Bina işlerine ilişkin her yapım işinin bir benzer iş grubuna dahil edilmesi durumunun zorunluluk olup olmadığı (KİK)

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Yapı İşleri ve Teknik Daire Başkanlığıtarafından 28.12.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Turizm ve Otel İşletmeciliği Y.O. Uygulama Oteli İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Disan İnş. Taah. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.- Rahmi DilekcanOrtak Girişimi’nin 26.02.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.03.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.03.2013tarih ve 8990sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2013/1047sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, özel ortak tarafından sunulan iş deneyim belgesinin B.III grubu bina işleri arasında değerlendirilmediğinden idare tarafından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan belgenin benzer işler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve idarenin kararının hatalı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

            İdari Şartnamenin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “Turizm Ve Otel İşletmeciliği Y.O. Uygulama Oteli İnşaatı” şeklinde ifade edilmiş olup aynı Şartname’nin 7’nci maddesinde “7.5.1.İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80’inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80?ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20?sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6.Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

11/06/2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İş Grupları Tebliğinde yer alan (B) III Grubu Bina İşleri benzer iş olarak kabul edilecektir.”düzenlemesi yer almaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.

(3) (Değişik:RG-16/7/2011-27996)İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır.”hükmü,

50’inci maddesinde “(1) İhale komisyonu, aday veya isteklilerce sunulan iş deneyimini gösteren belgelerde tereddüt duyulan hususlara ilişkin gerekli incelemeyi yapmaya yetkilidir.

(2) İhale komisyonunun iş deneyimini gösteren belgelere ilişkin bilgi talepleri ilgililerce ivedikle karşılanır.”hükmü,

Yer almaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinde B.III grubu işler dahilinde B.II grubu işler ile B.I ve B.II grubu işler dışında kalan bina işlerinin kabul edilebileceği belirtilmiş olup, bina işi yapmış olan isteklilerin iş deneyim belgelerinin güncellenmiş tutarlarının yeterli olması durumunda ihaleye katılabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

  Söz konusu Tebliğin 2.4’üncü maddesinde “(Ek-1)’de yer alan listedeki işlerle ilgili; tamamlama, onarım, sondaj, güçlendirme, montaj işleri vb. yapım işlerine ilişkin benzer işler, yapılacak işin niteliği ile bu listedeki gruplar göz önüne alınarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde idarelerce belirlenebilecektir. Örneğin; BII grubu bir idari binanın çatı örtüsü onarım işi ihalesinde, benzer işin sadece “BII grubu ile BII grubu işin onarım işi” olarak belirlenmesi, Kanunun 5 inci maddesinde rekabetin sağlanması ilkesine aykırı olacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

            Başvuru sahibi Disan İnşaat Taahhüt Tur. Ot. San. Tic. Ltd. Şti.- Rahmi Dilekcan Ortak Girişimi tarafından sunulan iş deneyim belgeleri incelendiğinde, pilot ortak Disan İnşaat Taahhüt Tur. Ot. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin Tokat Valiliği tarafından 25.07.2003 tarihinde Sağlık Müdürlüğü Hizmet Binası İnşaatı işine ilişkin olarak düzenlendiği, özel ortak Rahmi Dilekcan tarafından sunulan iş deneyim belgesinin Kırşehir Valiliği tarafından 25.07.2002 tarihinde Devlet Hastanesi (50 yatak-10 daire lojmanı) İkmal İnşaatı işine ilişkin olarak düzenlendiği anlaşılmıştır.

            İhale komisyonu tarafından inceleme sırasında, özel ortak tarafından sunulan iş deneyim belgesinin benzer işler kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceğine ilişkin olarak tereddüde düşüldüğü ve belgeyi düzenleyen idareden 10.01.2013 tarihli ve 213 sayılı yazı ile bilgi ve belge talep edildiği anlaşılmıştır.

            Belgeyi düzenleyen Kırşehir Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden  25.01.2013 tarihli ve 755/355 sayılı yazı ekinde gelen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde komisyon tarafından yapılan işin yeni bir bina inşaatı olmadığı, tamamlamaya yönelik ince işler ve benzeri imalatları içeren ikmal inşaatı olduğu sonucuna varılmış olup söz konusu belge benzer işler kapsamında değerlendirilmemiştir.

            Başvuru sahibi şikâyet dilekçesinde, iş deneyimine konu işin ikmal işi olsa bile bir bina işi olduğu, Tebliğ’de yer alan gruplardan birine dahil edilmesi gerektiği, bina işleri için belirlenen B.III grubu işlerin en kapsamlı üst yapı grubu olduğu ve belgeye konu işin bu grup içinde değerlendirilmesinin zorunlu olduğu iddia edilmiştir.

Öncelikle, idare tarafından benzer işler belirlenirken, ihale konusu işin yapı tekniği, niteliği ve büyüklüğü göz önüne alınmak suretiyle, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliğinin ekinde yer alan listedeki gruplardan birinin veya birkaçının seçilebileceği, tamamlama, onarım, sondaj, güçlendirme, montaj işleri gibi işlerde katılımın ve rekabetin arttırılmasına yönelik olarak benzer iş grupları listesinde belirtilen gruplara ilişkin onarım ve tamamlamaların da söz konusu gruplarla beraber benzer iş tanımına katılabileceği, bu hususların hiçbirinin mümkün olmadığı durumlarda idarelerin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde yer alan hükümler doğrultusunda benzer iş tanımını yapabilecekleri anlaşılmaktadır.

            İhale komisyonları tarafından, iş deneyim belgelerinde yer alan iş konularının benzer işler kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceğine bakılırken, tanımlanmış olan benzer işler ile ihale konusu işin yapı tekniği, büyüklüğü ve nitelik bakımından karşılaştırma yapmaları gerekmektedir.

            Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinde benzer iş tanımının belirlenmesi sırasında izlenmesi gereken yol ve yöntemlere yer verilmiş olup, anılan usul de göz önünde bulundurulduğunda bina işlerine ilişkin her yapım işinin bir benzer iş grubuna dahil edilmesi durumunun zorunluluk olmadığı, bazı işlerin benzer iş grupları dışında veya benzer iş gruplarının onarım, tamamlama gibi bağlantılı işleri içerisinde de değerlendirilebileceği anlaşılmaktadır.

            İhale dokümanı incelendiğinde, işin yeni bir bina yapımı olduğu, gereken yapı tekniği ve miktarı göz önünde bulundurularak B.III grubu işleri, benzer işler kapsamında belirlediği, bunun dışında bu gruba da dahil olan binaların tamamlama (ikmal) işlerine ilişkin ayrı bir düzenleme yapmadığı da anlaşılmış olup düzenleme katı olarak yorumlandığında ikmal işlerinin doğrudan benzer işler kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır. İkmal işine ilişkin imalatların incelenerek B.III grubu işlerin karakteristiğine uyup uymadığına karar verilmesi gerekmektedir.

            Belgeyi düzenleyen idare tarafından gönderilen geçici kabul tutanağı ve hakkedişler incelendiğinde, yapılan işin temelden bina yapılması değil, başlanmış olan binaların ikmali ve çevre düzenlemesi olduğu anlaşılmış olup benzer işler kapsamında değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır.

Ancak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin Geçici 2’nci maddesinde “(2) 1/1/2003 tarihinden önce alınmış belgelerin bu Yönetmelikte öngörülen şartları sağlamakla birlikte; uygulanan yapı tekniği, iş ortaklıklarında ortaklık oranı, belge tutarının ihale indirimi düşülmeden hesaplanmış olması gibi eksik bilgiler taşıması halinde, konunun belgeyi düzenleyen merciden alınacak ilave resmi yazılarla tevsik edilmesi kaydıyla, bu belgeler, ihale komisyonlarınca değerlendirilir.” hükmü yer almakta olup, uygulanan yapı tekniği  ve belge tutarı belirtilmeden 2003 yılından önce düzenlenen iş deneyim belgelerinin ancak istekliler tarafından söz konusu hususların belirtildiği ilave resmi yazıların belgeye ek olarak sunulması durumunda komisyonlarca değerlendirilebileceği belirtilmiştir.

Özel ortak Rahmi Dilekcan tarafından sunulan iş bitirme belgesi incelendiğinde, belgenin 25.07.2002 tarihinde düzenlendiği, belge içerisinde uygulanan yapı tekniği ve belge tutarının bulunmadığı anlaşılmıştır. Yukarıda anılan Yönetmelik maddesinde, söz konusu bilgilerin bulunmadığı belgelerin ancak isteklinin belgeyi düzenleyen idareden alacağı tevsik edici belgelerle birlikte kabul edilebileceği belirtildiğinden ve söz konusu belge ekinde bu durumları tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığından, anılan belgenin değerlendirmeye alınması da mümkün bulunmamaktadır.

            Yukarıda açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin teklifinin iş deneyim belgesinin uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda.

          İsteklilerden Yaşar Özmen İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin konusu incelendiğinde, işin adının Edremit Anadolu Lisesi İkmal İnşaatı olduğu anlaşılmıştır.

          İdare başvuru sahibinin belgesinin değerlendirilmesinde olduğu gibi belgeyi düzenleyen idareden, ikmal inşaatına ilişkin bilgi ve belgeler talep etmiştir. Belgeyi düzenleyen idarenin göndermiş olduğu bilgi ve belgelerden, belgeye konu ikmal işinin 4 bloğun inşaat işleri ile tesisat işlerinden oluştuğu anlaşılmıştır. Bilgi ve belgeler incelendiğinde, devredilen sözleşme öncesinde  bloklardan D blokta hiçbir imalatın yapılmadığı, A blokta bodrum, zemin ve 1.katın karkas kısmının bittiği, B blokta çatı hariç kaba inşaatın bittiği, C blokta subasman betonlarının döküldüğü, taban grobetonunun yapılmadığı anlaşılmış olup söz konusu blokların belgeye konu iş çerçevesinde tamamlandığı anlaşılmıştır.

          Söz konusu bilgiler incelendiğinde, anılan isteklinin D bloğun inşaatını temelden yaptığı, diğer bloklarda da üst yapı imalatlarına ilişkin iş kalemlerini tamamladığı, söz konusu belge içerisinde temelden yapılan bina işi olarak ancak D bloğun değerlendirmeye alınması gerekmektedir. İdarenin belge tutarını güncellerken yalnızca D bloğa ilişkin bedeli güncellemesi gerekmekte olup böyle bir ayrıma gitmeden belgeyi tümüyle değerlendirmeye alması mevzuata uygun bulunmamıştır.

          Ancak, söz konusu isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olmadığı, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması sonucunda yeniden hesaplanacak sınır değerin altında ve üstünde bulunan tekliflerin değişmediği hususu göz önüne alındığından anılan aykırılığın esasa etkili olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

   Oybirliği ile karar verildi.