|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı’na yaptığı burs başvurusunun sonuçlarının herkese açık olarak yayınlanması talebi incelenmiştir. İdare, başvuranın talebini Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili çalışma usullerine dayanarak reddetmiştir. Başvuranın, kişisel verilerin korunması gerekliliği ve özel hayatın gizliliği ilkeleri çerçevesinde, burs kazananların ad, soyad ve diğer bilgileri gibi verilerin açıklanmasının mümkün olmadığını belirtmiştir.
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’nun tanımına göre, kişisel veriler, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişilere ait bilgilerdir ve bu bilgilerin paylaşımı, yalnızca ilgili kişinin açık rızası ile mümkündür. Bu bağlamda, başvuranın talebinin reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Karar, kişisel verilerin korunması ve özel hayatın gizliliği ilkelerinin önceliğini vurgulamaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/6750-S.10288
BAŞVURU NO : 2019/3162
KARAR TARİHİ : 05/08/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : BİLİM İNSANI DESTEK PROGRAMLARI
BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Burs başvuru sonuçlarının açıklık ve şeffaflık ilkeleri gereği herkese açık yayınlanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 10/02/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. … … tarihli şikâyet başvurusu ve ekinde özetle; TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) tarafından yürütülen “2218
Yurt İçi Doktora Sonrası Araştırma Burs Programına” başvurduğunu, başvuru sonuçlarının e-bideb adresinden sadece kendi sonucunu görmek suretiyle açıklandığını belirterek kamuda açıklık ve şeffaflık ilkelerinden bahisle sonuçların herkese açık olarak Kurumun resmi sitesinde yayınlanmasını talep etmiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuran … …’ın 2218 Bilim İnsanı Destek Programı 2018 yılı 2’nci Döneminde burs kazananların listesinin tarafına gönderilmesi talebiyle TÜBİMER’e (TÜBİTAK İletişim
Merkezi) yapmış olduğu 17/01/2019 tarihli bilgi edinme başvurusuna istinaden Bilim İnsanı
Destekleme Programları Başkanlığının 01/02/2019 tarihli cevabi yazısında özetle; BİDEB
2218 Yurt İçi Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı kapsamında yapılan uygulama gereği,
burs programlarına yapılan başvurulara ait sonuç listesinin internet sayfalarında yayınlanmadığı, başvuru sahiplerinin sadece kendi sonuçlarını e-bideb adreslerine girerek görebileceği belirtilmiştir.
3. Başvuranın ilgili idareden aldığı cevabi yazıya istinaden yapmış olduğu şikâyet başvurusu üzerine Kurumumuzun 19/03/2019 tarih ve … sayılı bilgi ve belge talep yazısıyla TÜBİTAK
Bilim İnsanı Destek Programı Başkanlığından başvuranın talebinin 4982 sayılı Bilgi Edinme
Hakkı Kanunu ile diğer ilgili mevzuat çerçevesinde çözüme kavuşturulup kavuşturulamayacağı hususundaki ayrıntılı hukuki görüşü talep edilmiş olup; adı geçen Başkanlığın 08/04/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazısında özetle;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
3.1. TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı Çalışma Usul ve Esasları 23.
Maddesinde Koordinasyon Kurulunun çalışma usul ve esasların açıklandığı, ilgili maddenin 4’üncü ve 5’inci bendi gereği Koordinasyon Kurulu toplantılarında ortaya çıkan karar önerilerinin geçerlilik kazanması için tutanak haline getirilerek Başkanlığın onayına sunulduğu ve Başkanlık tarafından onaylanan kararların gereği için ilgililere duyurulduğu, 3.2. Bu maddelere istinaden TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı tarafından yürütülen programlara yapılan başvuruların destek sonuçlarının 29/05/2015 tarih 5 no.lu
BİDEB Koordinasyon Kurulu Toplantı Tutanağının 2’nci maddesinde belirlenen şekilde duyurulması kararına binaen destek sonuçlarının herkese açık şekilde yayınlanmadığı, sonuçların başvuru sahipleri tarafından http://e-bideb.tubitak.gov.tr internet adresinden kontrol edildiği, 3.3. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 3’üncü maddesi gereği kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ait her türlü bilginin kişisel veri olduğu, programlar kapsamında desteklenen kişilerin bilgilerinin açık rızası olmaksızın açıklanmasının Kişisel
Verilerin Korunması Kanununa aykırılık teşkil edeceği
Belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının; 4.1. “ Özel hayatın gizliliği” başlıklı 20’nci maddesinin birinci ve üçüncü fıkraları, “Herkes, özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Özel hayatın ve aile hayatının gizliliğine dokunulamaz.” , “…Herkes, kendisiyle ilgili kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına sahiptir. Bu hak; kişinin kendisiyle ilgili kişisel veriler hakkında bilgilendirilme, bu verilere erişme, bunların düzeltilmesini veya silinmesini talep etme ve amaçları doğrultusunda kullanılıp kullanılmadığını öğrenmeyi de kapsar. Kişisel veriler, ancak kanunda öngörülen hallerde veya kişinin açık rızasıyla işlenebilir. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin esas ve usuller kanunla düzenlenir.” , 4.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi, “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük
Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. … ” , 5. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” ,
6. 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun;
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
6.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesi, “Bu Kanunun amacı, kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korumak ve kişisel verileri işleyen gerçek ve tüzel kişilerin yükümlülükleri ile uyacakları usul ve esasları düzenlemektir.” , 6.2. “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, “Kişisel veri: Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi” ifade eder.
6.3. “Kişisel verilerin işlenme şartları” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası, “ Kişisel veriler ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemez.” , 6.5. “Kişisel verilerin aktarılması” başlıklı 8’inci maddesinin birinci fıkrası, “ Kişisel veriler, ilgili kişinin açık rızası olmaksızın aktarılamaz.”
6.6 “Veri güvenliğine ilişkin yükümlülükler” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrası,
“ Veri sorumlusu; a) Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek, b) Kişisel verilere hukuka aykırı olarak erişilmesini önlemek, c) Kişisel verilerin muhafazasını sağlamak, amacıyla uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır.”, 7. 09/10/2003 tarihli ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanununun “Bilgi Edinmenin
Sınırları” na ilişkin , “Özel hayatın gizliliği” başlıklı 21’nci maddesi, “Kişinin izin verdiği hâller saklı kalmak üzere, özel hayatın gizliliği kapsamında, açıklanması hâlinde kişinin sağlık bilgileri ile özel ve aile hayatına, şeref ve haysiyetine, meslekî ve ekonomik değerlerine haksız müdahale oluşturacak bilgi veya belgeler, bilgi edinme hakkı kapsamı dışındadır.
Kamu yararının gerektirdiği hâllerde, kişisel bilgi veya belgeler, kurum ve kuruluşlar tarafından, ilgili kişiye en az yedi gün önceden haber verilerek yazılı rızası alınmak koşuluyla açıklanabilir.”
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. … …başvurusunda özetle; başvurduğu yurt içi doktora sonrası araştırma burs programı değerlendirme sonuçlarının açıklık ve şeffaflık ilkeleri gereği herkese açık olarak yayınlanmasını talep etmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
10. Başvuranın talebini öncelikle ilgili idareye ilettiği, idare tarafından Kişisel Verilerin
Korunması Kanunu ve idarenin Çalışma Usul ve Esaslarının ilgili maddeleri gerekçe gösterilerek talebinin reddedildiği ve bunun üzerine başvuranın aynı taleple Kurumumuza başvurduğu görülmüştür.
11. 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi gerekçesinde “Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgiyi ifade etmektedir. Yalnızca ad, soyad, doğum tarihi ve doğum yeri gibi kişinin kesin teşhisini sağlayan bilgiler değil, kişinin fiziki, ailevi, ekonomik, sosyal ve sair özelliklerine ilişkin bilgiler de kişisel veridir. Bir kişinin belirli veya belirlenebilir olması, mevcut verilerin herhangi bir şekilde bir gerçek kişiyle ilişkilendirilmesi suretiyle, o kişinin tanımlanabilir hale getirilmesini ifade eder. Bu durum, kişinin fiziksel, ekonomik, kültürel, sosyal veya psikolojik kimliğini ifade eden somut bir içerik taşıması veya kimlik, vergi, sigorta numarası gibi herhangi bir kayıtla ilişkilendirilmesi sonucunda kişinin belirlenmesini sağlayan tüm halleri kapsar.” denilmektedir. Bu kapsamda kişinin adının, soyadının, kimlik numarasının, sınav sonuçlarının, eğitim bilgilerinin vs. kişisel veri oluşturduğu ve özel hayatın gizliliği kapsamında yer aldığı değerlendirilmiştir.
12. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununun 8’inci maddesinin lafzından da açıkça anlaşıldığı üzere kişisel veri ancak ilgilisinin açık rızası ile üçüncü kişilerle paylaşılabilir. Yine 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu 21’nci maddesinin ikinci fıkrası gereği “özel hayatın gizliliği” kapsamında yer alan bilgi veya belgeler kamu yararının gerektirdiği hallerde ilgilisinin yazılı rızası ile açıklanabilmektedir.
13. Başvuranın iddiaları, idarenin konuya ilişkin açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; Burs kazanan kişilerin ad, soyad ve değerlendirme sonuçlarının kişisel veri kapsamında yer aldığı, ilgili idare tarafından başvuru sahiplerinin burs değerlendirme sonuçlarını kendi kimlik bilgileri ve şifreleri ile giriş yapmak suretiyle sadece kendi sonuçlarını görebilecekleri bir sistem kurulduğu ve böylece 6698 sayılı
Kanunun 12’nci maddesi gereği kişisel verilerin güvenliğine ilişkin teknik ve idari tedbirlerin alınmış olduğu, başvuranın sisteme kayıtlı bilgilerini girerek kendi değerlendirme sonucuna ulaşmakta herhangi bir engel yaşamadığı anlaşılmış olup, başvuranın bilgi edinme hakkına binaen destek programı kapsamında burs kazanan kişilerin sonuçlarının açıklık ve şeffaflık ilkeleri gereği herkese açık yayınlanması talebinin TÜBİTAK Bilim İnsanı
Destek Programları Başkanlığı tarafından reddedilmesinde hukuka aykırılık olmadığı kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup idarenin, şeffaflık ilkesi gereği burs için başvuran kişi sayısı, burs verilen kişi sayısı, puanlama yapıldı ise genel ortalama gibi hususları ilgililerin kişisel verileri paylaşılmamak suretiyle e-bideb sisteminde yayınlamasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21’nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ret kararının başvurana tebliğinden itibaren varsa dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve TÜBİTAK BİLİM İNSANI DESTEK PROGRAMLARI
BAŞKANLIĞINA tebliğine Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi
https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.