|
ÖZET: Danıştay kararında, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından burs kesme işleminin hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir. Başvuranın, Hitit Üniversitesi’nden Akdeniz Üniversitesi’ne geçiş yapması sonrası bursunun kesilmesi, Burs-Kredi Yönetmeliği’nin 21. maddesine aykırı bulunmuştur. Bu maddeye göre, öğrencinin önceki burs süresi ile yeni burs süresi toplamı, yeni öğrenim kurumunun normal süresini aşamaz; ancak başvuranın burs alma süresi, Akdeniz Üniversitesi’nde burs almaya başladığı tarihten itibaren hesaplanmalıdır.
Kararda, başvuranın imzaladığı taahhütnamenin 4. maddesinin, yönetmelik hükümleriyle çeliştiği ve dolayısıyla geçersiz olduğu belirtilmiştir. İdarenin, burs kesme işlemi geri alınarak başvurana ödenmeyen burs tutarlarının ödenmesi yönünde işlem tesis etmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu durum, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü’ne, burs ve kredi ödemelerine ilişkin düzenlemeler yapması tavsiyesinde bulunulması sonucunu doğurmuştur. |
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden, Gençlik ve Spor
Bakanlığı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğü’nden gelen 18/ 10/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazıda özetle;
2.1) Başvuranın, 2013- 2014 öğretim yılında Hitit Üniversitesi Beden Eğitimi Bölümü öğrencisi
olarak burs/kredi almaya esas olan Taahhütnameyi e- devlet şifresi ile onaylayarak numara ile Ocak 2014 ayından geçerli olmak üzere öğrenim kredisi almaya başladığı, 07.08.2014 tarihinde Hitit Üniversitesinden kayıt sildirerek, 01.09.2014 tarihinde Akdeniz Üniversitesi Beden
Eğitimi Spor Yüksekokulu Antrenörlük Bölümü 1. sınıfına kayıt yaptırmış, amatör milli sporcu olduğunu belgelendirmesi sebebiyle öğrenim kredisi 2014 yılı Temmuz ayından itibaren bursa çevrilerek burs ödemesi başlatıldığı, burs ödemesinin 2017 yılı Haziran ayı itibariyle sona erdirildiği,
2.2) 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs/Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun 2 nci
maddesinde; “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu; yurt içinde yükseköğrenim gören ve bu
Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dâhilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs-kredi verebilir .”,
2.3) 6 ncı maddesinde ise; “Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve
Millî Eğitim Bakanlığınca müştereken çıkarılacak yönetmelikle belirlenir .” şeklinde düzenleme olduğu,
2.4) Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Burs-Kredi Yönetmeliğinin 2 nci maddesinde; “Bu
Yönetmelik, 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs, Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarının (Vakıf üniversiteleri hariç) kendi mevzuatlarındaki kriterlere göre belirleyecekleri öğrenciler ile Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar
Kurumu tarafından belirlenecek öğrencilere hangi şartlarla burs-kredi verileceği ile bunların kesilmesi ve lüzumu halinde tahsiline ilişkin hak ve yükümlülükleri kapsar .”,
2.5) 14 üncü maddesinde; “ … Öğrenim kredisi almakta iken durumunda sonradan değişiklik
olanlardan; değişikliğin meydana geldiği öğretim yılında Yönetim Kurulunca belirlenen öncelikle burs verilecek öğrenciler kapsamına girenlerin öğrenim kredileri öğrencinin durumunda meydana gelen değişikliği izleyen ödeme döneminden itibaren bursa dönüştürülür .”
2.6) 19 uncu maddesinde; “Öğrenciye; öğrencilik halinin devam etmesi ve burs almasına engel bir
durumunun olmaması koşuluyla, öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal öğrenim süresi kadar burs verilir .”,
2.7) 21 inci maddesinde ise; “Öğretim kurumundan ayrılıp başka bir öğretim kurumuna kaydolan
öğrencilerin, önceki öğretim kurumunda başarılı olmaları kaydı ile burslarının ödenmesine devam olunur . Ancak, öğretim kurumunu değiştiren öğrencinin önceki aldığı burs süresi ile yeni öğretim kurumunda verilecek burs süresi toplamı, yeni öğretim kurumunun normal öğrenim süresinden fazla olamaz .” şeklinde hükümlerin yer aldığı,
2.8) 2013- 2014 öğretim yılında burs/kredi almak için başvuru yapan öğrencilerin burs/kredi
alabilmek için onaylamış oldukları Taahhütnamenin 4’ üncü maddesinde “öğretim kurumu değişikliği olması halinde toplamda yeni öğretim kurumunun normal öğrenim süresi kadar kredi/burs verilir” şeklinde hükmün bulunduğu,
2 / 67.1) “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesi; “Bu Yönetmelik, 5102 sayılı Yüksek Öğrenim
Öğrencilerine Burs, Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun 2 nci maddesinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarının (Vakıf üniversiteleri hariç) kendi mevzuatlarındaki kriterlere göre belirleyecekleri öğrenciler ile Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından belirlenecek öğrencilere hangi şartlarla burs-kredi verileceği ile bunların kesilmesi ve lüzumu halinde tahsiline ilişkin hak ve yükümlülükleri kapsar .”
7.2) “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesi; “Normal Öğrenim Süresi : Öğrencinin öğrenim gördüğü
öğretim kurumunun hazırlık sınıfı dahil öğrenim süresini, ara sınıf öğrencilerinin ise öğretim kurumuna giriş tarihi itibariyle kalan öğrenim süresini, … ifade eder .”
7.3) “Burs Verilmesi ve Süresi” başlıklı 19 uncu maddesi; “Öğrenciye; öğrencilik halinin devam
etmesi ve burs almasına engel bir durumunun olmaması koşuluyla, öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal öğrenim süresi kadar burs verilir .”
7.4) “Öğretim Kurumunu Değiştirme Halinde Burs Verilmesi ve Süresi” başlıklı 21 inci
maddesi; “Öğretim kurumundan ayrılıp başka bir öğretim kurumuna kaydolan öğrencilerin, önceki öğretim kurumunda başarılı olmaları kaydı ile burslarının ödenmesine devam olunur . Ancak, öğretim kurumunu değiştiren öğrencinin önceki aldığı burs süresi ile yeni öğretim kurumunda verilecek burs süresi toplamı, yeni öğretim kurumunun normal öğrenim süresinden fazla olamaz .”,
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8) Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı
birlikte değerlendirildiğinde Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından, Burs-Kredi
Yönetmeliği’nin 19 uncu maddesine istinaden başvuranın 1 yıl öğrenim kredisi ve 3 yılda burs alması nedeniyle, öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal öğrenim süresi kadar burs verilebileceği gerekçesiyle başvuranın bursunun kesilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediği gerekçesiyle hazırlanan Ret Karar Önerisi Kamu Başdenetçisine sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9) Başvuran; 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere, kesilen bursunun yeniden bağlanması talebiyle
Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
10) Yapılan incelemede, başvuranın 2013 yılında başladığı Hitit Üniversitesi Beden Eğitimi Spor
Yüksekokulu Antrenörlük Bölümünden ilişiğini keserek, 2014- 2015 Eğitim-Öğretim yılında
Akdeniz Üniversitesi Beden Eğitimi Spor Yüksekokulu Antrenörlük Bölümü 1. sınıfına kayıt yaptırdığı, amatör milli sporcu olduğunu belgelendirmesi sebebiyle 2014 yılı Temmuz ayından itibaren öğrenim kredisi bursa çevrilerek burs ödemesine başlandığı ve Burs-Kredi Yönetmeliğinin 21’ inci maddesi ile kredi/burs almasına esas olan Taahhütnamenin 4’ üncü maddesi gereğince tarafına toplamda dört yıl kredi/burs ödemesi yapıldığı, burs ödemesinin 2017 yılı Haziran ayı itibariyle Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu tarafından sonlandırıldığı anlaşılmaktadır .
.
4 / 611) 5102 sayılı Yüksek Öğrenim Öğrencilerine Burs/Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun 2 nci
maddesine göre burs ve kredi verilmesine ilişkin esasların yönetmelikle düzenleneceği, bu doğrultuda çıkarılan Burs-Kredi Yönetmeliğinin 21 inci maddesine göre, öğretim kurumunu değiştiren öğrencinin önceki aldığı burs süresi ile yeni öğretim kurumunda verilecek burs süresi toplamı, yeni öğretim kurumunun normal öğrenim süresinden fazla olamayacağı, yine mezkur
Yönetmeliğin 24 ile 30 uncu maddeleri arasında başarısızlık, öğretim kurumundan ayrılma, izin alma veya kayıt dondurma, öğretim kurumunun kapatılması, vazgeçme, KYK yurtlarından çıkarılma, kesin hükümle mahkum olma ve öğretim kurumlarınca disiplin cezası verilmesi hallerinde bursun kesileceğinin hüküm altına alındığı görülmektedir .
12) İdarenin tesis ettiği işlemler ve ilgili mevzuat birlikte değerlendirildiğinde, idari işlemin
gerekçesini oluşturan Burs-Kredi Yönetmeliğinin 21 inci maddesinde sadece burs alanlar bakımından bir düzenlemeye gidildiği, mezkur madde hükmünde burs alma süresinin öğrenim kredisi ile birlikte değerlendirilmesine olanak tanıyan bir düzenlemeye yer verilmediği, dolayısıyla başvuranın burs alma süresinin Akdeniz Üniversitesinde ilk defa burs almaya başladığı tarihten itibaren başlatılması gerektiği, her ne kadar başvuranın imzaladığı taahhütnamenin 4 üncü maddesinde “öğretim kurumu değişikliği olması halinde toplamda yeni öğretim kurumunun normal öğrenim süresi kadar kredi/burs verilir” şeklinde bir hüküm bulunsa da, burs ve kredi ödemelerine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenlenmesi gereği karşısında taahhütname hükmü ile ilave kısıtlamalar getirilmesine itibar edilemeyeceği kanaatine varılmıştır .
13) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; idare tarafından tesis edilen burs kesme
işleminin Burs-Kredi Yönetmeliğinin 21 inci maddesine aykırı olduğu kanaatine varıldığından idari işlemin geri alınarak başvurana ödenmeyen burs tutarlarının ödenmesini de içerecek şekilde yeniden burs bağlanması yönünde işlem tesis edilmesi ve öğrenim kredisi almakta iken burs almaya başlayanlara yapılacak ödemenin süresine ilişkin Burs-Kredi Yönetmeliğinde düzenleme yapılması hususunda Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğüne tavsiyede bulunulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
14) İyi yönetim ilkelerine, 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmelik’in “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurulara ilişkin İdareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içerisinde ve gerekçeli bir şekilde Kurumumuza gönderildiği; İdarenin “makul sürede karar verme”, “kararlarının gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı, ancak karara karşı hangi mercilere ve hangi süre içinde başvurabileceği hususuna değinilmediği, dolayısıyla “karara karşı başvuru yolları ve sürelerinin gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun hareket etmesi önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
15) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye
tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
.
5 / 6VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Başvurana yeniden burs bağlanarak ödenmeyen burs tutarlarının ödenmesi yönünde işlem tesis edilmesi ve öğrenim kredisi almakta iken burs almaya başlayanlara yapılacak ödemenin süresine ilişkin Burs-Kredi Yönetmeliğinde düzenleme yapılması hususunda YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ
VE YURTLAR KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın Başvurana ve YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ VE YURTLAR KURUMU GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ
VE YURTLAR KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
.