Birden fazla sözleşmeye dayanılarak yapılan iş bedeli toplanarak bir iş deneyim belgesi düzenlenmesi mümkün müdür (KİK)

10.06.2010 tarih ve I.Y.15.29.0263/2010-28E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından 28.12.2009 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kayseri Bahçelik II. Kısım Arazi Toplulaştırma Projesi” ihalesine ilişkin olarak Atılım İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. – Kadıoğlu Müh. İnş. Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin 07.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 18.05.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  27.05.2010 tarih ve 12516 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.05.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1) Teklifteki birim fiyatların 2009 yılı resmi rayiç fiyatlarının üzerinde olduğu, toprak etüdüne ilişkin olarak sunulan analizde yer alan laboratuar analizi dışındaki işçilik ve rayiçlerin de 2009 yılı fiyatlarından yüksek olduğu, laboratuar analizi fiyatının tevsiki için proforma fatura ve satış faturası sunulduğu, bu işin bir hizmet alımı olması nedeniyle proforma fatura ekinde alış faturası sunulmasının gerekli olmadığı, ortak girişim ortaklarından Kadıoğlu Müh. İnş. Tic. A.Ş.’nin toprak etüdünü kendi elemanları ile yapabildiği, teklif edilen toprak etüdü fiyatının idare tarafından % 25 müteahhit karı ve genel gider dahil edilerek belirlenen yaklaşık maliyet fiyatının % 85’ine karşılık geldiği ve teklif edilen fiyatın benzer hizmetleri satın alan diğer idarelerin işini yaparken teklif edilen fiyatın 4-5 katı olduğu, ayrıca idare tarafından şikayet dilekçesine verilen cevapta, açıklamanın kabul edilmemesine ilişkin olarak çam kerestesi fiyatının rayiç fiyatın altında olmasının da bir gerekçe olarak belirlendiği, kereste fiyatının tevsiki amacıyla sunulan proforma faturadaki fiyatın 350,00 TL olduğu, ekinde yer alan satış faturasında ise fiyatın 313,00 TL olduğu, bu durumda kereste fiyatının düşük kabul edilemeyeceği, sonuç olarak aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi kararının yerinde olmadığı,

2) İhale üzerinde kalan istekli Pehlivanoğlu Yapı Nak. Tur. Gıda Emlak San. Tic. Ltd. Şti’nin iş denetleme belgesinin Ahmet Yaşar adına düzenlenmiş olduğu, Ahmet Yaşar’ın ihale konusu işin tüm hak ediş raporlarında imzasının bulunmadığı,

3) Anakent Planlama A.Ş. ve Emi Har. Bilg. İşl. İnş. Taş. San. Ltd. Şti. – Sanel Har. Müh. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi şirketlerinin iş bitirme belgelerinin tek sözleşmeye dayalı olmadığı, farklı işlerin toplanıp iş bitirme belgesi verildiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)  Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır. 

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin konuyla ilgili 60 ıncı maddesinde de aynı yönde bir hükme yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 38 inci maddesinde;

“…

38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.” açıklaması ve 45 inci maddesinde;

“…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.” açıklamasına yer verilmiştir.

Yapılan incelemede; idare tarafından teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen 3 istekliden, teklifin aşırı düşük olmasına neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili belgelere dayalı açıklama yapılmasının istendiği, Gatek Yapı San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sorgulamaya cevap verilmediği, Mordoğan İnş. Ltd. Şti. – Furka Yapı Akary. İlet. Eğt. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile başvuru sahibi Atılım İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. – Kadıoğlu Müh. İnş. Tic. A.Ş. Ortak Girişimi tarafından yapılan açıklamaların reddedildiği, ihalenin teklifi sınır değerin üzerinde olan Pehlivanoğlu Yapı Nak. Tir. Gıda Emlak San. Tic. Ltd. Şti.- Asil İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi Atılım İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. – Kadıoğlu Müh. İnş. Tic. A.Ş. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

– İşin yapılması sırasında kullanılacak çakıl, kum, portland çimentosu, C 16/20 beton harcı gibi malzemeler için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayınlanan 2009 yılı birim fiyatlarının teklif edildiği,

– 12 nolu iş kalemine ilişkin analizde, 1 m³ 2 nci sınıf çam kerestesinin fiyatının 350,00 TL olduğu, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2009 yılı birim fiyatlarında aynı malzeme için 550,00 TL öngörüldüğü; isteklinin 350,00 TL tutarındaki fiyatını tevsik etmek amacıyla, Tokat Şahinler Kerestecilik Nak. İnş. Taah. Otel. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ortak girişim ortaklarından Kadıoğlu Müh. İnş. Tic. A.Ş. adına düzenlenen 26.12.2009 tarihli bir proforma fatura sunduğu, ekinde 29.08.2009 tarihli SMMM onaylı bir satış faturası yer aldığı, satış faturasında çam kereste fiyatının 313,00 TL olduğu, ancak alış faturasının bulunmadığı,

– Toprak etüdü fiyatının tevsiki için Ba-Ser Ltd. Şti. tarafından düzenlenen 02.03.2010 tarihli bir proforma fatura sunulduğu, proforma faturada 1 (bir) hektar için toprak analizi fiyatının 11,50 TL olarak belirlendiği; ekinde 25.05.2009 tarihli Gözlem Müh. Müt. Plan. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş ve serbest muhasebeci tarafından onaylanmış olan bir satış faturasının bulunduğu, satış faturasında toprak analizi fiyatının 60,00 TL olduğu, yine aynı proforma fatura ekinde yer alan 17.07.2009 tarihli Armataş İnş. Proje Müh. Mim Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş ve serbest muhasebeci tarafından onaylanmış olan bir satış faturasının yer aldığı, satış faturasında toprak analizi fiyatının 50,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

Anılan tebliğ açıklamalarına göre, isteklilerin proforma fatura ile açıklama yapması durumunda; proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait SMMM veya YMM onaylı bir alış ve bir satış faturası örneğinin eklenmesi; proforma fatura verenin imalatçı olması halinde ise, proforma fatura ekinde, imalatçıya ait son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılmış ve SMMM veya YMM tarafından onaylanmış birim maliyet cetvelinin verilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede, başvuru sahibinin çam kerestesi fiyatının tevsiki amacıyla sunduğu proforma faturada birim ortalama maliyetin belirtilmemesi ve ekinde bir satış faturası yer almakla birlikte, bu faturada onaylayan SMMM’ye ait TÜRMOB tarafından verilen özel kaşenin ve ayrıca alış faturasının bulunmaması nedeniyle mevzuata uygun olmadığı belirlenmiştir.

Diğer taraftan; isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında, teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarıyla ilgili, piyasada bu alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması durumunda ise, fiyat teklifi ekinde ilgili hizmetin görülmesi için gerekli mallarla işçilik maliyetlerinin ayrı ayrı belirtildiği maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Bu nedenle; başvuru sahibinin, toprak etüdünün bir hizmet alımı olması dolayısıyla, toprak etüdü fiyatının analizi için proforma fatura ekinde satış faturasının sunulmasının yeterli olduğu yönündeki iddiası yerinde bulunmamış olup bu iş kaleminin fiyatının tevsiki için yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında çam kerestesi fiyatının ve toprak etüdü fiyatının tevsik edilmesi amacıyla sunulan belgelerin, Tebliğin anılan açıklamalarına uygun olmadığı, idarece bu konuda yapılan işlemlerin yerinde olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

            2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyim belgelerinin verilmesi” başlıklı  47 nci maddesinde; “(1) İş deneyim belgeleri, ilgilinin iş ve/veya mesleki tecrübesini tevsik amacıyla; yüklenicilere, yükleniciye karşı bir sözleşme ile taahhüt ettiği iş bölümünü bitiren alt yüklenicilere, mimar veya mühendis olmak şartıyla denetleme veya yönetme görevlerinde bulunanlara, talepleri halinde, aşağıdaki hükümlere göre talep tarihini izleyen 30 gün içinde belge düzenlemeye yetkili mercilerce düzenlenir ve verilir. Düzenleme koşullarını taşımayan taleplerde, aynı süre içinde başvuru sahibine bu husus gerekçeleriyle yazılı olarak bildirilir.

….

(4) Mühendisler ve mimarlara;

a) İş Denetleme Belgesi;

1) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara, mahallinde ilgili mevzuat gereğince denetledikleri işlerde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, kontrol mühendisi, şantiye mühendisi ve kontrol şefine,

2) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhüt edilen işlerin kontrollük hizmetini yapan danışmanın bünyesinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında mahallinde fiilen denetleme görevinde bulunan kontrol mühendisi, şantiye mühendisi ve kontrol şefine,

3) İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara taahhütte bulunan yüklenici bünyesinde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, şantiye mühendisi ve şantiye şefine,

4) Özel sektöre taahhütte bulunulan işlerde, yüklenici bünyesinde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında fiilen görev yapmış olmak şartıyla, şantiye mühendisi ve şantiye şefine,

5) Özel sektöre taahhütte bulunulan işlerde, mahallinde ilgili mevzuat gereğince ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetleme görevinde bulunan, fenni mesul veya bu işle ilgili yapı denetim görevlisine,

tek sözleşme ile ilişkili olarak düzenlenir ve verilir.” hükümleri,

Aynı Yönetmeliğin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48 inci maddesinde;

“…

 6) İş deneyim belge tutarlarının değerlendirilmesinde;

a) İş bitirme ve iş durum belge tutarları tam olarak,

b) Gerçek kişilerce denetim faaliyetleri nedeniyle alınan iş denetleme belgesi tutarları; gerçek kişinin ilgisine göre ticaret ve/veya sanayi odasına veya esnaf ve sânatkar odasına kaydolduğu tarihten itibaren ilk beş yıl beşte bir oranında, daha sonraki yıllarda tam olarak,

c) Gerçek kişilerce yönetim faaliyetleri nedeniyle alınan belge tutarları; beşte bir oranında,

ç) Tüzel kişiliğin, en az bir yıldır yarısından fazla hissesine sahip gerçek kişi ortağının iş denetleme belgesi ile ihaleye katılmasında; belge sahibinin yarıdan fazla hisseye sahip olduğu tarihten itibaren ilk beş yıl beşte bir oranında, daha sonraki yıllarda tam olarak,

d) Tüzel kişiliğin, en az bir yıldır yarısından fazla hissesine sahip gerçek kişi ortağının iş yönetme belgesi ile ihaleye katılmasında; beşte bir oranında,

e) İlk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranındaki işin bir kısmında denetleme, diğer kısmında yönetme görevinde bulunanların belge tutarları, denetledikleri ve yönettikleri iş tutarlarının üzerinden yukarıda belirtilen esaslar uyarınca,

dikkate alınır.” hükümleri,

Bulunmaktadır.

İdari şartnamenin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 7.5.1 inci maddesinde; “İsteklilerin yurt içinde veya dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki, teklif edilen bedelin % 75 oranından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi sunması zorunludur.” düzenlemesi,

Anılan şartnamenin 7.6 ncı maddesinde; “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: Yapım İşlerinde İş Deneyiminde Değerlendirilecek Benzer İşlere Dair Tebliğ’de yer alan A/XVII grubu;

 a) Arazi toplulaştırma işleri,

b) Tarla içi geliştirme işleri,

c) Haritalama, röleve, tersim ve tescil işleri

Benzer iş olarak değerlendirilecektir.

7.6.1. İş deneyim belgesi yerine mezuniyet belgelerini/diplomalarını sunmak suretiyle ihaleye girecek olan ihale konusu iş veya benzer işlere denk sayılacak meslek grupları; ziraat mühendisi veya harita mühendisidir.” düzenlemesi bulunmaktadır.  

İhale dosyasında yer alan belge ve bilgilerden Pehlivanoğlu Yapı Nak. Tur. Gıda Eml. San. Tic. Ltd. Şti. – Asil İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ortak girişim olarak ihaleye teklif verdiği, Pehlivanoğlu Yapı Nak. Tur. Gıda Eml. San. Tic. Ltd. Şti.’nin % 51 ortaklık oranı ile pilot ortak sıfatında, Asil İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ise özel ortak sıfatında olduğu belirlenmiştir. Pilot ortak sıfatında olan Pehlivanoğlu Yapı Nak. Tur. Gıda Eml. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından söz konusu ihalede 2002 yılından itibaren şirketin % 51 hissesine sahip olduğuna ilişkin belgeleri sunan Ahmet Yaşar adına Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından 02.02.2005 tarihinde düzenlenmiş “Şanlıurfa-Harran Ovası 5. Kısım Arazi Tesviyesi ve Tarlaiçi Yol Projesi” işine ait iş denetleme belgesi sunulmuştur. 

İddia konusu husus ile ilgili olarak; Dairemizce 2009/165327 İKN’li ihaleye ilişkin olarak yapılan incelemede, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı’na yazılan 13.05.2010 tarih ve 6052 sayılı yazı ile Ahmet Yaşar’a ilişkin görevlendirme Olur’u, söz konusu işe ilişkin düzenlenen tüm hak ediş belgeleri, kesin hak ediş raporları, işe ilişkin geçici kabul ve kesin kabul tutanakları, söz konusu işteki tenzilat oranı, iş artış oranı, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından Ahmet Yaşar adına düzenlenmiş 02.02.2005 tarihli iş denetleme belgesinde belge tutarının 212.329,51 YTL olarak belirtildiği, yine Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından aynı işe ilişkin Ahmet Yaşar adına düzenlenen iş denetleme belgesinde belge tutarının 285.773.228,286 TL olarak belirtildiği görüldüğünden, söz konusu farklılığın gerekçesi sorulmuş olup Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı’nın 20.05.2010 sayı ve 4813 sayılı cevap yazısında, ihtiyaç duyulan bilgiler yer aldığından, yeniden bilgi istenmemiş ve cevap doğrultusunda iddialar incelenmiştir.

Söz konusu belge ve bilgiler incelendiğinde, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 15.03.1997 sayı ve 290 sayılı Olur’unda Ahmet Yaşar’ın Şanlıurfa-Harran Ovaları Tarımsal Altyapı (Tarla içi Geliştirme Hizmetleri) projelerinin sözleşme tasarısı ve Bayındırlık İşleri Kontrol Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde yürütülmesini sağlamak üzere yerinde denetim, hak ediş kontrolü ve Genel Müdürlük adına işin kontrol edilmesi işleri ile ilgili olarak görevlendirildiği; Ahmet Yaşar’ın iş deneyim belgesine konu iş için yerinde denetim, hak ediş kontrolü ve Genel Müdürlük adına işin kontrol edilmesi amacıyla görevlendirilmiş olduğuna ilişkin Genel Müdürlük Olur’unun bulunduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca aynı yazı ekinde şikayet konusu iş deneyim ihaleye ilişkin düzenlenen 26 adet hak ediş gönderilmiştir. Söz konusu hak edişlerde 1 nolu hak ediş hariç diğerlerinde Ahmet Yaşar’ın imzasının bulunduğu belirlenmiştir. Kuruma gönderilen belgelerden, iddia dilekçesinde anılan şahsın imzasının bulunmadığı iddia edilen 24, 25 ve 26 nolu hak edişte de imzasının bulunduğu anlaşılmıştır.

Yapılan hesaplamalardan idarece Ahmet Yaşar adına iş denetleme belgesi düzenlenirken her türlü fiyat farkları hariç, keşif artışları (%30) dahil, ihale indirimi yapılmış (% 25,70) olan hak edişteki sözleşme yılı birim fiyatları ile yapılan işin tutarının esas alındığı, bu hesaplama yapılırken 1 nolu hak ediş bedelinin belge tutarından düşüldüğü belirlenmiştir.

 1-26 nolu hakedişler toplamı: 226.665.240.237,90 TL (tenzilatı düşülmüş şekliyle)

 1 Nolu hak ediş toplamı: 14.335.730.237,90 TL (tenzilatı düşülmüş şekliyle)

 2-26 nolu hak edişler toplamı: 212.329.510.000,00 TL   (tenzilatı düşülmüş şekliyle)

Teklif dosyası kapsamında Ahmet Yaşar’a ait iş deneyim belgesinin tutarı 212.329,51 TL’dir. Söz konusu belge tutarının güncellenmesi sonucunda hesaplanan tutar 10.323.119,12 TL’dir. Hesaplanan bu tutarın da pilot ortağın sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarını (9.490.552,64 TL)  karşıladığı belirlenmiştir.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

            3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde iş deneyim belgesi; “adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesi” olarak tanımlanmıştır.

Aynı yönetmeliğin “İş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlar” başlıklı 43 üncü maddesinde; “İş deneyim belgeleri; yapılan iş karşılığı bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak, Kanun kapsamındaki idareler ile Kanun kapsamı dışındaki diğer kamu kurum ve kuruluşlarına (kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve vakıf yükseköğretim kurumları hariç) gerçekleştirilen işler için, iş sahibi tarafından düzenlenir ve sözleşmeyi yapan yetkili makam tarafından onaylanır.” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan mevzuat hükümlerine göre, istekliler tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin tek sözleşmeye dayalı olması gerekmektedir. Başka bir deyişle, birden fazla sözleşmeye dayanarak yapılan işlerin bedellerinin toplanarak tek bir iş deneyim belgesi düzenlenmesi mümkün değildir.

Başvuru sahibinin, Anakent Planlama A.Ş. ve Emi Har. Bilg. İşl. İnş. Taş. San. Ltd. Şti. – Sanel Har. Müh. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin iş deneyim belgelerinin tek sözleşmeye dayalı olmadığı yönündeki iddiasının incelenebilmesi için, ilgili idarelere 14.06.2010 tarihinde yazı yazılarak, düzenlenen iş deneyim belgelerinin tek sözleşmeye dayalı olmadığı, birden fazla işe ilişkin sözleşme tutarlarının toplanarak tek bir iş deneyim belgesi verildiği iddiasının bulunduğu, bu nedenle söz konusu belgelere dayanak teşkil eden sözleşme veya sözleşmelerin ilk ve son sayfalarına ihtiyaç duyulduğu belirtilmiştir.

Anakent Planlama A.Ş. tarafından sunulan iş deneyim belgesini düzenleyen Körfez Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından gönderilen ve 18.06.2010 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan 16.06.2010 tarih ve 1014 sayılı yazı incelendiğinde, anılan belgenin 25.02.2000 tarihinde imzalanan sözleşmeye dayanılarak verildiği, dolayısıyla birden fazla işin toplanarak iş deneyim belgesi verilmesinin söz konusu olmadığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan Anakent Planlama A.Ş.’nin teklifinin, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış olması nedeniyle iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olması esas etki etmemektedir.

Emi Har. Bilg. İşl. İnş. Taş. San. Ltd. Şti. – Sanel Har. Müh. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ortaklarından Emi Har. Bilg. İşl. İnş. Taş. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesini düzenleyen İstanbul Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığı Harita Müdürlüğü tarafından gönderilen ve 22.06.2010 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan 16.06.2010 tarihli yazı  incelendiğinde, anılan belgenin 25.09.1997 gün ve 2540-1011 sayılı Belediye Encümeni kararına istinaden imzalanan sözleşmeye dayanılarak verildiği, dolayısıyla tek bir sözleşmeye konu işe ilişkin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca bu belgenin ortak girişim tarafından sunulması gereken deneyim tutarının tamamını sağladığı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan; ortak girişim ortaklarından Sanel Har. Müh. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından iki adet iş deneyim belgesi sunulduğu, bu belgelerden birinin Gaffar Çayır adına Karaova Barajı ve Tesisleri İnşaatı işine ilişkin olarak DSİ XIII. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen iş denetleme belgesi olduğu, diğerinin ise Sanel Har. Müh. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. Erzincan İli 7 nci Grup Sayısal Kadastro Harita Yapımı İşine ilişkin olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenen iş bitirme belgesi olduğu tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39 uncu maddesinde;

“…

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini, konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler.

…

(9) (Değişik:03/07/2009-27277 R.G./6 md.)Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(10) (Değişik:03/07/2009-27277 R.G./6 md.)Tüzel kişi tarafından tam olarak değerlendirilmek üzere sunulan iş denetleme belgesinin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

Hükmüne yer verilmiştir. Yine aynı yönetmeliğin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48 inci maddesinin altıncı fıkrasının (ç) bendinde;

“…

Tüzel kişiliğin, en az bir yıldır yarısından fazla hissesine sahip gerçek kişi ortağının iş denetleme belgesi ile ihaleye katılmasında; belge sahibinin yarıdan fazla hisseye sahip olduğu tarihten itibaren ilk beş yıl beşte bir oranında, daha sonraki yıllarda tam olarak, …dikkate alınır.”

Hükmü bulunmaktadır.

Anılan mevzuat hükümlerine göre; ortak girişimin pilot ortağı olan Emi Har. Bilg. İşl. İnş. Taş. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan iş deneyim belgesinin, teklif edilen fiyatın % 75’ini sağladığı, dolayısıyla özel ortak olan Sanel Har. Müh. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin sunacağı iş deneyim belgesinin teklif fiyatın % 75’inin % 40’ını (4.859.172,22 TL) sağlamasının zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

Bu çerçevede; istekli tarafından sunulan Erzincan İli 7 nci Grup Sayısal Kadastro Harita Yapımı İşine ilişkin olarak Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş olan iş bitirme belgesinin tutarının 1.141.926,20 TL olduğu, belge güncellendiğinde deneyim tutarının 1.376.908,01 TL olması dolayısıyla ihalede aranan iş deneyim tutarını sağlamadığı tespit edilmiştir. İstekli tarafından sunulan ikinci iş deneyim belgesi olan Gaffar Çayır adına Karaova Barajı ve Tesisleri İnşaatı işine ilişkin olarak DSİ XIII. Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş iş denetleme belgesinin ise, ekindeki ortaklık durumunu gösteren belgenin 09.01.2009 tarihli olduğunun ve dolayısıyla ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenmediğinin belirlenmiş olması nedeniyle kullanılmayacağı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak; başvuru sahibinin Anakent Planlama A.Ş. ve Emi Har. Bilg. İşl. İnş. Taş. San. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgesinin tek sözleşmeye dayalı olmadığı yönündeki iddiası uygun bulunmamakla birlikte; Emi Har. Bilg. İşl. İnş. Taş. San. Ltd. Şti. ile iş ortaklığı yaparak ihaleye teklif veren Sanel Har. Müh. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı tespit edildiğinden, Emi Har. Bilg. İşl. İnş. Taş. San. Ltd. Şti. – Sanel Har. Müh. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Emi Har. Bilg. İşl. İnş. Taş. San. Ltd. Şti. ile iş ortaklığı yaparak ihaleye teklif veren Sanel Har. Müh. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.