|
ÖZET: Başvuru, Çanakkale İli Barbaros Mahallesi’nde yer alan bir parselin bedelsiz olarak terkini ile ilgilidir. Şikayetçi, vefat eden dedesinin bu parseli terk ettiğini, ardından Çanakkale Belediyesi tarafından sağlık ocağı inşa edildiğini ve bu süreçte arazinin üzerine taksi durağı ve elektrik trafosu konulduğunu iddia etmektedir. Şikayetçi, bu işlemlerin incelenmesini ve ailesinin haklarının iadesini talep etmiştir.
Çanakkale Belediye Başkanlığı, parselin imar planı gereği sağlık tesisi alanına dönüştürüldüğünü ve bu değişikliğin kamu yararı gözetilerek yapıldığını belirtmiştir. İlgili alanda yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, taksi durağından veya elektrik trafosundan herhangi bir bedel alınmadığı ifade edilmiştir. Ayrıca, yapılan sağlık ocağının masraflarının bir hayırsever tarafından karşılandığı ve bu süreçte hukuka aykırılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili idarenin işlemlerinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu, başvuranın hak arama özgürlüğüne ilişkin bilgilendirme yapılmadığı belirtilmiş, bu durumun gelecekteki uygulamalarda dikkate alınması önerilmiştir. Başvuran, Çanakkale İdare Mahkemesi’nde dava açma hakkına sahiptir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 6007-6007 |sayi|36311982-101.07.05-E.36311982-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/12138 2017/ 12138
KARAR TARİHİ : 05/04/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Çanakkale Belediye Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuru bedel karşılığı olmaksızın terkin edilen parsel hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 04/10/2017 4.10.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi, Çanakkale İli Barbaros Mahallesi Caddesi üzerinde bulunan parseli vefat eden dedesinin terkin ettiğini, sonrasında Çanakkale Belediyesi tarafından isimli kişiyle anlaşıp sağlık ocağı yaptırıldığını, sağlık ocağını yapan kişinin annesinin isminin konulduğunu, bu durumu Çanakkale İl Sağlık Müdürlüğü’ne şikâyet ettiğinde sağlık ocağının isminin 100. Yıl Aile Sağlığı Merkezi (A .SM.) olarak değiştirildiğini, değiştirildikten bir müddet sonra isimli bir tabela asıldığını, bedelsiz terkin edilen arazinin üzerine taksi durağı inşa edildiğini ve elektrik trafosu konulduğunu, Çanakkale Belediyesi’nin gerek taksi durağından gerekse de elektrik trafosundan para aldığını iddia ederek Çanakkale Belediyesi’nin yapmış olduğu işlemlerin incelenmesini ve ailesinin haklarının iadesini talep etmektedir .
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Çanakkale Belediye
Başkanlığı’ndan alınan cevabi yazılar ve eklerinin tetkikinden öz etle; 2.1. Bahsi geçen yerin Barbaros Mahallesi, Caddesi üzerinde ‘a ait olan tarla vasıflı arazinin 1/ 1.000 ölçekli uygulama imar planı uygulamasına yönelik olarak 3194 sayılı İmar Kanunu’na göre yapılıp onaylanan imar uygulaması sonucu park alanında kalan kısmının şartsız ve bedelsiz olarak terkininin yapıldığı,
1 / 72.2. Gelişen ve büyüyen kentin teknik ve sosyal altyapı alanlarına olan ihtiyacının arttığını, kent
genelinde bu ve benzeri ihtiyaçları karşılamaya yönelik olarak Çanakkale Belediye Meclisinin 2014 yılında aldığı karar ile Barbaros Mahallesi genelinde yapılan düzenleme kapsamında imar planında
“park” alanında kalan bahse konu alanın Mekânsal Planlar Yönetmeliği’ne göre Belediye
Meclisi’nin onayı ile “Sağlık Tesisi (Sağlık Ocağı)” alanına çevrildiği, 2.3. Bahsi geçen yerin şu anda 1/ 1.000 ölçekli uygulama imar planında “Sağlık Tesisi Alanı” olduğu, 2.4. Mülkiyetinin Çanakkale Belediyesine ait olan taşınmaza isimli bir hayırseverin tüm masraflarını karşılayarak yaptırdığı A.S.M.’nin, Belediye Encümeninin 10/ 08/ 2016 tarihli 2016/ sayılı kararı ile 2886 sayılı İhale Kanununa göre ihale edildiği, 2.5. İhale sonucunda 100.Yıl A.S.M. adına sorumlu hekim Dr . ile 3 yıl süre ile kira sözleşmesi imza edildiği, 2.6. A.S.M.’nin ismi ile ilgili bir sorumluluklarının olmadığı, 2.7. Bahsi geçen alanda yer alan taksi durağından Belediye Meclisince onaylanan ilgili yılın gelir tarifesinde belirtilen ücretlendirmeler dışında ticari taksi sahiplerinden herhangi bir bedel alınmadığı, 2.8. Aynı alanda yer alan elektrik trafosunun da yaya ve araç ulaşımına engel olmadığı, trafik güvenliğini tehdit etmediği, bedelsiz olarak Belediye tarafından izin verildiği ve Belediye Meclis
Kararı gereği 1/ 1.000 ölçekli uygulama imar planına işlendiği hususları belirtilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde ; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .” , 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinde; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” , 5. 3194 sayılı İmar Kanununun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8 inci maddesinde; “Planların hazırlanmasında ve yürürlüğe konulmasında aşağıda belirtilen esaslara uyulur… İmar Planları; Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir .
Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır .
Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer…” , “İfraz ve tevhid” başlıklı 15 inci maddesinde; “İmar planlarına göre yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gibi umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına veya tevhidine izin verilmez .
İmar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhidin bu planlara uygun olması şarttır…” , “Tescil ve şüyuun izalesi” başlıklı 16 ncı maddesinde ; “Belediye ve mücavir alan hudutları içindeki gayrimenkullerin re’sen veya müracaat üzerine tevhid veya ifrazı, bunlar üzerinde irtifak hakkı tesisi veya bu hakların terkini, bu Kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanır…” , “Arazi ve arsa düzenlemesi”
2 / 7başlıklı 18 inci maddesinde ; “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri
malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakati aranmaksızın, birbirleri ile yol fazlaları ile kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re ‘sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir… Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında “düzenleme ortaklık payı” olarak düşülebilir . Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez . Düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tâbi tutulan yerlerin ihtiyacı olan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilk ve ortaöğretim kurumları, yol, otoyol hariç erişme kontrolünün uygulandığı yol, suyolu, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, ibadet yeri ve karakol gibi umumî hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarla kullanılamaz…” , “Parselasyon planlarının hazırlanması ve tescili” başlıklı 19 uncu maddesinde ; “İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer…” , 6. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun “Pazarlık usulüyle yapılacak işler” başlıklı 51 inci maddesinde ; “Aşağıda yazılı işlerin ihalesi, pazarlık usulüyle yapılabilir; … Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi…” , 7. 14.06.2014 tarihli ve 29030 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mekânsal Planlar Yapım
Yönetmeliğinin “Mekânsal kullanım tanımları ve esasları” başlıklı 5 inci maddesinde; “…
Sosyal altyapı alanları : Birey ve toplumun kültürel, sosyal ve rekreatif ihtiyaçlarının karşılanması ve sağlıklı bir çevre ile yaşam kalitelerinin artırılmasına yönelik kamu veya özel sektör tarafından yapılan eğitim, sağlık, dini, kültürel ve idari tesisler, açık ve kapalı spor tesisleri ile park, çocuk bahçesi, oyun alanı, meydan, rekreasyon alanı gibi açık ve yeşil alanlara verilen genel isimdir…” , “Uygulama imar planı” başlıklı 24 üncü maddesinde; “… Nazım imar planları üzerinde gösterilen sosyal ve teknik altyapı alanlarının konum ile büyüklükleri, toplam standartların altına düşülmemek, nazım imar planının ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü ve genel işleyişini bozmamak ve hizmet etki alanı içinde kalmak şartı ile ilgili kurum ve kuruluşların görüşü dikkate alınarak uygulama imar planlarında değiştirilebilir . Uygulama imar planlarında, bölgenin ihtiyacına yönelik çocuk bahçesi, yeşil alan, otopark, cep otoparkı, yol boyu otopark, durak cebi, aile sağlık merkezi, mescit, karakol, muhtarlık, trafo gibi sosyal ve teknik altyapı alanlarını artırıcı küçük alan gerektiren fonksiyonlar ayrılabilir ve bu fonksiyonların konulması nazım imar planına aykırılık teşkil etmez …”, “İmar planı değişiklikleri” başlıklı 26 ncı maddesinde; “İ mar planı değişikliği; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır . İmar planlarında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesi esastır . Yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren plan değişikliği yapılamaz . İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz …”, 8. Çanakkale Belediye Başkanlığı Ticari Taksi Yönetmeliğinin “Taksilere Durak Verilmesi ve
Kaldırılması İçin Yapılacak İşlemler” başlıklı 4 üncü maddesinde; “Taksilere durak verilmesi ve kaldırılmasıyla ilgili olarak, Çanakkale Belediyesi sınırları içerisindeki yolcu taşımacılığı yapmak üzere bu yönetmelikteki belirlenen koşullara uymak kaydıyla Ticari plakalı (T) serisinden taksilere
3 / 7durak verilmesine Çanakkale Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünce karar verilir… Ulaşım
planlaması gereği, duraklarda araç eksiltmeye, arttırmaya ya da durakların kaldırılmasına Ulaşım
Hizmetleri Müdürlüğünce karar verilir .” 9. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin 11/ 05/ 1980 tarihinde kabul edilen İdari Takdir
Yetkisinin Kullanılmasına İlişkin R( 80) 2 Sayılı Tavsiye Kararının “Tavsiye Kararına Ek Takdir
Yetkisinin Kullanılmasında Uygulanacak Temel İlkeler” bölümünde, “Takdir yetkisini kullanan bir idari makam; ( 1) Yetkinin veriliş amacından başka amaç güdemez . ( 2) Yalnızca olaya ilişkin öğeleri hesaba katarak nesnelliğe ve tarafsızlığa uyar . ( 3) Hakkaniyete uymayan ayırımcılığı önleyerek yasa önünde eşitlik ilkesini gözetir . ( 4) İşlemin amacıyla, kişilerin hakları, özgürlükleri veya menfaatleri üzerindeki olumsuz etkileri arasında uygun bir denge sağlar . ( 5) İşlemi, her somut olaya göre belirlenen makul bir süre içinde yapar . ( 6) Genel idari ilkeleri tutarlı bir şekilde uygular ve aynı zamanda her olayın özelliklerini göz önünde tutar . “, 10. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Komitenin İyi İdare Konusunda Üye Devletlere
CM/Rec 2007) 7 sayılı Tavsiye Kararı’nın ekindeki İyi İdare Yasası’nda; “İdare yasaya uygun faaliyette bulunur . Takdir yetkisini kullandığında da keyfi kararlar alamaz… Yetkilerini ve işleyiş yöntemlerini düzenleyen kendi iç düzen kurallarına uygun davranır… İdare eşitlik ilkesine uyar …
Yalnızca ilgili verileri dikkate alarak nesnel biçimde davranır… İdare takdir yetkisi kullandığında, kararının özel kişilerin hak ve çıkarları üzerindeki her türlü olumsuz etkisi ile takip edilen amaç arasında uygun bir denge kurar . Alınan hiç bir önlem aşırı olmamalıdır… İdare hukuki kesinlik ilkesine uygun faaliyette bulunur …” hükümlerine amirdir .
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Kamu Denetçisi tarafından; Çanakkale Belediye Başkanlığı’nın tesis ettiği işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı tespit edildiğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi”
Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Şikâyetçi, Çanakkale İli Barbaros Mahallesi Caddesi üzerinde bulunan parseli vefat eden dedesinin terkin ettiğini, sonrasında Çanakkale Belediyesi tarafından isimli bir kişiye sağlık ocağı yaptırıldığını, sağlık ocağına yapan kişinin annesinin isminin konulduğunu, bu durumu Çanakkale İl Sağlık Müdürlüğü’ne şikâyet ettiğinde sağlık ocağının isminin 100. Yıl Aile
Sağlığı Merkezi (A .S.M.) olarak değiştirildiğini, değiştirildikten bir müddet sonra isimli bir tabela asıldığını, yine bedelsiz terkin edilen arazinin üzerine taksi durağı inşa edildiğini ve elektrik trafosu konulduğunu, Çanakkale Belediyesi’nin gerek taksi durağından gerekse de elektrik trafosundan para aldığını iddia ederek, Çanakkale Belediyesi’nin yapmış olduğu işlemlerin incelenmesini ve ailesinin haklarının iadesini talep etmektedir .
13. Bahsi geçen idare olan Çanakkale Belediye Başkanlığı, konuyla ilgili olarak, bahsi geçen yerin
‘a ait olan tarla vasıflı arazinin 1/ 1.000 ölçekli uygulama imar planı uygulamasına yönelik olarak 3194 sayılı İmar Kanunu’na göre yapılıp onaylanan imar uygulaması sonucu park alanında kalan kısmının şartsız ve bedelsiz olarak terkininin yapıldığı, gelişen ve büyüyen kentin teknik ve sosyal altyapı alanlarına olan ihtiyacının arttığı, kent genelinde bu ve benzeri ihtiyaçları karşılamaya yönelik olarak Belediye Meclisinin 2014 yılında aldığı karar ile Barbaros Mahallesi genelinde yapılan düzenleme kapsamında imar planında “park” alanında kalan bahse konu alanın
Mekânsal Planlar Yönetmeliği’ne göre Belediye Meclisi’nin onayı ile “Sağlık Tesisi (Sağlık
Ocağı)” alanına çevrildiği, m ülkiyetini Belediyelerine ait olan taşınmaza bir hayırseverin tüm
4 / 7masraflarını karşılayarak yaptırdığı Aile Sağlığı Merkezi’nin , Belediye Encümeninin 10/ 08/ 2016
tarihli 2016/ sayılı kararı ile 2886 sayılı Kanununa göre ihale edildiğini, ihale sonucunda 100.Yıl
A.S.M. ile kira sözleşmesi imza edildiği, A.S.M.’nin ismiyle ilgili bir sorumluluklarının olmadığı, bahsi geçen alanda yer alan taksi durağından ticari taksi sahiplerinden herhangi bir bedel alınmadığı, elektrik trafosuna bedelsiz olarak Belediyelerince izin verildiği, Meclis kararı gereği 1/ 1.000 ölçekli uygulama imar planına işlendiği bahisle şikayetçinin taleplerine olumsuz cevap verdiği anlaşılmaktadır .
14. Dosyadaki bilgi ve belgelerden; şikâyet çinin dedesinin ilgili parseli bedelsiz olarak 30/ 11/ 1978 tarihinde terkin ettiği, imar planında “park” alanında kalan alanın “sağlık tesisi” alanına Belediye Meclisi kararı ile dönüştürüldüğü, buraya A.S.M . yapıldığı, ayrıca yapılan trafo ve taksi durağından bedel alınmadığı, bu alanın “sosyal alt yapı” alanı içerisinde olduğu anlaşılmıştır .
15. 3194 sayılı İmar Kanunu 8 inci maddesinde belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı , belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, aynı kanunun 15 inci maddesinde i mar planlarına göre yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gibi umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının ifrazına veya tevhidine izin verilmeyeceği, 16 ncı maddesinde belediye ve mücavir alan sınırlarında gayrimenkullerin re’sen tevhid veya ifrazı, bunlar üzerinde irtifak hakkı tesisi veya bu hakların terkini, belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanacağı , 18 inci maddesinde düzenleme ortaklık payının yüzde kırktan fazla olamayacağı, 19 uncu maddesinde i mar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümenin onayından sonra yürürlüğe gireceği hükme bağlamıştır .
16. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde, sosyal altyapı alanlarını tanımlamış olup bu tanıma göre sosyal alt yapı alanları; birey ve toplumun kültürel, sosyal ve rekreatif ihtiyaçlarının karşılanması ve sağlıklı bir çevre ile yaşam kalitelerinin artırılmasına yönelik kamu veya özel sektör tarafından yapılan eğitim, sağlık, dini, kültürel ve idari tesisler, açık ve kapalı spor tesisleri ile park, çocuk bahçesi, oyun alanı, meydan, rekreasyon alanı gibi açık ve yeşil alanlara verilen genel bir isimdir . Yine aynı Yönetmeliğinin 26 ncı maddesinde “sosyal ve teknik alt yapı” alanlarının kaldırılması veya küçültülmesi durumunda eşdeğer alan ayrılması gerektiği düzenlenmiş, 24 üncü maddesinde ise nazım imar planları üzerinde gösterilen sosyal ve teknik altyapı alanlarının konum ile büyüklükleri, toplam standartların altına düşülmemek, nazım imar planının ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü ve genel işleyişini bozmamak ve hizmet etki alanı içinde kalmak şartı ile uygulama imar planlarında değiştirilebileceği, uygulama imar planlarında, bölgenin ihtiyacına yönelik çocuk bahçesi, yeşil alan, otopark, cep otoparkı, yol boyu otopark, durak cebi, aile sağlık merkezi, mescit, karakol, muhtarlık, trafo gibi sosyal ve teknik altyapı alanlarını artırıcı küçük alan gerektiren fonksiyonlar ayrılabileceği hüküm altına alınmıştır .
17. Bu kapsamda; söz konusu yönetmelik hükümleri doğrultusunda, Çanakkale Belediye
Başkanlığı’nın “sosyal altyapı” alanı olan “park” alanını yine “sosyal altyapı” alanı olan
“sağlık” alanına çevirdiği, “park” ve “sağlık tesisi” alanı “sosyal altyapı” alanı olduğundan, plan değişikliği neticesinde “sosyal altyapı” alanında herhangi bir kaldırma ya da küçültme olmadığı, toplam “sosyal altyapı” alanında herhangi bir azalma olmadığı, ilgili alanda yapılan plan değişikliğinde kamu yararı gözetilerek değişikliğe gidildiği, ilgili belediye tarafından söz konusu yerde trafo ve durak yapılmasının ilgili yönetmeliğe aykırı bir durum teşkil etmediği değerlendirilmiştir .
18. Kanun koyucu, idarelerin görev ve yetkilerinin sınırlarını çizerken, belirli bir konuda karar alıp
5 / 7almama veya alacağı kararlar arasından seçim yapma konusunda, ayrıca yetkileri kullanıp
kullanmamada ve kullanılmasının gereklerini saptamada, idareleri az ya da çok serbest bırakabilmektedir . Bu gibi durumlarda idarenin takdir yetkisinden söz edilmektedir . (Bknz, Prof .
Dr. A . Şeref GÖZÜBÜYÜK, “Yönetim Hukuku” Güncelleştirilmiş 14 üncü Bası, Turhan Kitabevi, Ankara, 2000, s.277)
19. Nitekim Anayasa Mahkemesi 25/ 11/ 2015 tarihli ve E.2015/ 50, K .2015/ 107 sayılı kararında , “….İdarelerin, kanunlarla verilen görevleri yerine getirirken alacağı kararların, her türlü olay ve olgu göz önünde bulundurularak önceden hukuk kurallarıyla belirlenmesi mümkün olmadığı gibi kamu hizmetlerinin ve toplumsal ihtiyaçların değişkenliği dikkate alındığında uygun bir yöntem de değildir . Bu nedenle , idarelerin karşılaştıkları farklı durumlar karşısında en uygun çözümü üretebilmeleri için takdir yetkisiyle donatılmaları zorunludur . Takdir yetkisinin amacı, idareye farklı çözümler arasından uygun ve yerinde olanı seçme serbestîsi tanımaktır . …” şeklinde açıklamada bulunmak suretiyle, idareye takdir yetkisi tanımasının gerekliliği hususunu vurgulamaktadır .
20. Söz konusu yargı kararları ile benzer konudaki yargı içtihatları uyarınca konu değerlendirildiğinde, idarelerin takdir yetkisini kullanırken; mevzuatın koyduğu sınırlar içinde kalması, bu yetkiyi yasanın öngördüğü amaçtan başka amaç için ya da kamu yararı dışında başka bir amaç için kullanmaması, eşitlik ilkesine uygun hareket etmesi, adil ve ölçülü olması gerektiği sonucuna varılmıştır .
21. Şikâyetçinin iddiaları, idarenin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümleri, konuyla ilgili yargı kararları ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; Çanakkale
Belediye Başkanlığı’nın “sosyal altyapı” alanı olan “park” alanını yine “sosyal altyapı” alanı olan
“sağlık” alanına çevirdiği, “park” alanı ve “sağlık tesisi” alanı “sosyal altyapı” alanı olduğundan, plan değişikliği neticesinde “sosyal altyapı” alanında herhangi bir kaldırma ya da küçültme olmadığı, toplam “sosyal altyapı” alanında herhangi bir azalma olmadığı, ilgili alanda yapılan plan değişikliğinin kamu yararı gözetildiği, taksi durağından ticari taksi sahiplerinden herhangi bir bedel alınmadığı, elektrik trafosuna bedelsiz olduğu, ilgili idarenin uygulamalarında kendisine verilen takdir yetkisini kullandığı, aksine ilişkin bir tespit yapılamaması durumları da dikkate alındığında, idarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırı bir durum tespit edilmemiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir . Başvuranın, şikâyet dilekçesine idare tarafından verilen cevapta, hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili idarenin “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir . Adı geçen idarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarelerin işlemlerine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Çanakkale İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
6 / 7VII. KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın, ŞİKÂYETÇİ ile ÇANAKKALE BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TEBLİĞ
EDİLMESİNE,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi