Boğaziçi bölgesinde yapılaşmanın sınırlandırılması ve İl Genel Meclisi kararlarının iptali talebinin hukuka aykırılığı değerlendirmesi (Danıştay)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Danıştay, Boğaziçi bölgesinin korunması gerektiğine ve bu alanda nüfus ile yapı yoğunluğunun arttırılmaması gerektiğine vurgu yapmıştır. Bu bağlamda, İl Genel Meclisi tarafından alınan kararların iptal edilmesi ve fidanlık arazisinin yeniden bu amaca tahsis edilmesi yönündeki taleplerin hukuka aykırı olduğu değerlendirilmiştir. Boğaziçi’nin doğal yapısının korunması amacıyla, yapılaşmanın sınırlı tutulması gerektiği ifade edilmiştir.

Daire, daha önceki kararlarında da benzer bir yaklaşım sergilemiş ve bu alanların kullanımının yeşil alanların korunmasına yönelik olmasını sağlamak için yapılaşmanın kısıtlanması gerektiğini belirtmiştir. Bu nedenle, Boğaziçi’nin mevcut özelliklerinin korunması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, İl Genel Meclisi’nin 1989 tarihli kararına karşı yapılan itirazın reddedilmesi, Boğaziçi’nin doğal yapısının korunması ve yapı yoğunluğunun artırılmaması gerekliliği ile desteklenmiştir. Bu durum, bölgenin çevresel ve sosyal dengesinin korunması açısından büyük önem taşımaktadır.

1. Daire         1989/185 E.  ,  1990/4 K.

“İçtihat Metni”

Daire : BİRİNCİ DAİRE
Karar Yılı : 1990
Karar No : 4
Esas Yılı : 1989
Esas No : 185
Karar Tarihi : 11/01/990

BOĞAZİÇİNİN DURUMUNUN, BU ALANDA NÜFUS VE YAPI YOĞUNLUĞUNUN ARTIRILMAMASINI GEREKTİRDİĞİ HK.

… İl Meclisinin 27.11.1987 günlü toplantısında … İl Özel İdaresinin mülkiyetinde bulunan … Fidanlık arazisinin entegre turizm tesisi yapılması için bu amaca tahsisine, bu amacın gerçekleşme si için finans kaynaklarının araştırılması da dahil olmak üzere her türlü incelemenin yapılmasına ve alternatiflerin saptanmasına, gerekli işlemlerin yapılması için Valilik Makamına yetki verilmesine karar verilmiş, bu kararın uygulanmasına yönelik olarak … Üniversitesi tarafından hazırlanan üç alternatifli mimari projelerin değerlendirilmesi hususunda yapılan komisyon incelemesi sonucu adı geçen İl Genel Meclisinin 1.12.1988 günlü toplantısında sonuç olarak mevcut yeşil alanın ve doğal çevrenin en olumlu bir biçimde korunması, arazi şartı ve kullanımı bakımından değerlendirilmesi, tesisler için işletme kolaylığı sağlanması açısından C teklifini öncelikli olarak tercih ettikleri ve buna uyan avan projeyle ilgili olarak ilerde yapılacak nihai çalışmaların değerlendirilmesi ve meclise tekrar sunulması amacıyla İl Daimi Encümenine yetki verilmesi hususlarının kabul edilmesinden sonra, İl Genel Meclisinin 16.11.1989 günlü ve 1989/7 sayılı kararının sonuç kısmında:
1-) Özel İdare Müdürlüğüne ait bulunan … Fidanlık arazisinin turizm amaçlı entegre bir tesis yapımına tahsis edilmesine ilişkin İl Genel Meclisince alınan 27.11.1987 ve 1.12.1988 günlü kararların iptal edilmesine,
2-) … Fidanlık arazisinin kuruluş amacına yönelik olarak yeniden bu amaca tahsis edilmesine,
3-) Fidanlık işletmesinin reorganize edilerek modern bir işletmeye dönüştürülmesine ve bu amaçla gerektiğinde her türlü işlemlere girişilme si hususunda İl Daimi Encümenine yetki verilmesine karar verilmiş, bu karar da Vali tarafından İl Özel İdaresi Kanununun 135.maddesine dayanılarak onaylanmamış, iptali için itirazda bulunulmuştur.
Daha önce, … Belediye Başkanlığının bazı resmi binaların yapımı için aynı taşınmazın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 30.maddesi hükmüne göre tahsisine ilişkin istemiyle ilgili olarak Dairemizce verilen 28.10.1988 günlü E:1988/44, K:1988/276 sayılı kararın gerekçe bölümünde; uyuşmazlık konusu taşınmazın, … Boğaziçi sahil şeridindeki öngörünüm bölgesinde yer almakta olduğu, üzerinde yeşil dokunun korunduğu … fidanlık arazisinin bulunduğu, bu özelliğiyle 2960 sayı lı Boğaziçi Kanununun düzenleme alanı içine girdiği, Yasa Koyucunun bu düzenlemeyle söz konusu alanların kullanımının yeşil alanların ve tabi at varlıklarının geliştirilerek korunmasına yönelik olmasını sağlamak istediği, yapılaşmayı ancak, toplumun yararlanmasına açık bazı tesislerle sınırlı tutmak suretiyle bu özelliğinin bozulmasına özen gösterildiği, Boğaziçinin durumunun, bu alanda nüfus ve yapı yoğunluğunun arttırılmamasını da gerektirdiği ve … Belediyesince yaptrıılması düşünülen Hükümet Konağı, Adliye Sarayı ve Belediye Binası gibi yerlerin bile Boğaziçi Bölgesinin bu özelliklerine uygun düşmediği açıkca vurgulanmış bulunmaktadır. Dairemizin bu görüşünü değiştirecek hukuki bir neden bulunmadığı gibi söz konusu taşınmazın bulunduğu alan aynı özelliğini korumaktadır.
Belirtilen nedenlerle, … İl Genel Meclisinin 16.11.1989 günlü ve 1989/7 sayılı kararına karşı … Valisi tarafından yapılan itirazın reddine karar verildi.

İÇERİĞE İLİŞKİN KISA SORU VE CEVAPLAR:
1. Daire Kararının Esas Konusu Nedir?
Bu soru ve cevabın altında daire kararının esas konusu ile ilgili bir tanıma yer verilmelidir.

Cevap: Bu soru ve cevabı daire kararında düzenleme alanına giren Boğaziçi’nin durumunun, bu alanda nüfus ve yapı yoğunluğunun arttırılmamasını gerektirdiği hk. konusu içermektedir.

2. Daire Kararının Karar Yılı Nedir?
Bu soru ve cevabın altında daire kararının esas konusu ile ilgili bir tanıma yer verilmelidir.

Cevap: Daire kararının karar yılı 1990’dır.

3. Daire Kararının Esas Yılı Nedir?
Bu soru ve cevabın altında daire kararının esas konusu ile ilgili bir tanıma yer verilmelidir.

Cevap: Daire kararının esas yılı 1989’dur.

4. Daire Kararının Esas No’su Nedir?
Bu soru ve cevabın altında daire kararının esas konusu ile ilgili bir tanıma yer verilmelidir.

Cevap: Daire kararının esas no’su 185’dir.

5. Daire Kararının Karar Tarihi Nedir?
Bu soru ve cevabın altında daire kararının esas konusu ile ilgili bir tanıma yer verilmelidir.

Cevap: Daire kararının karar tarihi 11/01/1990’dır.

6. Boğaziçi’nin Durumu Nüfus ve Yapı Yoğunluğu Nasıl Olmalıdır?
Bu soru ve cevabın altında daire kararının esas konusu ile ilgili bir tanıma yer verilmelidir.

Cevap: Boğaziçi’nin durumu, bu alanda nüfus ve yapı yoğunluğunun arttırılmamasını gerektirmektedir.

7. İİT Mülkiyetinde Bulunan Fidanlık Arazisinin Durumu Nedir?
Bu soru ve cevabın altında daire kararının esas konusu ile ilgili bir tanıma yer verilmelidir.

Cevap: İİT mülkiyetinde bulunan fidanlık arazisinin durumudur.

8. Fidanlık Arasındaki Turizm Tesisinin Yapılması İçin Gerekli İşlemlerin Yapılmasına Karar Verildi Mi?
Bu soru ve cevabın altında daire kararının esas konusu ile ilgili bir tanıma yer verilmelidir.

Cevap: Evet, fidanlık arazindeki turizm tesisinin yapılması için gerekli işlemlerin yapılmasına karar verilmiştir.

9. Turizm Tesisinin Yapılması İçin Gerekli İşlemlerin Yapılmasına İlişkin İl Daimi Encümenine Yetki Verildi Mi?
Bu soru ve cevabın altında daire kararının esas konusu ile ilgili bir tanıma yer verilmelidir.

Cevap: Evet, turizm tesisinin yapılması için gerekli işlemlerin yapılmasına ilişkin il daimi encümenine yetki verilmiştir.

10. Fidanlık Arasındaki Turizm Tesisinin Yapılması İçin Gerekli İşlemlerin Yapılmasına İlişkin İl Daimi Encümenine Yetki Verilmesi Hakkında Karar Hangi Tarihlerde alınmıştır?
Bu soru ve cevabın altında daire kararının esas konusu ile ilgili bir tanıma yer verilmelidir.

Cevap: 27.11.1987 ve 1.12.1988 tarihlerinde alınmıştır.

11. Fidanlık Arasındaki Turizm Tesisinin Yapılması İçin Gerekli İşlemlerin Yapılmasına İlişkin İl Daimi Encümenine Yetki Verilmesi Hakkında Kararın İptali İçin İtirazda Bulunulmuştur Mu?
Bu soru ve cevabın altında daire kararının esas konusu ile ilgili bir tanıma yer verilmelidir.

Cevap: Evet, fidanlık arazindeki turizm tesisinin yapımı için gerekli işlemlerin yapılmasına ilişkin il daimi encümenine yetki verilmesi hakkında karara itiraz edilmiştir.

12. Fidanlık Arasındaki Turizm Tesisinin Yapılması İçin Gerekli İşlemler İçin İtiraza Karşı Karar Verildi Mi?
Bu soru ve cevabın altında daire kararının esas konusu ile ilgili bir tanıma yer verilmelidir.

Cevap: Evet, fidanlık arazindeki turizm tesisinin yapımı için gerekli işlemler için itiraza karşı karar verilmiştir.

13. Fidanlık Arasındaki Turizm Tesisinin Yapılması İçin Gerekli İşlemlerin Yapılmasına İlişkin İl Daimi Encümenine Yetki Verilmesi Hakkında Kararın Reddine Karar Verildi Mi?
Bu soru ve cevabın altında daire kararının esas konusu ile ilgili bir tanıma yer verilmelidir.

Cevap: Evet, fidanlık arazındaki turizm tesisinin yapımı için gerekli işlemler için il daimi encümenine yetki verilmesi hakkında karara reddine karar verilmiştir.

14. Daire Kararında Düzenleme Alanına Giren Boğaziçi’nin Durumu Neredir?
Bu soru ve cevabın altında daire kararının esas konusu ile ilgili bir tanıma yer verilmelidir.

Cevap: Daire kararında düzenleme alanına giren Boğaziçi’nin durumu, bu alanda nüfus ve yapı yoğunluğunun arttırılmamasını gerektirmektedir.

Tanım 1:
Boğaziçi’nin Durumu Nedir?
Boğaziçi’nin durumu, bir bölgenin fiziksel ve sosyal yapısının niteliği demektir.

Tanım 2:
Nüfus ve Yapı Yoğunluğu Nedir?
Nüfus ve yapı yoğunluğu, bir bölgede yaşayan insan sayısına ve o bölgedeki yerleşim yerlerinin yoğunluğuna atıfta bulundurur.