Büyükşehir belediyesinin vergi borcunun, bağlı idaresi gelirlerinden tahsil edilip edilemeyeceği (Danıştay)

Temyiz İsteminde Bulunan : … Vergi Dairesi Müdürlüğü

Karşı Taraf : … Su ve Atık Su İdaresi Genel Müdürlüğü

Vekili : Av. …

İstemin Özeti : … Büyükşehir Belediyesinin vergi borçlarından dolayı davacı idarenin … Genel Müdürlüğünden alacağı olan su parasına vergi dairesince uygulanan haciz işlemi üzerine mahsup yoluyla tahsil edilen tutarın iadesi istemiyle açılan davayı;6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 13. maddesinde, devlet malları ile özel kanunlarında haczi caiz olmadığı belirtilen malların haczedilemiyeceğinin ayrıca 1580 sayılı Belediye Kanununun 19. maddesinde de belediyelerin kamu hizmetine ayrılan ve gelir getirmeyen mallarına haciz konulamıyacağının belirtildiği, yine aynı maddede, su, havagazı, tramvay işletmesi gibi kamu hizmetlerinin belediyelerce yürütüleceği hükmüne yer verildiği, buna göre belediyelerce su getirme görevi yerine getirilirken su bedeli olarak tahsil edilen gelirlerin hizmet için gerekli olan mali finansmanın karşılanması amacıyla kullanıldığı, bu nedenle, ihtiyaç duyulan mali kaynakların kısıtlanması halinde hizmetin gereği gibi yerine getirilmesi mümkün olamayacağından su bedellerinin haczedil meşine ilişkin olarak tesis edilen işlemin açıkça hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle kabul ederek uyuşmazlık konusu haciz işleminin iptaline ve tahsil edilen su bedellerinin davacı idareye iade edilmesine karar veren Antalya Vergi Mahkemesinin 10.3.1999 gün ve E:1998/549, K:1999/85 sayılı kararının; 6183 sayılı yasanın ilgili maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek bozulması istemidir.

Savunmanın Özeti : Savunma verilmemiştir.

Tetkik Hakimi : Cennet Oksal

Düşüncesi: 2560 sayılı … Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun hükümlerine tabi olan davacı kurumun malları, belirtilen kanunla devlet malı sayıldığından hiç bir suretle haczedilmesi mümkün olamıyacağı gerekçesiyle temyize konu mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

Savcı : Ülkü Erbük

Düşüncesi : … Büyükşehir Belediyesinin kesinleşen ve vadesinde ödenmeyen vergi borçları nedeniyle davacı … Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğünün … Bölge Müdürlüğünden alacağı su parasına konulan haciz işlemini iptal eden mahkeme kararı vergi dairesi müdürlüğünce temyiz edilmektedir.

Kamu alacağının tahsilinde 6183 sayılı Yasa uygulanacaktır. 6183 sayılı Yasanın 70. maddesinde 7.5.1994 tarihinde yapılan değişiklikle, mahalli idarelerin malları haczedilemeyecek mallar kapsamından çıkarılmıştır. Ancak davacı … Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğü ise, 2560 sayılı Kanunun 1 inci madde ve ek 5 inci maddeye göre büyükşehir belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluş olup, aynı yasanın 27 nci maddesine göre de taşınır ve taşınmaz mallarının devlet malı sayıldığı hükme bağlanmıştır.

Yukarıda anılan hükümlerin birlikte incelenmesinden 2560 sayılı Yasaya tabı … Su ve Atıksu İdaresi Genel Müdürlüğünün su bedellerine büyükşehir belediyesinin kesinleşen vergi borcu nedeniyle haciz işlemi uygulanması mümkün bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenle, temyiz isteminin reddi ile haciz işlemini iptal ederi mahkeme kararının bu nedenle onanması gerekeceği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Üçüncü Dairesince işin gereği görüşülüp düşünüldü:

6183 sayılı Kanunun 70. maddesinin, 7.5.1994 tarihinde yürürlüğe giren 3986 sayılı Kanunla değişik 1. fıkrasında, 233. sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi iktisadi devlet teşekkülleri, kamu iktisadi kuruluşları, bunların müesseseleri, bağlı ortaklıkları, iştirakleri ve mahalli idarelerin malları hariç olmak üzere, devlet malları ile hususi kanunlarında haczi caiz olmadığı belirtilen malların haczedilemeyeceği yolunda yapılan düzenleme ile mahalli idarelerin süresinde ödenmeyen ve 6183 sayılı Kanun kapsamında bulunan borçlarının bu idarelerin mallarının haczi suretiyle cebren takip ve tahsiline olanak sağlandığından bir mahalli idarenin bünyesi içinde yer alan davacı kurumun mallarının haczedilmesine yasal bir engel bulunmamakta ise de, 2560 sayılı Su ve Kanalizasyon idaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 1. maddesinde, genel müdürlüğün … Büyükşehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluş olduğu, 15. maddesinde de bütçenin takvim yılı esas alınarak yıllık olarak hazırlanacağı hükümlerine yer verilmiş olup, sözü edilen kanuna 3305 sayılı Kanunla eklenen ek 4. madde ile de bu kanunun diğer büyükşehir belediyelerinde de uygulanacağı belirtilmiştir. Bu durumda, … Büyükşehir Belediyesine bağlı bir kuruluş olan … Su ve Atık Su İdaresi Genel Müdürlüğünün değinilen kanun hükümleri uyarınca müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kurum olması karşısında … Büyükşehir Belediyesine ait vergi borçlarının bu kurumdan tahsil edilmesi imkanının bulunmaması nedeniyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen mahkeme kararı sonucu itibariyle yerinde görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle temyiz isteminin reddine ve mahkeme kararının onanmasına 16.5.2000 gününde oybirliğiyle karar verildi.