|
ÖZET: Başvuran, 2016 yılında Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na muvazzaf subay adayı olarak başvurmuş, ancak sağlık gerekçeleri nedeniyle adaylığının sonlandırılması üzerine Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvuruda bulunmuştur. Başvuranın, 2013 yılında Etimesgut Asker Hastanesi’nden aldığı “Barışta Askerliğe Elverişli Değildir” raporu ile askerlikten muaf tutulduğu, daha sonra Konya Beyhekim Devlet Hastanesi’nden “Muvazzaf Subay Olur” raporu alması üzerine eğitim sürecine başladığı, ancak iki hastane raporunun çelişkili olması nedeniyle İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne sevk edildiği ve burada “Muvazzaf Subay Olamaz” kararı verildiği tespit edilmiştir.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın sağlık durumu ile ilgili mevzuat hükümlerini inceleyerek, hakem hastane tarafından verilen raporun kesin olduğunu ve başvuranın muvazzaf subaylık için gerekli sağlık şartlarını sağlamadığını belirlemiştir. Dolayısıyla, başvuranın Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma Eğitiminden ilişiğinin kesilmesi işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Bu karar, başvuranın sağlık raporları arasındaki çelişki ve mevzuatın gereklilikleri doğrultusunda verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 13303-13303 |sayi|94019529-101.07.05-E.94019529-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2018/1897 2018/ 1897
KARAR TARİHİ : 27/07/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : “-“
BAŞVURUYA KONU İDARE : Milli Savunma Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Muvazzaf subay adayı olan başvuranın, sağlık gerekçesiyle adaylığının sonlandırılmış olması hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 15/02/2018 15.2.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, 2016 yılında Hava Kuvvetleri Komutanlığı dış kaynaktan muvazzaf subay alımına başvurduğunu, başvuruda bulunurken sağlık sebebiyle askerlikten muaf olduğunu belirttiğini, daha sonra askerlikten muaf olduğuna dair sağlık raporunun bir örneğini ilgililere sunduğunu ve bu raporun dosyasına konduğunu, ön başvurusunu tamamladıktan ve diğer aşamaları geçtikten sonra sağlık raporu için Konya Hastanesine sevk edildiğini, bahse konu Hastane tarafından kendisine muvazzaf subay olur raporu verildiğini ve bu raporun Hastane tarafından ilgili makamlara gönderildiğini, sözlü mülakatı da geçtikten sonra eğitime başladığını, muvazzaf subay adayı olarak 20/ 03/ 2017- 23/ 06/ 2017 tarihleri arasında eğitim gördüğünü, eğitim gördüğü sırada askerlikten muaf olduğu gerekçesiyle 24/ 05/ 2017 tarihinde hakem hastane olarak İzmir
Hastanesinden yeniden sağlık raporu almasının istendiğini ve söz konusu Hastane tarafından kendisine 16/ 06/ 2017 tarihinde subay olamaz raporu verildiğini, bunun üzerine subay adaylığının 23/ 06/ 2017 tarihinde sağlık gerekçesiyle sonlandırıldığını belirtmiş olup TSK Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında Profesörler Yüksek Kuruluna sevkinin yapılarak şahsında etki meydana getirmeyen ensefalomalazi tanısının incelenmesini ve nasbının verilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
1 / 62. Hava Kuvvetleri Komutanlığı Hava Teknik Okullar Komutanlığının başvuru konusuna
ilişkin 01/ 06/ 2018 tarih ve Sb. ve Asb. Ytş . Okl . İd. Ks . sayılı yazısı ve eklerinde özetle; başvuranın Konya Beyhekim Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 22/ 12/ 2016 tarihli “Muvazzaf Subay Olur” kararlı sağlık kurulu raporu ile Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı
Kazandırma Eğitimine başlatıldığı, başvuranın ayrıca Etimesgut Asker Hastanesi tarafından düzenlenmiş olan 04/ 09/ 2013 tarihli “Barışta Askerliğe Elverişli Değildir . Seferde Görev Yapar .” kararlı sağlık kurulu raporunun bulunduğu, dolayısıyla başvuranın sağlık kurulu rapor sonuçlarının bir olumlu bir de olumsuz kararlı olduğu bu sebeple sağlık işlemlerine yönelik mevzuat kapsamında karar verilebilmesi amacıyla 22/ 05/ 2017 tarihinde hakem hastane olarak İzmir
Hastanesine sevk işleminin yapıldığı, bu Hastane tarafından başvuran hakkında 16/ 06/ 2017 tarihli ve “ Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik K.lığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 9. Bölüm 71. Madde 3.
Fıkrası Gereği Muvazzaf Subay Olamaz .” kararlı sağlık kurulu raporunun düzenlendiği, bunun üzerine 23/ 06/ 2017 tarihinde başvuranın Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma
Eğitiminden ilişiğinin kesildiği açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu
denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında :
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler .” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında : “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 5.Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık
Yeteneği Yönetmeliğinin, 5.1. “Dış kaynaktan alınan subay ve astsubay adaylarının sağlık yetenekleri” başlıklı 71’inci maddesinde : “( 1) Dış kaynaktan alınan subay ve astsubay adaylarının muayeneleri Türk Silahlı
Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarında yapılır…” 5.2. “Rapor kararlarına yapılacak itirazlar ile ihbar ve kontrol muayeneleri” başlıklı 81’inci maddesinin birinci fıkrasında : “(1) Rapor kararlarına yapılacak itirazlar ile ihbar ve kontrol muayenelerine ilişkin işlemler 10/ 9/ 1982 tarihli ve 8/ 5319 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür .” 6. Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin 29’uncu maddesinde : “Bir sağlık kurulu kararına hasta, yasal temsilcisi veya çalıştığı kurumu tarafından itiraz edildiği takdirde; itiraz
2 / 6dilekçesi o yerin en büyük mülki amirliğince ilk raporun tasdikli bir örneği ile birlikte en yakın başka
bir sağlık kuruluna gönderilir . Birinci ve ikinci rapor kararları aynı olursa karar kesinleşir . Çelişki halinde hasta Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının saptayacağı bir hakem hastaneye gönderilir . Bu hastane sağlık kurulunca verilen karar kesindir .” 7. Fakülte ve Yüksek Okullar Askerî Öğrenci Komutanlıkları ve Öğrencileri İle Fakülte ve
Yüksek Okullardan Yetişen Subaylara Ait Yönetmeliğin 25’inci maddesinde : “En az 4 yıl süreli fakülte ve yüksek okulları kendi nam ve hesabına bitirenler ile bu öğrenimlerini müteakip lisansüstü öğrenim yapmış olanlardan muvazzaf subay olmak için müracaat edenler hakkında aşağıdaki nitelikler aranır .
…
c . Sağlık ve yaş ile ilgili şartlar :
…
( 2) Tam teşekküllü bir askeri hastaneden verilmiş «muvazzaf subay» olur kayıtlı sağlık raporu bulunmak,” 8. Hava Kuvvetleri Komutanlığı Muvazzaf Subay Başvuru Kılavuzunun, 8.1. “Giriş Koşulları” başlıklı 3’üncü maddesinde : “h. Sağlık Bakanlığınca belirlenmiş olan
“Engelli Sağlık Kurulu Raporu Vermeye Yetkili” Sağlık Kuruluşlarından, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde belirtilen “Muvazzaf Subay Olur” kararlı sağlık raporunu almak,” 8.2. “Uyarılar” başlıklı 12’nci maddesinde : “a. Başvuru ve giriş koşullarını taşımayanlar, başvuru koşullarını taşımadıkları halde yanlış bilgi vererek asılsız belge düzenleyen ve güvenlik soruşturması olumsuz çıkan öğrenciler, okula kayıt yaptırmış olsalar bile bu durumları eğitim-öğretim süresi içerisinde ne zaman tespit edilirse edilsin okul ile ilişikleri derhal kesilir .” 9. Katılış işlemleri esnasında adaylardan noter onaylı olarak teslim alınan Taahhütnamenin 1’inci maddesinde : “Hv .K.K.lığında ………. Sınıfında muvazzaf subaylığa geçirilmek amacıyla gerekli müracaatı yapmış, değerlendirme ve seçim işlemleri sonucu kontenjana girmiş bulunmaktayım . Bu aşamadan sonra yapılacak/yapılmakta olan sağlık muayenesi ve güvenlik soruşturmasında olumsuz sonuç alındığında işlemlerimin durdurularak muvazzaf subaylık onayının alınması işlemine son verileceğini biliyorum .” düzenlemeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın iddiaları, İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan Ret Karar
Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
3 / 6A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Başvuru dosyası kapsamındaki bilgi ve belgeler çerçevesinde aşağıdaki hususlar tespit
edilmiştir :
11.1. 04/ 09/ 2013 tarihinde Etimesgut Asker Hastanesi tarafından başvurana fokal beyin yaralanması (POSTTRAVMATİK SOL PARİETAL ENSEFALOMALEZİ) tanısıyla “Barışta Askerliğe
Elverişli Değildir . Seferde Görev Yapar.” kararlı sağlık kurulu raporu verilmiş ve başvuran bu rapora istinaden askerlikten muaf tutulmuştur .
11.2. Başvuran, 2016 yılında Hava Kuvvetleri Komutanlığı dış kaynaktan muvazzaf subay alımına başvuruda bulunmuştur . Bu kapsamda bütün aşamaları geçtikten sonra başvuran sağlık raporu almak üzere Konya Beyhekim Devlet Hastanesine sevk edilmiştir . Bahse konu Hastane tarafından başvurana 22/ 12/ 2016 tarihli ve “Türk Silahlı Kuvvetlerinin Sağlık Yönetmeliği A Bendine
Uygundur . Muvazzaf Subay Olur” kararlı sağlık kurulu raporu verilmiştir . Bunun üzerine başvuran Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma Eğitimine başlatılmıştır .
11.3. Başvuranın Etimesgut Asker Hastanesi ve Konya Beyhekim Devlet Hastanesinden almış olduğu sağlık kurulu raporlarının bir olumlu bir de olumsuz kararlı olması sebebiyle başvuran, 22/ 05/ 2017 tarihinde hakem hastane olarak İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve
Araştırma Hastanesine sevk edilmiştir . Hakem Hastane tarafından 16/ 06/ 2017 tarihinde başvurana sol pariyetal travmatik ensefalomalazi tanısıyla “ Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik K .lığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinin 9. Bölüm 71.
Madde 3. Fıkrası Gereği Muvazzaf Subay Olamaz .” kararlı sağlık kurulu raporu verilmiştir . Bu rapor üzerine 23/ 06/ 2017 tarihinde başvuranın Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma
Eğitiminden ilişiği kesilmiştir .
11.4. Tüm bunların üzerine başvuran, Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı Sağlık Yeteneği Yönetmeliği kapsamında Profesörler Yüksek Kuruluna sevkinin yapılarak şahsında etki meydana getirmeyen ensefalomalazi tanısının incelenmesi ve nasbının verilmesi talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunmuştur .
12. Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı Sağlık
Yeteneği Yönetmeliğinin 71’inci maddesinde, dış kaynaktan alınan subay adaylarının muayenelerinin sağlık kurulu raporu vermeye yetkili sağlık kuruluşlarında yapılacağı, 81’inci maddesinde ise, rapor kararlarına yapılacak itirazlar ile ihbar ve kontrol muayenelerine ilişkin işlemlerin 10/ 9/ 1982 tarihli ve 8/ 5319 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yataklı
Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği hükümlerine göre yürütüleceği düzenlenmiştir . Yataklı
Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliğinin 29’uncu maddesinde, bir sağlık kurulu kararına hasta, yasal temsilcisi veya çalıştığı kurumu tarafından itiraz edildiği takdirde; itiraz dilekçesinin o yerin en büyük mülki amirliğince ilk raporun tasdikli bir örneği ile birlikte en yakın başka bir sağlık kuruluna gönderileceği, birinci ve ikinci rapor kararları aynı olursa kararın kesinleşeceği, çelişki halinde ise hastanın hakem hastaneye gönderileceği, hakem hastane sağlık kurulunca verilen kararların kesin olduğu belirtilmiştir . Ayrıca mezkûr Sağlık Yeteneği Yönetmeliğinde sağlık kurulu raporlarına itiraz yolu olarak başvuranın ifade ettiği Profesörler Yüksek Kurulu adında herhangi bir Kurulun
4 / 6bulunmadığı ve hakem hastane kararlarına karşı herhangi bir itiraz yolunun öngörülmediği, tüm bu
sebeplerle başvurana hakem hastane olarak İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve
Araştırma Hastanesi tarafından verilmiş olan sağlık kurulu raporunun kesin olduğu anlaşılmıştır .
13. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Fakülte ve Yüksek Okullar Askerî
Öğrenci Komutanlıkları ve Öğrencileri İle Fakülte ve Yüksek Okullardan Yetişen Subaylara Ait
Yönetmeliğin 25’inci maddesinde, müracaat edenler hakkında aranan nitelikler arasında tam teşekküllü bir askeri hastaneden verilmiş muvazzaf subay olur kayıtlı sağlık raporu bulunmak şartının sayıldığı, Hava Kuvvetleri Komutanlığı Muvazzaf Subay Başvuru Kılavuzunun 3’üncü maddesinde de aynı şartın düzenlendiği, yine aynı Kılavuzun 12’nci maddesinde, başvuru ve giriş koşullarını taşımayan öğrencilerin, okula kayıt yaptırmış olsalar bile bu durumları eğitim-öğretim süresi içerisinde ne zaman tespit edilirse edilsin okul ile ilişiklerinin derhal kesileceğinin belirtildiği, tüm bu hususlara ayrıca, katılış işlemleri esnasında adaylardan noter onaylı olarak teslim alınan
Taahhütnamenin 1’inci maddesinde de yer verildiği, başvurana hakem hastane olarak İzmir Katip
Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenmiş olan muvazzaf subay olamaz kararlı sağlık kurulu raporu verildiği ve bu raporun kesin olduğu, dolayısıyla başvuranın muvazzaf subaylık için ilgili mevzuatta öngörülmüş olan sağlık şartını sağlamadığı anlaşılmış olup başvuranın Temel Askerlik ve Subaylık Anlayışı Kazandırma Eğitiminden ilişiğinin kesilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 14. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde, tam ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk” , “makul sürede karar verme”, “hesap verilebilirlik”, “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ” ilkelerine uygun davrandığı, ancak idarenin, başvurana verdiği cevaplarda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiş olup, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
15. 6328 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) arta kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, İzmir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞINA tebliğine,
5 / 6Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi