|
ÖZET: Başvuran, Devlet Hastanesi’nde röntgen teknisyeni olarak çalışırken, ailesinin sağlık durumu nedeniyle Çamlıdere Toplum Sağlığı Merkezine nakil veya geçici görevlendirme talep etmiştir. Başvurusunda, babasının %93 engelli raporu olduğunu ve ebeveynlerinin yaşlı ve bakıma muhtaç olduğunu belirtmiştir. Ancak, Sağlık Bakanlığı, Çamlıdere Toplum Sağlığı Merkezinin mevcut personel ihtiyacını gerekçe göstererek talebi reddetmiştir.
İlgili mevzuat çerçevesinde, yer değiştirme taleplerinin, kadro imkânları ve hizmet ihtiyaçları göz önünde bulundurularak değerlendirileceği belirtilmiştir. Başvuranın sunduğu belgeler incelendiğinde, babasının sağlık durumunun mevcut görev yerinde tedavi gerektirdiğine dair yeterli bir sağlık kurulu raporu sunmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvurunun reddedilmesi işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın talebinin reddedilmesinin gerekçelerini değerlendirerek, idarenin kararının hukuka ve hakkaniyete uygun olduğunu belirtmiştir. Ancak, başvuranın sağlık durumu ile ilgili belgeleri tam olarak sunması durumunda talebinin yeniden değerlendirilmesi önerilmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/15665-S.23.24651
BAŞVURU NO : 2023/9123
KARAR TARİHİ : 08.12.2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
Başvuranın yer değişikliği talebi hakkındadır.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 26.06.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Devlet Hastanesinde röntgen teknisyeni olarak çalışmakta iken, 15/06/2021 tarihinde Devlet Hastanesinde geçici görevli olarak çalışmaya başladığını, babası ve annesinin Çamlıdere’de ikamet ettiğini, ikisinin de yaşlı ve bakıma muhtaç olduğunu, babasının
Hacettepe Üniversitesi Hastanesi, Engellilik Sağlık Kurulu’ndan % 93 oranında alınan raporu bulunduğunu, kardeşlerinden birisinin Bursa’da ikamet diğerinin Ankara’nın Gölbaşı ilçesinde ikamet ettiğini ve çocuklarının eğitimi nedeniyle oradan ayrılamadığını, kendisinin sağlık personeli ve bekâr olması sebebi ile anne ve babasına bakmak zorunda olduğunu ifade ederek Çamlıdere Toplum Sağlığı
Merkezine mümkünse naklen tayininin yapılmasını eğer mümkün değilse geçici görevlendirilmeyi talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza cevaben Sağlık Bakanlığı
Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 21/08/2023 tarihli ve E- – sayılı yazısı ve eklerinde, özetle; 2.1. Başvuranın, Devlet Hastanesi Sağlık Memuru (Röntgen ) kadrosunda olup, Devlet Hastanesinde geçici olarak görev yapmakta iken Çamlıdere Toplum Sağlığı Merkezi emrine geçici olarak görev görevlendirme talebinde bulunduğu, Çamlıdere Toplum Sağlığı Merkezinin
Röntgen Branşında Standardının 2 (iki) PDC’sinin 0 (sıfır) kadrolu personelinin ise 3 (üç) olması, Çamlıdere Toplum Sağlığı Merkezinin 23/03/2023 tarih ve sayılı Röntgen Teknisyeni İhtiyacı bulunmadığına dair yazısı üzerine talebinin uygun görülmediği, 2.2. Çamlıdere Toplum Sağlığı Merkezinin Röntgen Branşında Personel Dağılım Cetveli bulunmamakta
/
olup, Standardı 2 (iki) kadrolu çalışan sayısının 3 (üç) olması nedeniyle naklen tayin edilmesi söz konusu kurumun ihtiyacının bulunmaması nedeniyle de geçici görevlendirilmesi mümkün olmadığı, Açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”, 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72 nci maddesinde; “Kurumlarda yer değiştirme suretiyle atanmalar; hizmetlerin gereklerine, özelliklerine, Türkiye’nin ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılarak tespit edilen bölgeler arasında adil ve dengeli bir sistem içinde yapılır.”, 6. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin, 6.1. “Temel ilkeler” başlıklı 4 üncü maddesinde; “a)Yer değiştirme suretiyle atamalarda kadro imkânları gözönünde bulundurulur. b)Yer değiştirme suretiyle atamalar, ekonomik, sosyal, kültürel ve ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren iller gruplandırılmak suretiyle oluşturulan bölgeler arasında yapılır. c)Bu atamalarda, memurların bölgeler arasında adil ve dengeli dağılmasını sağlamak esastır.”, 6.2.“Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarda Göz Önünde Bulundurulacak Hususlar” başlıklı 9 uncu maddesinde; “Yer değiştirme suretiyle atanmalar, Devlet Memurlarının dengeli bir şekilde dağılımını sağlamak için öğrenimi, uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi gibi özellikleri ile boş kadro durumu göz önünde bulundurularak kurumlarınca hazırlanan bir plan dahilinde yapılır.”, 7. Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin;
7.1. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Bu Yönetmelikte geçen;… d) Doluluk oranı:
Bakanlıkça iller itibariyle planlanan PDC’ye göre her unvan ve branş için belirlenen personel sayılarının, illerde o unvan ve branşta çalışan personel sayısına oranını,… f) Hizmet grubu: Personel dağılım cetveli doluluk oranına göre belirlenen il gruplarını, g) (Değişik:RG-2/3/2018-30348) Hizmet puanı: Sağlık hizmetleri ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıfında çalışan Bakanlık personeli için, çalışılan yerin özellikleri göz önüne alınarak hesaplanan puanı, ğ) Hizmet bölgesi: Genel Yönetmeliğin Ek-1 sayılı cetvelinde belirtilen illerin yer aldığı bölgeleri,… k) Personel Dağılım Cetveli (PDC): Ek-2’de belirlenen ilkeler doğrultusunda il ve birim bazında, yılda en az bir defa yenilenen, unvan ve branşlar itibariyle bulunması gereken personel sayısını gösteren cetveli, l) (Değişik:RG-2/3/2018-30348) Standart: Bakanlık standart kadro mevzuatlarında belirlenen standartları,… ifade eder.”, 7.2. “Temel ilkeler” başlıklı 5 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik tüm atama ve yer değiştirmelerde; a)
Kadro imkânları göz önünde bulundurulması, b) Ekonomik, sosyal ve kültürel şartlar ile ulaşım şartları yönünden benzerlik ve yakınlık gösteren illerin gruplandırılarak işlem yapılması, c) Personelin hizmet
bölgeleri ve grupları arasında, hizmet gerekleri de dikkate alınarak, adil ve dengeli dağılımın sağlanması, ç) Personel hareketlerinde hizmet puanının belirleyici olması, d) PDC’de belirlenen sayılardaki aktif çalışanların dikkate alınarak idarenin hizmet ihtiyacının karşılanması, aylıksız izin, askerlik ve geçici görev gibi nedenlerle aktif olmayan standartlara bu süre içerisinde atama yapılması, e) Atamalarda hizmet birimlerinin ihtiyacına göre sertifika, diploma gibi özel nitelikler aranılarak, nitelikli personel eliyle hizmet sunumunun sağlanması f) Personelin başvuru tarihinde yürürlükte olan usul ve esaslar çerçevesinde işlem yapılması ilkelerini esas alır.”, 7.3. “İsteğe bağlı yer değiştirme” başlıklı 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “Standardın uygun olması kaydıyla bu Yönetmeliğin puan, süre ve dönem ile ilgili hükümlerine bağlı kalmaksızın; a) Eşinin, çocuklarının, annesinin, babasının veya kardeşlerinden birinin ağır engelli olduğunu belgelendirmesi halinde engelli yakınının ikamet ettiği yere, kendisinin engelli olduğunu belgelendirmesi halinde ise talep ettiği yere … bir defaya mahsus olmak üzere atanabilir. (Ek cümle:RG-9/2/2019-30681) Bu fıkranın (a)
bendinde bulunanlar bir defaya mahsus atama kısıtlamasına tabi değildir.”, 8. Sağlık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Kadro Standartları İle Çalışma Usul Ve Esaslarına Dair
Yönergesi’nin “İl Sağlık Müdürünün Görevleri” başlıklı 8 inci maddesinde; “…b) Bakanlığın düzenlemeleri çerçevesinde il düzeyinde personelin adil ve dengeli dağılımını yapar ve bu amaçla il içinde personel nakil ve görevlendirme işlemlerini doğrudan gerçekleştirir.”, 9. Sağlık Bakanlığı Sağlık Personelinin İl İçi Yer Değiştirmesine İlişkin Yönergesi’nin 9.1. “Döneme bağlı kalmaksızın yapılabilecek atamalar” başlıklı 9 uncu maddesinde; “…. (3) Eşinin, çocuklarının, annesinin, babasının veya kardeşlerinden birinin ağır engelli, kendisinin engelli olması halinde döneme bağlı kalmaksızın il içinde yer değişikliği yapılabilir.”, 9.2. “Sağlık mazeretine bağlı yer değişikliği” başlıklı 10 uncu maddesinde; “(1) Kendisinin veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu eş, anne, baba veya çocuklarından birinin sağlık durumunun, bulunduğu yerde tehlikeye girdiğini veya görev yerinin değişmemesi halinde tehlikeye gireceğini, üniversiteler veya Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinden son altı ay içinde alınmış sağlık kurulu raporu ile belgelendirenler; döneme bağlı kalmaksızın il içinde yer değiştirebilir. Sağlık mazeretine bağlı yer değiştirme işlemleri Bakanlık Merkez teşkilatınca yapılır.”, hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran özetle, halen Devlet Hastanesinde geçici görevli olarak çalışmakta olduğunu, asli görev yerinin Devlet Hastanesi olduğunu, babasının %93 engelli ve annesinin olduğunu belirterek Çamlıdere Toplum Sağlığı Merkezine naklen tayinini veya geçici görevlendirilmeyi talep etmektedir.
12. Kurumumuza iletilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden, Çamlıdere Toplum Sağlığı Merkezinin
Röntgen Branşında Personel Dağılım Cetveli (PDC) kapsamında uygunluk bulunmadığı, standardı 2 (iki)
kadrolu çalışan sayısının 3 (üç) olması nedeniyle naklen tayin edilmesi söz konusu kurumun ihtiyacının bulunmaması nedeniyle de geçici görevlendirilmesi mümkün olmadığı anlaşılmaktadır.
13. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik ile yer değiştirme suretiyle atanma taleplerinin, Devlet Memurlarının adil ve dengeli bir şekilde dağılımının sağlanması için memurun uzmanlığı, iş tecrübesi, mesleki bilgisi gibi özellikleri ile boş kadro durumu göz önünde bulundurularak değerlendirilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer
Değiştirme Yönetmeliğinde de, yapılacak atamalarda kadro imkânları ile hizmet ihtiyacının göz önünde bulundurması, personelin birimler arasında hizmet gerekleri de dikkate alınarak, adil ve dengeli dağılımının sağlaması, yine atamalarda, PDC’de belirlenen sayılardaki aktif çalışanların dikkate alınarak idarenin hizmet ihtiyacının karşılanması ilkelerinin esas alınması gerektiği ifade edilmektedir.
14. Somut olay açısından yapılan değerlendirmede, başvuranın il içi yer değişikliği talep ettiği görülerek bu çerçevede Sağlık Bakanlığı Sağlık Personelinin İl İçi Yer Değiştirmesine İlişkin Yönerge hükümlerinin uygulanacağı, buna göre de ilgili düzenlemenin, İl merkezinden ilçe, belde ve köylere tayin talebinde bulunan personel standart ve PDC’nin uygun olması ve İl Müdürlüğü veya Müdürlükçe uygun görülmesi halinde döneme bağlı kalmaksızın naklen atama yapılabileceği şeklinde olduğu, yine sağlık mazereti sebebiyle, Kendisinin veya kanunen bakmakla yükümlü olduğu eş, anne, baba veya çocuklarından birinin sağlık durumunun, bulunduğu yerde tehlikeye girdiğini veya görev yerinin değişmemesi halinde tehlikeye gireceğini, üniversiteler veya Bakanlık eğitim ve araştırma hastanelerinden alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirenler; döneme bağlı kalmaksızın il içerisinde yer değiştirebileceğinin düzenlendiği anlaşılmaktadır.
15. Başvuran sağlık mazeretine ilişkin olarak, babasının 10/03/2023 tarihli ve %93 oranında ve kısmi bağımlı olduğuna ilişkin Engellilik Sağlık Kurulu Raporunu sunmuş olmakla birlikte, Kurumumuza ve ilgili idareye ebeveynlerine ilişkin olarak, onların hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığını veya mevcut görev yerinin babasının sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini belgeleyen nitelikte bir sağlık kurulu raporu sunmamış olduğu görülmektedir.
16. Kurumumuzca benzer konuda incelenen 2022/18926 numaralı şikâyet başvurusunda; başvuranın engelli babasının sağlık mazereti sebebiyle il içi yer değişikliği talebine ilişkin olarak “babasının hastalığının görev yaptığı yerde tedavisinin mümkün olmadığını veya mevcut görev yerinin babasının sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğini belgeleyen nitelikte bir sağlık kurulu raporu olmadığı tespit edildiğinden, ilgili idare tarafından başvuranın talebinin reddedilmesi işleminin mevzuat hükümleri kapsamında tesisi edildiği” değerlendirilerek Ret Kararı verilmiştir.
17. Bu çerçevede, başvuranın Çamlıdere Toplum Sağlığı Merkezine ebeveynlerinin sağlık durumu mazereti ile yer değişikliği veya görevlendirilmesi talebinin reddi işleminin Sağlık Bakanlığı Sağlık Personelinin İl
İçi Yer Değiştirmesine İlişkin Yönerge hükümleri kapsamında gerçekleştirilemediği ve söz konusu işlemin gerekçesinin PDC’nin uygun olmaması ve bahsi geçen nitelikte bir sağlık kurulu raporunun ibraz edilememesi olduğu anlaşıldığından ilgili idare tarafından başvuranın talebinin reddedilmesi işleminde kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırılık tespit edilememiştir.
18. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idarenin başvuranın talebinin reddi yönünde tezahür eden işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 19. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi
/
yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
20. Ayrıca, başvuran tarafından babasının sağlık durumunun Sağlık Bakanlığı Sağlık Personelinin İl İçi Yer
Değiştirmesine İlişkin Yönergesinde öngörülen şartlara haiz bir sağlık kurulu raporu ile belgelendirmesi halinde, talebinin öncelikli olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın, BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi