TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 10249-10249 |sayi|18745356-101.07.05-E.18745356-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/4247 2017/ 4247
KARAR TARİHİ : 25/08/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Bursa İl Milli Eğitim Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Geçici görevlendirilme talebi hk.
BAŞVURU TARİHİ : 14/04/2017 14.4.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; İlçe Milli Eğitim Müdürü ataması yapılabilmesi için en az 5 yıl öğretmenlik yapmış olmak ve 2 yıl okul müdürlüğü yapmış olmak şartlarının arandığını, Büyükorhan İlçe
Milli Eğitim Müdürlüğüne, 4 yıl görev yapan bir öğretmenin görevlendirildiğini, bu kişinin idarecilik görevinin de olmadığını, bunun yanlış olduğu yazılıp, şartları tutan birinin görevlendirilmesi gerektiği ile ilgili dilekçeler olmasına rağmen söz konusu dilekçelerden birinde
“şartları taşıyan aday bulunmadığından” dolayı görevlendirme yapıldığının belirtildiğini, kendisi de müracaatında, şartlarının tuttuğunu, bu sebeple görevlendirmesi yapılan kişinin geçici görevinin iptal edilerek kendisinin görevlendirilmesine yönelik talepte bulunmasına rağmen herhangi bir işlem tesis edilmediğini belirterek kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkındaki bilgi ve belge talebimize istinaden Bursa Valiliği İl
Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gönderilen 29/ 06/ 2017 tarih ve sayılı cevabi yazıda; Büyükorhan ilçesinin, Bursa ilinin en uzak ve en geri kalmış ilçesi olduğu, İlçelerine bağlı
41 köy bulunduğu, İlçe Merkezinde, 1 Çok Programlı Lise, 2 Ortaokul, 1 İmam hatip Ortaokulu, 2
İlkokulu, 1 Halk Eğitim Merkezi, 10 birleştirilmiş sınıf köy ilköğretim okulu bulunduğu, diğer köylerde bulunan okulların taşımalı ilköğretim uygulamasından dolayı kapalı olduğu, okullarında okul müdürleri ve müdür yetkili öğretmenlerle eğitim öğretim işlerinin yürütüldüğü, İlçe Milli
Eğitim Müdürlüğünün; 15 okul/kurumda, 103 öğretmen, 91 derslikte, 1811 öğrenciye hizmet verdiği,
1 / 6Resmi eğitim-öğretim kurum ve okullarımızda müdür : 6 norm, müdür başyardımcısı : 1, müdür
yardımcısı : 6 norm, toplam yönetici normu 13 ve 110 öğretmen normları olduğu, 3. Büyükorhan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü kadrosunun 27/ 01/ 2014 tarihinden beri boş olduğu, 05/ 02/ 2014- 09/ 06/ 2014 tarihleri arasında Valilikçe yapılan geçici görevlendirme ile, 09/ 06/ 2014- 29/ 06/ 2016 tarihleri arasında ise Bakanlıkça yapılan vekalaten görevlendirme ile S.T’nin görevlendirildiği, 01/ 07/ 2016- 11/ 11/ 2016 tarihleri arasında yine valilikçe geçici görevlendirme yoluyla nın görevlendirildiği, nın görevden ayrılması ve İlçe içerisinden de herhangi bir müracaat olmaması üzerine Kaymakamlık Makamının 11/ 11/ 2016 tarihli onayı ve Valilik makamının takdiri ile ’nın geçici olarak ek ders karşılığı görevlendirildiği, kendisine geçici görev yolluğu, vekalet aylığı v.b bir ödeme yapılmadığı, söz konusu kişinin görevlendirme yapıldığı tarih itibariyle hizmet süresinin 5 yıl 1 ay 22 gün olduğu, görevlendirme tarihi itibariyle gerek hakkında gerekse başvuran hakkında devam eden soruşturmaların olması ve yeni görevlendirilen nın da geçici görevlendirmesi devam ettiğinden dolayı söz konusu kişilerin başvurularının değerlendirilemediği, kaldı ki nın 01/ 12/ 2016 tarihinde şube müdürlüğü kadrosuna atandığı ve 26/ 05/ 2017 tarihinde maarif müfettişleri tarafından yapılan soruşturma sonucunda il dışı atama teklifi uygulanarak Çankırı İli Bayramören İlçesine atandığı, Büyükorhan İlçesi Halk Eğitim
Merkezi sınıf öğretmeni ve müdürü olan başvuranın ise hakkında yürütülen soruşturmaya istinaden
Orhaneli İlçesi Termik Santral İlkokuluna sınıf öğretmeni ve müdür olarak görevlendirildiği, belirtilmiş, 4. Büyükorhan Kaymakamlığının 03/ 07/ 2017 tarih ve sayılı yazısında ise özetle; Ülke genelinde yaşanan kamu personeli sıkıntısının, İlçelerinde de özellikle milli eğitim alanında yaşandığı, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü kadrosunun boşalması nedeniyle bu makama yapılan geçici görevlendirmelerle eğitim hizmetinin sürdürülmeye çalışıldığı, geçici görevlendirme yapılırken bu görevi yapabilecek liyakatte, ruhsal, zihinsel ve mesleki donanımı bu görevi sürdürmeye elverişli ayrıca Hükümetin eğitim politikalarını sekteye uğratmayacak kişilerin seçildiği, hâlihazırda
Büyükorhan Çok Programlı Lisesi Tarih Öğretmeni ya verilen bu görevin daha liyakatli ve mezkûr kriterleri taşıyan başka bir kişinin tespiti halinde ona verilebileceği, şahsın değişmezliği veya vazgeçilmezliğinin söz konusu olmadığı, 5. Başvuran ve dışında İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü kadrosuna atanma şartını taşıyıp da müracaat eden herhangi bir şahıs bulunmadığı, her ne kadar başvuranın, İlçe Milli Eğtim
Müdürlüğü kadrosuna atanmasına engel bir durum yoksa da İlçe Halk Eğitim Merkezi müdürüyken yürüttüğü hizmetlerde aksaklıklar yaşandığı, hizmette atıl olduğu, nın ise anksiyeteli uyum bozukluğu bulunduğu, hal ve hareketlerinin, tavır ve davranışlarının bu görevi yürütmek için yeterli olmadığı kaldı ki başvuranın Bursa Valiliğinin 09/ 06/ 2017 tarih ve sayılı İl Kararnameleri gereği, Bursa İli Orhaneli İlçesi Termik Santralı İlkokuluna okul müdürü olarak atandığı ve söz konusu kişinin İlçelerindeki görevinden ayrıldığı, nın ise İnsan
Kaynakları Genel Müdürlüğünün 22/ 05/ 2017 tarih ve sayılı atama kararnameleri gereği
Çankırı İli Bayramören İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Şube Müdürü olarak naklen atandığı ve 26/ 05/ 2017 tarihinde İlçelerindeki görevinden ayrıldığı, belirtilmiş ve konuya ilişkin bilgi ve belgeler gönderilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
2 / 66. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının Genel İlkeler başlıklı
128 inci maddesinde “(…) Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve
yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir .”, 7. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 8. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Amaç” başlıklı 2 nci maddesinde ; “Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluklarını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler . (Mülga birinci cümle : 13/ 2/ 2011- 6111/ 117 md.) Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur .”, 8.1. “Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları” başlıklı 11 inci maddesinde; “Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar . ( …)”, 9. 13/ 01/ 2016 tarih ve 29592 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren, Millî Eğitim
Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle
Atanması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin “ İlçe Milli
Eğitim Müdürlüğü Kadrosuna Atanma” başlıklı 23 üncü maddesinde; “ 1) İlçe millî eğitim müdürü kadrolarına atanacaklarda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B)
bendinde öngörülen şartlara ek olarak aşağıdaki şartlardan birisi aranır :
a) Okul müdürü olarak ikinci görev kapsamında en az iki yıl asaleten görev yapmış olmak .
b) Bakanlık merkez ve taşra teşkilatında, Talim ve Terbiye Kurulu uzmanı, eğitim uzmanı, hukuk müşaviri, şube müdürü, tesis müdürü, basımevi müdürü kadrolarında ayrı ayrı veya toplamda en az bir yıl olmak üzere asaleten görev yapmış olmak .”, düzenlemeleri bulunmaktadır .
IV. KAMUDENETÇİSİ MUSTAFA ÖZYAR’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idari işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisine sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
Başvuran ( 1) numaralı parağrafta belirtildiği üzere boş olan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü kadrosuna kendisinin geçici olarak görevlendirilmesi talebinde bulunmuştur .
11. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda aynı kurum içinde geçici görevlendirme konusu düzenlenmemiş olmakla birlikte, bir kamu kurumunun, mevzuatla belirlenmiş olan görev alanı
3 / 6içinde yer alan “geçici” nitelikte bir hizmeti ya da değişen ve gelişen sosyal, ekonomik ve kültürel
koşulların sonucu olarak ortaya çıkan, henüz örgütsel altyapısı oluşturulmamış ve bir kadro ile ilgilendirilmemiş olan “yeni bir kamu hizmetini” yürütmek amacı ile durumu uygun olan kamu görevlilerinin, “kadroları ile hukuki bağlarını sürdürmek ve belli bir süre ile sınırlı olmak üzere” atamaya yetkili amir tarafından geçici olarak görevlendirilmelerinin olanaklı olduğu, yargı içtihatlarıyla da kabul görmektedir .
12. Yine yargı kararlarında, söz konusu geçici görevlendirmelerde, prensip olarak idarenin takdir yetkisinin bulunduğu kabul edilmekte, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız bir yetki olmadığı, diğer idari işlemler gibi yargısal denetime tabi olduğu, bu sebeple, geçici görevlendirme işleminin tesisinde, sadece yukarıda belirtilen mahiyette bir kamu hizmetinin yürütülmesinin amaç edinilmesi gerektiği, kamu yararı ile bağdaşmayan, örneğin memurların yeterliliklerine ve müktesebatlarına uygun olmayan hizmetlerde çalıştırılması gibi sonuçlara yol açan geçici görevlendirmelerden ise kaçınılması gerektiği belirtilmektedir .
13. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin 11/ 03/ 1980 tarihinde kabul edilen İdari Takdir Yetkisinin
Kullanılmasına İlişkin R( 80) 2 Sayılı Tavsiye Kararına Ek Takdir Yetkisinin Kullanılmasında
Uygulanacak Temel İlkeler bölümünde de, “Takdir yetkisini kullanan bir idari makam; ( 1)
Yetkinin veriliş amacından başka amaç güdemez . ( 2) Yalnızca olaya ilişkin öğeleri hesaba katarak nesnelliğe ve tarafsızlığa uyar . ( 3) Hakkaniyete uymayan ayırımcılığı önleyerek yasa önünde eşitlik ilkesini gözetir . ( 4) İşlemin amacıyla, kişilerin hakları, özgürlükleri veya menfaatleri üzerindeki olumsuz etkileri arasında uygun bir denge sağlar…” ifadelerine yer verilmiştir .
14. Başvuran, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne geçici olarak görevlendirilen kişinin, Millî Eğitim
Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği Ve Yer Değiştirme Suretiyle
Atanması Hakkında Yönetmeliğin “İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Kadrosuna Atanma” başlıklı
23 üncü maddesinde belirtilen şartları taşımadığını belirtmişse de söz konusu maddede, anılan
kadroya asaleten “atanma” şartlarının düzenlediği, vekaleten görevlendirmelerde asilde bulunması gereken şartlar aransa da geçici görevlendirmelerde, kamu hizmetinin yürütülmesine ilişkin oluşabilecek aksaklıkların önlenmesi ve giderilmesi amacı gözetildiğinden böyle bir zorunluluk bulunmadığı , kaldı ki yapılan incelemede söz konusu Yönetmeliğin, “İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü kadrosuna atanmayı” düzenleyen 23 üncü maddesinin, Danıştay 2. Dairesinin, 2016/ 3350 Esas ve 20/ 12/ 2016 tarihli kararıyla , “görevde yükselme sınavı şartına yer verilmediği için” yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği görülmüştür .
15. İdarece gönderilen bilgi ve belgelerde ise; Büyükorhan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü kadrosunun 27/ 01/ 2014 tarihinden beri boş olduğu, söz konusu kadroya bağlı iş ve işlemlerin anılan tarihten beri geçici veya vekaleten görevlendirme yoluyla farklı kişiler tarafından yerine getirildiği, son olarak görevlendirilen kişinin görevden ayrılması ve İlçe içerisinden herhangi bir müracaat olmaması üzerine Kaymakamlık Makamının 11/ 11/ 2016 tarihli onayı ve Valilik makamının takdiri ile nın anılan kadroya ek ders karşılığında geçici olarak görevlendirildiği, geçici görevlendirme tarihinden sonra başvuran ve söz konusu göreve talip olmuşlarsa da gerek anılan kadroya daha yeni görevlendirme yapılmış olması gerekse İlçe Halk Eğitim Merkezi müdürüyken yürüttüğü hizmetlerde aksaklıklar yaşanan ve hizmette atıl kaldığı değerlendirilen başvuranın ve anksiyeteli
4 / 6uyum bozukluğu bulunan, hal ve hareketleri ile tavır ve davranışları, bu görevi yürütmek için yeterli
olmadığı değerlendirilen nın, haklarında yürütülen soruşturmalar da gözönünde bulundurularak taleplerinin olumlu karşılanmadığı, kaldı ki nın 01/ 12/ 2016 tarihinde şube müdürlüğü kadrosuna atandığı ve İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne yapılmış olan geçici görevlendirme işlemi ile ilgili olarak
Bursa İdare Mahkemesinde esasıyla dava açtığı, davanın henüz sonuçlanmadığı, 26/ 05/ 2017 tarihinde ise maarif müfettişleri tarafından yapılan soruşturma sonucunda il dışı atama teklifi uygulanarak Çankırı İli Bayramören İlçesine atandığı, Büyükorhan İlçesi Halk Eğitim
Merkezi sınıf öğretmeni ve müdürü olan nın ise hakkında yürütülen soruşturmaya istinaden
Orhaneli İlçesi Termik Santral İlkokuluna sınıf öğretmeni ve müdür olarak görevlendirildiği anlaşılmıştır .
16. İdarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin gereğidir . Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır . İdareye tanınmış olan takdir yetkisinin ise, keyfi olarak hareket edebilme anlamına gelmeyeceği açık olup, takdir yetkisi kullanılırken, verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket edilmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranılmalı, orantılılık ilkesine uyulmalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uyulmalı ve bu yetki kamu yararı ve hizmet gerekleri ölçütü dışında başka bir amaç için kullanılmamalıdır . Somut olayımızda İ dare tarafından, İlçe Milli Eğitim
Müdürlüğü karosuna yapılan geçici görevlendirmenin, anılan kadronun boş olmasından ve bu boşluk nedeniyle kamu hizmetinin yürütülmesine ilişkin oluşabilecek aksaklıkların önlenmesi ve giderilmesi amacından kaynaklandığı, geçici görevlendirilen kişinin, görevlendirme tarihi itibariyle 5 yıl, 1 ay, 22 gün hizmetinin bulunduğu da gözönüne alındığında, idarece, ihtiyaç duyulan hizmetlerin, belli yeterlilik ve tecrübeye sahip kişiler tarafından yerine getirilmesi hususuna dikkat edildiği, dolayısıyla takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri dışında başka bir amaç için kullanıldığına ilişkin herhangi bir somut veriye rastlanılmadığı bu sebeple idarenin işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 17. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi merciye başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Bursa
İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır
5 / 6VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Ret Kararının, BAŞVURANA, BÜYÜKORHAN KAYMAKAMLIĞINA ve MİLLİ EĞİTİM
BAKANLIĞINA tebliğ edilmesine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi