|
ÖZET: Başvuran, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına çevre mühendisi olarak atanma talebinde bulunmuştur. Ancak, idare tarafından yapılan incelemede, başvuranın tekniker kadrosunda çalıştığı ve mühendislik kadrosuna geçişin, unvan değişikliği sınavından başarılı olma şartına bağlı olduğu belirtilmiştir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği gereği, mühendislik kadrosuna atanabilmek için belirli özel şartların sağlanması ve sınavlardan başarılı olunması gerektiği vurgulanmıştır.
İdare hukuku çerçevesinde, kamu personeli statüsünde çalışanların atanma işlemleri için önceden belirlenmiş kurallara uyulması esastır. Başvuranın mühendislik kadrosuna atanma talebinin reddedilmesinin hukuka aykırı olmadığına karar verilmiştir. Bu durum, başvuranın yönetmelikte belirtilen sınav şartlarını sağlamadığı gerekçesiyle desteklenmiştir. Dolayısıyla, başvurunun reddi yönünde bir hukuki değerlendirme yapılmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/9034-S.23.14622
BAŞVURU NO : 2023/3248
KARAR TARİHİ : 21/07/2023
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Mühendislik kadrosuna atanma talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 08/03/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına bağlı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Ankara Kadastro Müdürlüğünde sicil no ile Tekniker kadrosunda çalıştığını, Tapu ve Kadastro Genel
Müdürlüğü ve Taşra Birimlerinde Çevre Mühendisliği kadrosu bulunmadığından Çevre, Şehircilik ve İklim
Değişikliği Bakanlığına 07.10.2022 tarih, takip no ve başvuru no ile naklen geçiş için yapmış olduğu başvurunun sonucunun yazılı olarak tarafına cevap verilmesini talep ettiğini, dilekçesine aylar geçmesine rağmen yazılı olarak cevap verilmediği için başvurduğu Kamu Denetçiliği Kurumu’nun 30/01/2023 tarih ve – sayı ile dilekçesine yazılı olarak cevap verilerek hem tarafına hem de Kamu Denetçiliği Kurumuna bir nüshasının iletilmesine karar verildiği, buna rağmen olumluolumsuz tarafına yazılı cevap verilmediği için hak kaybı ve mağduriyetinin devam ettiğini, belirterek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına naklini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 12/06/2023 tarihli ve – sayılı cevabi yazısında; Adı geçeninin Ankara Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünde tekniker olarak görev yaptığı, 2020 yılında Namık Kemal Üniversitesi Çevre Mühendisliği bölümünden mezun olduğu, öğrenim durumuna uygun bir göreve atanma talebinin ardından durumunun incelendiği, ancak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 74 üncü maddesi gereği kurumlar arası nakilin idarenin takdir yetkisi içinde olduğu, ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve
Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin “Unvan değişikliği sınavı sonucu atanacaklarda aranacak genel şartlar başlıklı 9 uncu maddesi gereği de yazılı ve sözlü sınavdan başarılı olması gerektiği başarılı olması halinde atamasının mümkün olduğu belirtilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Kamu hizmetlerine girme hakkı” başlıklı 70 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir.”, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir…”,
5. Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin “Görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi görev grupları ve kadrolar” başlıklı
5 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında “Unvan değişikliğine tabi kadrolar: a) Mühendis, mimar, şehir
plancısı, (Mülga ibare:RG-13/11/2019-30947) (…) jeolog, jeomorfolog, jeofizikçi, fizikçi, ekonomist, istatistikçi, matematikçi, (Mülga ibare:RG-13/11/2019-30947) (…) kimyager, tekniker, laborant, teknisyen, kütüphaneci, teknik ressam, fen memuru, veteriner hekim, biolog, psikolog, (Ek ibare:RG13/11/2019-30947) sosyolog, diyetisyen, programcı, sağlık teknikeri, sağlık teknisyeni, sağlık memuru, hemşire, çocuk gelişimcisi, çocuk eğitimcisi, sosyal çalışmacı, mütercim, tercüman (Mülga ibare:RG13/11/2019-30947) (…) ve avukat.”
“Unvan değişikliği sınavı sonucu atanacaklarda aranacak genel şartlar” başlıklı 9 uncu maddesinde; “(Değişik ibare:RG-13/11/2019-30947) (1) Unvan değişikliğine tabi kadrolara atanabilmek için Bakanlığın görev alanı ile ilgili mesleki veya teknik öğrenimi bitirenlerden hizmetine ihtiyaç duyulan unvanlar için yazılı ve sözlü olarak açılacak unvan değişikliği sınavında başarılı olma şartı aranır. “
“Unvan değişikliği sınavı sonucu atanacaklarda aranacak özel şartlar” 10 uncu maddesinde; “(Başlığı ile birlikte değişik:RG-21/5/2014-29006) (1) Unvan değişikliği sınavı sonucu atanacaklarda aşağıdaki özel şartlar aranır: a) Mühendis, mimar, şehir plancısı, jeolog, jeomorfolog, jeofizikçi, fizikçi, istatistikçi, matematikçi, (Mülga ibare:RG-13/11/2019-30947) (…) ekonomist, kimyager ve (Mülga ibare:RG-13/11/2019-30947) (…) kadrolarına atanabilmek için; 1) Fakülte veya dört yıllık yüksekokulların ilgili bölümlerinden mezun olmak, b) Tekniker ve laborant kadrolarına atanabilmek için; 1) En az iki yıl süreli mesleki veya teknik yüksekokulların ilgili bölümlerinden mezun olmak, c) Fen memuru, teknisyen ve teknik ressam kadrolarına atanabilmek için; 1) Endüstri meslek lisesi, kız meslek lisesi ve/veya dengi diğer teknik liselerin ilgili bölümlerinden mezun olmak, ç) Programcı kadrosuna atanabilmek için; 1) En az iki yıl süreli mesleki veya teknik yüksekokulların ilgili bölümlerinden mezun olmak, 2) Bakanlıkça belirlenecek en az bir programlama dilini bildiğini (transkript ve ders açılım belgesi veya Milli Eğitim
Bakanlığı onaylı özel bilgisayar kursları programcılık sertifikası ya da üniversitelerden alınmış onaylı programcılık sertifikası) belgelemek, d) Tercüman, mütercim ve rehber kadrolarına atanabilmek için; 1)
Fakülte veya dört yıllık yüksekokulların ilgili bölümlerinden mezun olmak, 2) Sınav tarihi itibariyle son beş yıl içerisinde Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığınca yapılan Yabancı Dil Bilgisi Seviye
Tespit Sınavından (YDS’ dan) en az(C) seviyesinde veya bu sınava denk sayılan uluslararası sınavlardan bu puana tekabül eden puanı almış olmak, e) Veteriner hekim, diyetisyen, biolog, psikolog, (Ek ibare:RG13/11/2019-30947) sosyolog, sağlık teknikeri, çocuk eğitimcisi, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı kadrolarına atanabilmek için; 1) Kadro unvanının gerektirdiği mesleki eğitimi almış olmak, f) Hemşire, sağlık memuru, sağlık teknisyeni kadrolarına atanabilmek için; 1) Kadro unvanının gerektirdiği mesleki eğitimi almış olmak, g) Kütüphaneci kadrosuna atanabilmek için; 1) Fakülte veya dört yıllık
yüksekokulların ilgili bölümlerinden mezun olmak, ğ) Avukat kadrosuna atanabilmek için; 1) Hukuk fakültesinden mezun olmak, 2) Avukatlık ruhsatına sahip olmak, gerekir.”
Hükümleri mevcuttur.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
7. Başvuran Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına çevre mühendisi olarak atanmayı talep etmektedir.
8. İdare tarafından gönderilen belgelerde; başvuranın tekniker kadrosunda çalışmakta iken Namık
Kemal Üniversitesi Çevre Mühendisliği bölümünden mezun olduğunu öğrenim durumuna uygun bir kadroya atanmayı talep ettiğini ancak teknikerlik kadrosundan mühendislik kadrosuna geçişin unvan değişikliği sınavından başarılı olmak şartıyla mümkün olabileceği belirtilmiştir.
9. Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme Ve Unvan Değişikliği
Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde mühendislik kadrosunun unvan değişikliğine tabi kadrolardan sayılmakta olduğu görülmüştür. Takip eden maddelerde ise mühendislik kadrosuna atanabilmek için açılan unvan değişikliği sınavına girebilmek fakat öncelikle yönetmelikte getirilen bazı özel şartların da sağlanarak yazılı ve sözlü sınavlardan başarılı olunması durumunda atamanın yapılacağı belirtilmiştir.
10. Bilindiği gibi idare hukuku bir statü hukuku olup, karşılıklı anlaşmaya dayalı işlem tesisi yerine belli kurallar bütünü içinde bu kurallara uygun işlem tesisi esastır ve idarenin üstünlüğü ilkesine dayanır.
Dolayısıyla kamu personeli statüsünde çalışan personel hakkında tesis edilecek işlemler için de önceden belirlenmiş kurallara uygunluk aranır.
11.Söz konusu uyuşmazlıkta başvuran tekniker kadrosunda çalışmakta iken mühendislik fakültesinden mezun olması sebebi ile mühendislik kadrosuna atanmayı talep etmektedir. Ancak mühendislik kadrosu unvan değişikliğine tabii kadrolar içinde yer almakta olup, ilgili kadroya atanma hakkına sahip olabilmek için yönetmelikte belirlenmiş olan özel şartları sağlamak ve akabinde yazılı ve sözlü sınavlarda başarılı olma şartlarını yerine getirmiş olmak aranır.
12. Kurumumuz tarafından yapılan değerlendirme neticesinde; Başvuranın yönetmelikte belirtilen sınav şartını sağlamadığı anlaşıldığından mühendislik kadrosuna atanmamasında hukuka aykırılık görülmemiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idare tarafından başvurana cevap verilmediği
anlaşıldığından idarenin söz konusu ilkelerden makul sürede karar verme ilkesine uygun davranmadığı anlaşılmıştır. İdarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup, Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi