|
ÖZET: Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünde çalışan Çevre ve Şehircilik Uzmanları, “Temsil Yetkisi Belgesi” ile Bakanlığı temsil etmekte ve vekalet ücreti talep etmektedirler. Ancak, mevcut mevzuat gereği, bu uzmanların vekalet ücreti alabilmeleri mümkün görünmemektedir. 659 sayılı KHK uyarınca, vekalet ücretine hak kazanmak için hukuk biriminde avukat olarak görev yapmanın yeterli olduğu, avukatlık kadrosunda bulunma şartının olmadığı belirtilmiştir. 657 sayılı Kanunun 88. maddesi, devlet memurlarına esas görevlerinin yanında avukatlık görevini ikinci görev olarak verme imkanı tanımaktadır.
Bu bağlamda, hukuk müşaviri veya hukuk müşaviri vekili olarak görev yapan uzmanlara avukatlık görevi verilmesi ve vekalet ücreti ödemesinden yararlandırılmaları gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, kurumlar arası farklı uygulamaların önlenmesi amacıyla mevzuatta açık düzenlemeler yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Bu durum, hakkaniyet gereği olarak değerlendirilmiş ve önerilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/1025-S.21.1649
BAŞVURU NO : 2020/91982
KARAR TARİHİ : 18/01/2021
TAVSİYE KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Avukatlık vekalet ücretine ilişkindir.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 04/08/2020
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1) Kurumumuza yapılan 15 ayrı şikâyet başvurusunda başvuranlar özetle; Çevre ve Şehircilik
Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünde Çevre ve Şehircilik Uzmanı kadrosunda olmalarına rağmen “Temsil Yetkisi Belgesi” doğrultusunda “Hukuk Müşaviri” sıfatı ile her türlü adlî ve idarî yargı mercileri ile icra müdürlükleri nezdinde Bakanlığın taraf olduğu davaların savunma, itiraz, temyiz, duruşma, keşif, bilirkişi incelemesi ve sair muhakeme usulü iş ve işlemlerini yürütmekte olduklarını, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünde 102 hukukçu personel bulunduğunu, hukukçu personelin bir kısmının sözleşmeli avukat, bir kısmının kadrolu avukat ve bir kısmının da hukuk müşaviri kadrosunda yer almaktayken, 24 hukukçunun ise Çevre ve Şehircilik Uzmanı kadrosunda olduğunu, kadroları farklılık arz etmesine rağmen
Çevre ve Şehircilik Uzmanları dışındaki hukukçu personelin tamamına takip ettikleri dava dosyaları sebebiyle vekâlet ücreti dağıtımı yapıldığını, temsil yetki belgesi uyarınca taraflarınca
Bakanlığı temsilen Hukuk Müşaviri sıfatıyla takip edilen ve bu sebeple vekâlet ücretine hükmedilen birçok dava olmasına rağmen kendilerine vekalet ücreti ödenmesi talebinin Hukuk
Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 03/03/2020 tarihli yazısı ile reddedildiğini belirtilerek hususun incelenmesini talep etmektedirler.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2) Kurumumuzun 27/08/2020 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talebine
istinaden Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından
Kurumumuza gönderilmiş olan 10/09/2020 tarihli ve E. sayılı yazıda özetle;
2.1) Bakanlık bünyesinde görevli hukukçu personele vekâlet ücretinin; 657 sayılı Kanun,
659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 08/07/2012
tarihli ve 28347 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında verilmekte olduğu,
2.2) Mevzuat hükümleri çerçevesinde; hukuk müşaviri ve avukat kadrolarında istihdam edilen
personelin dava vekili sıfatıyla idareyi temsil ettiği ve vekâlet ücretine hükmedilmekte olduğu, söz konusu vekâlet ücretinin idare lehine bir havuzda toplanarak ilgili Yönetmelikte belirtilen esaslara göre dağıtıldığı, Temsil Yetkisi Belgesinde adı bulunduğu ve dava vekili sıfatıyla işlem tesis ettiği halde 375 sayılı KHK hükümleri nedeniyle Hukuk Hizmetleri Genel Müdürü, Hukuk
Hizmetleri Genel Müdür Yardımcısı, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünde görevli Daire
Başkanı, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünde görevli Bakan Müşaviri ve Çevre ve
Şehircilik Uzmanlarına vekâlet ücreti ödenemediği, sadece Çevre ve Şehircilik Uzmanlarına değil 375 sayılı KHK’nın Ek 10 uncu maddesinde atıf yapılan cetvellerde yer alan hiçbir hukukçuya ödeme yapılmadığı, Çevre ve Şehircilik Uzmanlarına özel bir uygulamanın söz konusu olmadığı,
2.3) 375 sayılı KHK’nın engelleyici mahiyetteki amir hükmü nedeniyle ödeme yapılamadığı,
söz konusu hükme Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “Vekâlet ücreti ödenecekler” başlıklı 5 inci maddesinde de atıf yapılmış olduğu açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3) 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma
hakkı” başlıklı 74 üncü maddesi üçüncü ve dördüncü fıkralarında “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
4) 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
5) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun;
5.1) “İkinci görev yasağı” başlıklı 87 nci maddesinde (Değişik: 30/5/1974 – KHK-12;
Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 – 1897/1 md.) “Memurlara; a) Bu Kanuna tabi kurumlarda, b) Sermayesinin tamamı Devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan iktisadi kurumlar ile sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait bankalarda, c) Özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan banka ve kuruluşlarda, ç) Yukarıdaki bentlerde yazılı idare, kuruluş ve bankalar tarafından sermayelerinin yarısından fazlasına katılmak suretiyle kurulan kuruluşlarla bunların aynı oranda katılmaları ile vücut bulan kurumlarda, İkinci görev verilemez; bu kurumlardan her ne ad ile olursa olsun para ödenemez ve yarar sağlanamaz.
Ancak, bu Kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile hakem, tasfiye memuru ve bilirkişilere takdir olunan İl Genel Meclisi ve İl Daimi Encümeni başkanları, özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan ve asli görevlerinin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon, heyet ve jüri çalışmalarına, Üniversiteler, Akademiler, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü ve özel kanunlarla veya
Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kurulan araştırma kurumları tarafından idareyle ilgili olarak yapılan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümler saklıdır.”,
5.2) “İkinci görev verilecek memurlar ve görevler” başlıklı 88 inci maddesinde (Değişik:
23/12/1972 – KHK-2/1 md.) “Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan Devlet memurlarına esas görevlerinin yanında; A) Özel kanunlarla, Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle veya bunların verdiği yetkiye dayanılarak memurlara gördürülmesi öngörülen sürekli hizmetler, B) Mesleki bilgisi ile ilgili olarak, hizmet olanakları elverişli bulunmak ve atamaya yetkili amir tarafından uygun görülmek şartiyle;
1) (Değişik: 29/11/1984 – KHK-243/15 md.) 87 nci maddede yazılı kurumların tabiplikleri, diş
tabiplikleri, eczacılıkları, kimyagerlikleri, veterinerlikleri, avukatlıkları ile Adli Tıp Kurumu
Uzmanlıkları,
2) Asıl görevlerinin bulunduğu bucak, ilçe ve zorunlu hallerde iller belediyelerinin yüksek
mühendis, mühendis, yüksek mimar ve mimarlarca yürütülmesi gereken teknik hizmetleri, İkinci görev olarak verilebilir.
(Değişik: 23/2/1995 – KHK-547/8 md.) Asıl görevlerinin yanında; a) (Değişik: 4/7/2012-6354/ 3 md.) Tabiplere; il ve ilçe sağlık müdürlüğü, il sağlık müdür yardımcılığı, halk sağlığı müdürlüğü, halk sağlığı müdür yardımcılığı, sağlık grup başkanlığı, baştabiplik, baştabip yardımcılığı ile il sağlık ve halk sağlığı müdürlüklerinde ilgili mevzuatı uyarınca tabipler tarafından yürütülmesi öngörülen şube müdürlükleri, b) Diş hekimlerine ve veterinerlere, meslekleri ile ilgili baştabiplik, c) Veteriner, dişhekimi ve eczacılara; baştabip yardımcılığı, ikinci görev olarak yaptırılabilir.”,
6) 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde
Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin
“Davalardaki temsilin niteliği ve vekalet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14 üncü maddesinde “(1) Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edilir.
(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.
a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı eşit olarak ödenir.
b) Ödenecek vekalet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.
c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir.
(3) Hizmet satın alınan avukatlara yapılacak ödemeler bu madde kapsamı dışındadır.”,
7) 375 sayılı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri
Personel Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2914 sayılı Yükseköğretim
Personel Kanunu, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu ile Diğer Bazı Kanun ve
Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması, Devlet Memurları ve Diğer
Kamu Görevlilerine Memuriyet Taban Aylığı ve Kıdem Aylığı ile Ek Tazminat Ödenmesi
Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 10 uncu maddesinde “Cumhurbaşkanlığı
İdari İşler Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulan başkanlıklar ve Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı, Başbakanlık ve bakanlıklar ile bunların bağlı ve ilgili kuruluşları (Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile
2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 2 nci
maddesi kapsamında bulunanlar hariç), sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İnsan Hakları ve
Eşitlik Kurumu, Yüksek Seçim Kurulu, Yükseköğretim Kurulu, Üniversitelerarası Kurul ve
Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının;…
c) (Değişik: 20/8/2016-6745/77 md.) Merkez teşkilatlarında; Dışişleri Meslek Memuru ve
Konsolosluk ve İhtisas Memurları, özel yarışma sınavı sonucunda mesleğe yardımcı veya stajyer olarak alınıp belirli süreli yetiştirme döneminden sonra özel bir yeterlik sınavı sonunda müfettiş, uzman, denetçi, kontrolör, aktüer ve stenograf unvanlı kadrolara (mevzuatı uyarınca söz konusu kadrolara atananlar dâhil) atananlar ve bunların yardımcı ve stajyerleri ile iç denetçilerden ekli (III) sayılı Cetvelde yer alan unvanlı kadrolarda bulunanlardan, aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre almakta olanlara anılan Cetvellerde kadro unvanlarına karşılık gelen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarlarda ücret ve tazminat verilir. Bu ödemelere hak kazanılmasında ve bunların ödenmesinde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde atandıkları kadro dereceleri esas alınarak belirlenen ücret ve tazminatlar, 657 sayılı Kanunun
45 inci maddesine göre atananlar ile haklarında aynı Kanunun 67 nci maddesi uygulananlar için
kazanılmış hak aylık dereceleri dikkate alınarak ödenir. Tazminat damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz.
Bu madde kapsamına giren personele; bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 1 inci maddesinin (D) bendi, 2 nci, 28 inci, ek 1 inci, ek 4 üncü ve ek 13 üncü maddeleri hariç olmak üzere diğer maddelerinde öngörülen her türlü ödemeler ile ek 9 uncu maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen mevzuat hükümlerine göre yapılan ödemeler, 4/6/1937 tarihli ve 3201 sayılı Kanunun ek 21 inci maddesinde öngörülen ödeme, 657 sayılı Kanunda ödenmesi öngörülen aylık, ek gösterge, zam ve tazminatlar ve makam tazminatı ile avukatlık vekalet ücreti ve temsil tazminatı ödenmez.
Ekli (II) sayılı Cetvel kapsamında yer alan kadrolara vekaleten atananlara vekalet görevi nedeniyle birinci fıkrada belirtilen ödemeler yapılmaz. Ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde yer alan kadrolarda bulunan ve ekli (II) sayılı Cetvel kapsamındaki başka kadrolara veya diğer kadrolara vekaleten atanan personele, birinci fıkrada belirtilen ödemeler dikkate alınmaksızın,
657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi hükümleri çerçevesinde ve 175 inci maddesine göre
vekaleten atanılan kadrolar için belirlenmiş olan aylık göstergeleri ve ek göstergeler esas alınarak vekalet aylığı ve anılan Kanunun 152 nci maddesi uyarınca yürürlüğe konulan
Cumhurbaşkanı kararının vekalete ilişkin hükümleri uyarınca işgal ettikleri kadrolar ve vekaleten atandıkları kadrolar için belirlenmiş olan zam ve tazminatlarının toplam tutarı esas alınarak zam ve tazminat farkı ödenir”,
8) Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin
“Vekâlet ücreti ödenecekler” başlıklı 5 inci maddesinde “(1) İdareleri adli ve idari yargıda, icra mercileri ve hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili kılınanlardan aylık ücret ve tazminatları 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 10 uncu maddesine göre ödenenler dışındaki hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara bu Yönetmelik kapsamında vekalet ücreti ödenir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9) Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; Hukuk Hizmetleri
Genel Müdürlüğünde uzman unvanlı kadrolarda çalışmakta olan ve hukuk müşaviri/hukuk müşaviri vekili olarak görevlendirilen başvuranlara, 657 sayılı Kanunun 88 inci maddesi kapsamında avukatlığın ikinci görev olarak verilerek avukatlık vekalet ücreti ödemesinden yararlandırılmaları hususunun değerlendirilmesi ile kurumlar arası farklı uygulamaların önlenebilmesi için konuya ilişkin düzenleme yapılması hususunda çalışma yapılması yönünde tavsiyede bulunulmasına ilişkin hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünde Çevre ve Şehircilik
Uzmanı kadrosunda çalışmakta olan ve “Temsil Yetkisi Belgesi” doğrultusunda “Hukuk
Müşaviri” sıfatıyla Bakanlığın taraf olduğu davaların çeşitli muhakeme usulü iş ve işlemlerini yürütmekte olduklarını belirten başvuranlar, kendilerine de vekalet ücreti ödenmesini talep etmektedirler (§1).
11) Konuya ilişkin mevzuata bakıldığında;
11.1) 659 sayılı KHK’nın 14 üncü maddesinde; tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari
davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edileceği, takdir edilen söz konusu vekalet ücretlerinin, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele anılan maddede belirtilen usul ve sınırlar dahilinde ödeneceği,
11.2) 375 sayılı KHK’nın Ek 10 uncu maddesinde; bakanlıklarla bunların bağlı ve ilgili
kuruluşlarının merkez teşkilatlarında, özel yarışma sınavı sonucunda mesleğe yardımcı veya stajyer olarak alınıp belirli süreli yetiştirme döneminden sonra özel bir yeterlik sınavı sonunda uzman unvanlı kadrolara atananlar ve bunların yardımcılarından 375 sayılı KHK’ya ekli (III)
sayılı Cetvelde yer alan unvanlı kadrolarda bulunanlardan, aylıklarını 657 sayılı Kanuna göre almakta olanlara anılan Cetvellerde kadro unvanlarına karşılık gelen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutarlarda ücret ve tazminat verileceği, bahsi geçen madde kapsamına giren personele avukatlık vekalet ücreti ve temsil tazminatı ödenmeyeceği,
11.3) Vekâlet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5 inci
maddesinde ise idareleri adli ve idari yargıda, icra mercileri ve hakemler nezdinde vekil sıfatıyla temsile yetkili kılınanlardan, aylık ücret ve tazminatları 375 sayılı KHK’nın ek 10 uncu maddesine göre ödenenler dışındaki hukuk birim amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara anılan Yönetmelik kapsamında vekalet ücreti ödeneceği düzenlemelerinin yer aldığı görülmektedir.
12) Bu kapsamda; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünde
çalışan ve Temsil Yetkisi Belgesi ile dava vekili sıfatıyla işlem tesis etmekte olan Çevre ve
Şehircilik Uzmanlarının, davalarda Bakanlığı vekil sıfatıyla temsilinin sağlanarak takip ettikleri dosyalarda hükmedilen vekalet ücretini alabilmelerinin bahsi geçen düzenlemeler çerçevesinde mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.
13) Başvuranlar, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünde hukuk müşaviri/hukuk müşaviri
vekili olarak görevlendirilerek davalarda vekil sıfatıyla Bakanlığı temsil etmek üzere çalıştırılmaktadırlar. Başvuranların hizmetlerinden hukuk müşaviri olarak yararlanılmakta olduğu, 659 sayılı KHK’nın ilgili düzenlemesine göre vekalet ücretine hak kazanmak için hukuk biriminde avukat olarak görev yapmanın -idarenin hukuk biriminde fiilen görev yapmanın- yeterli olduğu ve avukatlık kadrosunda bulunma şartı olmadığı hususu dikkate alındığında, 657 sayılı Kanunun 88 inci maddesi uyarınca; 657 sayılı Kanuna tabi kurumlarda çalışmakta olan Devlet memurlarına esas görevlerinin yanında, memurlara gördürülmesi öngörülen sürekli hizmetlerin, mesleki bilgisiyle ilgili olarak -hizmet olanakları elverişli bulunmak ve atamaya yetkili amir tarafından uygun görülmek şartıyla- 657 sayılı Kanuna tabi kurumların avukatlıklarının esas görevin yanında ikinci görev olarak verilebileceği ve dolayısıyla 375 sayılı KHK’nın Ek 10 uncu maddesinde ikinci görev alanlara avukatlık vekalet ücreti ödemesi yapılmasına engel oluşturacak bir düzenleme de yer almadığından hukuk biriminde fiilen görev yapan başvuranlar ile başvuranlar konumundaki ilgililere avukatlığın ikinci görev olarak verilmesi neticesinde avukatlık vekalet ücreti ödemesi yapılabileceği değerlendirilmektedir.
14) Devlet Personel Başkanlığının 29/03/2007 tarihli ve sayılı görüşünde; hukuk fakültesi
mezunu ve avukatlık stajını tamamlamış olarak göreve başlayan ve hâlihazırda ‘Avukat’ unvanı dışında bir unvanla görev yapmakta olan personele, 657 sayılı Kanunun 88 inci maddesi uyarınca ikinci görev olarak avukatlık görevinin verilebileceğinin mütalaa edildiği ifade edilmiştir.
15) Diğer taraftan; diğer kurumlarda da başvuranların durumunda olduğu gibi hukuk biriminde
uzman unvanlı kadrolarda çalışan, fakat hukuk müşaviri/hukuk müşaviri vekili olarak görevlendirilerek davalarda vekil sıfatıyla çalıştıkları kurumları temsil eden personellerin olduğu, kurumlar arası farklı uygulamaların oluşabileceği ve hakkaniyete aykırı durumların ortaya çıkabileceği değerlendirmesiyle konuya ilişkin açık düzenleme yapılarak oluşan mağduriyetlerin giderilmesi gerektiği düşünülmektedir.
16) Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünde hukuk müşaviri veya hukuk müşaviri vekili olarak görevlendirilmiş ve uzman unvanlı kadrolarda çalışmakta olan personele, 657 sayılı Kanunun
88 inci maddesi kapsamında avukatlığın ikinci görev olarak verilmesi ve avukatlık vekalet
ücreti ödemesinden yararlandırılmalarının, ayrıca kurumlar arası farklı uygulamaların önlenmesi için konuya ilişkin açık düzenleme yapılarak mağduriyetlerin giderilmesinin hakkaniyet gereği olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
17) İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, ancak idarenin başvuranlara verdiği cevapta hangi sürede ve hangi mercie başvurulabileceği gösterilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uyulmadığı tespitiyle idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18) 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının
İdareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde İdare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara
İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre; BAŞVURUNUN KABULÜNE,
Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünde uzman unvanlı kadrolarda çalışmakta olan ve hukuk müşaviri/hukuk müşaviri vekili olarak görevlendirilen başvuranlara, 657 sayılı Kanunun 88 inci maddesi kapsamında avukatlığın ikinci görev olarak verilerek avukatlık vekalet ücreti ödemesinden yararlandırılmaları hususunun değerlendirilmesi ile kurumlar arası farklı uygulamaların önlenebilmesi için konuya ilişkin düzenleme yapılması hususunda çalışma yapılması yönünde ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA TAVSİYEDE
BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca;
idare tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANLAR ile ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞINA tebliğine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi