|
ÖZET: Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde taksi durakları ve yazıhanelerinin ruhsatlandırılması yetkisi, büyükşehir belediyelerine aittir. Bu durum, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddeleri doğrultusunda belirlenmiştir. Kanunun 7. maddesinin (d) ve (f) bentleri, büyükşehir belediyelerinin işyerlerine ruhsat verme ve denetleme yetkisini açıkça ortaya koymaktadır. Ayrıca, toplu taşıma hizmetlerinin planlanması ve yürütülmesi gibi konularda da büyükşehir belediyeleri sorumlu kılınmıştır.
Taksi duraklarının işletilmesi ve ruhsatlandırılması sürecinde, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik de dikkate alınmalıdır. Bu yönetmelik, işyeri açma ruhsatı alınmadan işletme faaliyetinin başlatılamayacağını belirtmektedir. Taksi duraklarının belirli standartlara uygun olarak kurulması gerektiği, park alanlarının uygun malzemelerle kaplanması ve gerekli ekipmanların sağlanması gibi hususlar da yönetmelikte yer almaktadır. Sonuç olarak, büyükşehir belediyeleri, sınırları içindeki taksi durakları ve yazıhanelerinin ruhsatlandırma yetkisini elinde bulundurarak, bu alanlarda düzenlemeleri ve denetimleri gerçekleştirmektedir. Bu süreç, hem hizmet kalitesinin artırılması hem de trafik düzeninin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. |
Not: Büyükşehir belediyesi sınırları içinde taksi durağı ve yazıhanesini ruhsatlandırma yetkisinin büyükşehir belediyelerinde olduğu hk.
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : 14399437-622.02-2658649 07/02/2022 Konu : Görüş (Taksi durağı hk.)
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi : a) … Valiliğinin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) … tarihli ve … sayılı yazısı.
b) … Belediye Başkanlığının … tarihli ve … sayılı yazısı.
c) … Belediye Başkanlığının … tarihli ve … sayılı yazısı.
d) … Valiliğinin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) … tarihli ve … sayılı yazısı.
İlgi (a), (b), (c) ve (d) yazılar ile ekleri incelenmiş olup söz konusu yazılar ile, “Taksi Durağı” işletmeciliği faaliyet konulu işyerlerinin ruhsatlandırma, denetleme ve ruhsata dair diğer işlemleri gerçekleştirme yetkisinin büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi ya da ilçe belediyelerinden hangisinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında olduğu hususunda Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.
Bilindiği gibi 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları ile ilgili 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi “Büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek.”,(f) bendi “Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.” ve (p) bendi “Büyükşehir içindeki toplu taşıma hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek, büyükşehir sınırları içindeki kara ve denizde taksi ve servis araçları dahil toplu taşıma araçlarına ruhsat vermek. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/14 md.) Büyükşehir içindeki toplu taşıma hatlarıyla ilgili olarak; şehir merkezine olan uzaklık, nüfus ve hattı kullanan sayısı kriterleri esas alınarak tespit edilecek hatlarla ilgili toplu taşıma hizmetlerinin işlettirilmesine karar vermek.” hükmünü,
9 uncu maddesi “Büyükşehir içindeki kara, deniz, su, göl ve demiryolu üzerindeki her
türlü taşımacılık hizmetlerinin koordinasyon içinde yürütülmesi amacıyla büyükşehir belediye
başkanı ya da görevlendirdiği kişinin başkanlığında, yönetmelikle belirlenecek kamu kurum ve
kuruluşları ile, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun görevlendireceği ilgili
odanın temsilcisinin katılacağı Ulaşım Koordinasyon Merkezi kurulur. İlçe belediye başkanları
kendi belediyesini ilgilendiren konuların görüşülmesinde koordinasyon merkezlerine üye
olarak katılırlar. Ulaşım Koordinasyon Merkezi toplantılarına ayrıca gündemdeki konularla
ilgili üye olarak belirlenmeyen ulaşım sektörü ile ilgili kamu kurumu niteliğindeki meslek
kuruluşlarından ihtisas meslek odalarının temsilcileri de davet edilerek görüşleri alınır.
Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama,
koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile taksi, dolmuş ve servis araçlarının durak ve araç park
yerleri ile sayısının tespitine ilişkin yetkiler ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik
komisyonunun yetkileri ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılır.
Ulaşım koordinasyon merkezi kararları, büyükşehir belediye başkanının onayı ile
yürürlüğe girer.
Ulaşım koordinasyon merkezi tarafından toplu taşıma ile ilgili alınan kararlar,
belediyeler ve bütün kamu kurum ve kuruluşlarıyla ilgililer için bağlayıcıdır.
Koordinasyon merkezinin çalışma esas ve usulleri ile bu kurullara katılacak kamu
kurum ve kuruluş temsilcileri, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı tarafından
müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenir.
Büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında,
13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun bu Kanuna aykırı hükümleri
uygulanmaz.
…” hükmünü,
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 4 üncü maddesi “… t) (Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/2 md.) İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri,
…” hükmünü,
6 ncı maddesi “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.
…
İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.
…” hükmünü,
Aynı Yönetmeliğin ek (EK-1)’in yer alan “N- TAKSİ DURAĞI VE YAZIHANESİ, KAPALI VE AÇIK OTOPARKLAR” bölümünün “a) Taksi durağı” alt bölümü “1- En az sekiz araba park edebilecek alana sahip olacaktır.
2- İşletme yazıhanesinde bir ecza dolabı bulunacaktır.
3- Park alanın tabanı beton, asfalt gibi etrafın kirlenmesine neden olmayacak bir madde ile kaplanacak ve birikinti sular toplama rögarlarına verilecektir.
4- Yollar üzerinde bulunan duraklar trafiğe mani olmayacak şekilde tespit edilecektir. 5- Telefon ve telsiz sistemi bulunacaktır.
6- Taksi duraklarında şoförlerin isimleri ve fotoğrafları görünür şekilde asılacaktır.
7- Taksilerde şoförle ilgili kimlik bilgileri müşterinin görebileceği şekilde asılacaktır. 8- Çalışanlar, işyerinin belirlediği kıyafeti giyecektir.” hükmünü amirdir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde; büyükşehir belediyesi sınırlarında faaliyet gösterecek taksi durak yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek yetkisininbüyükşehir belediyelerinde olduğu, bu bakımdan büyükşehir belediyesi sınırları içinde taksi durağı ve yazıhanesini ruhsatlandırma yetkisinin büyükşehir belediyelerinde olduğu değerlendirilmektedir.
Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür