıklı 19. maddesinde; “Daire Başkanlığının görevleri şunlardır:
a) Bilirkişilik hizmetlerine ilişkin temel ve alt uzmanlık alanları ile temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin sahip olması gereken nitelikleri ve bilirkişilerin aylık bakacağı iş sayısını; ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri ile bu alandaki çalışmaları dikkate alarak tespit etmek.
b) Bilirkişilerin, görevlerini yürütürken uymaları gereken etik ilkeleri belirlemek.
c) Temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin uyacağı rehber ilkeleri ve hazırlayacağı raporların standardını belirlemek.
ç) Bilirkişilik temel eğitimine ilişkin usul ve esaslar ile eğitim verecek eğitim ve öğretim kurumları ve diğer kurumların niteliklerini belirlemek, gerektiğinde güncellemek, bunlara izin vermek, bu kurum ve kuruluşları listelemek ve elektronik ortamda yayımlamak.
d) Alanlarındaki uzmanlıkları ve bilimsel yeterliliklerini dikkate alarak bilirkişilik temel eğitiminden veya listeye kaydolmaktan muaf tutulacaklara ilişkin usul ve esasları belirlemek, gerektiğinde güncellemek, bu kişilerin listesini oluşturmak ve yayımlamak.
e) Bilirkişilerin denetimine ve performansına ilişkin usul ve esasları belirlemek.
f) Bilirkişiliğe kabule ilişkin usul ve esasları belirlemek.
g) Bilirkişilik Asgari Ücret Tarifesini belirlemek ve her yıl güncellemek.
ğ) Bilirkişi olarak hizmet verecek özel hukuk tüzel kişilerinin ve bu tüzel kişilik bünyesinde bilirkişi olarak çalışacak kişilerin taşıması gereken nitelikleri belirlemek.
h) Bilirkişi olarak hizmet verecek özel hukuk tüzel kişilerinin temel ve alt uzmanlık alanları ile yetki çevrelerini; ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri, bu alandaki çalışmaları dikkate alarak belirlemek.
ı) Bilirkişiliğe kabul şartları bakımından Kanunun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde aranan asgari çalışma süresini, temel ve alt uzmanlık alanlarına göre artırmak.
i) Bölge kurulları tarafından gönderilen yıllık faaliyet raporlarını değerlendirerek takip eden takvim yılı içinde faaliyet raporu ile faaliyet planını hazırlamak ve yayımlamak.
j) Görev alanına giren konularda bilim komisyonları veya çalışma grupları oluşturmak.
k) Danışma Kurulunun sekretarya hizmetini yürütmek.
l) Bilirkişilikle ilgili uygulamaları izlemek, sorunları tespit etmek ve bu sorunlara çözüm önerileri geliştirmek.
m) Bilirkişilik alanında her türlü istatistikî veriyi Bakanlık Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü ve Bilgi
İşlem Dairesi Başkanlığı ile işbirliği içinde toplamak ve bu alana ilişkin planlamaları yapmak.
n) Bilirkişilik sicilini ve listesini tutmak.
o) Bilirkişilikle ilgili yayınlar ile bilimsel çalışmaları teşvik etmek ve desteklemek.
ö) Bilirkişiliğe ilişkin ulusal ve uluslararası kongre, sempozyum ve panel gibi bilimsel organizasyonlar düzenlemek veya desteklemek.
p) Görev alanıyla ilgili kamu veya özel kurum ya da kuruluşlar ile işbirliği yapmak.
r) Bilirkişilik listelerinden çıkarılanlar ile bilirkişilik yapmaktan yasaklananların listesini tutmak ve elektronik ortamda yayımlamak.
s) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.
(2) Daire Başkanlığı, birinci fıkranın (a), (b), (c), (e), (f), (ğ) ve (h) bentlerinde sayılan görevlere ilişkin olarak gerektiğinde güncellemeleri yapar, elektronik ortamda yayımlar ve bölge kurullarına gönderir.”,
6.4 ‘‘Bölge kurulunun görevleri’’ başlıklı 21. maddesinde; “Bölge kurulunun görevleri şunlardır:
a) Bilirkişilik hizmetlerinin ilgili mevzuata ve belirlenen ilkelere uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak.
b) Bilirkişiliğe kabule ve bilirkişilerin sicile ve listeye kaydedilmesine karar vermek.
c) Sicile kayıtlı bilirkişilerin temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bölge listesini oluşturmak.
ç) Bilirkişilerin sicil ve bölge listesinden çıkarılmasına karar vermek.
d) İlgili mevzuat ve Bakanlığın düzenleyici işlemleri ile belirlediği ilkeler çerçevesinde bilirkişilerin denetimini yapmak ve performansını ölçmek.
e) Özel hukuk tüzel kişilerinin bilirkişilik faaliyetinde bulunmalarına izin vermek, izinlerini iptal etmek, bilirkişiliğe ilişkin faaliyet ve raporlarını denetlemek.
f) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.”,
6.5 ”İtiraz ve Dava Hakkı” başlıklı 28. maddesinde; “Bölge kurulu kararlarına karşı, kararın tebliğ veya
ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde kararı veren bölge kuruluna itiraz edilir. İtiraz üzerine bölge kurulu
/
tarafından verilen karar yeniden değerlendirilerek itirazın kabulüne ya da reddine karar verilir ve karar itiraz edene tebliğ edilir. Bölge kurulunun itiraz üzerine verdiği kararlara karşı yetkili idare mahkemesinde dava açılabilir.”,
6.6 “Bilirkişiliğe başvuru ve kabul şartları” başlıklı 38. maddesinde; “Bilirkişilik başvurusunda
bulunacak gerçek kişilerde aşağıdaki nitelikler aranır:
a) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıldan fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar ile zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık, gerçeğe aykırı bilirkişilik veya tercümanlık yapma, yalan tanıklık ve yalan yere yemin suçlarından mahkûm olmamak.
b) Terör örgütleriyle iltisaklı veya irtibatlı olmamak.
c) Daha önce kendi isteği dışında sicilden ve listeden çıkarılmamış veya bilirkişilik yapmaktan yasaklanmamış olmak.
ç) Disiplin yönünden meslekten veya memuriyetten çıkarılmamış ya da sanat icrasından veya mesleki faaliyetten geçici ya da sürekli olarak yasaklanmamış olmak.
d) Başka bir bölge kurulunun listesine kayıtlı olmamak.
e) Bilirkişilik temel eğitimini başarıyla tamamlamak.
f) Bilirkişilik yapacağı uzmanlık alanında en az beş yıl fiilen çalışmış olmak ya da Daire Başkanlığınca daha fazla çalışma süresi belirlenmiş ise bu süre kadar fiilen çalışmış olmak.
g) Meslek mensubu olarak görev yapabilmek için ilgili mevzuat gereği aranan şartları haiz olmak ve mesleğini yapabilmek için gerekli olan uzmanlık alanını gösteren diploma, meslekî yeterlilik belgesi, uzmanlık belgesi, ustalık belgesi veya benzeri belgeye sahip olmak.
ğ) Daire Başkanlığının bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlediği yeterlilik koşullarını taşımak.
Özel hukuk tüzel kişilerinde birinci fıkradaki şartları taşıyan ve sicile kayıtlı gerçek kişilerin istihdam edilmesi gerekir. Daha önce yaptığı başvurusu, meslekî olarak yeterli nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle reddedilenler, bir yıl geçmedikçe yeniden bilirkişilik yapmak için başvuruda bulunamazlar. Hukuk öğrenimi görmüş kişiler, hukuk alanı dışında ayrı bir uzmanlığa sahip olduğunu ve birinci fıkradaki şartları taşıdığını belgelendirmediği takdirde, sicile ve listeye kaydedilemez.
Sermaye Piyasası Kanununa göre yetkilendirilen gayrimenkul değerleme uzmanları ile taşınmaz geliştirme konusunda yüksek lisans veya doktora yapmış uzmanlar için, Kamulaştırma Kanununun 15 inci maddesi gereğince sadece kamulaştırma alt uzmanlık alanında görev yapmak kaydıyla, bilirkişiliğe kabul şartları bakımından fiilen beş yıl görev yapma şartı aranmaz.”,
6.7 “İlan” başlıklı 39. maddesinde; “ Bölge kurulu, bilirkişi listelerinin oluşturulması veya ihtiyaca göre
güncellenmesi amacıyla, bilirkişi sıfatıyla listeye kaydolmak isteyen ilgililerin yerleşim yerinin veya mesleki faaliyetlerini yürüttüğü yerin bağlı olduğu bölge kuruluna ya da ilk derece mahkemesi adli veya idari yargı adalet komisyonuna müracaat etmeleri hususunda her yıl Daire Başkanlığınca belirlenecek tarihe kadar ilân yapar. Bu hususu, yetki çevresinde gerekli gördüğü kamu kurum ve kuruluşlarına, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ve ilgili diğer yerlere yazıyla bildirir. İlân, Daire Başkanlığı, bölge kurulları ile bölge adliye ve bölge idare mahkemelerinin internet sitelerinde yayımlanır. İlânda, sicile ve listeye başvuru ve kabul şartları için gerekli belgeler ile başvuru alınacak temel ve alt uzmanlık alanları gösterilir.”
6.8 “Sicil ve Listeden Çıkarılma” başlıklı 48. maddesinde; “Bilirkişiler, aşağıdaki şartlardan birinin
gerçekleşmesi hâlinde sicilden ve listeden çıkarılır:
a) Bilirkişiliğe kabul şartlarının kaybedilmesi veya sicile kabul tarihinde gerekli şartların bulunmadığının sonradan tespit edilmesi.
b) Kanuni bir sebep olmaksızın bilirkişilik yapmaktan kaçınılması veya raporun belirlenen süre içinde mazeretsiz olarak verilmemesi.
c) Bilirkişilik görevi ve bu görevin gerektirdiği etik ilkelerle bağdaşmayan, güven duygusunu sarsıcı tutum ve davranışlarda bulunulması.
ç) Temel ilkelere aykırı olarak bilirkişilik faaliyetinde bulunulması.
d) Bölge kurulu tarafından yapılacak performans değerlendirmeleri sonucunda yeterli bulunulmaması.
e) Bilirkişilik süresinin dolmasına rağmen süresi içerisinde yenileme talebinde bulunulmaması.
f) Bilirkişinin sicilden ve listeden çıkarılmayı talep etmesi.
Birinci fıkranın (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen hâllerde ihlalin niteliğine göre sicilden ve listeden çıkarma yaptırımı yerine uyarma veya bir yıla kadar geçici süreyle listeden çıkarma yaptırımı uygulanabilir.”
6.9 “Bilirkişinin bildirim ve çekinme yükümlülüğü” başlıklı 53. maddesinde; “Bilirkişi, kendisine tevdi
olunan görevin, uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektirmediğini, temel ve alt uzmanlık alanına girmediğini, inceleme konusu iş ve işlemlerin açıklığa kavuşturulması için alanında uzman başka bir bilirkişi ile işbirliğine ihtiyaç duyduğunu veya varsa görevden çekinmeyi haklı kılacak bir mazeretinin bulunduğunu, görevin kendisine verilme tarihinden veya çekinmeyi gerektirecek durumun sonradan öğrenilmesi halinde bu tarihten itibaren en geç bir hafta içinde görevlendirmeyi yapan mercie bildirir.”
6.10 “Denetim ve İnceleme” başlıklı 59. maddesinde; “Bilirkişiler, görevleriyle ilgili tutum ve
davranışlarının veya hazırladıkları raporların mevzuata uygunluğu bakımından bölge kurulları tarafından resen veya başvuru üzerine denetlenir. Görevlendirmeyi yapan merci, görevlendirdiği bilirkişinin göreviyle ilgili tutum ve davranışlarının veya hazırladığı raporun mevzuata uygun olmadığına ilişkin kanaat edinmesi durumunda, varsa dayanak bilgi ve belgeleri de ekleyerek, bu hususu bölge kuruluna bildirir. Bilirkişi raporlarının özel veya teknik bilgi yönünden içeriğine ilişkin bölge kurullarına başvuru yapılamaz.”
/
6.11 “Denetim ve inceleme sonucu verilecek kararlar” başlıklı 62. maddesinde; “Bilirkişi raporlarının
özel veya teknik bilgi yönünden içeriğine ilişkin bölge kurullarına yapılan başvurular incelenmeksizin reddedilir. Bu yöndeki başvurular görevlendirmeyi yapan merci ile bilirkişinin bağlı bulunduğu meslek kuruluşu veya görev yaptığı kuruluşlara gönderilir. (2) Bilirkişiler hakkında yapılan denetim sonucunda
48 inci maddenin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen şartlardan birinin
gerçekleşmesi hâlinde sicilden ve listeden çıkarma kararı verilir. (3) Bilirkişiler hakkında yapılan denetim sonucunda 48 inci maddenin birinci fıkrasının (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen hâllerde ihlalin niteliğine göre sicilden ve listeden çıkarma yaptırımı yerine uyarma veya bir yıla kadar geçici süreyle listeden çıkarma yaptırımı uygulanabilir. (4) Bilirkişilik sicili ve listesinde kayıtlı olmayıp da 50 nci maddenin dördüncü fıkrası uyarınca görevlendirilenler ile listeye kaydolmaktan muaf tutulanlar, temel ilkeler ile etik ilkelere aykırı olarak bilirkişilik faaliyetinde bulunduklarının tespit edilmesi hâlinde, görevlendirmeyi yapan merciin yetki çevresinde bulunan bölge kurulu tarafından resen veya başvuru üzerine denetim ve incelemeye tabi tutularak, bölge kurulu kararı ile bilirkişilik yapmaktan yasaklanabilir.
Bu karar, ilan edilmek üzere Daire Başkanlığına bildirilir. (5) Denetim raporu bölge kurulu denetim ve performans kaydına işlenir, bir sureti de Daire Başkanlığına sunulur. (6) Bölge kurulu, yaptığı denetim ve inceleme sonucunda bilirkişi hakkında bu maddenin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkraları uyarınca verdiği kararları, bilirkişinin görev yaptığı kamu kurum ve kuruluşlarına, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarına ve ilgili diğer yerlere bildirir.”
6.12 “Listeden çıkarılma usulü” başlıklı 63. maddesinde; “Bölge kurulu, resen veya başvuru üzerine
yapacağı denetim ve inceleme sırasında bilirkişi hakkındaki iddiaları ciddi bulması halinde bilirkişiye tebligat yaparak bir hafta içinde yazılı savunma yapmasını ister. Yapılacak inceleme sonucunda 48 inci maddede sayılan sicilden çıkarılma ve yasaklama sebeplerinin gerçekleştiğinin anlaşılması hâlinde uyarma veya bir yıla kadar geçici süreyle listeden çıkarılmasına ya da bilirkişinin kalıcı olarak sicilden ve listeden çıkarılmasına karar verilebilir. Karar bilirkişiye tebliğ edilir. Bilirkişinin geçici veya sürekli olarak sicilden ve listeden çıkarılması ile bilirkişilik yapmaktan yasaklama kararına karşı yapılan itirazın bölge kurulunca reddedilmesi halinde, bu karar aleyhine idari yargı yoluna başvurulması durumunda ayrıca yürütmeyi durdurma kararı verilmedikçe ilgili, bilirkişilik yapmaktan el çektirilerek UYAP sistemindeki kaydı pasif hale getirilir. Bu madde hükümleri tüzel kişi bilirkişiler ve bünyesinde çalıştırdığı gerçek kişi bilirkişiler hakkında da uygulanır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvurucu 1 numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda; bilirkişi şikayeti hakkında
Ankara Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığı tarafından hukuka aykırı karar verildiğini belirterek; söz konusu kararın kaldırılarak bilirkişinin cezalandırılmasını talep etmektedir.
9. 6754 sayılı Bilirkişi Kanunu ve bilirkişilik hizmetlerinin etkin, düzenli ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla Bilirkişilik Daire Başkanlığı oluşturulmadan önce bilirkişiler, adli yargı ilk derece mahkemesi adalet komisyonlarınca oluşturulan listelerde yer alan bilirkişiler arasından seçilmekte, bu listelerde istenilen uzmanlık alanında bilirkişinin bulunmaması halinde gerekçesi belirtilmek
suretiyle liste dışından da bilirkişi görevlendirilebilmekteydi, adalet komisyonları tarafından liste oluşturulması dışında kurumsal bir yapının bulunmaması, tüm yargı kollarını kapsayacak bir bilirkişilik sistemi kurulmaması, bilirkişilerin mesleki yeterlilik ve yetkinlik düzeylerinin belirlenmemesi, temel bilirkişilik eğitimi verilmemesi, liyakati bulunan bilirkişilerin sisteme yeterince dahil edilememesi ve sertifikasyonunun sağlanamaması, denetim mekanizması kurulmaması, bilirkişilik alanına ilişkin düzenleyici işlemler yapılmaması, bilirkişilerin ihtiyaç duyulan yetkinlikte ve yeterlilikte olmamaları, bilirkişiliği meslek olarak görmeleri gibi uygulama ve doktrinden bilirkişilik kurumuna, bilirkişilere ve bu konudaki yargı uygulamalarına yönelik eleştiriler üzerine, sorunların çözümü ve etkin işleyen bir sistemin kurulabilmesi için bilirkişilik hizmetlerinde temel ve alt uzmanlık alanlarını belirleyerek bu uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin sahip olması gereken nitelikleri ve uyacakları rehber ilkeleri tespit edecek, bilirkişilerin uymaları gereken etik kuralları belirleyecek, temel usul hükümleri ile rapor yazım teknikleri gibi bilirkişi yeterliliğine ilişkin hususlarda verilecek eğitimlerin usul ve esaslarını düzenleyecek, bilirkişi listelerinin oluşturulmasından denetimlerine kadar bütün bir süreç üzerinde düzenleyici bir rol üstlenecek ve müstakilen bu alanda faaliyet gösterecek bir kurumsal yapının oluşturulmasının zaruret haline gelmesi üzerine adli ve idari yargı alanında yürütülen her türlü bilirkişilik faaliyetinin yürütülmesinde bilirkişilerin nitelikleri, eğitimi, seçimi ve denetimine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi ile bilirkişilik için etkin ve verimli bir kurumsal yapı oluşturulması amacıyla 2016 yılında Bilirkişilik Kanunu ve akabinde bilirkişilik hizmetlerinin etkin, düzenli ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü bünyesinde Bilirkişilik
Daire Başkanlığı kurulmuştur. (Bkz: 6754 sayılı Bilirkişi Kanunu Genel Gerekçe)
10. 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’nun 10. maddesinde bilirkişiliğe kabul şartları düzenleme altına alınmıştır. Genel hükümlerin yanında söz konusu maddede ayrıca bilirkişilik faaliyetinde bulunacak kişinin temel ve alt uzmanlık alanlarına göre belirlenen yeterlilik koşullarını taşıması gerektiği vurgulanmıştır.
11. Bilirkişilik Kanunu ile birlikte Bilirkişilik Kanunu’nun 6. maddesi ile Bilirkişilik Yönetmeliği’nin 19.
maddesinde ise söz konusu Daire Başkanlığının görevleri belirtilmiştir. Bilirkişilik Daire Başkanlığının görevlerinden bir tanesi de Bilirkişilik hizmetlerine ilişkin temel ve alt uzmanlık alanlarını tespit etmek ve Temel ve alt uzmanlık alanlarına göre bilirkişilerin sahip olması gereken nitelikleri belirlemektir.
12. Bilirkişilik temel ve alt uzmanlık alanları Ek-1’e göre; 65 ana kodunda Nitelikli Hesaplamalar temel uzmanlık alanında 65.10 tam kodu ile Borçlar Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar ve
65.14 Avukatlık Vekâlet Ücreti Alacağından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar alt uzmanlık
alanlarının bulunduğu,
12.1 Bilirkişilerde aranacak niteliklerin belirtildiği EK-2’de ise; Nitelikli Hesaplamalar alanında
aranan niteliklerde; 6754 sayılı Bilirkişilik Kanununun 10 uncu ve Bilirkişilik Yönetmeliğinin 38 inci maddesindeki bilirkişiliğe kabul şartlarını taşımak, üniversitelerin ön lisans veya lisans (hukuk öğrenimi görmüş kişiler dahil) eğitimi veren bölümlerinden mezun olmak ve başvuruda bulunduğu nitelikli hesaplama uzmanlık alanında en az beş yıl süreyle mesleki faaliyette bulunduğunu veya bilirkişilik yaptığını belgelemek, “Feraiz Hesaplamaları” alt uzmanlık alanında bilirkişiliğe başvuru için bu alanda en az 5 yıl süreyle bilirkişilik yapmış veya mesleki ya da akademik çalışmalarda bulunmuş olmak, 6754 sayılı
Bilirkişilik Kanununun 11 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki “Bölge kurulu karar verirken sicile kayıt bakımından öncelikle başvuranın 10 uncu maddedeki şartları taşıyıp taşımadığını değerlendirir ve şartları taşıyanlar arasından başvuranın mesleki tecrübesini, katıldığı meslek içi eğitimleri veya uzmanlığı gösteren belgeleri dikkate alarak en liyakatli olanları seçer.” hükmü uyarınca başvuranlar arasından liyakatli olanların belirlenmesinde; • Başvuruda bulunduğu alt uzmanlık alanlarında yüksek lisans veya doktora
/
yapmış olanlar, • Uzmanlık alanı kapsamındaki alt uzmanlık alanlarında mesleki gelişim faaliyetleri, meslek içi eğitimleri, mesleki ve akademik çalışmaları ile mesleki başarıları bulunanlar, • “Aktüerya” alt uzmanlık alanında üniversitelerin ilgili fakülte ve yüksekokullarının aktüerya bilimleri veya aktüerya ve risk yönetimi bölümlerinden lisans veya lisansüstü eğitim almış olanlar, • “Sosyal Güvenlik Mevzuatından
Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar” alt uzmanlık alanında üniversitelerin lisans eğitimi veren siyasal bilgiler, iktisat, işletme, hukuk ile iktisadi ve idari bilimler fakültelerinden mezun olan veya Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu ve bağlı kuruluşların bu alt uzmanlık alanına uygun kadrolarında çalışan veya çalışmış olanların dikkate alınarak değerlendirme yapılacağı hususlarının düzenleme altına alındığı görülmüştür.
13. Somut olayda; idare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;
13.1 Başvuranın, Ankara 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin Esas dosyasına kayıtlı avukatlık
vekalet sözleşmesinden kaynaklı davasının bulunduğu,
13.2 Mahkeme tarafından dosyaya şikayete konu bilirkişinin atanarak, 14/05/2020 tarihinde dosyanın
teslim edildiği, raporun ibrazı için 90 günlük süre verildiği,
13.3 Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Bilirkişilik Daire Başkanlığının başvuranın dilekçesi
üzerine verdiği 22/06/2020 tarih, sayılı yazısında özetle; 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunun 12.
maddesi hükmü gereğince bilirkişi görevlendirmelerinin ilgili uzmanlık alanından yapılması gerektiği, alt uzmanlık alanlarında, avukatlık vekalet ücreti alacağından kaynaklanan nitelikli hesaplamalar uzmanlık alanının ayrıca düzenlendiğinden olması gerekenin yargı mercilerince bilirkişi görevlendirmelerinin bu alanda kayıtlı olan bilirkişiler arasından yapılması gerektiğinin belirtildiği,
13.4 Başvuranın, söz konusu yazıyı dayanarak göstererek mahkemesinden bilirkişi değişiklik talebinde
bulunduğu ve mahkemece 26/07/2020 tarihinde şikayete konu bilirkişinin görevlendirmesinin sona erdirildiği,
13.5 Başvuranın, bilirkişi hakkında görevini kötüye kullandığı gerekçesiyle Cumhuriyet Savcılığına
şikayette bulunduğu, savcılık tarafından Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar verildiği anlaşılmıştır.
14. Başvuranın “ Bilirkişinin açık ve net şekilde ilgili bilirkişilik kanun ve yönetmeliklerine aykırı davranarak ve bilirkişilik görevini kötüye kullandığı ” iddiasına ilişkin olarak;
14.1 Şikayete konu bilirkişinin Ankara Bilirkişilik Listesinde 65.02 iş mevzuatından kaynaklı nitelikli
hesaplamalar, 65.10 borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar, 65.08 kat mülkiyeti mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplamalar alanlarında kayıtlı bilirkişilerden olduğu,
14.2 Bilirkişilik Daire Başkanlığı tarafından nitelikli hesaplamalar ana uzmanlık alanında yer alan 65.10
Borçlar Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar ile 65.14 Avukatlık Vekalet Ücretinden Kaynaklı
Nitelikli Hesaplamalar yönünden aynı şartların aranacağının belirtildiği,
14.3 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının “Özel Borç İlişkileri” ni düzenlemekte olup bu
kısımda; vekalet ilişkilerinin de bulunduğu, somut olayda davanın konusunun vekalet sözleşmesinden kaynaklı alacak olduğu ve vekalet sözleşmesinin de, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun ikinci kısmının dokuzuncu bölümünde 502 – 525. maddeleri arasında düzenlendiği,
14.4 Şikayete konu bilirkişinin, “65.10 Borçlar Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplamalar” alanında
bilirkişilik listesine kayıtlı olması karşısında, Türk Borçlar Kanununda yer alan vekalet sözleşmesinden kaynaklı alacak davasında bilirkişilik yapması nedeniyle mevzuata aykırı davrandığından bahsedilemeyeceği,
14.5 Bilirkişilik Yönetmeliğinin 11. maddesi hükmü gereğince sicile ve listeye kayıtlı olan bilirkişinin
kendisine verilen görevi kabulle yükümlü olduğu, ancak görevlendirildiği konuda uzmanlık bilgisi ve tecrübesinin yeterli olmadığını, konunun kendi uzmanlık alanına girmediğini, varsa görevi kabulden kaçınmasını haklı kılacak mazeretini, görevlendirmeyi yapan mercie bildirmekle yükümlü olduğu, 53.
maddesinde ise; bilirkişinin, kendisine tevdi olunan görevin, uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektirmediğini, temel ve alt uzmanlık alanına girmediğini, inceleme konusu iş ve işlemlerin açıklığa kavuşturulması için alanında uzman başka bir bilirkişi ile işbirliğine ihtiyaç duyduğunu veya varsa görevden çekinmeyi haklı kılacak bir mazeretinin bulunduğunu, görevin kendisine verilme tarihinden veya çekinmeyi gerektirecek durumun sonradan öğrenilmesi halinde bu tarihten itibaren en geç bir hafta içinde görevlendirmeyi yapan mercie bildirmesi gerektiğinin düzenlendiği,
14.6 Yargılamayı yapan mahkemenin, Bilirkişilik Daire Başkanlığının şikayetçiye vermiş olduğu
22/06/2020 tarih ve sayılı cevabi yazısı üzerine 26/07/2020 tarihinde şikayete konu bilirkişinin görevlendirmesini kaldırdığı, düzenlenen bir rapor da bulunmadığı, bu işlemlerin hepsinin mahkemece rapor tanzim etmek üzere bilirkişiye verilen 90 günlük süre içerisinde gerçekleştiği, bu süre içerisinde de herhangi bir duruşma yapılmadığı dolayısı ile celse kaybına neden olunmadığı, bilirkişiye ödenen bir ücret de olmadığından şikayetçinin herhangi bir zararının oluşmadığı anlaşılmıştır.
15. Başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, Kurumumuz kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde Ankara
Bilirkişilik Bölge Kurulu Başkanlığı tarafından istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderildiği anlaşılmıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu Ret
Kararının başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ANKARA BİLİRKİŞİLİK BÖLGE KURULU BAŞKANLIĞINA tebliğine,
/
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/