Çalışma sürelerinin eksik bildirilmesi durumunda SGK’ya yapılacak bildirimlerin tespiti ve kamu kuruluşlarında kayıt düzeninin önemi (Yargıtay)

10. Hukuk Dairesi         2024/9277 E.  ,  2024/9287 K.

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/51 E., 2023/657 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi … tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, Nisan 2004 – Mart 2009 tarihleri arasında davalı … işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitini istemiştir.

II.CEVAP
1.Davalı … Başkanlığınca davaya cevap verilmemiştir.
2.Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hangi ücretle çalıştığının belli olmadığını, davacının adı geçen işyerine birden fazla giriş çıkış yaptığını, Kurum kayıtlarında davacının iddiasının aksine 16.09.2004 tarihinde işe giriş yaptığını, üzerinden uzun zaman geçtiğinden tanık ifadelerine itibar edilemeyeceğini belirterek, davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI
Mahkemenin 03.12.2013 tarih ve 2013/398 E. – 2013/23 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 19.03.2015 tarih ve 2014/5486 E. – 2015/5785 K. sayılı kararı ile dosyadaki kayıt ve belgelerden, davalı Belediyece davacı adına 16.09.2004 ve 01.03.2007 tarihlerinde işe başladığına dair giriş bildirgelerinin Kuruma verildiği, 2004/10-14.03.2007 tarihleri arasında 2004/10, 11 ve 12. aylarda 30 ar gün, 2005/1. ayda 30 gün, 2007/2. ayda 14 gün çalışmasının bildirildiği, 18.01.1998 tarihli denetim raporunda davacının Belediyede sigortasız çalıştığı tespit edilerek re’sen tescilinin yapıldığı, davalı Belediyenin 16.06.2011 tarihli yazıda davacı …’in … ve … ile çalıştığını bildirdiği, ücret bordrolarının tamamının dosya kapsamında bulunmadığı, somut olayda, davacının davalı işyerinden kesintili bir şekilde hizmetinin Kuruma bildirildiği ve Belediyenin Mahkemeye gönderdiği yazıda davacının dava konusu tarihlerde davalı Belediyede çalıştığını bildirdiği gözetilerek bu tarihler haricinde ücretini ne şekilde aldığı hususunun araştırılmadığı, halbuki davacının çalışmalarının geçtiğini ileri sürdüğü işyerinin bir kamu kuruluşuna ait olduğu, kamu kuruluşlarında, çalışanların kayıtlara geçirilmesi ve ücret ödemelerinin belgelere dayandırılması asıl olduğu, nitekim, davacıya ait kimi çalışmaların resmi kayıtlara intikal ettirildiğinin de tartışmasız olduğu, bunun dışında davacının, kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenle bildirim dışı kaldığının gereğince ve yeterince araştırılmadığı, davacının ücretsiz çalışmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu belirtilerek, yapılacak işin, davalı … nezdindeki dava konusu döneme ait ücret tediye bordrolarının ve puantaj kayıtlarının tamamının aslını veya onaylı ve okunaklı örneklerini getirtmek, kısmi bildirimlere ilişkin ücret ödeme bordrolarında davacının imzasının bulunup bulunmadığını saptamak, davacının işyeri özlük dosyasının eksiksiz ve onaylı bir örneğini işyerinden istemek, dosyada dinlenmemiş diğer bordro tanıklarını dinlemek, Belediyenin hesap işleri müdürü, muhasebecisi veya saymanını dinleyip ücreti nasıl ödediklerini, bazı bordrolarda adı … olarak yazılan kişinin davacı olup olmadığını sorup yoksa ödeme belgelerinin neden olmadığını açıklatmak, işveren kuruluşun davacı ile ilgili yetkili şef, amir, müdür gibi yetkili kişilerini dinlemek, davacının bildirimin dışındaki dönemde ücretini ne şekilde aldığını araştırmak, bu dönemde çalıştığına ve ücret aldığına ilişkin belgeleri getirtmek, çalıştığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedenini araştırmak ve haklı bir nedene dayanıyor ise bu takdirde tanık sözlerine itibar ederek, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip davacının çalışmasının niteliğini somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğuna işaret edilerek, eksik inceleme ve araştırma sonucu verilen hüküm bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 15.01.2019 tarih ve 2015/345 E. – 2019/5 K. sayılı kararı ile bozma kararına uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, tanık beyanları ve celp olunan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davanın kısmen kabulü ile davacının Afşin Belediye Başkanlığında (kapatılan Esence Belediye Başkanlığı ) 16.09.2004-29.03.2009 tarihleri arasında 1635 gün çalıştığı bu çalışmalarının 134 gününün kuruma bildirildiği, 1501 günlük sigortalılık süresinin Kuruma eksik bildirildiğinin tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
C. Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesinin 03.03.2020 tarih ve 2019/2371 E. – 2020/1426 K. sayılı kararı ile bozmaya uyulmuş ise de bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediği, davacının dava konusu 01.04.2004-29.03.2009 tarihlerini kapsayan ücret tediye bordroları, iş yeri özlük dosyası ve puantaj kayıtlarının davalı Belediyeden istendiği, gelen cevabi yazıda davacıya ait herhangi bir kayda rastlanılmadığının bildirildiği, bordro tanıkları ile kamu tanığının dinlendiği, tanık beyanlarının çelişkili olduğu, tanık beyanlarındaki çelişki giderilmeden sonuca gidildiği, yapılacak işin, davacının çalışmasının sürekli ve kesintisiz olup olmadığı konusunda bozma öncesinde ve sonrasında dinlenen tanıkların yeniden beyanlarına başvurmak, böylece tanık beyanları arasındaki çelişkiyi gidermek, özellikle bir kısım tanıkların davacının kendi nam ve hesabına çalıştığını söyledikleri dikkate alındığında, davacıya kendisine ait kepçe olup olmadığı hususunun açıklattırılarak, vergi kaydının bulunup bulunmadığı, Bağ-Kur’lu olup olmadığı yönünde beyanını almak, hatta davalı Belediyede kullanılan kepçenin hangi mevsimde kullanıldığına yönelik uzman bir bilirkişiden rapor da alınarak sonucuna göre karar vermekten ibaret olduğu belirtilerek, eksik inceleme ve araştırma ile verilen hüküm bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 13.12.2023 tarih ve 2020/51 E. – 2023/657 K. sayılı kararı ile bozma kararına uyularak yapılan yargılama, toplanan deliller, tanık beyanları ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulü ile
1-Davacının, 01.04.2004-29.03.2009 (dahil) işe giriş-çıkış tarihleri arasında; 2004/10,11,12 ay ve 2005/1. ay hariç Nisan/Mayıs ile Ağustos/Eylül -dahil- ayları arası aylık 15’şer gün diğer aylarda aylık 10’ar gün kısmi süreli olarak iş olduğu sürece, acil bir durum olduğunda, işin durumuna göre ve ihtiyaca göre çağrılıp davalı belediyeye devredilen Esence Belediyesi adına 1.5221.01.01.0013354.046.02-9 sicil sayılı dosyada işlem gören işyerinde mülga 506 sayılı Kanun ve 55510 sayılı Kanun 4-1/a fıkrası kapsamında Esence Belediye Başkanlığına bağlı olarak hizmet akdi ile 2004 yılı ilk yarısında günlük; 15,00 TL ikinci yarısında 16,00 TL, 2005 yılında 20,00 TL, 2006, 2007, 2008 ve 2009 yıllarında asgari ücretin 1,27 katı ücretle her ay çalıştığının tespitine,
2-Davacının Kuruma bildirilmeyen/eksik bildirilen PÖGS ile PEK tutarlarının aşağıda 3 numaralı bendde belirtilen çizelgedeki gibi olduğunun ve bu hizmetlerin Esence Belediyesi adına 1.5221.01.01.0013354.046.02-9 sicil sayılı işyeri üzerinden davalı … Başkanlığınca Kuruma bildirilmesi gerektiğinin tespitine,
3-Davacı …’in Kuruma eksik bildirilen/ek verilmesi gereken PÖGS ve PEK tutarlarının aşağıdaki çizelgede gösterildiği şekilde olduğuna karar verilmiştir.
YIL/AY
BİLDİRİLMESİ GEREKEN PÖGS
BİLDİRİLMESİ GEREKEN PEK
YIL/AY
BİLDİRİLMESİ GEREKEN PÖGS
BİLDİRİLMESİ GEREKEN PÖGS
2004/03
12
180.000.000
2006/10
10
227,79
2004/04
7
105.000.000
2006/11
10
227,79
2004/05
15
225.000.000
2006/12
10
227,79
2004/06
15
225.000.000
2007/01
10
238,13
2004/07
20
320.000.000
2007/02
—
70,88
2004/08
15
240.000.000
2007/03
10
238,13
2004/09
15
240.000.000
2007/04
15
357,19
2004/10
—
35.800.000
2007/05
15
357,19
2004/11
—
35.800.000
2007/06
15
357,19
2004/12
—
70.980.000
2007/07
15
371,48
2005/01
—
111,30
2007/08
15
371,48
2005/02
10
200,00
2007/09
10
247,65
2005/03
10
200,00
2007/10
10
247,65
2005/04
15
300,00
2007/11
10
247,65
2005/05
15
300,00
2007/12
10
247,65
2005/06
15
300,00
2008/01
10
257,56
2005/07
15
300,00
2008/02
10
257,56
2005/08
15
300,00
2008/03
10
257,56
2005/09
10
200,00
2008/04
15
386,33
2005/10
10
200,00
2008/05
15
386,33
2005/11
10
200,00
2008/06
15
386,33
2005/12
10
200,00
2008/07
15
405,57
2006/01
10
227,79
2008/08
15
405,57
2006/02
10
227,79
2008/09
10
270,38
2006/03
10
227,79
2008/10
10
270,38
2006/04
15
337,19
2008/11
10
270,38
2006/05
15
337,19
2008/12
10
270,38
2006/06
15
337,19
2009/01
10
281,94
2006/07
15
337,19
2009/02
10
281,94
2006/08
15
337,19
2009/03
10
281,94
2006/09
10
227,79

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı … vekili; Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile hüküm kurulduğunu, bozma gereklerinin tam olarak yerine getirilmediğini, bilirkişi raporunun hatalı tespitler içerdiğini belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı SGK Başkanlığı vekili; davacının çalışmasının somut ve inandırıcı belgelerle ortaya konulamadığını, dinlenen tanıkların davacının davalı Belediyede hangi tarihler arasında çalıştığı hususunda net beyanda bulunmadıklarını, ifadelerin çelişkili olduğunu, Kurum resmi kayıtlarının esas olduğunu belirterek, eksik inceleme ve araştırma ile verilen kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun’un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Davalılar … ve SGK Başkanlığı vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
01.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.