|
ÖZET: Başvuru, doktora eğitimi sırasında burs talebinde bulunan bir öğrencinin, yaş sınırı nedeniyle başvurusunun değerlendirilmemesi üzerine yapılmıştır. Başvuran, burs alma hakkını kazandığını, ancak yaş kriteri gerekçesiyle ödemelerin yapılmadığını ifade etmektedir. İlgili mevzuatta yaş sınırı bulunmadığını belirterek, bursunun ödenmesini talep etmektedir.
Gençlik ve Spor Bakanlığı, başvurunun yaş sınırı nedeniyle değerlendirilmeye alınmadığını belirtmiştir. Ancak, mevcut düzenlemeler uyarınca, burs ve öğrenim kredisi başvurularında yaş kısıtlaması ile ilgili birincil mevzuatta herhangi bir sınırlama yoktur. 2020/2021 öğretim yılına ait usul ve esaslarda, lisans öğrencileri için 30, yüksek lisans öğrencileri için 35 yaş sınırı getirilmiştir. Bu durum, başvuranın eğitim hakkını kısıtlayıcı bir uygulama olarak değerlendirilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın iddialarını inceleyerek, yaş kısıtlamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğuna karar vermiştir. Bu nedenle, başvurunun kabul edilmesi ve başvuranın burs talebinin yeterlik ve ihtiyaç yönünden değerlendirilmesi gerektiği tavsiye edilmiştir. İdarenin, bu tavsiyeye uygun hareket etmesi için 30 gün içerisinde işlem tesis etmesi gerekmektedir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/13852-S.22.21239
BAŞVURU NO : 2022/6774
KARAR TARİHİ : 25/10/2022
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : GENÇLİK VE SPOR BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Burs/öğrenim kredisi başvurusunun yaş sınırı gerekçesiyle değerlendirmeye alınmaması işlemine itiraz hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 09/05/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, doktora döneminde burs başvurusunda bulunduğunu ve burs almaya hak kazandığını, banka hesabı açılıp banka kartının gönderildiğini ancak ödemelerin yaş sınırı gerekçesiyle yapılmadığını, mevzuatta herhangi bir yaş kriterinin bulunmadığını belirterek hak kazandığı doktora bursunun ödemesinin yapılmasını talep etmektedir
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün – sayılı bilgi ve belge talebine yönelik cevabi yazısında, “İlgi yazınızda başvuru sahibi …
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih bölümü doktora öğrencisi olduğunu, burs/kredi başvurusunun yaş gerekçesi ile değerlendirmeye alınmadığını ve bu durumun eğitim ve öğretim hakkını kısıtladığını belirterek gereğinin yapılmasını talep etmektedir.
3. a) Şikayet konusu kapsamında başvuru sahibi ile yapılan yazışma Ek-1′ de yer almaktadır.
4. b) Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih, Adnan Menderes
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Eğitimi Tezsiz yüksek lisans, Kahramanmaraş Sütçü İmam
Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih bölümü Tezli yüksek lisans bölümlerinden mezun, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih bölümü doktora öğrencisi olarak öğrenimine devam etmektedir.
5. c) Başvuranın burs/öğrenim kredisi başvuru tarihi 4 Aralık 2020 Cumadır.
6. d) Burs ve kredi başvuruları her yıl bir kez alınmakta ve değerlendirme yapılmaktadır.
Değerlendirme sonucu bütün öğrenciler puan sıralamasına alınmakta ve burs ödenekleri dikkate alınarak her yıl belirli kontenjanda öğrencilere burs, durumları mevzuata uygun öğrencilere kredi tahsisi yapılmaktadır.
7. e) 1 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Gençlik ve Spor Bakanlığının Görev ve
Yetkileri başlıklı 184 üncü maddesinin (h) fıkrasında öğrencilere verilecek öğrenim kredisi, burs ve diğer yardımlara ilişkin hizmetleri yürütmek ve bunlara dair usul ve esasları belirlemek görevi
Bakanlığa verilmiştir. 351 sayılı Kanunun Üçüncü Bölümü “Görevler” başlıklı 14 üncü maddesi
“– Yüksek (…) öğrenim gören ve bu kanuna göre yapılacak yönetmeliklerle belirtilen esas ve şartlar içinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere öğrenim kredisi verilir” hükmüne amirdir.
8. f) 2020/2021 öğretim dönemi için lisans öğrencilerinde 30 yüksek lisans öğrencilerinde 35 yaştır.
9. g) Genel Müdürlüğümüzün 27.10.2020 tarih ve sayılı Bakanlık Olur’u ile belirlemiş olduğu 2020/2021 öğretim yılı Burs/Öğrenim Kredisi Başvurularının Değerlendirilmesine
İlişkin Usul ve Esasların Diğer Hususlar başlıklı (k) maddesinde “Başvuru yapıldığı yıl itibariyle
30 yaşını geçmiş olan lisans öğrencilerine ve 35 yaşını geçmiş olan yüksek lisans öğrencilerine
öncelikli olsalar dahi kredi/burs tahsisi yapılmaz” şeklinde ifade edilmektedir.
10. h) 2020/2021 öğretim yılına ait “Burs/Öğrenim Kredisi Başvurularının Değerlendirilmesine
İlişkin Usul ve Esaslar” Ek-2′ de yer almaktadır.
11. i) 2020/2021 öğretim yılı Bakanlığımıza Burs/Öğrenim Kredisi almak üzere başvuran öğrenci sayısı 777.718 olup; 150.000 öğrenciye burs, 609.370 öğrenciye öğrenim kredisi olmak üzer toplam 759.370 öğrenciye ödeme işlemi gerçekleştirilmiştir.
12. j) Yapılan değerlendirme sonucunda kontenjan sayısı kadar öğrenciye burs tahsis edilmektedir.
13. k) Burs ve Kredi değerlendirme işlemleri Kanun gereği “Burs/Öğrenim Kredisi Başvurularının
Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslara” bağlı olduğundan ‘Dostane Çözüm’ usulüyle çözülmesi mümkün görülmemektedir.
14. l) Ankara 11. İdare Mahkemesinde 2019/85 E, dosyasına kayden bir dava açılmıştır. Yargılama neticesinde Ankara 11. İdare Mahkemesince 12.06.2019 tarihli , sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
15. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın ‘Kanun önünde eşitlik’ başlıklı 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında, Devletin organları ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorunda oldukları, ‘Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi’ başlıklı
42 nci maddesinde Devletin, maddi imkânlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini
sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapacağı, ‘Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı’ başlıklı 74 üncü maddesinde, herkesin, bilgi edinme
/
ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahip olduğu, Kamu Denetçiliği Kurumunun idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri incelediği hüküm altına alınmıştır.
16. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 17. 22/08/1961 tarih ve 10887 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanununun ‘Amaç’ başlıklı 2 nci maddesinde “Yurt içinde ve dışında yükseköğrenim gören öğrenciler için yurtlar yapmak ve bunların işletmesini sağlamak, beslenme yardımı yapmak, eğitim, sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlerle milli ve manevi gelişmelerine katkı sağlamak, yükseköğrenim öğrencilerine kredi veya burs vermek, öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmaktır.”, ‘Öğrenim kredisi’ başlıklı 14 üncü maddesinde; “Yüksek (…) öğrenim gören ve bu kanuna göre yapılacak yönetmeliklerle belirtilen esas ve şartlar içinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tesbit edilen öğrencilere öğrenim kredisi verilir.”, ‘Yönetmelik” başlıklı 46 ncı maddesinde, “Bu kanunun uygulanmasına ait yönetmelik Gençlik ve Spor Bakanlığınca hazırlanır.”, 18. 06/03/2004 tarih ve 25394 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5102 sayılı Yüksek Öğrenim
Öğrencilerine Burs, Kredi Verilmesine İlişkin Kanunun ‘Amaç ve Kapsam’ başlıklı 1 inci maddesinde, “Bu Kanunun amacı; yurt içinde ve dışında yüksek öğrenim gören öğrencilere burs, kredi ve nakdî yardım verilmesiyle ilgili esas ve usulleri düzenlemektir. …”, ‘Burs ve kredilerin verilmesi’ başlıklı 2 nci maddesinde; “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu; yurt içinde yükseköğrenim gören ve bu Kanuna göre çıkarılacak yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dâhilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs/kredi verebilir.”, 19. 10/07/2018 tarih ve 304741 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Kararnamesinin “Gençlik ve Spor Bakanlığı” üst başlıklı Yedinci Bölümü, ‘Görev’ başlıklı 184 üncü maddesinde, “(1) Gençlik ve Spor Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır: … h) Öğrencilere verilecek öğrenim kredisi, burs ve diğer yardımlara ilişkin hizmetleri yürütmek ve bunlara dair usul ve esasları belirlemek, … i) Kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yapmak.”, ‘Hizmet Birimleri’ başlıklı 186 ncı maddesinde, “(1) Bakanlığın hizmet birimleri şunlardır: … b) Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü, …”, ‘Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü’ başlıklı
188 inci maddesinde; “(1) Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır: … h)
Öğrencilerin desteklenmelerine ilişkin politikaların tespiti amacıyla gerekli çalışmaları yapmak, ı)
Öğrencilere verilecek öğrenim kredisi ve burslar ile kredi borcunun tespiti, takibatı ve tahsilâtı ile kredi teminatına ilişkin usul ve esasları belirlemek, kredi ve burs başvurularının alınması ve değerlendirilmesi ve ödeme işlemlerinin yapılmasını sağlamak. …”, 20. 18/01/1997 tarih ve 22881 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Yüksek Öğrenim Kredi Ve
Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin ‘Kapsam’ başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu
Yönetmelik, Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumundan öğrenim kredisi alacak, yükseköğrenim gören başarılı ve ihtiyaç sahibi öğrencilere, öğrenim kredisinin hangi şartlarla verileceği ve lüzumunda kredinin kesilmesini, bu kredinin Kuruma geri ödenmesi ile buna ilişkin hak ve yükümlülükleri kapsar.”, ‘Tanımlar’ başlıklı 4 üncü maddesinde, “Bu Yönetmelikte geçen;… Öğrenci: Öğrenim kredisinden yararlanmak üzere, bu Yönetmelik Hükümlerine göre Kuruma başvuran önlisans, lisans, yüksek lisans
/
(Master-Doktora) öğrencilerinden kredi alanları, Kredi: Bu Yönetmelik hükümlerine göre, öğrenciye
verilen borç parayı, … Kredi Tahsis Kontenjanı: Her yıl ilk defa kredi verilecek öğrenci sayısını, İhtiyaç:
Öğrenci ailesinin sosyal ve ekonomik durumunu, Yeterlik: Öğrencinin yükseköğretim kurumuna girişte aldığı puan ve puan türünü, ara sınıfta ise yıl sonu başarı durumunu, … Burs: (Ek:RG-05/01/2005-
25691) Başarılı ve ihtiyaç sahibi öğrenciye karşılıksız olarak verilen nakit öğrenim yardımını, … ifade
eder.”, 8.3. ‘Değerlendirme’ başlıklı 6 ncı maddesinde, “İş programı ve finansman planı gereğince, o yıl için ayrılan kredi fonu, kredi almak için müracaat etmiş olan öğrenci sayısı ile karşılaştırılır.
Müracaat eden öğrencilere verilecek kredinin toplamı ayrılan fondan fazla ise; ihtiyaç ve yeterliğin tespiti hakkında Yönetim Kurulunca belirlenen esaslara göre değerlendirme yapılır.”, ‘Kredi
Verilmeyecek Haller’ başlıklı 11 inci maddesinde, “Kredi verilmeyecek haller şunlardır: a) (Değişik:
05/01/2005-25691) Kurumdan burs alan öğrencilere, b) (Mülga:RG-24/12/2015-29572) c) Bir yükseköğretim kurumundan mezun olan öğrencilere, (Yükseklisans öğrencileri hariç) d) Sağlık sebebi dışında önlisans mezunlarından ara vermek suretiyle intibak programına başlayan öğrencilere, e)
Önlisans’tan lisans öğrenimine geçmek için intibak eğitimi yapan öğrencilere, (intibak programı süresince) f) Kredi isteğinde bulunduğu tarihte kayıtlı olduğu öğretim kurumunda bir öğretim yılından fazla başarısız olan öğrencilere, g) Kurumdan daha önce kredi almış olan öğrencilere, (Yüksek lisans öğrencileri hariç). h) (Değişik ibare: RG-21/12/2002-24970) Öğrenim görmekte olduğu öğretim kurumlarında, eklentilerinde, kalmakta olduğu yurtta, öğretim kurumu veya barındığı yurdun dışında, münferiden veya topluca her ne şekilde olur ise olsun anarşi ve terör olaylarına karışan, öğrenim özgürlüğünü ihlal edici (Direniş, boykot, işgal, yazı yazma, resim yapma, slogan atma vs.)
davranışlarda bulunan bu fiillere eksik veya tam teşebbüste bulunan, üzerinde veya kendi kullanımına bırakılmış yerlerde ateşli silahlar, patlayıcı maddeler, bıçaklar vs. tüm kesici, delici, yakıcı, boğucu, ezici, parçalayıcı, eza ve cefa verici olarak salt saldırı ve savunmada kullanılmak üzere, özel nitelikte yapılmış olan her türlü suç aletlerinden birini veya bir kaçını bulunduran öğrencilere, ı) (h) bendinde belirtilen fiillere istinaden öğretim kurumlarının disiplin kurullarınca herhangi bir ceza verilmiş olan öğrencilere, j) Gerçeğe aykırı beyanda bulunan öğrencilere, k) Yabancı uyruklu öğrencilere, l) Bu
Yönetmelik hükümlerine göre, kredi almaya yeterli bulunmayan öğrencilere, kredi verilmez.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
21. Başvuranın iddiaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece tesis edilmiş olan işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunduğu tespit edildiğinden, başvurunun kabulü yönünde hazırlanan “Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 22. Başvuran yaş sınırı gerekçesi ile burs/öğrenim kredisi talebinin değerlendirmeye alınmaması işlemine itiraz etmekteyken ilgili idare, usul ve esaslar kapsamında başvuranın burs/kredi talebinin değerlendirmeye alınmadığını ifade etmektedir.
23. Mülga Kredi Yurtlar Kurumu 351 sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Hizmetleri Kanunu gereğince öğrencilere burs ve kredi sağlamakta iken 1 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile
Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğü adı altında Gençlik ve Spor Bakanlığının hizmet birimleri içerisine alınmıştır.
24. Mevcut düzenlemeler uyarınca öğrencilere kredi veya burs vermek ve öğrencilerin yükseköğrenimlerini kolaylaştırmayı sağlamak Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri arasındadır.
25. Başvuruya konu olayda, burs ve öğrenim kredisine başvurmada yaş şartı aranmasına yönelik birincil mevzuatta herhangi bir sınırlama bulunmamaktadır. Bahse konu uygulamanın dayanağını Burs/Öğrenim
Kredisi Başvurularının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar (Kıstaslar) oluşturmaktadır.
26. 2019-2020 öğretim yılına ait usul ve esasların ilgili hükmü, “Diğer Hususlar… (k) ‘Başvuru yapıldığı yıl itibariyle 35 yaşını geçmiş olan lisans öğrencilerine ve 40 yaşını geçmiş olan yüksek lisans (Master ve doktora) öğrencilerine öncelikli olsalar dahi kredi/burs tahsis işlemi yapılmaz.” şeklindedir.
27. 2020/2021 öğretim yılı Burs/Öğrenim Kredisi Başvurularının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve
Esasların (Kıstaslar) Diğer Hususlar başlıklı (k) maddesinde ise başvuru yapıldığı yıl itibariyle 30 yaşını geçmiş olan lisans öğrencilerine ve 35 yaşının geçmiş olan yüksek lisans/doktora öğrencilerine öncelikli olsalar dahi kredi/burs tahsis işlemi yapılamayacağı ifade edilerek, yaş sınırı kapsamının 2019-2020 öğretim yılına göre daraltıldığı görülmektedir.
28. Yükseköğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Öğrenim Kredisi Yönetmeliğinin “Değerlendirme” başlıklı 6 ncı maddesinde, müracaat eden öğrencilere verilecek kredinin toplamı ayrılan fondan fazla ise, ihtiyaç ve yeterliğin tespiti hakkında Yönetim Kurulunca belirlenen esaslara göre değerlendirme yapılacağı hususunun belirtildiği, yani “yaş kısıtlaması” işleminin Bakan onayı ile (mevzuattaki ifadesi ile Yönetim Kurulu) kararıyla tesis edildiği anlaşılmaktadır.
29. Mevzuat hükümleri birlikte tetkik edildiğinde; İlgili Kanuna göre çıkarılacak Yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dahilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs/öğrenim kredisi verileceği hususunun öngörüldüğü, 30. İlgili Yönetmelikte, “öğrenci” kavramının öğrenim kredisinden yararlanmak üzere, bu Yönetmelik
Hükümlerine göre Kuruma başvuran önlisans, lisans, yüksek lisans (Master-Doktora) öğrencilerinden kredi alanları, “ihtiyaç” kavramının öğrenci ailesinin sosyal ve ekonomik durumunu, “yeterlik” kavramının ise öğrencinin yükseköğretim kurumuna girişte aldığı puan ve puan türünü, ara sınıfta ise yılsonu başarı durumunu, ifade ettiğinin belirtildiği, 31. Yine ilgili Yönetmelikler incelendiğinde de genel olarak burs veya kredi verilmeyecek öğrencilerin sayma suretiyle belirlendiği (Kurumdan burs alan öğrenciler, yüksek lisans öğrencileri hariç bir yükseköğretim kurumundan mezun olan öğrenciler, yüksek lisans öğrencileri hariç Kurumdan daha önce kredi almış olan öğrenciler, gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar, yabancı uyruklu öğrenciler, polis akademisi öğrencileri, askeri öğrenciler ve mezun öğrenciler gibi), 32. Sayılan bu durumlar dışında ise, yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere kredi burs verileceği sonucuna ulaşılması gerekirken; sayılan bu durumlar dışında ihtiyaç ve yeterliğin tespiti hakkında Yönetim Kurulunca belirlenen esaslara göre değerlendirme yapılacağı hususunun belirtildiği, 33. Ancak bu şekilde Yönetmelikle verilen yetki çerçevesinde “Burs/Öğrenim Kredisi Başvurularının
Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar (Kıstaslar)” ile başvuru yapıldığı yıl itibariyle 30 yaşını geçmiş olan lisans öğrencilerine ve 35 yaşının geçmiş olan yüksek lisans/doktora öğrencilerine öncelikli olsalar dahi kredi/burs tahsis işlemi yapılamayacağı, ifade edilerek yaş kısıtlaması getirildiği, görülmektedir.
34. Nitekim 2018-2019 öğretim yılı ve 2019-2020 öğretim yılına ilişkin Burs/Öğrenim Kredisi başvurusunun değerlendirilmesine ilişkin Usul ve Esaslarda; 35 yaşını geçmiş olan lisans öğrencilerine ve 40 yaşını geçmiş olan yüksek lisans öğrencilerine öncelikli olsalar dahi kredi/burs tahsis işleminin yapılamayacağı belirtilmekte iken, işbu başvuruya konu 2020/2021 öğretim yılı Burs/Öğrenim Kredisi
/
Başvurularının Değerlendirilmesine İlişkin Usul ve Esasların (Kıstaslar) Diğer Hususlar başlıklı (k)
maddesinde ise başvuru yapıldığı yıl itibariyle 30 yaşını geçmiş olan lisans öğrencilerine ve 35 yaşının geçmiş olan yüksek lisans/doktora öğrencilerine öncelikli olsalar dahi kredi/burs tahsis işlemi yapılamayacağı hususunun öngörüldüğü anlaşılmaktadır.
35. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, her ne kadar yaş kısıtlamasına yönelik düzenlemenin objektif nitelikte olduğu ve burs/kredi için müracaat eden öğrencilere verilecek kredinin toplamının ayrılan fondan/ödenekten fazla olması durumuna yönelik olarak yaş kısıtlaması yönünde düzenleme getirildiği anlaşılmakta ise de, bahsi geçen yaş kısıtlamasının, burs/kredi talep eden öğrencinin ihtiyaç ve yeterliğinin tespitine yönelik olmadığı, yönetmelikte “öğrenim kredisinden yararlanmak üzere, bu Yönetmelik Hükümlerine göre Kuruma başvuran ön lisans, lisans, yüksek lisans (Master-Doktora) öğrencileri” şeklinde ifade edilen “öğrenci” tanımına yönelik bir kısıtlama niteliğinde olduğu; oysa ilgili Kanunda sadece, Yönetmeliklerle belirtilen usul ve esaslar dâhilinde yeterlikleri ve ihtiyaçları tespit edilen öğrencilere burs/öğrenim kredisi verileceği hususunun öngörüldüğü, yani öğrencilerin burs ve öğrenim kredisinden yararlanmalarının tek koşulunun yeterlik ve ihtiyaç şartını sağlamalarına yönelik olduğu, dolayısıyla ilgili Kanunda ve Yönetmelikte “öğrenci” tanımına yönelik herhangi bir atıf bulunmamasına rağmen Yönetim Kurulu kararı ile “yaş şartı” getirilerek “öğrenci” tanımının kısıtlandığı, dolayısıyla hâlihazırda geçerli mevzuat hükümleri çerçevesinde “öğrenci” tanımına girenlerin burs/kredi başvurularının yeterlik ve ihtiyaç yönünden değerlendirmeye alınması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
36. Eğitim hakkından ziyade nitelikli eğitim hakkının kabul edildiği günümüzde benzer hak ihlallerinin doğmasının önüne geçilmesi ve kamu yararı amacının her daim gözetilmesi gerektiği hususları dikkate alındığında başvuranın burs/öğrenim kredisi verilmesi talebinin öğrencilerin imkânlarını iyileştirmek ve geliştirmekle yükümlü idarece değerlendirmeye alınmaması işleminde hukuka ve hakkaniyete uyarlık tespit edilememiştir. (Kamu Denetçiliği Kurumunun 2022/1866 sayılı kararı)
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 37. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin
“İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
38. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE; Hâlihazırda geçerli mevzuat hükümleri çerçevesinde “öğrenci” tanımına girenlerin burs/kredi başvurularının yeterlik ve ihtiyaç yönünden değerlendirmeye alınması hususunda GENÇLİK ve SPOR
BAKANLIĞI KREDİ ve YURTLAR GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve
Yurtlar Genel Müdürlüğü tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve Gençlik ve Spor Bakanlığı Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğüne tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
/