|
ÖZET: Başvuran, Aydın İli Buharkent İlçesi İlçe Emniyet Amirliğinde şoför olarak görev yaparken, VHKİ veya bilgisayar işletmeni kadrolarına sınavsız geçiş talebinde bulunmuştur. Ancak, Emniyet Genel Müdürlüğü, sınavsız geçişlerin yalnızca toplu müracaatlar üzerinden yapılabileceğini ve başvuranın bireysel talebinin bu çerçevede değerlendirilemeyeceğini belirtmiştir. İdare, atama işlemlerinde kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun hareket ettiğini savunarak, başvuranın talebini reddetmiştir.
İlgili mevzuat çerçevesinde, idarenin takdir yetkisi bulunmaktadır ve bu yetki, kamu hizmetinin gereklilikleri doğrultusunda kullanılmalıdır. Başvuranın gerekli şartları taşıdığı tespit edilmesine rağmen, idarenin bireysel başvurular yerine toplu müracaatları esas alması, hukuka uygun bir uygulama olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın sınavsız atama talebinin reddi, hukuka ve hakkaniyete aykırı bulunmamıştır. Bu nedenle, başvurunun reddedilmesi yönünde karar verilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/7837-S.22.12035
BAŞVURU NO : 2022/1483
KARAR TARİHİ : 16/06/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Sınavsız atama talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 27/01/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Aydın İli Buharkent İlçesi İlçe Emniyet Amirliğinde şoför olarak görev yapmakta olduğunu, şoför unvanında görev yapan personelin emeklilik kadro derecesinin 5. dereceden hesaplanmakta olduğunu, Emniyet Genel Müdürlüğünce durumda mağdur olan personele gerekli eğitim ve bilgisayar işletmeni sertifikalarını tamamlamaları halinde VHKİ ve bilgisayar işletmeni kadrolarına atanma imkanı sağlandığını, bu geçiş sürecinde geçici görevle Buharkent İlçe Kaymakamlığında şoförü olarak görev yapmakta iken söz konusu uygulamadan haberdar olamaması nedeniyle kendisinin bu uygulamadan faydalanamadığını, buna ilişkin taleplerde bulunduğunu ancak taleplerinin reddedildiğini, gruplar arası sınavsız geçiş planlaması yapılması durumunda ilgililere bilgilendirme yapılacağı şeklinde cevap verildiğini, görev yapmakta olduğu il bünyesinde bu yönde uygulamaların yapıldığını, emeklilik öncesi bu haktan faydalanmayı beklendiğini belirterek VHKİ veya bilgisayar işletmeni gibi eşdeğer unvanlara sınavsız atamasının yapılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Emniyet Genel Müdürlüğünün 16/3/2022 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle;
2.1. Başvuranın 25.12.1992 tarihinde Genel İdare Hizmetleri Sınıfına “Şoför” unvanı ile teşkilata ilk atamasının yapıldığı ve aynı unvan ile Aydın Emniyet Müdürlüğünde görevine devam ettiği, 09.01.2017 tarihinde 4 Yıllık Açıköğretim Lisesi mezunu olduğu,
2.2. İlgili Yönetmelik hükümleri kapsamında sınavsız geçiş işlemleri, münhal kadro ve birim ihtiyaçları doğrultusunda tüm personelin tek seferde geçiş yapması mümkün bulunmadığından, bu kapsamdaki personelin bireysel dilekçe ile müracaatları üzerine yapılmamakta olup, iyi yönetim ilkeleri gereği tüm personele hak tanınması amacıyla bu hususta yapılan planlama Merkez ve Taşra Teşkilatımıza EBYS üzerinden gönderilen yazı ile bildirilerek yerleştirme ve atama işlemlerinin gerçekleştirildiği, bu nedenle adı geçenin bireysel talebine istinaden toplu planlama dışı atama işlemi yapılmasının mümkün bulunmadığı,
2.3. Bu ve benzeri yapılacak atama işlemlerinde, Genel Müdürlükçe yürütülen adil yönetim anlayışı gereği bireysel dilekçe ile atama işlemi yapmak yerine, Merkez ve Taşra Teşkilatına yapılan bilgilendirme ile ilgili tüm personelden toplu müracaatlar alınarak durumu uygun olan personelin ataması, birimlerin ihtiyaçları ve münhal kadrolar çerçevesinde gerçekleştirilmekte olup, yapılacak olan atamalarda başvuran personelin
“kıdem tarihi eski olan, performans notu yüksek olan vb.” öncelik kriterleri ile adaletli işlem tesis edildiği,
2.4. Başvuranın dilekçesi ile göndermiş olduğu Bilgisayar İşletmenliği Kurs belgesi ile talep etmiş olduğu kadrolara atanma şartlarını taşıdığı ancak Genel Müdürlüğe tahsis edilen münhal kadroların ayrımı, personel hareketliliğinin yüksek düzeyde olması nedeniyle, “Merkez” ve “Taşra” olarak yapılmakta olduğundan birim bazında münhal kadro tahsisi işlemi yapılmamakta ve herhangi bir planlama çalışması öncesinde birimlerden talep edilen ihtiyaç bildirimlerine göre birim bazlı planlama yapıldığı
açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının
3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,
3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir.
Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.”,
4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hükmüne yer verilmiştir.
5. 14/07/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 3 üncü maddesinde, “Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:…
Kariyer:
B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve yetişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkanını sağlamaktır.
Liyakat:
C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sistemin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmaktır.”,
6. Emniyet Teşkilatında Emniyet Hizmetleri Sınıfı Dışındaki Görevli Personelin Görevde Yükselme
Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin
6.1. “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görev grupları” başlıklı 5 inci maddesinde, “(1)
Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselmeye tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir:
…
ç) İdari hizmetler grubu;
1) Bilgisayar işletmeni, veri hazırlama ve kontrol işletmeni, memur, santral memuru, şoför, gemi adamı.”,
6.2. “Görev grupları arasında veya aynı grup içerisindeki geçişler” başlıklı 22 nci maddesinde, “(1)
Bu Yönetmelikte görevde yükselme sınavı ile unvan değişikliği sınavına tabi görev grupları arasındaki
geçişler aşağıdaki esaslar çerçevesinde yapılır:
a) Aynı ana hizmet grubunun alt görev grubunun sadece kendi içinde olmak üzere, ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği şartları taşımak kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabilir.”
hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi yönündeki öneri
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
8. Aydın İli Buharkent İlçesi İlçe Emniyet Amirliğinde şoför olarak görev yapmakta olan başvuran, şoför unvanında görev yapan personelin emeklilik kadro derecesi 5. dereceden hesaplanmakta olduğunu, Emniyet Genel Müdürlüğünce durumda mağdur olan personele gerekli eğitim ve bilgisayar işletmeni sertifikalarını tamamlamaları halinde VHKİ ve bilgisayar işletmeni kadrolarına atanma imkanı sağlandığını, bu geçiş sürecinde geçici görevle Buharkent İlçe Kaymakamlığında şoförü olarak görev yapmakta iken söz konusu uygulamadan haberdar olamaması nedeniyle kendisinin bu uygulamadan faydalanamadığını belirterek VHKİ veya bilgisayar işletmeni gibi eşdeğer unvanlara sınavsız atamasının yapılmasını talep etmektedir.
9. İdarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin ilkelerinden biridir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, verdiği kararlar ve işlemlerde objektif, gerçekçi ve hukuken geçerli sebeplere ve somut delillere dayanması gerektiği, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
10. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, “kariyer” ve “liyakat” ilkelerini temel ilkeler arasında sayarak
Devlet memurluğunu bir meslek olarak kabul etmekte ve bunlara sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar ilerleme imkânı sağlanmasını, sınıflar içinde ilerleme ve yükselme işlemlerinin yeterlik sistemine dayandırılmasını öngörmektedir. Söz konusu ilkelere matuf olarak sınıflar içinde ilerleme ve yükselme, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel
Yönetmelik ile kurum ve kuruluşlar tarafından çıkarılan görevde yükselmeye ilişkin yönetmelikler çerçevesinde düzenlenmiş; liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurlarının görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
11. Bu kapsamda, Emniyet Teşkilatında Emniyet Hizmetleri Sınıfı Dışındaki Görevli Personelin Görevde
Yükselme Ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliği yürürlüğe konulmuş, söz konusu
Yönetmelikte İdari hizmetler grubunda veri hazırlama ve kontrol işletmeni, memur ile şoför unvanlarına yer verilmiş, aynı hizmet grubunun alt görev grubunda bulunan söz konusu unvanlar arasında ilgili personelin isteği ve atanılacak kadronun gerektirdiği şartları taşımak kaydıyla sınav yapılmaksızın atama yapılabileceği düzenlenmiş olup, şoför unvanında görev yapmakta olan başvuranın, veri hazırlama ve kontrol işletmeni ile memur unvanlarına atanmamaya ilişkin gerekli şartları sağladığı tespit edilmiştir.
12. Diğer taraftan, aynı hizmet grubunun alt görev grubunda bulunan söz konusu unvanlar arasında sınavsız olarak atama yapma hususunda ilgili idarelere takdir yetkisi tanınmış olup, Kurumumuza sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından ilgili Yönetmelik hükümleri kapsamında sınavsız geçiş işlemlerinin personelin bireysel dilekçe ile müracaatları üzerine yapılmadığı, Genel
Müdürlüğe tahsis edilen münhal kadroların ayrımı, personel hareketliliğinin yüksek düzeyde olması nedenleriyle Merkez ve Taşra Teşkilatına yapılan bilgilendirme ile ilgili tüm personelden toplu müracaatlar alınarak durumu uygun olan personelin atamasının, birimlerin ihtiyaçları ve münhal kadrolar çerçevesinde gerçekleştirilmekte olduğu, yapılacak olan atamalarda personelin kıdemi, performans notu gibi kriterlerin belirlendiği, başvuranın yapmış olduğu başvurulara cevaben “gruplar arası sınavsız geçiş planlaması yapılması durumunda Merkez ve Taşra Teşkilatına duyurulacağı” yönünde bilgilendirmenin yapıldığı anlaşılmakta olup, ilgili idare tarafından sınavsız atamaya ilişkin toplu müracaatlar haricinde başvuranın sınavsız olarak eşdeğer unvanlara atanmaya ilişkin talebinin reddedilmesi yönünde kullanılan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu değerlendirilmektedir.
13. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın sınavsız olarak VHKİ veya memur unvanlı kadrolara atamasının yapılması talebinin reddedilmesinde hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırılık görülmediğinden başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; başvurana verilen cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenlerle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Aydın İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE
Bu kararın BAŞVURANA ve EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi