İlişkin Yönetmeliğin; “Yönetici Personelin Atanması” başlıklı 18 inci maddesinin 4 üncü fıkrasının (b) bendinin Yönetmelikten kaldırılmasını ve tekrar bulunduğu yer şube müdürlüğüne atamasının yapılmasını ve şube müdürlüğünden ayrılış yaptığı 16.06.2017 tarihinden geçerli olmak üzere maaş farklarının yasal faizi birlikte ödenmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
3. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personel Dairesi Başkanlığı’nın konuya ilişkin 27/ 07/ 2018 tarih ve sayılı yazısı ve eklerinde;
3.1) Bakanlığın personel politikası ve hizmette verimliliğin sağlanması amacı ile yönetici personelin
bilgi ve tecrübelerinden daha etkin faydalanmak amacı ile yer değişikliği yapmak kamu hizmetinin etkin ve verimli yürütülmesi ilkesine uygun olduğundan anılan yönetmelik hükmünün kaldırılması talebi hakkında yapılacak herhangi bir işlem bulunmadığı,
3.2) Adı geçen hakkında işlemlerin kamu hizmetinin sürdürülmesinde etkinlik ve verimlilik hususları
gözetilerek yürürlükteki mevzuata uygun olarak tesis edildiği, açıklamalarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 5. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 6. 23/ 07/ 1965 tarihli ve 12056 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun ‘Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi‘ başlıklı 76.maddesinin birinci fıkrasında; ”Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler .”, 7. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişin Yönetmelik’in 7.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik; 657 sayılı Devlet Memurları
Kanunu’nun 2 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile değişik 2 nci maddesi ve aynı Kanunun 2670 sayılı Kanunla değişik 72 inci maddesine dayanılarak, Devlet Memurlarının aynı kurum içinde yer değiştirme suretiyle atanmalarını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir .”, 7.2. “Hizmet Bölgeleri ve Bölgelerdeki Zorunlu Çalışma Süreleri’ başlıklı 5 inci maddesinin 3
.
2 / 5üncü fıkrasında; “Zorunlu yer değiştirmeye tabi personel ve en az iki yıl olmak üzere hizmet
bölgelerindeki zorunlu çalışma süreleri, bölgelerin özellikleri, teşkilat yapısı, hizmetin ülkenin her yerine etkin olarak götürülebilmesi ve diğer hizmet gerekleri göz önünde bulundurulmak suretiyle kamu kurum ve kuruluşlarınca tespit edilir .”, 7.3. ‘Özel Yönetmelikler ’ başlıklı 28 inci maddesinde; “Kurumlar bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde halen görevde bulunan memurların geçmiş hizmetlerinin bu
Yönetmelik çerçevesinde nasıl değerlendirileceğini ve bu Yönetmeliğin çeşitli maddelerinde kurumlarca tesbiti öngörülen diğer hususları kapsıyan özel Yönetmeliklerini Devlet Personel
Dairesinden olumlu görüş alınmak sureti ile çıkarırlar . Özel Yönetmeliklerde bu Yönetmeliğe aykırı hükümler yer alamaz . Ancak, Mülki İdare Amirliği Hizmetleri, Emniyet Hizmetleri, Jandarma
Hizmetleri ve Sahil Güvenlik Hizmetleri sınıflarına dâhil personel hakkında kendi özel yönetmeliklerinin uygulanmasına devam edilir .”, 8. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personelinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 8.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmelik; Çevre ve Şehircilik Bakanlığında görev yapan personelin yer değiştirme suretiyle atanmalarında hizmet gereklerini esas alarak atamayı belli kurallara bağlamak, görevde verimliliği artırmak ve yurdun değişik hizmet bölgeleri ve alanlarında görev yapmalarını sağlayarak hizmetin yaygınlaşmasını temin etmek amacıyla hazırlanmıştır .”, 8.2. ‘ Kapsam’ başlıklı 2 nci maddesinde; “( 1) Bu Yönetmelik, Çevre ve Şehircilik Bakanlığında
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu kapsamında;
a) (Değişik : RG- 6/ 1/ 2018- 30293) Çevre ve şehircilik il müdürlükleri ile temiz hava merkezi müdürlükleri ve altyapı ve kentsel dönüşüm müdürlüklerinde görev yapan altyapı ve kentsel dönüşüm müdürü, bölge temiz hava merkezi müdürü, çevre ve şehircilik il müdür yardımcısı, altyapı ve kentsel dönüşüm müdür yardımcısı, bölge temiz hava merkezi müdür yardımcısı ve şube müdürü, … unvanlı personeli kapsar .”, 8.3. ‘ Yönetici personelin atanması’ başlıklı 18 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında; ( 4) (Değişik paragraf : RG- 25/ 12/ 2013- 28862) 2 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen personelin atandıkları hizmet alanındaki azami çalışma süresi; …
b) (Değişik : RG- 25/ 12/ 2013- 28862) Bölge temiz hava merkezi müdürü, çevre ve şehircilik il müdür yardımcısı, altyapı ve kentsel dönüşüm müdür yardımcısı, bölge temiz hava merkezi müdür yardımcısı ve şube müdürü unvanı ile atananlar için sekiz, yıldan fazla olamaz… ”,düzenlemeleri yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Başvuranın talebinin reddine yönelik işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
.
3 / 510. Başvuran, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına
İlişkin Yönetmeliğin “Yönetici Personelin Atanması” başlıklı 18 inci maddesinin 4 üncü fıkrasının (b) bendinin Yönetmelikten kaldırılmasını ve tekrar bulunduğu yer şube müdürlüğüne atamasının yapılmasını ve şube müdürlüğünden ayrılış yaptığı 16.06.2017 tarihinden geçerli olmak üzere maaş farklarının yasal faizi birlikte ödenmesini talep etmektedir .
11. Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur . Normlar hiyerarşisinin en üstünde Evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa’dan, tüzükler yürürlüğünü kanunlardan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanun ve tüzüklerden almaktadır .
Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün değildir .
12. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personelinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, Çevre ve
Şehircilik Bakanlığında görev yapan personelin yer değiştirme suretiyle atanmalarında hizmet gereklerini esas alarak atamayı belli kurallara bağlamak, görevde verimliliği artırmak ve yurdun değişik hizmet bölgeleri ve alanlarında görev yapmalarını sağlayarak hizmetin yaygınlaşmasını temin etmek amacıyla 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’u ile Devlet Memurlarının Yer Değiştirme
Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğe dayanılarak çıkartılmıştır .
13. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personelinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği’nin 18 inci maddesinin 4 üncü fıkrasının (b) bendi ile bölge temiz hava merkezi müdürü, çevre ve şehircilik il müdür yardımcısı, altyapı ve kentsel dönüşüm müdür yardımcısı, bölge temiz hava merkezi müdür yardımcısı ve şube müdürü unvanı ile atananların atandıkları hizmet alanındaki azami çalışma süresinin sekiz yıldan fazla olamayacağı düzenlenmiştir .
14. Şikayet başvuru dosyasının incelenmesinden, başvuran Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Antalya İl
Müdürlüğü emrinde şube müdürü olarak görev yapmakta iken Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Yönetici Personelin
Atanması” başlıklı 18 inci maddesinin 4 üncü fıkrasının (b) bendi kapsamında Antalya Çevre ve
Şehircilik İl Müdürlüğü’nde 8 yılını tamamlaması üzerine 20.02.2017 tarih ve sayılı işlem ile
Tokat Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü emrine şube müdürü olarak atandığı, daha sonra 24.02.2017 tarihli dilekçesi ile alt kadro olan mühendis kadrosuna atanması, mühendisliğe atanması mümkün değilse çözümleyici veya programcı kadrolarından birine atanma talebinde bulunduğu, 17.03.2017 gün ve sayılı işlem ile Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nde programcı kadrosuna atandığı, 19.04.2018 tarihli başvurusu ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personelinin Yer Değiştirme
Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin; “Yönetici Personelin Atanması” başlıklı 18 inci maddesinin 4 üncü fıkrasının (b) bendinin Yönetmelikten kaldırılmasını ve tekrar bulunduğu yer şube müdürlüğüne atamasının yapılması talebinde bulunduğu, talebinin reddi üzerine bakılan başvurunun yapıldığı anlaşılmaktadır .
15. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişin Yönetmelik hükümleri ile iptali istenen Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
Personelinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 18 inci maddesinin 4 üncü fıkrasının (b)
bendinde yer alan hükmün bir arada değerlendirilmesinden, anılan hükmün Çevre ve Şehircilik
Bakanlığında görev yapan personelin yer değiştirme suretiyle atanmalarında hizmet gereklerini esas alarak atamayı belli kurallara bağlamak, görevde verimliliği artırmak ve yurdun değişik hizmet
4 / 5bölgeleri ve alanlarında görev yapmalarını sağlayarak hizmetin yaygınlaşmasını temin etmek
amacıyla uyumlu olduğu görülmüş aynı zamanda mezkur düzenlemenin kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan normlara aykırı veya bu normları değiştirici nitelikte bir hüküm getirmediği hususları dikkate alındığında başvuruya konu yönetmelik hükmünün hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir .
16. Öte yandan başvuran tarafından tekrar bulunduğu yer şube müdürlüğüne atamasının yapılması talep edilmiş ise de, başvuran Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’nde azami çalışma süresi olan 8 yılını tamamladığından Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü emrine şube müdürü olarak atamasının yapılmasına yürürlükteki mevzuat uyarınca olanak bulunmamaktadır .
17. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Personelinin Yer Değiştirme
Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Yönetici Personelin Atanması” başlıklı 18 inci maddesinin 4 üncü fıkrasının (b) bendinin Yönetmelikten kaldırılması, tekrar bulunduğu yer şube müdürlüğüne atamasının yapılması ve şube müdürlüğünden ayrılış yaptığı 16.06.2017 tarihinden geçerli olmak üzere maaş farklarının yasal faizi birlikte ödenmesi talebinin reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden Kurumumuza yapılan başvurunun reddi yönünde karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin, başvuru sahibine verdiği cevapta hangi sürede hangi merciye başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de
“ karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Danıştay’a yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın Başvuran ve ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI’NA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
.