|
ÖZET: Ceyhan Belediye Başkanlığı’nda Zabıta Memuru olarak görev yapan bir birey, promosyon ödemesi talep etti. Başvuru, 18 Mart 2019 tarihinde yapıldı ve şikayetçi, Ceyhan Belediyesi ile Garanti Bankası arasında imzalanan promosyon anlaşması gereği kendisine ödeme yapılmadığını belirtti. Şikayetçi, 2014 yılında Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na nakil işlemi gerçekleştirdiği süre zarfında, emsallerinin aldığı promosyon ödemesinin kendisine de yapılması gerektiğini ifade etti. Ancak, Ceyhan Belediyesi, promosyon ödemesinin, şikayetçinin protokol tarihinden sonra göreve başlamasından kaynaklandığını belirterek talebi reddetti.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu inceledikten sonra, şikayetçinin promosyon talebinin reddinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını tespit etti. İdarenin, protokolü imzalarken gelecekteki personel atamalarını öngörmesi gerektiği vurgulandı. Bu bağlamda, Ceyhan Belediye Başkanlığı’na, protokol tarihinden sonra göreve başlayan personelin de promosyon ödemelerinden yararlanabilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması tavsiye edildi. Ayrıca, gelecekte benzer sorunların yaşanmaması adına, bankalarla yapılan protokollerde yeni personelin durumunun dikkate alınması gerektiği belirtildi. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/7561-S.11568
BAŞVURU NO : 2019/6247
KARAR TARİHİ : 26/08/2019
TAVSİYE KARARI
CEYHAN BELEDİYE BAŞKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Promosyon ödemesi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 18/03/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikayetçi dilekçesinde özetle; … tarihinde Ceyhan Belediye Başkanlığı’nda atamayla
Zabıta Memuru olarak göreve başladığını, aynı yılın Aralık ayı içerisinde ve kendisi göreve başlama tarihinden önce Ceyhan Belediyesi ile Garanti Bankası Ceyhan Şubesi arasında imzalanan promosyon anlaşması gereğince tarafına hiçbir suretle promosyon ödemesi yapılmadığını,
1.1. 04.08.2014 tarihi itibari ile de Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na nakil işleminin yapıldığını, Ceyhan Belediyesi bünyesinde çalıştığı süreye mahsus olarak tarafına promosyon ödenmesi gerektiği ile ilgili BİMER aracılığı ile yaptığı başvuruya cevap olarak Ceyhan
Belediyesi ile Garanti Bankası arasında yapılan sözleşme gereği ödenmediği hususunun tarafına bildirildiğini, fakat o başvuru ve cevaba BİMER sistemi aktif olmadığından dolayı ulaşamadığını,14.01.2019 tarihinde Garanti Bankası Ceyhan şubesine yazılı istekle faks yolu ile başvuruda bulunduğunu henüz cevap alamadığını iddia ve ifade ederek,
1.2. Ceyhan Belediye Başkanlığı bünyesinde çalıştığı ve maaş aldığı süreler dikkate alınarak tarafına emsallerinin almış olduğu promosyon ödemesinin yapılması, talebi hakkında yapılan ön inceleme neticesinde; mezkur talepler hakkında yapılan şikayetin, idari başvuru yolları tüketilmeden Kurumumuza iletildiği tespit edilmesi üzerine, 6328 sayılı Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanunu’nun 17 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince Kurumumuzca 06/02/2019 tarih ve … sayılı ‘Gönderme Kararı verilmiştir.
1.3. Kurumumuzun anılan ‘Gönderme Kararı’ sonrasında şikayetçi tarihli dilekçesiyle bir kez daha başvuruda bulunmuş olup, şikayetçinin Kurumumuza ilettiği dilekçede, “ 6.2.2019 tarihli başvuruma istinaden Ceyhan Belediye Başkanlığı tarafıma bildirdiği yazılı evrak ile Belediyenin Banka ile arasında yapmış oldğu protokol gereği promosyon alamadığı ifade etmiş ise de “Eğitim Bir Sen Mersin Şubesi tarafından açılan davada Mersin 1. İdare Mahkemesi, E:2012/724 K:2012/1075 sayılı kararı ile sonradan atanan memura promosyon ödenmemesi yolundaki işlemi hukuka aykırı bularak iptal etmiştir. Bu karar emsal teşkil edecek nitelikte olup, benzer durumdaki memurlar için banka promosyon ücreti almanın yolu açılmıştır.” açıklamasıyla mezkur talebini yinelemiştir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 20/01/2019 tarih ve … sayılı ‘Gönderme Kararı’na istinaden Ceyhan
Belediye Başkanlığı’ndan alınan 01/03/2019 tarih … sayılı yazıda özetle, “… Yapılan araştırma neticesinde … …’un … tarihinde Belediye Başkanlığımızda boş bulunan 7 Derecelik
Zabıta Memuru Kadrosuna atandığı, bu kadroda 1 yıl 7 ay 20 gün çalıştığı, 04.08.2014 tarihinde Adana Büyükşehir Belediye Başkanlığına Naklen Tayin olduğu tespit edilmiştir.
2.1. Şikâyete konu. Maaş Ödemeleri Protokolün 23.10.2012 tarihinde imzalandığı, ilgili şahsın protokol tarihinden sonra Başkanlığımıza atandığı dolayısıyla, şahsın promosyon alamama nedeninin, Maaş Ödemeleri Protokolün 3. Maddesi hükümlerine uymamasından kaynaklandığı anlaşılmıştır.” açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet
Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”
4. Anayasanın 125 inci maddesinin yedinci fıkrasında; “İdare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür”
5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Aylığın Ödeme Zamanı ve Esasları” başlıklı
164 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; “Üçüncü fıkra kapsamına giren personelin her
türlü özlük haklarının ve tahakkuk işlemlerinin belli merkezlerden yapılabilmesi ve ödemelerin bankacılık sistemi aracılığı ile gerçekleştirilmesi için gerekli düzenlemeleri yapmaya ve gerekli tedbirleri almaya Maliye Bakanlığı yetkilidir”
7. Bankalar tarafından sunulan ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 20/07/2007 tarihli ve 26588 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanan 2007/21 nolu Başbakanlık Genelgesinin 4 üncü maddesi, 10/08/2010 tarihli ve 27668 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2010/17 nolu Başbakanlık
Genelgesi ile değiştirilerek, “Banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamı personele dağıtılacaktır.”
7.1. Genelgenin 5 inci maddesi de 05/08/2008 tarihli ve 26958 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2008/18 nolu Başbakanlık Genelgesi ile değiştirilerek “Dağıtılacak promosyonlar, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenecektir.”
7.2. Genelgenin 7 nci maddesinde ise; “Genelge çerçevesinde yapılacak uygulamalar kurum personelinin rahatlıkla bilgi edinebileceği şekilde ilan panoları ve internet siteleri yoluyla ilan edilecek, aleniyet ilkesine titizlikle riayet edilecektir” hüküm ve açıklamalara yer verilmiştir.
8. Kurum Maaş Ödeme Protokolünün,
“ MAAŞ ÖDEMELERİ PROTOKOLÜ
İşbu Protokol, Levent Nispetiye Mahallesi Aytar Cad.No:2 Beşiktaş İstanbul adresinde mukim
Türkiye Garanti Bankası A.Ş. (“Banka” olarak anılacaktır.) Konakoğlu Mah . Dr. Mahiralp
Boydak bul. no:58 Ceyhan / Adana adresinde mukim Ceyhan Belediye Başkanlığı(“Kuruluş” olarak anılacaktır.) arasında Kuruluş çalışanlarına ait Maaş ödemelerinin gerçekleştirilmesi konusunda akdedilmiştir.
1. TANIMLAR ve KONU
Şube deyimi Protokolü imzalayan Banka’nın Ceyhan Şubesi’ni, Personel deyimi, Kuruluş bünyesinde çalışan ve Maaş ödemelerini Banka aracılığı ile iktisap eden/edecek kişileri veya herhangi bir nedenle iş akdi sona ermiş kişileri
Maaş deyimi, Kuruluş’un personeline yapacağı maaş, ücret, ikramiye, prim, döner sermaye ve sair ödemeleri ve bundan başka iş akdinin sonlanmasından kaynaklanan her türlü ücret ve tazminat ödemeleri Liste deyimi, Kuruluş tarafından hazırlanarak Şubeye verilen Personel ad, soyad, adres bilgisi ve ödeme tutarlarını gösteren yazılı dokümanı, Ödeme Günü deyimi, Maaş tutarlarının Kuruluş tarafından Banka’ya yatırıldığı günü takip eden 2.(ikinci) işgününü ifade eder.
Konu işbu Protokol’ün konusu, Kuruluş’un aşağıda belirtilen şekilde Banka’ya ulaştıracağı bilgiler doğrultusunda ve dönemlerde, Personeline yapacağı Maaş ödemelerini Banka nezdinde her bir
Personel adına açılacak hesaplara otomatik aktarımını içeren, Banka tarafından sunulacak
Maaş ödemeleri hizmetinden yararlanma koşullarının düzenlenmesidir.
2. PERSONELE HESAP AÇILMASI ve FİRMA BİLGİLERİNİN BANKAYA
İLETİLMESİ
2.1. Personel’e Hesap Açılması ve Paracard Kartı Verilmesi
Kuruluş, Maaş ödemesi yaptığı Personelin Banka’ca istenen bilgilerini istenen dosya deseninde
Ceyhan Şubesi’ne ulaştırılacaklardır. Liste ile bildirilen Personelin her biri adına, Bankanın hesap açılışıyla ilgili prosedürü kapsamında, Şube nezdinde ayrı ayrı vadesiz mevduat hesabı açılacak ve her biri adına PARACARD kartı basılarak, teslim edilecektir.
2.2. Ödeme ve Adres Bilgilerinin Banka’ya Ulaştırılması
Kuruluş’un, Banka’nın Maaş ödemeleri hizmetini gerçekleştirmeden önce Personelin ad, soyad ve adres bilgilerini Bankaya ulaştırması gerekmektedir. Kuruluş’un, Banka’nın Maaş ödemeleri hizmetinden yararlanabilmek için, her bir ödeme döneminde, Ödeme Günü’nden en az 2 (iki) iş günü önce, Personeline o dönem için yapılacak ödemelerin dökümünü içeren disket ya da e-mail ile Banka’nın Sistem’Analiz Birimine iletilmesi ve o döneme ait Saymanlık onaylı ödeme bilgileri listesini Banka’ya göndermesi zorunludur. Kuruluş tarafından gönderilen
Listelerin kontrolünden veya içeriğinin doğruluğundan Banka sorumlu değildir. Kuruluş, email veya disket ile gönderilen Listeler ile mevzuat gereği Saymanlık onaylı gönderilen maaş listelerinin birbirine uygun olduğunu, bu listelerin kontrol sorumluluğunun kendisinde olduğunu kabul ve beyan eder. Sözkonusu bilgilerin bu süre içerisinde gönderilmemesi veya eksik, hatalı olarak gönderilmesi veya Banka’ya ulaştırılması esnasında oluşabilecek her türlü zarar ya da zayii halinde Banka’nın hiç bir sorumluluğu söz konusu olmayacaktır.
Kuruluş; Personel’e ait her türlü bilginin değişmesi nedeni ile ad, soyad, adres, yeni Personel girişi, Personelin işten ayrılması, maaşının arttırılması ve benzeri her türlü değişikliği de
Banka’ya derhal bildirecektir. Bildirmeme nedeni doğabilecek her türlü sorumluluk
Kuruluş’a ait olacaktır.
2.3. Ödemelerin Toplam Tutarının Nakden ve Defaten Yatırılması
Banka tarafından işbu Protokol kapsamında yapılacak Maaş ödemelerinin organizasyon ve işleyişi gereği Personel’e yapılacak Maaş ödemelerinin o döneme ait toplam tutarını, ödeme tarihinden en az 2 (iki) işgünü önce, en geç saat 17.00’ye kadar, Banka’ca Personel hesaplarına intikal ettirmek üzere Şube’de açılacak Kuruluş hesabına, Kuruluş tarafından nakden ve defaten yatırılacaktır.
2.4. Ödemelerin Personel Hesaplarına Aktarımı
Kuruluş’un bildireceği ödeme gününde Banka kendisine iletilen bilgiler doğrultusunda, o döneme ilişkin Saymanlık onaylı ödeme bilgileri listesini Banka’ya göndermesi kaydıyla maaş, ikramiye vs. ödemeleri, Kuruluş’un yatırdığı tutardan alarak her bir Personel’in hesabına alacak kaydedecek, ödeme tarihi itibari ile bu tutarı hesap sahibi her bir Personel’in kullanımına hazır hale getirecektir.
2.5. Banka’nın Sorumlu Olmaması
Maaş tutarlarının hiç veya süresinde yatırılmaması veya eksik yatırılması veya yatırıldığı halde
Kuruluş hesabına yasal merciler tarafından haciz, tedbir gibi bir takyidat konulması sebebiyle
Banka’ca hizmetin gerçekleştirilememesinden; Personel hesaplarına aktarılacak tutarlarda, Kuruluş tarafından iletilen bilgiler veya sistem arızalan nedeniyle oluşabilecek hatalardan (eksik, fazla, mükerrer veya ayrılan Personele yapılan ödemelerden ) Banka’nın gerek
Kuruluş’a, gerekse Personeline karşı hiçbir sorumluluğu olmadığını, gerek kendisi gerekse
Personeli tarafından Banka’ya bu nedenle herhangi bir talep veya itiraz yöneltilemeyeceğini, Personelin bu gibi durumlarda vaki olabilecek taleplerine kendisinin muhatap olacağını, bu nedenle Banka’nın herhangi bir ödeme yapmak durumunda kalması halinde ise, söz konusu tutarı Banka’nın ilk talebinde nakden ve defaten; ödemenin gecikmesi halinde, gecikilen günlere ait işleyecek kanuni faizi ile beraber ödemeyi; Kuruluş kabul, beyan ve taahhüt eder.
3. ÖDEME
3.1. Kuruluş Personel Maaş ödemelerinin Protokol süresi boyunca Banka aracılığıyla yap karşılığında Banka Kuruluş’un talimatı doğrultusunda Kuruluş’un liste olarak belirteceği tüm Personeline, Kuruluş’un belirttiği oranlarda paylaştırılmak üzere toplam 450.000 TL’lik (yazı ile DÖRTYÜZ ELLİBİN ) bir ödeme yapmayı taahhüt eder. Kuruluş’un Personel sayısındaki artış, promosyon tutarının arttırılması hususunda bir talep hakkı doğurmayacaktır.
3.2. Protokol tahtında yapılan ödeme, Kuruluş’un protokol süresi boyunca minimum 330
Personel’e ait maaş ödemelerinin Banka aracılığıyla yapması koşuluyla ödenmiş olup, Kuruluş’un belirtilenden daha az sayıda Personel’e maaş ödemesi yapması durumunda, Kuruluş, ödenen promosyon tutarının, eksilen personel sayısı ve protokolün kalan süresi ile orantılı kısmını Banka’nın yapacağı ilk yazılı talep üzerine nakden ve defaten talep tarihinden ödeme tarihi arasında geçecek günlere ait işleyecek kanuni faizi ile beraber iade etmeyi kabul ve beyan ve taahhüt eder. Promosyon tutarı henüz ödenmemişse de Protokol’ün kalan süresi ile orantılı kısmı için Banka’nın ödeme yükümlülüğü sona erecektir. Kuruluş bünyesindeki
Personel sayısının artması halinde, yeni katılan Personelin maaş ödemeleri hizmeti de işbu
Protokol hükümleri kapsamında olacaktır.
3.3. Kuruluş, Protokol süresi boyunca Banka’ca kendisine işbu Protokol’ün 3.1.maddesi uyarınca yapılan ödeme dışında hiçbir ad ve nam altında nakdi ve/veya ayni bir talepte bulunmayacağını kabul, beyan ve taahhüt eder.
3.4. Banka, henüz 3.1 maddesinde anılan ödemeyi gerçekleştirmemişse ve ilk Maaş ödemesinin
Banka aracılığıyla yapıldığı tarihte 3.3 maddesinde anılan Personel sayısı sağlanmamışsa, Banka anılan ödemeyi gerçekleştirip gerçekleştirmeme konusunda, tek taraflı olarak, karar verme hakkına sahiptir.” hükümlerine amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ Av. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
9. Şikayetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde hazırlanan “Tavsiye Kararı Önerisi” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
10. Uyuşmazlık konusu, Ceyhan Belediyesi ile Garanti Bankası Ceyhan Şubesi arasında akdedilen ‘Maaş Ödeme Protokolü’ gereğince, şikayetçinin tarafına promosyon ödemesi yapılması talebinin idare tarafından reddedilmesi hakkındadır.
11. Kamu görevlilerinin aylık ve diğer özlük hakları bankalar ile ilgili kamu görevlisinin çalıştığı kurum arasında yapılan sözleşme ve protokoller çerçevesinde bankalar aracılığıyla ödenmekte, bankalar ise bu ödemelerden gelir elde etmektedirler. Bu gelirin karşılığı olarak bankalar tarafından ilgili kurumlara promosyon adı altında mali imkanlar sunulmaktadır.
Bankalar tarafından sunulan bu ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 7 numaralı paragrafta bahsedilen
Başbakanlık Genelgeleri düzenlenmiştir.
12. Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; şikayetçinin sözü edilen protokolün yürürlüğe girdiği tarih olan 23/10/2012 tarihinden sonra 14/12/2012 tarihinde
Ceyhan Belediye Başkanlığı nezdinde göreve başladığı, 04/08/2014 tarihinde ise Adana
Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na naklen tayin olduğu,
12.1. Şikayetçinin, 14/12/2012 – 04/08/2014 tarihleri arasında görev yaptığı Ceyhan Belediye
Başkanlığı’nın Türkiye Garanti Bankası A.Ş. Ceyhan Şubesi ile 23/10/2012 ile 15/12/2015 tarihlerini kapsayan maaş ödeme protokolü akdettiği; söz konusu protokolün 1 nci maddesinde
‘Tanımlar ve Konu’, 2 nci maddesinde ‘Personele Hesap Açılması ve Firma Bilgilerinin
Bankaya İletilmesi’, 3 üncü maddesinde ise ‘Ödeme’ ye ilişkin hükümlere yer verildiği, bununla birlikte idarenin personel sayısında artış olması durumunda promosyon tutarının arttırılması hususunda bir talep hakkının oluşmayacağı ve personel hesaplarına aktarılacak tutarlarda, idare tarafından iletilen bilgiler veya sistem arızaları nedeniyle oluşabilecek hatalardan Banka’nın gerek idareye gerekse personeline karşı hiçbir sorumluluğu olmadığı ve personelin bu gibi durumlarda vaki olabilecek taleplerine idarenin kendisinin muhatap olacağı hususlarına yer verildiği, 12.2. İdareden alınan cevabi yazıda mezkur talebin reddinin gerekçesi olarak, ‘Maaş
Ödemeleri Protokolün 23.10.2012 tarihinde imzalandığı, ilgili şahsın protokol tarihinden sonra Başkanlığımıza atandığı dolayısıyla, şahsın promosyon alamama nedeninin, Maaş
Ödemeleri Protokolün 3. Maddesi hükümlerine uymamasından kaynaklandığı’ açıklamalarına yer verildiği, tespit edilmiştir.
13. Ancak, idarenin de iradesini ortaya koyarak imzaladığı bu protokolden kaynaklanan uyuşmazlıklarda idarenin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığı kabul edilemez. Bu anlamda idare, protokolü imzaladığı tarihte basiretli davranmalı ve Kurumunda daha sonra yeni çalışanlar istihdam edeceğini hesaplamalı, öngörülebilirlik ilkesine uygun hareket edip sözleşme hükümlerini tartışarak imza altına almalıdır. Aksi takdirde İdare, Anayasanın 125 inci maddesinde de yer verildiği üzere, çalışanına vermiş olduğu bu zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Bu yönüyle idarenin başvuruya konu edilen işleminin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu anlaşılmaktadır.
14. Kayseri 1. İdare Mahkemesinin 31/01/2012 tarihli ve E:2011/940, K:2012/104 sayılı
Kararında: “06.08.2010 tarihinde görevine başlayan davacı tarafından, 30.04.2010 tarihinde yapılan protokol uyarınca okul çalışanlarına verilen promosyonunda tarafına verilmesi istemiyle yeni kurumuna yapılan 16.03.2011 tarihli başvurunun promosyon anlaşması yapıldığı tarihte görevde olan personelin hesabına ödendiği, bu tarihten sonra göreve başlayan davacıya promosyon ödemesinin yapılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle
03.05.2011 tarih ve 195 sayılı işlemle reddedilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı
anlaşılmıştır.”
“Davacının banka promosyonunun tarafına ödenmesi istemiyle yaptığı başvuru üzerine banka ile yapılan sözleşmenin imza tarihinden sonra atandığından bahisle promosyon ödemesi yapılmamış ise de … anlaşma süresi olan 4 yıl boyunca davacının maaşının bu banka aracılığıyla ödeneceği ve bu promosyonların peşin olarak ödendiği dikkate alındığında, davacıya … yapılan anlaşma doğrultusunda hakettiği banka promosyonunun ödenememesinde hukuka ve hakkaniyete uyarlılık görülmemiştir.”
“Davacının yeni görev yerine atanıp göreve başladığı 06.08.2010 tarihinden itibaren 4 yıl süre ile Halkbank A.Ş. aracılığıyla maaşını alacağı açık olup bu banka ile yapılan sözleşmeden kaynaklanan promosyonun kendisine ödenmesi hakkaniyet gereğidir.”
“Diğer taraftan, Anayasanın 125. maddesinin son fıkrası olan idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükmü uyarınca, davacıya ödenmeyen promosyon tutarlarının davalı idareye başvurduğu tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir. Kayseri Bölge İdare
Mahkemesine itiraz yolu açık olmak üzere verilen karar itiraz yolu tüketilmeksizin kesinleşmiştir.
15. Kurumumuza aynı konuda değişik tarihlerde yapılan başvurularda, banka ile yapılan promosyon protokolünden sonra göreve başlayan personele göreve başlanan tarih ile protokolün geçerli olduğu son tarih arası dönem için hesaplanacak promosyon bedelinin ödenmesi talep edilmiş olup; Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde söz konusu taleplerin kabulü ve banka ile protokol imzalanırken sonraki dönemde muhtemel personel atamalarının göz önünde bulundurulması yönünde ilgili idarelere tavsiyede bulunulmasına karar verilmiştir (Bkz. Kamu Başdenetçisi’nin 24/07/2014 tarihli ve 2014/432, 2014/630, 2014/660 sayılı, 15/06/2016 tarihli ve 2016/532 sayılı, 03/10/2016 tarih ve 2016/1517 sayılı, 01/02/2017 tarih ve 2016/3340 sayılı Tavsiye Kararları).
16. Özlük haklarını aynı banka aracılığıyla almakta olan tüm kurum çalışanının, bu bankanın sağlayacağı ek mali imkânlardan yararlanabilmesi Anayasanın 10 uncu maddesinde yer alan eşitlik ilkesinin bir gereğidir. Protokolün imzalandığı tarihte görev yapmakta olan personele promosyon ödemesi yapılarak, protokol tarihinden sonra göreve başlayan personele söz konusu ödemenin yapılmaması suretiyle eşitlik ilkesinin ihlali neticesinde ortaya çıkacak durumun ise personel arasındaki çalışma barışına zarar vereceği açıktır.
17. Bununla birlikte kurumların bankalarla yaptıkları protokol tarihinden sonra göreve başlayan personelin hangi koşullarla banka promosyonlarından yararlanabileceğine ilişkin hususların niteliği itibarıyla uygulamaya ilişkin olduğu ve kurum ve kuruluşlarının teşkilatı, personel yapısı ve hareketlerine göre bankalarla yaptıkları protokoller çerçevesinde ele alınmasının daha uygun olacağı bu kapsamda, idarelerin kendilerine tanınan hareket alanı içerisinde öngörülebilirlik ilkesi çerçevesinde en makul çözümü bulmaları gerekmektedir.
18. Bu doğrultuda, Mardin İdare Mahkemesi de, 30/05/2014 tarihli ve 2014/53 E., 2014/1283
K. Sayılı kesinleşmiş kararında; “…2007/21 sayılı genelgenin 5. maddesinin 2008/18 sayılı genelge ile değiştirilmeden önceki halinde; dağıtılacak promosyon bedelinin 6 aylık periyotlar halinde ödenmesi öngörülmekteyken, 2008/18 sayılı genelgenin yayımı ile değiştirilen 5.
maddesiyle öncesinde belirlenen 6 aylık periyotlar halinde ödeme zorunluluğun ortadan kaldırıldığı anlaşılmakla beraber, söz konusu değişikliğin ilgili kurumlara promosyon bedelinin tamamının tek seferde ödenmesi yönünde bir zorunluluk yüklemediği, aksine her kurumun kendi kurumuna özel şartları gözönüne alarak makul süreler belirleyebilmesi adına kurumlara takdir yetkisi tanınmasından ibaret olduğu, aksi yorumla promosyon bedellerinin tamamının tek seferde o an çalışan personele dağıtılması halinde sonradan kuruma atanan kimi personelin promosyon bedelinden mahrum kalmasına, kimi personelin ise başka kurumlara atanması suretiyle mükerrer ödeme ile sebebsiz zenginleşmesine yol açacağı, promosyon bedelinin makul süreler dahilinde parça parça dağıtılmasının ise hakkaniyet gereği olduğu ve genelgenin genel amacına uygun olacağı açıktır” yorumuna yer vermek suretiyle, promosyon ödenmemesine yönelik işlemi iptal etmiştir.
19. Bu kapsamda, banka ile maaş ödeme karşılığında yapılan protokollerde, anlaşma yapılan yıllar bazında idarelerine atanabilecek başka personelin de olabileceği öngörüsünün dikkate alınarak, protokolün sonradan başlayacak personeli de kapsayacak şekilde yapılması gerekmektedir. Protokoller ile bu hususun karşılanamaması durumunda ise, toplam promosyon miktarından belli bir kısmın ihtiyari olarak ayrılarak yeni başlayan personele promosyon olarak verilmesi, protokol süresi içerisinde yeni başlayan personelin olmaması durumunda ise ihtiyari olarak ayrılan bu miktarın da mevcut personele dağıtımının yapılmasının uygun olacağı tespit edilmiştir.
20. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın banka promosyonu ödenmesi talebinin idarece reddine ilişkin işleminde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
21. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu ilkelere göre yapılan değerlendirmede, başvurana idarece verilen cevabi yazıda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarenin “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. İdarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
22. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Adana
İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın banka promosyonu ödenmesi talebinin idarece yerine getirilmemesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiş olup
BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Mağduriyetin giderilmesi için; protokol tarihinden sonra Ceyhan Belediye Başkanlığı bünyesinde göreve başlayan başvurana, göreve başladığı tarih ile Adana Büyükşehir Belediye
Başkanlığı’na naklen tayin olduğu tarih aralığında hesaplanacak promosyon tutarının makul sürede ödenmesi için yeni işlem tesisi hususunda,
Banka ile maaş ödeme karşılığında bundan sonra yapılacak protokollerde, anlaşma yapılan yıllar bazında idarelerine açıktan veya naklen atanabilecek başka personelin de olabileceği öngörüsüyle ve ileride yaşanabilecek benzer problemlerin önüne geçilmesi amacıyla, sonradan göreve başlayacak personelin durumunun göz önünde bulundurulması ve bankalardan temin edilen promosyon bedellerinin tamamının personele dağıtılması yerine bir kısmının gelecekte göreve başlayacak personel için ayrılması yönteminin benimsenmesi hususunda, CEYHAN
BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Kararın BAŞVURANA ve CEYHAN BELEDİYE BAŞKANLIĞI’NA tebliğine;
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Ceyhan Belediye
Başkanlığı’nca bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi