|
ÖZET: Bu Danıştay kararında, başvuranın Hava Astsubay Yüksekokulu Sınavı sürecinde böbreğinde tespit edilen basit kist nedeniyle “A/53 F-1 MSÜ de askeri öğrenci olamaz” kararına itirazı incelenmiştir. Milli Savunma ve Sağlık Bakanlıkları, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği’nde belirtilen “tam sağlam olma” şartının, başvuranın sağlık raporunda yer alan kist nedeniyle sağlanamadığını ifade etmiştir.
Başvuranın itirazı üzerine yapılan sağlık muayeneleri sonucunda, her iki hastaneden de benzer olumsuz raporlar alınmış ve bu durum, başvuranın öğrenci olarak kabul edilmesini engellemiştir. Yönetmelik hükümleri gereğince, başvuranın sağlık durumu, öğrenci adaylığı için gerekli kriterleri karşılamadığından, başvurusu reddedilmiştir. Bu karar, sağlık yeteneği yönetmeliği çerçevesinde alınan kararların hukuka uygun olduğunu ortaya koymaktadır. |
bulunduğu, birinci ve ikinci rapor kararlarının aynı olması durumunda kararın kesinleştiği, çelişki halinde ise adayın Sağlık Bakanlığının belirleyeceği bir hakem hastaneye gönderildiği, hakem hastanenin sağlık kurulunca verilen kararın kesin olduğu, bu hususun Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinde de belirtildiği, adayların sevk, itiraz ve ihbar işlemlerinin hepsinin Sağlık Bakanlığının İl Sağlık
Müdürlüklerince yapıldığı, 2.1.2. Yapılan inceleme neticesinde; ’nin sağlık raporu almak üzere sevk edildiği, Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesinden “A-53 F-l Basit Böbrek
Kisti” tanılı ve “MSÜ’de Askeri Öğrenci Olamaz” Sağlık raporu aldığı, bu karara itiraz ettiği ve sevk edildiği Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesinden de “A-53 F-1 Sol Böbrek
Kisti” tanılı ve “MSÜ’de Askeri Öğrenci Olamaz” kararlı sağlık raporu aldığından sağlık raporu işlemlerinin olumsuz sonuçlandığı ve adaylığının iptal edildiği, 2.1.3. Adayın sağlık kurulu muayenesi sonucunda tam sağlam olarak kabul edilebilmesi için herhangi bir kod almamış olması gerektiği, ancak adayın Sağlık Yeteneği Yönetmeliği
Ek-C madde 53, dilim A fıkra 1’e göre “Askeri Öğrenci Olamaz” “A-53 F-l” kodu aldığından tam sağlam olma şartını sağlamadığı, 2.1.4. Ayrıca adayın sağlık raporuna itiraz hakkını kullanarak iki adet olumsuz sağlık raporu aldığı ve yürürlükte olan mevzuat hükümleri gereği bu aşamada idare tarafından yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı, İfade edilmiştir.
2.2. Milli Savunma Bakanlığı Askeri Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Rapor Hizmetleri ve
Sağlık Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığının 25/10/2019 tarih ve sayılı cevabi yazısında özetle; Başkanlıklarınca yapılan incelemede Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği 5’inci bölüm 35’inci madde (1)’inci fıkrası hükmü gereğince askeri aday öğrencilerin tam ve sağlam olması gerektiğinden hakkında düzenlenen sağlık kararının mevzuata uygun düzenlendiği belirtilmiş ve adı geçen Yönetmeliğin Personel
Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesinin ek’te sunulduğu görülmüştür.
3. Kurumumuzun 18/10/2019 tarih ve sayılı yazısı ile Sağlık Bakanlığı Kamu
Hastaneleri Genel Müdürlüğünden bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen
Müdürlüğün 15/11/2019 tarih ve sayılı cevabi yazısında özetle; 3.1. Genel Müdürlüklerince Malatya ve Elazığ İl Sağlık Müdürlüğüne görüş sorulduğu, 3.1.1. Malatya İl Sağlık Müdürlüğünün 08/11/2019 tarih ve sayılı sayılı yazısı ekindeki belgelerden özetle: Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin Beşinci Bölümünün, “Öğrenci
Adaylarının Sağlık Yetenekleri” başlıklı 35’inci maddesinin (1)’inci fıkrasında
“Öğrenci adayları, tam sağlam olmalı ve bunlarda diskronatopsi bulunmamalıdır” ifadesinin yer aldığı, anılan şahsın USG raporunda böbrek kisti izlendiğinden ilgili
Yönetmeliğin 53’üncü maddesinin A bendinin (1)’inci fıkrasında yer alan “Genel vücut fonksiyonlarını bozmayan böbrek, pelvis renalis, üreter ve mesanenin şekil bozuklukları, iyi huylu tümörleri, konjenital anomalileri, nedeni bilinmeyen izole hematüriler” hüküm gereği hakkında “A/53 F-l MSÜ’DE ASKERİ ÖĞRENCİ
OLAMAZ” kararının verildiği ve kararın uygun olduğunun değerlendirildiği, 3.1.2. Elazığ İl Sağlık Müdürlüğünün 25/10/2019 tarih ve sayılı yazısı ekindeki belgelerden özetle; Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
“(1) Öğrenci adayları, tam sağlam olmalı ve bunlarda diskromatopsi bulunmamalıdır.
Kız öğrencilerde genital muayene, anamnez ve inspeksiyonla yapılır (Hymen muayenesi yapılmaz.).
(2) Öğrenci adaylarının boy ve ağırlık sınırları ile vücut kitle indeks değerleri ek-A’da yer alan tabloda gösterilmiştir. Öğrenci alımı yapacak komutanlıklar, bu tablolarda belirtilen boy ve ağırlık sınırlarını broşürlerinde yayımlar. Kız öğrenci adayları için tabip lüzum gördüğünde pelvik ultrasonografi ve laboratuvar muayenesi yapabilir.
Hafif cilt lezyonları (depigmente nevüs, Becker nevüs, lokalize hipertrikoz, akne vulgaris, hiperhidroz), solunum sıkıntısı yapmayan nasal septum deviasyonları, hafif diş sıra bozuklukları ve hafif kulak şekil bozuklukları sağlam kabul edilir.” 6.4.“Yapılacak tetkikler” başlıklı 36’ncı maddesinde; “(1) Her öğrenci adayına aşağıdaki tetkikler yapılır.
a) Akciğer grafisi, direkt üriner sistem grafisi.
b) HBsAg, Anti-HCV, Anti-HIV.
c) Tam kan sayımı ve sedimantasyon.
ç) Tam idrar muayenesi.
d) Kanda üre ve kreatinin, AST, ALT, ALP, LDH, GGT, bilirubinler, TSH, total kolesterol, trigliserit.
e) Açlık kan şekeri.
f) Ultrasonografi (tüm batın).
g) (Değişik: 22/9/2017 – 2017/10844 K.) EKG, transtorasik ekokardiografi (lüzum görüldüğü durumlarda).
ğ) Lüzum görülen diğer laboratuvar tetkikleri.
(2) Düzeltme ile her iki gözde görmeler ayrı ayrı tam olmak şartıyla 1 diyoptriye (1 dahil) kadar miyopi ve hipermetropi ile 90 derecelik iki eksen arasındaki kırılma kusuru farkı 1 diyoptriyi geçmeyen astigmatizmalar öğrenciliğe engel değildir. Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı adına diğer fakültelerde eğitim gören öğrenci adaylarında düzeltme ile her iki gözde görmeler ayrı ayrı tam olmak şartıyla 3 diyoptriye (3 dahil) kadar miyopi ve hipermetropi ile 90 derecelik iki eksen arasındaki kırılma kusuru farkı 3 diyoptriyi geçmeyen astigmatizmalar öğrenci adaylığına engel değildir.” 6.5. “Rapor kararlarına yapılacak itirazlar ile ihbar ve kontrol muayeneleri” başlıklı 81’inci maddesinde; “(1) Rapor kararlarına yapılacak itirazlar ile ihbar ve kontrol muayenelerine ilişkin işlemler 10/9/1982 tarihli ve 8/5319 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür.
(2) (Değişik: 22/9/2017 – 2017/10844 K.) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarınca verilen raporlara tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde, bu kuruluşlarca temin sürecinde bulunan adaylara ilişkin verilen raporlara ise tebliğ tarihinden itibaren üç işgünü içinde itiraz edilebilir.
(3) (Ek: 22/9/2017 – 2017/10844 K.) Hastalıklar Listesinde karşılığı bulunmayan vakalara ilişkin olarak ek 3 üncü madde uyarınca Sağlık Bakanlığınca yetkilendirilen hastaneler bünyesinde oluşturulan komisyon tarafından verilen kararlar kesindir. Bu kararlar hakkında Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin 29 uncu maddesi uygulanmaz.” 6.6. EK-C Hastalıklar Listesinin “Ürogenital Organ Hastalıkları” başlıklı 53’üncü maddesinin A bendinin (1)’inci fıkrasında; “Genel vücut ve böbrek fonksiyonlarını bozmayan böbrek, pelvis renalis, üreter ve mesanenin şekil bozuklukları, iyi huylu tümörleri, konjenital anomalileri, nedeni bilinmeyen izole mikroskobik hematürileri.” 6.7. EK-D Personel Adaylarının Hastalıklara Göre Değerlendirme Çizelgesinin 53’üncü
sırası:
UZMAN ERBAŞ VE (1) NUMARALI (2) NUMARALI
SÖZLEŞMELİ SUBAY VE SUBAY VE
MADDE FIKRA ERBAŞ/ER ASTSUBAY ASTSUBAY
DİLİM
NUMARASI NUMARASI ADAYLARI ADAYLARI ADAYLARI
DEĞERLENDİRME DEĞERLENDİRME DEĞERLENDİRME
SÜTUNU SÜTUNU SÜTUNU
53 A 2,3,4,5 – – –
“AÇIKLAMA:
1) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı
Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin eki Hastalıklar Listesinin (A) diliminde olup da bu tabloda bulunmayan maddelere ilişkin fıkralar (+) kabul edilir.
2) (1) ve (2) Numaralı Subay ve Astsubay Adayları Değerlendirme sütunlarındaki sınıf
ve branşlar yönergede belirtilmektedir.” 7. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin 29’uncu maddesinde; “ (Değişik ilk cümle: 1/4/2005-2005/8720 K.) Bir sağlık kurulu kararına hasta, yasal temsilcisi veya çalıştığı kurumu tarafından itiraz edildiği takdirde; itiraz dilekçesi o yerin en büyük mülki amirliğince ilk raporun tasdikli bir örneği ile birlikte en yakın başka bir sağlık kuruluna gönderilir. Birinci ve ikinci rapor kararları aynı olursa karar kesinleşir.
Çelişki halinde hasta Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının saptayacağı bir hakem hastaneye gönderilir. Bu hastane sağlık kurulunca verilen karar kesindir.”
Hükümleri amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, yazışmalar, ilgili mevzuat ve tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilerek başvurunun reddi yönünde hazırlanan Ret
Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuran, yukarıda 1 numaralı paragrafta da yer verildiği üzere özetle; Hava Astsubay
Yüksekokulu Sınavında sağlık yeteneğinin belirlenmesi aşamasında böbreğinde basit kist tespiti yapılarak verilen “A/53 F-1 MSÜ de askeri öğrenci olamaz” kararlarının Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği
Yönetmeliğine göre sağlam kabul edilmesi gerektiğini belirterek, hava astsubay öğrencisi olması önündeki engelin kaldırılmasını ve eğitime başlamayı talep etmiştir.
10. Milli Savunma Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığının konuyla ilgili idareleri tarafından
Kurumumuza yapılan açıklamalarda, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin “Öğrenci adaylarının sağlık yetenekleri” başlıklı 35’inci maddesindeki düzenleme gereğince öğrenci adaylarının
“tam sağlam olmaları” gerektiği, “tam sağlam olma” şartından ise, aynı Yönetmeliğin ekinde bulunan “Hastalıklar Listesi” başlıklı EK-C listesinde yer alan hiçbir hastalığın başvuranda bulunmamasının anlaşıldığı, bu listenin 53’üncü maddesinde yer alan düzenleme gereğince sol böreğinde kist izlenen adayın öğrenci olarak kabulünün mümkün bulunmadığı ifade edilmiştir.
11. Somut olayda, başvuranın sağlık yeteneğinin tespiti için sevk edildiği Elazığ Fethi Sekin
Şehir Hastanesinde sol böbrek kisti tanısıyla “A/53 F-1 MSÜ de askeri öğrenci olamaz” kararı verildiği, başvuranın itirazı üzerine sevk edildiği Malatya Eğitim ve Araştırma
Hastanesinde de aynı yönde karar verildiği, itiraz sürecinin tamamlandığı görülmüştür.
12. Başvuranın böbreğindeki basit kist tanısının Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel
Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğine göre sağlam kabul edilmesi gerektiği yönündeki iddiasıyla ilgili olarak; bu Yönetmeliğin EK-C’sinde yer alan Hastalıklar Listesinin 53’üncü maddesinin A dilimin (1)’inci fıkrasına göre sağlık kurulu raporu düzenlenen öğrenci adaylarının “tam ve sağlam olma” şartını taşımadığı için elendiği, personel adaylarının (uzman erbaş ve sözleşmeli erbaş/er adaylarının ile subay ve astsubay adaylarının) ise EK-D’de yer alan çizelgeye göre değerlendirilerek sağlam kabul edildiği anlaşılmış olup, şikayete konu iddianın personel adaylarının sağlık yeteneklerine ilişkin düzenlemeler ile öğrenci adaylarının sağlık yeteneklerine ilişkin düzenlemelerin farklı olmasından kaynaklandığı düşünülmüştür. Öğrenci adaylığına/öğrenciliğe engel teşkil etmeyecek istisnalara ilgili Yönetmeliğin 35 ve 36’ıncı maddelerinde yer verildiği görülmüştür.
13. Sonuç olarak, konuyla ilgili yazışmalar, ilgili mevzuat ve tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde: Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin Sağlık Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve konularının uzmanları olan doktorların da yer aldığı ilgili kuvvet temsilcilerinden oluşan komisyonlar tarafından, sınıf ve branşların gerekliliklerine göre hazırlandığı, personel adaylarının sağlık yetenekleri ile öğrenci adaylarının sağlık yeteneklerine ilişkin farklı kriterler getirilmesinin hukuka aykırı olmadığı, bahse konu mevzuata çerçevesinde de başvuranın “tam ve sağlam olma” şartını sağlamadığı değerlendirildiğinden başvurusunun yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; ilgili idarelerin iyi yönetim ilkelerine uymadığına dair herhangi bir tespit yapılmamıştır.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerekçeli ret kararının başvurana tebliğinden itibaren dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi