|
ÖZET: Büyükşehirlerde içkili yer bölgelerinin tespitine ilişkin yetki, belirli mevzuat çerçevesinde düzenlenmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’na göre, büyükşehir belediyesi, kendi sınırları içinde yapılan veya işletilen alanlarda ruhsat verme ve denetleme yetkisine sahiptir. İlçe belediyeleri ise sıhhî işyerleri ve umuma açık istirahat yerleri için ruhsatlandırma ve denetleme görevini üstlenmektedir. İçkili yer bölgeleri, belediye meclisi tarafından belirlenirken, bu süreçte mülkî idare amirinin görüşü de dikkate alınmaktadır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, işyeri açma sürecinde yetkili idarelerin rolünü net bir şekilde tanımlamaktadır. İçkili yer bölgesi tespiti, yalnızca belirli alanlarda yapılabilir ve bu alanlar, çeşitli kısıtlamalara tabi tutulmuştur. Örneğin, hükümet binaları, okullar ve konaklama yerleri gibi belirli yerlerin yakınında içkili yer açılması yasaktır. Bu düzenlemeler, toplum sağlığını ve güvenliğini korumak amacıyla oluşturulmuştur. Sonuç olarak, büyükşehirlerde içkili yer bölgelerinin tespiti, büyükşehir ilçe belediyeleri tarafından gerçekleştirilirken, büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu alanlarda bu tespitler büyükşehir belediye meclisi tarafından yapılmaktadır. Bu durum, yerel yönetimlerin görev ve sorumluluklarının net bir şekilde belirlenmesini sağlamaktadır. |
NOT: Büyükşehirlerde içkili yer bölgesinin tespitinde yetkili olan idare hakkında.
T.C.
ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü
Sayı : E-14399437-622.02-5900444 15/03/2023 Konu : GÖRÜŞ (Büyükşehirlerde İçkili Yer Bölgesinin Tespiti Hk.)
DAĞITIM YERLERİNE
İlgi : … tarihli ve … sayılı yazımız.
İlgi yazı ile; büyükşehirlerde ilçe belediyelerinin birbirinden farklı ve bağımsız içkili yer bölgesi tespit kararı var iken tüm ilçeleri kapsayan büyükşehir belediye meclisinin içkili yer bölgesi tespit kararındaki uyması gereken usul ve esasların ne olduğu ve büyükşehir ilçe belediyeleri tarafından kısıtlama getirilen içkili yer bölgeleri, büyükşehir belediye meclisinin belirlediği içkili yer bölgesinde serbestlik olarak değerlendirilirse uygulamada büyükşehir belediye meclisinin belirlediği kritere mi uyulacağı hususlarında Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.
Bilindiği üzere, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde “Büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek.” hükmü,
7 nci maddesinin üçüncü fıkrasında, “İlçe (…) belediyelerinin görev ve yetkileri şunlardır:
…
c) Sıhhî işyerlerini, 2 nci ve 3 üncü sınıf gayrisıhhî müesseseleri, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek.
…” hükmü yer almaktadır.
İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4 üncü maddesinde “Bu Yönetmelikte geçen deyimlerden;
(a) Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesini, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi, organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, endüstri bölgesi sınırları içinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığını ve teknoloji geliştirme bölgesi yönetici şirketi ile bölgede yer alan AR-GE ve tasarım faaliyetinde bulunan firmalar için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı il müdürlüklerini,
…
(g)Umuma açık istirahat ve eğlence yeri: Kişilerin tek tek veya toplu olarak eğlenmesi, dinlenmesi veya konaklaması için açılan otel, motel, pansiyon, kamping ve benzeri konaklama yerleri; gazino, pavyon, meyhane, bar, birahane, içkili lokanta, taverna ve benzeri içkili yerler; sinema, kahvehane ve kıraathaneler; kumar ve kazanç kastı olmamak şartıyla adı ne olursa olsun bilgi ve maharet artırıcı veya zeka geliştirici nitelikteki elektronik oyun alet ve makinelerinin, video ve televizyon oyunlarının içerisinde bulunduğu elektronik oyun yerleri; internet salonları, lunaparklar, sirkler ve benzeri yerleri,
(h) İçkili yer bölgesi: Belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından valilik veya kaymakamlığın görüşü alınarak tespit edilen ve içerisinde şarap ve bira dahil her türlü alkollü içeceğin verilebileceği işyerlerinin açılabileceği bölge,
…
(t)İş yeri: Ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerleri,
…” şeklinde tarif edilmiştir.
Söz konusu Yönetmeliğin “İşyeri açılması” başlıklı 6 ncı maddesinde “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.
…
İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur.
…” hükmü,
“İçkili yer bölgesinin tespiti” başlıklı 29 uncu maddesinde “İçkili yer bölgesi, mülkî idare amirinin genel güvenlik ve asayiş durumu hakkındaki görüşü doğrultusunda belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından tespit edilir.
İçkili yer bölgesi haricinde içkili yer açılamaz.” hükmü,
“İçkili yer bölgesi olarak tespit edilemeyecek yerler” başlıklı 30 uncu maddesinde “İçkili yer bölgesi;
a) Hükümet binaları, hapishane ve ıslah evleri; her türlü mabet, dini kurum ve kuruluşlar; sanat müesseseleri, maden ocakları, inşaat yerleri; patlayıcı, parlayıcı, yanıcı ve benzeri tehlikeli maddeler üretilen, satılan ve depolanan yerler ile gaz dolum tesisleri yakınında,
b) Konaklama yerleri hariç olmak üzere, otoyolları ve karayollarının her iki tarafında sınır çizgisine ikiyüz metreden yakın mesafe içinde,
c) Otogar ve otobüs terminallerinde,
d) Resmî ve özel okul binaları, ilk ve orta öğretim öğrencilerinin barındığı öğrenci yurtları ile anaokullarına yüz metreden yakın mesafe içinde,
tespit edilemez.
222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu ile 625 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu kapsamına girmeyen eğitim-öğretim kurum ve tesisleri ile öğrenci yurtları ve (a) bendinde belirtilen yerler için mahallî şartlar dikkate alınarak belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından belirli bir mesafe, tayin ve tespit edilir.” hükmü,
“Karar ve krokinin hazırlanması” başlıklı 31 inci maddesinde “Tespit edilen içkili yer bölgesi, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediye meclisi, bu sınırlar dışında il genel meclisi tarafından karar şeklinde tutanağa geçirilir ve karara adres bilgilerinin bulunduğu tasdiklenmiş ölçekli kroki eklenir.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri kapsamında, büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konular (büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki iş yerleri ile büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda
bulunan alanlarda işletilecek yerlerdeki iş yerleri) hariç umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmaya ve denetlemeye ilişkin yetkinin büyükşehir ilçe belediyelerinde olduğu; umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılmasının ve faaliyete geçmesinin bir parçası olan içkili yer bölgesinin tespitinin de aynı kural uyarınca büyükşehir ilçe belediyesi sınırları içinde ilçe belediye meclisince, büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu yerler bakımından ise büyükşehir belediye meclisince belirleneceği değerlendirilmektedir. Bilgilerini rica ederim.
Bakan a.
Genel Müdür
Dağıtım:
Gereği: Bilgi:
… Büyükşehir Belediye Başkanlığına … Valiliğine
(Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü)