ÖZET: Başvuru, Altındağ Feridun Çelik Aile Sağlığı Merkezinde görevli hekimlerin imzaladığı yönetim karar defterine dayanarak yapılan 12.340 TL cari gider kesintisinin yasal faiziyle birlikte iadesi talebini içermektedir. Başvuran, karar defterinde kendi imzasının bulunmadığını belirterek, bu nedenle kesintinin geçersiz olduğunu iddia etmektedir. Ancak, Ankara İl Sağlık Müdürlüğü, ilgili mevzuat gereğince, diğer hekimlerin imzalarının bulunduğunu ve başvuranın toplantılara katılmadığını ifade etmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu inceleyerek, kesintinin yasal dayanağının bulunduğunu ve başvuranın talebinin reddedilmesi yönünde öneride bulunmuştur. Mevzuat uyarınca, aile hekimlerinin giderlerini ödemediği durumlarda kesinti yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, idarenin başvurana hangi mercilere başvurabileceği konusunda bilgi vermemesi, iyi yönetim ilkelerine aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, başvurunun reddine karar verilmiş ve bu karar, başvurana ve Ankara İl Sağlık Müdürlüğü’ne tebliğ edilmiştir. Başvuranın, bu ret kararına karşı yargı yoluna başvurma hakkı bulunmaktadır.

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2024/6335-S.24.9926

BAŞVURU NO : 2024/3844

KARAR TARİHİ : 10.06.2024

RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

Cari gider kesintisinin yasal faiziyle birlikte iadesi talebi hakkındadır.

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 14.03.2024

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza (T.C Kimlik No: ) tarafından yapılan başvuruda; başvuran Altındağ Feridun Çelik Aile Sağlığı Merkezinde görevli hekimlerin imzalamış olduğu yönetim karar defterine istinaden 12340 TL cari gider kesintisi yapıldığını, söz konusu karar defterinde kendi imzasının olmadığını, bu nedenle Türkiye Halk Sağlığı Kurumunun Yönetim Karar Defteri konulu mülga

15.03.2016 tarihli ve 19831278-622.02-E.211 sayılı görüş yazısı gereğince söz konusu karar defteri ile

alınan kararın geçerli olmadığını belirterek, yapılan cari gider kesintisinin yasal faiziyle birlikte iadesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Ankara Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü Destek Hizmetleri Başkanlığının 04/04/2024 tarih ve E– – sayılı cevabi yazısında, Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinin

18 maddesinin 2. fıkrasının “Aile Hekimliği giderleri” başlıklı (c) bendinde “9) Aile hekimlerinden

herhangi birinin, aile sağlığı merkezi giderlerinin kendisine isabet eden kısımlarını ödemediği yönetim karar defteri ile ispatlandığı takdirde, aile sağlığı merkezi giderlerini karşılamak üzere söz konusu aile hekimine yapılan ödemelerden müdürlükçe kesinti yapılır.” denildiği, Altındağ Feridun Çelik Aile Sağlığı

Merkezinin sorumlu hekimi olan . ’nin 02/02/2024 tarih ve sayılı yazısının ek’i olan karar defterine istinaden başvuran hakkında işlem tesis edildiği, mezkur Yönetmelikte, başvuranın Yönetim

Karar Defterinde kendi imzası olmamasının alınan kararın geçersiz olduğunu ifade eden bir madde olmamakla birlikte adı geçen Aile Sağlığı Merkezinde görev yapan diğer Aile Hekimlerinin de Yönetim

Karar Defterinde imzaları bulunduğu ifade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,

4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

5. Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinin “Aile hekimi ödeme esasları” başlıklı 18 inci maddesinin ikinci fıkrasının “Aile Sağlığı Merkezi Giderleri” başlıklı c bendinde, “1) Sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimine, hizmet verdiği merkezin kira, elektrik, su, yakıt, telefon, internet, bilgi-işlem, temizlik, büro malzemeleri, küçük onarım, danışmanlık, sekretarya, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ve tıbbi sarf malzemeleri gibi Bakanlıkça belirlenecek asgari fiziki ve teknik şartların devamına yönelik giderleri için her ay tavan ücretin % 50’sinin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan illerin satın alma gücü paritesi puanı ile çarpımı sonucuna göre bulunacak tutarda ödeme yapılır. Aile hekimliği pozisyonunun, sözleşmeli aile hekimi bulunmaması nedeniyle boş olması durumunda, bu ödeme müdürlüğün döner sermayesine aktarılır ve birimin giderleri fatura ve benzeri belgeler ile yönetim karar defterinin ibrazı üzerine müdürlüğün döner sermayesinden karşılanır. (…) 9) Aile hekimlerinden herhangi birinin, aile sağlığı merkezi giderlerinin kendisine isabet eden kısımlarını ödemediği yönetim karar defteri ile ispatlandığı takdirde, aile sağlığı merkezi giderlerini karşılamak üzere söz konusu aile hekimine yapılan ödemelerden müdürlükçe kesinti yapılır. (…)”

6. Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin “Aile sağlığı merkezinin işletilmesi” başlıklı 26 ıncı maddesinde, “(1) Aile sağlığı merkezinde birden çok aile hekimi hizmet veriyor ise, aile hekimleri kendi aralarında bir yönetim planı oluşturarak yönetici belirler ve yönetici ismini müdürlüğe bildirirler. Yönetici seçimi zorunlu haller dışında yılda bir kez yapılır. Yönetim tarafından alınan kararlar karar defterine işlenir. Yönetici, aile sağlığı merkezinin işletilmesinden birinci derecede sorumlu olduğu gibi bu merkezin müdürlük ve toplum sağlığı merkezi ile koordinasyonunu sağlamakla da görevlidir.

Yöneticinin diğer aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları üzerinde herhangi bir idari görev ve sorumluluğu bulunmaz.”

7. Mülga Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu’nun 15/03/2016 tarihli ve E. 211 sayılı görüş yazısının;

7.1. 4 üncü maddesinde, “Aile hekimliği mevzuatı ile belirlenen asgari fiziki ve teknik şartların sağlanması ve hizmet kalitesinin artırılması açısından alınacak kararların, sürecin aksamaması için oyçokluğu ile bunun dışındaki kararların ise yönetim planında belirlendiği şekilde alınması gerekmektedir. Oylama ile alınan tüm kararlarda ASM’de çalışan tüm hekimler toplantıya katılmakla mükelleftir. Ancak mazereti nedeniyle oylamaya katılamayan hekimlerin mazeret beyanları (rapor, izin) yönetim karar defterine işlenir ve kararı mazereti bitince imzalaması istenir. Aksi takdirde oylama geçersiz sayılır.”

7.2. 11 inci maddesinde, “Aile hekimlerinden herhangi birinin, aile sağlığı merkezi giderlerinin kendisine isabet eden kısımlarını ödemediği yönetim karar defteri ile ispatlandığı takdirde, aile sağlığı merkezi giderlerini karşılamak üzere söz konusu aile hekimine yapılan ödemelerden Müdürlükçe kesinti yapılarak tutar yönetim karar defterinde belirtilen hesaba aktarılacaktır.”

Hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

9. Başvuran; Altındağ Feridun Çelik Aile Sağlığı Merkezinde görevli hekimlerin imzalamış olduğu yönetim karar defterine istinaden 12.340 TL cari gider kesintisi yapıldığını belirterek, yapılan cari gider kesintisinin yasal faiziyle birlikte iadesini talep etmektedir.

10. Konuyla ilgili mevzuat hükümleri incelendiğinde, Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme

Yönetmeliğinin “Aile hekimi ödeme esasları” başlıklı 18 inci maddesinin ikinci fıkrasının “Aile Sağlığı

Merkezi Giderleri” başlıklı c bendinde, aile hekimlerinden herhangi birinin, aile sağlığı merkezi giderlerinin kendisine isabet eden kısımlarını ödemediğinin yönetim karar defteri ile ispatlandığı takdirde, aile sağlığı merkezi giderlerini karşılamak üzere söz konusu aile hekimine yapılan ödemelerden müdürlükçe kesinti yapılacağı hususunun düzenlendiği görülmektedir.

11. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri uyarınca, somut olay incelendiğinde, mezkûr Aile Sağlığı Merkezinin sorumlu hekimi olan .

’nin 02/02/2024 tarih ve sayılı yazısının ek’i olan karar defterine istinaden başvuran aile hekiminden 12.340 TL cari gider kesintisi yapıldığı, mülga Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı

Kurumu’nun 15/03/2016 tarihli ve E. 211 sayılı görüş yazısının 4 üncü maddesi ile ASM’de çalışan tüm hekimlerin toplantıya katılması, mazeret gerekçesiyle oylamaya katılmayan hekimlerden ise mazereti bitince alınan kararları imzalamasının isteneceği hususuna yer verildiği, mazeret gerekçesiyle oylamaya katılmayan hekimin imza atmaktan imtina etmesi durumunda alınan kararın geçersiz olacağına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, 27/12/2023 tarihli ve No’lu Yönetim Karar Defterinde başvuranın cari gider ödemelerini eksik yatırdığı, resmi davet yapılmasına rağmen toplantıya katılmadığı ve geri dönüş yapmadığının ifade edildiği, yine 31/01/2024 tarihli ve No’lu Yönetim Karar Defterinde başvuranın

12.340 TL cari gider ödemesini halen ödemediği, söz konusu meblağın İl Sağlık Müdürlüğünden talep

edileceğinin belirtildiği, bu çerçevede mezkûr Yönetmelik gereğince başvurandan cari kesinti yapılması için gerekli şart olan yönetim karar defteri ile ispat unsurunun gerçekleştiği anlaşıldığından yapılan cari gider kesintisinin yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebinin İdare tarafından reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ancak idarenin, başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru

yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uyması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;

Kararın BAŞVURANA ve ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi