|
ÖZET: Birliklerin feshi süreci, yerel yönetimlerin işleyişinde önemli bir yer tutmaktadır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, belirli bir birlik olan Katı Atık Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği’nin feshi için gerekli görüşü talep etmiştir. Bu talep, ilgili belediyelerin mevcut birliğin amacına ulaşamadığı ve yeni bir birliğe katılma isteği doğrultusunda yapılmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu çerçevesinde, belediyelerin birlik kurma, katılma veya ayrılma konusundaki yetkileri açıkça belirtilmiştir.
Birlik tüzüğünün, tasfiye ile ilgili hükümleri içermesi gerektiği vurgulanmaktadır. Mevcut durumda, Katı Atık Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği’nin tüzüğünde bu tür hükümler bulunmadığı için, öncelikle tüzükte gerekli değişikliklerin yapılması gerekmektedir. Bu değişikliklerin ardından, birlik feshi işlemi gerçekleştirilebilir. Ayrıca, mevcut birliğe üye olan mahalli idarelerin başka bir birliğe katılmalarında herhangi bir engel bulunmamaktadır. Bu süreç, yerel yönetimlerin daha etkili hizmet sunumunu sağlamak amacıyla önemli bir adımdır. |
NOT: Birliklerin feshedilmesi süreci hk.
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 7118846/622.02/1126336 01/07/2021 Konu: GÖRÜŞ (Birlik Feshi Hk.)
VALİLİĞİNE
(Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü)
İlgi: 01.06.2021 tarihli ve 1025361 sayılı yazınız.
İlgi yazı ile 14.06.2010 tarih ve 2010/590 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına istinaden
ili, ilçe belediyelerinin üyesi olduğu “ Katı Atık Tesisleri Yapma
ve İşletme Birliğinin kurulduğu, birliğin amacına ulaşamadığı için feshinin yapılarak Belediyesi Katık Atık Yönetim Birliğine ( ) üye olmak istedikleri, bu nedenle Katı Atık Tesisleri Yapma ve İşletme Birliğinin
feshinin yapılabilmesi için Bakanlığımız görüşü talep edilmiştir.
Bilindiği üzere 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18 inci maddesinin (o) bendinde “Diğer mahallî idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya ayrılmaya karar vermek. ” hükmü,
5355 sayılı Mahallî İdare Birlikleri Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinin (b) bendinde “Mahallî idare birliği: Birden fazla mahallî idarenin, yürütmekle görevli oldukları hizmetlerden bazılarını birlikte görmek üzere kendi aralarında kurdukları kamu tüzel kişisini,” hükmü,
“Kuruluş” başlıklı 4 üncü maddesinde “Birlik, birlik tüzüğünün kesinleşmesinden sonra Cumhurbaşkanının izni ile kurulur ve tüzel kişilik kazanır.
Kurulmuş bir birliğe üyelik, üye olmak isteyen mahallî idare meclisinin kararı ve buna dayalı başvuru üzerine, birlik meclisinin kabulü ile olur. Bu durumda Cumhurbaşkanının izni aranmaz. Ayrılmada ilgili mahallî idare meclisinin kararı yeterlidir.
Su, atık su, katı atık ve benzeri altyapı hizmetleri ile çevre ve ekolojik dengenin korunmasına ilişkin projelerin zorunlu kılması durumunda; Cumhurbaşkanı, ilgili mahallî idarelerin, bu amaçla kurulmuş birliğe katılmasına karar verebilir. Bu fıkrada belirtilen birliklerden ayrılma da Cumhurbaşkanının iznine bağlıdır.
Mahallî idarelerin bütün görevlerini kapsayacak şekilde genel amaçlı veya amacı açıkça belirlenmemiş birlik kurulamaz.” hükmü,
“Birlik tüzüğü” başlıklı 5 inci maddesinde “Birlik tüzüğü, birliği kuracak mahallî idarelerin meclislerinde üye tam sayısının üçte iki çoğunluğuyla kabul edildikten sonra valinin; birlik birden fazla ildeki mahallî idarelerin katılımı ile kuruluyorsa üyeleri il özel idareleri ve köylerden oluşan birlikler için İçişleri Bakanının, geri kalanları için Çevre ve Şehircilik Bakanının onayı ile kesinleşir. Tüzük değişikliğinin nasıl yapılacağı birlik tüzüğünde gösterilir ve onaylanması hakkında tüzüğün onaylanmasına ilişkin usûl uygulanır.
Birlik tüzüğünde aşağıdaki hususların bulunması zorunludur:
Birliğin adı ve amacı.
Birlik üyesi mahallî idarelerin adları.
Birliğin merkezi.
Birliğin görev süresi, sona ermesi ve tasfiyesi.
Birliğe devredilen görev ve hizmetler.
Birlik meclisinin ve birlik encümeninin toplantı dönemleri.
Birlik üyesi mahallî idarelerin her birinin birlik meclisinde kaç üye ile temsil edileceği ve seçilen üyelerin görev süresi ve birlik encümeni üye sayısı.
Birlik üyelerinin, birliğin kuruluş ve faaliyet giderlerine katılma payları ve bu payların tespit yöntemi.
Birliğin gelirleri, giderleri, bütçe ve çalışma programlarına ilişkin hususlar.
Birlik üyesi mahallî idarelerin ve bu idarelerin hizmet alanında yaşayanların birlik hizmetlerinden yararlanma usûlleri.
Tüzük değişikliğinin nasıl yapılacağı.” hükmü,
“Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 9 uncu maddesinin (k) bendinde “Birlik tüzüğünde öngörülmesi halinde tüzük değişikliğini kabul etmek.” hükmü bulunmaktadır.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinde, belediyelerin yürüttükleri hizmetlerden bazılarını birlikte görmek üzere diğer mahalli idarelerle belediye meclis kararı almak suretiyle 5355 sayılı Kanun uyarınca birlik kurabilecekleri, birliğe üye olabilecekleri veya birlikten ayrılabilecekleri, ayrıca birlik tüzüğünde birliğin tasfiye hükümlerinin de mutlaka tüzükte yer alması gerektiği; somut olayda Katı
Atık Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği tüzüğünde tasfiye ile ilgili hükümlerin yer almadığı, bu nedenle öncelikle söz konusu birlik tüzüğünde tasfiye ile ilgili hükümleri içeren tüzük değişikliğinin yapılarak birliğin tasfiyesinin yapılabileceği; diğer taraftan mezkûr Birliğe üye olan mahalli idarelerin başka bir birliğe üye olmasında bir engel bulunmadığı değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür