|
ÖZET: Danıştay kararında, başvuranın isteğe bağlı nakil işlemi sırasında fazla tahsil edilen nakil giderinin iadesi talebi incelenmiştir. Başvuran, Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan Rize L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakil sırasında toplam 1428,88 TL ödediğini, ancak bu tutarın fazla olduğunu iddia etmiştir. İdare, başvuranın nakil giderinin hesaplanmasında hata yapıldığını kabul etmiş ve başvuranın 262,66 TL fazla ödediğini tespit etmiştir.
Hukuki değerlendirmede, Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetim, Dış Koruma, Hükümlü ve Tutukluların Sevk ve Nakilleri Hakkında Protokol’ün 21. maddesi gereğince, sevk masraflarının yeniden hesaplanması gerektiği belirtilmiştir. Sonuç olarak, başvuranın fazla tahsil edilen 262,66 TL’nin iade edilmesi için Adalet Bakanlığı’na tavsiyede bulunulmuştur. Diğer talepler ise reddedilmiştir. Bu karar, başvuranın haklarının korunması açısından önemli bir içtihat niteliği taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/16816-S.21.26945
BAŞVURU NO : 2021/11459
KARAR TARİHİ : 30/11/2021
KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI
ADALET BAKANLIĞI
BAŞVURUYA KONU İDARE :
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın fazla tahsil edilen nakil giderinin tarafına ödenmesi, dilekçe hakkının kullanılmasına engel durumların ortadan kaldırılması ve mahkeme dosyalarından ücretsiz fotokopi almasına izin verilmesi talepleri hakkındadır
BAŞVURU TARİHİ : 28/06/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle, Tokat/Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan Rize L Tipi Kapalı Ceza İnfaz
Kurumuna nakil geldiğini, nakil nedeniyle 1428 TL ödediğini, kendisinden gidiş-geliş 1200 km yakıt ücreti, personel ücreti ve konaklama ücreti alındığını, yolculuk sırasında araç komutanı aranarak Zile M Tipi
Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna ve Beşikdüzü Kapalı Ceza İnfaz kurumuna hükümlüler olduğunu ve onları almasının istendiğini, aracın tek döneceği hesabıyla sevk gideri hesaplandığını ama dönüşte 2 hükümlü daha sevk edildiğini, bu durumda kendisinin 714 TL ödemesi gerektiğini, itirazları sonucunda 380 TL’nin iade edildiğini, Beşikdüzü Ceza İnfaz Kurumunda araca binen isimli kişiden sadece yakıt ücreti alındığını, görevli personel ücretinin alınmadığını, gidiş-dönüşte toplam 8 personel için 2 günlük ücret alındığını, aynı araçla nakil olduğu kişiyle bu ücreti paylaşmaları gerektiğini, bu nedenle kendisine 8 personelin 1 günlük yevmiyesi kadar olan kısmın iade edilmesi gerektiğini, kendisinin bilgisi dışında kardeşi aranarak 415 TL para istendiğini, bunun yasal olmadığını, yol masraflarını ödemeyi kabul ettiğine dair beyan bulunmayan dilekçelerin işleme alınmadığını, Zile Ceza İnfaz Kurumunda birçok haksız ve hukuksuz uygulama olduğunu, Zile Ceza İnfaz Kurumundan TBMM, Bakanlıklar, Cumhurbaşkanlığı, ÖSYM, Hastaneler, Vergi Daireleri, Tapu Müdürlüğü, Nüfus Müdürlüğü ve benzeri yerlere dilekçe alınmadığını, bu gibi yerlere mektubun masrafı hükümlüden kesilerek gönderildiğini, parası olmayan hükümlülerin ise başkalarından istemek zorunda kaldıklarını, bu uygulamanın keyfi olduğunu ve başka ceza infaz kurumlarında böyle bir uygulamanın bulunmadığını, mahkemelerden gelen evrakların fotokopi ücretlerinin hükümlülerden tahsil edildiğini, Kanunda böyle bir hüküm bulunmadığını, bu uygulamanın
sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmadığını, itiraza konu mahkeme kararlarının eksiksiz olarak verilmesi gerektiğini, mahkemelerdeki dosyaların fotokopisi istenildiğinde 200-300 sayfa evrak geldiğini, bunun ücretinin de 50 TL yaptığını, hükümlülerin 200-300 TL ile geçindiklerini, 5271 sayılı Kanunda hükümlülere harçsız dosya verilir, şeklinde hüküm olduğunu, ceza infaz kurumu yönetiminin savunma için gerekli bilgi, belge ve diğer araçları temin etmesi gerektiğini iddia ederek nakil gideri olarak fazla tahsil edilen tutarın tarafına iade edilmesini ve hükümlülerden alınan fotokopi ücretlerinin kaldırılmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel
Müdürlüğünden 12/07/2021 tarihli ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, yazımıza cevaben anılan İdarenin 27/08/2021 tarihli ve sayılı yazısında özetle; 2.1. Adı geçenin isteğe bağlı nakil talebine istinaden naklinin Genel Müdürlüğümüzün 31.03.2021 tarihli ve sayılı yazısı ile yol masrafını kendisi ödemesi koşuluyla Rize L Tipi Kapalı Ceza İnfaz
Kurumuna uygun görüldüğü, 15.04.2021 tarihinde de söz konusu naklin gerçekleştirildiği, 2.2. Adı geçenin isteğe bağlı nakli sırasında naklin gerçekleştiği araçta başvuranın dışında başka bir kimsenin bulunmadığı, Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan, nakledildiği Rize L Tipi Kapalı Ceza
İnfaz Kurumuna tek başına gittiği, ancak söz konusu nakil aracının Rize L Tipi Kapalı Ceza İnfaz
Kurumundan, Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna dönüşü sırasında Beşikdüzü T Tipi Kapalı Ceza
İnfaz Kurumunda barındırılmakta olan bir hükümlünün de Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna naklinin uygun görüldüğü bilgisinin söz konusu nakil aracında görevli Jandarma Komutanına Beşikdüzü
Cezaevi Jandarma Komutanlarınca bildirildiği, bunun üzerine Beşikdüzü T Tipi Kapalı Ceza İnfaz
Kurumunda barındırılmakta olan hükümlünün anılan Kurumdan Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna götürülmek üzere teslim alındığı, 2.3. Bu kapsamda, başvurucu ‘ndan sevkin gidiş-dönüş olarak hesaplanması ve ceza infaz kurumunca sevk öncesinde Beşikdüzü T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan başka bir hükümlünün teslim alınacağının bilinmemesi nedeniyle, adı geçenden sevk gideri olarak toplamda 1.428,88
TL ücret tahsil edildiği, 2.4. Beşikdüzü T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlüden ise sevk gideri olarak 380,00
TL tahsil edildiği ve tahsil edilen söz konusu paranın 03.05.2021 tarihinde ‘nun emanet para hesabına yatırıldığı, 2.5. Diğer taraftan, bulundukları ceza infaz kurumundan başka ceza infaz kurumlarına nakil gitmek isteyen hükümlü ve tutukluların, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 54 üncü maddesi ile 05.06.2015 tarihli ve 167 No.lu Genelgenin 15 inci maddesinin ilgili fıkraları gereğince, gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri ve nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul ettiklerini belirtir şekilde yazmış oldukları dilekçelerini, ceza infaz kurumu idaresi aracılığı ile Genel
Müdürlüğümüze göndermeleri gerektiği, 2.6. Bu kapsamda, adı geçenin 19.03.2021 tarihli dilekçesi ile Rize L, Eskişehir L veya Çorum L Tipi
Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna yol masrafları tarafından karşılanmak koşuluyla isteğe bağlı nakil talebinde bulunduğu, talebine istinaden sevkinin uygun görüldüğü ve sevk masrafının kendisinden tahsil edildiği,
2.7. Her ne kadar adı geçenin rızası dışında kardeşinin aranarak para talep edildiği iddia edilmiş ise de, adı geçenin söz konusu nakil talebinde bulunurken sevk masraflarının kendisi tarafından karşılanmasını kabul ettiği, sevk masrafının hesaplanmasının ardından kurum idaresince adı geçenin emanet para hesabının kontrol edildiği ve emanet para hesabında yeteri kadar bakiyenin bulunmadığının anlaşılması üzerine, kendisinin mağduriyet yaşamaması adına yine kendisinin rızası alınarak eksik kalan ücretin emanet para hesabına yatırılması için kardeşinin arandığı ve bu doğrultuda kardeşine bilgi verildiği, 2.8. Hükümlü/tutukluların resmî mercilere denetime tabi olmaksızın ileti gönderebildiği, bahse konu ceza infaz kurumunda bulunan tüm hükümlü ve tutukluların yazmış olduğu dilekçelerin göndermek istedikleri yere gerekli kontrollerin yapılmasının ardından ivedilikle gönderildiği, talepte bulunmaları halinde dilekçelerinin gönderildiğine dair dilekçe çıkış numaralarının verildiği, 2.9. Hükümlü ve tutukluların mahkemelere, resmî kurum veya kuruluşlara ve diğer makamlara gönderdikleri dilekçelerinin aynı gün işleme alındığı, herhangi bir gecikmenin söz konusu olmadığı, kurum idaresine yazmış oldukları istek, talep, öneri içerikli dilekçelerine “3071 sayılı Dilekçe Hakkının
Kullanılmasına Dair Kanunda” belirtilen süreleri aşmayacak şekilde cevap verildiği, 2.10. Diğer taraftan, Zile Cumhuriyet Başsavcılığının 24.12.2019 tarihli ve 2019/2535 sayılı yazısı ile hükümlü/tutukluların Adalet Bakanlığı ve Cumhuriyet başsavcılığı dışında kalan kamu kurum ve kuruluşlarına hitaben yazdığı dilekçelerin Cumhuriyet başsavcılığı aracı kılınmaksızın mektup şeklinde ve ilgilisi tarafından ücreti ödenmek koşuluyla gönderilmesi yönünde talimat verildiği ve kurum idaresince bu doğrultuda işlem tesis edildiği, 2.11. Yine Zile Cumhuriyet Başsavcılığının 23.06.2021 tarihli ve 2021/39 sayılı yazısı ile hükümlü/tutukluların Cumhuriyet başsavcılığı, mahkemeler, infaz hâkimliği, Adalet Bakanlığı ve bağlı birimleri dışında tüm kamu kurum ve kuruluşlarına hitaben yazdığı dilekçelerinin de ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına iletilmek üzere anılan Cumhuriyet başsavcılığına gönderilmesi yönünde anılan ceza infaz kurumuna talimat verildiği ve 23.06.2021 tarihi itibarıyla da bu doğrultuda işlem tesis edildiği, 2.12. Genel Müdürlüğünümüzün 06.10.2016 tarihli ve 95895915-045-E.4221/113185 sayılı yazısı ile
“Hükümlü ve tutukluların yargılandıkları mahkemelerden talep ettikleri evrakın sayfa sayısı fazla veya dosya şeklinde ise fotokopisi veya suret bedelinin talep edence karşılanmak suretiyle hükümlü ve tutukluların avukatına veya vasilerine verilerek, avukat veya vasisi tarafından hükümlüye verilmesinin uygun olacağı”nın bildirildiği, bu kapsamda, anılan Kurumda barındırılan hükümlü/tutuklulara mahkemelerden gelen evrakın sayfa sayısı fazla veya dosya şeklinde ise fotokopi ücretlerinin talep edildiği, 2.13. Adı geçenin başvurusuna konu iddiaları ile ilgili olarak herhangi bir şikâyet başvurusunun bulunmadığı,”
Bilgisi edinilmiştir.
3. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Beşikdüzü T Tipi Kapalı Ceza İnfaz
Kurumu Müdürlüğünden 19/10/2021 tarihli ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, yazımıza cevaben Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığının 25/10/2021 tarihli ve sayılı yazısı ekinde gönderilen anılan İdarenin 25/10/2021 tarihli ve sayılı yazısında özetle; “
3.1. Hükümlü ‘un Zile: M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna naklinin onaylandığı, yine
Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan Rize L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna sevk olduğu, dönüş esnasında aynı araçla hükümlünü Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna gönderilebileceği Jandarma tarafından tarafımızı bildirildiği, Zile M T’ipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ile Trabzon Beşikdüzü T Tipi
Kapalı Ceza İnfaz Kurumu arası mesafe tarafımızca internet üzerinden yol km hesabı yapılarak 380 TL olarak belirlendiği, sevkin kurumunuzca başlatılmadığından şoför ve jandarma yol harcırahı hesaba katılmadığı, hükümlünün sevk işlemi sırasında Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu görevli personeline sevk ücreti tutanak altına alınarak imza karşılığında teslim edildiği, 3.2. Hükümlü ‘un 16/04/2021 tarihinde Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna sevki sağlandığı, kurumumuz emanet para hesabında ka|an bakiyesinin l9.04.202 l tarihinde Zile M Tipi Kapalı
Ceza İnfaz Kurumuna gönderildiği. hükümlünün sevk masraflarının eksik hesaplanıp hesaplanmadığı konusunda sevki başlatan ilk kurum olan Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu tarafından tespit edilmesi gerektiği anlaşıldığından Kurumumuzca yapılacak başkaca bir işlem bulunmadığı,”
Bilgisi edinilmiştir.
4. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu
Müdürlüğünden 26/10/2021 tarihli ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, yazımıza cevaben Zile Cumhuriyet Başsavcılığının 15/11/2021 tarihli ve sayılı yazısı ekinde gönderilen anılan İdarenin 15/11/2021 tarihli ve sayılı yazısında özetle; “ 4.1. Bahse konu sevk ile ilgili Kurumumuzca yapılan araştırmada, Kurumumuzdan Rize L Tipi Kapalı Ceza
İnfaz Kurumuna hükümlü ‘ nun, 15/04/2021 tarihinde sevkinin gerçekleştiği, sevkte görevli jandarma, personel yevmiye, konaklama ve araç yakıt bedeli olarak adı geçenden 1428,88tl’nin kesildiği, dönüşte Beşikdüzü T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan hükümlü
‘ un Kurumumuza sevkinin olduğu, sevkte kullanılmak üzere Kurumumuzda Şoför olarak görev yapmakta olan ‘ ya 380tl’ nin tutanak karşılığı verildiği ve verilen 380 tl’nin, hükümlü
‘ nun hesabına yatırıldığı tespit edilmiş, ayrıca hükümlü
‘ nun, hükümlü ‘ a 12/07/2021 tarihinde bir mektup yazdığı ve yazmış olduğu mektupta, ‘ a hitaben “sevkle ilgili benden fazla para kesildiğine dair şikayet dilekçesi yazacağım, senden fazla para isterlerse verme şeklinde yazmış olduğu mektubu olduğu anlaşıldığı, 4.2. Hükümlü ‘ nun 23/06/2021 tarihli dilekçesi ile nakil ücretinin kendisinden fazla kesildiği, fazla kesilen tutarın kendisine iade edilmesi talepli dilekçesine istinaden yapılan araştırma ve işlemler sonucunda, 16/04/2021 tarihinde Kurumumuza Beşikdüzü T Tipi Kapalı Ceza İnfaz
Kurumundan isteğe bağlı sevki gerçekleşen hükümlü ‘ un sevki esnasında sevkte görevli personel yevmiye, konaklama ve yakıt giderleri, “Ceza İnfaz Kurumlarının yönetim, Dış Koruma. Hükümlü ve Tutukluların Sevk ve Nakilleri ile Sağlık Hizmetlerinin Yürüti.lnıcs,i Hakkında Protokolun Dördüncü
Bölüm ” Hükümlü ve Tutukluların Sevk Nakilleri, Sevk ve Yol Giderleri başlıklı Madde 2I) 4. Fıkranın”
Yol Güzerğahında ilave sevk alındığı takdirde :” Zorunlu Sevklerde ilgili kurum tarafından herhangi bir ücret ödenmez, istege bağlı sevklerde ise hükümlünün sevk giderleri gidilecek mesafeye göre kurum tarafından hesap edilir ve sevki başlatan ilk kuruma götürülmek üzere görevli şoföre tutanak karşılığında teslim edilir ve tutanak bir üst yazı ile sevki gerçekleştiren ilk kuruma bildirilir. Sevk tamamlandıktan sonra sevki gerçekleştiren ilk kurıımca sevk masrafları hükümlülerin gittikleri mesafe göz önünde bulundurularak
yeniden hesaplanır ve kişilerin ilk kuruma fazla ödeme yaptığının tespit edilmesi halinde fazlalık hükümlü adına gittiği kuruma posta masrafları dahil edilmek suretiyle hesabına havale edilir” maddesi gereğince yeniden hesaplandığı, 4.3. Söz konusu protokole istinaden sevk masrafları tekrar hesaplanmış, hükümlü
‘ dan Rize L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna gitmiş olması sebebiyle, her ne kadar hükümlü
‘ nun kendisinden sevk masrafının fazla kesildiğini belirtmiş olsa da
Kurumumuzca yapılan yeni hesaplama neticesinde hükümlü ‘ ndan 786,22
TL, hükümlü ‘ dan 642,66 TL kesilmesi gerektiği hesaplanmış, hükümlü
‘ ndan fazla para kesilmesinin sebebi olarak, Rize – Trabzon arasındaki mesafeden kaynaklandığı için ortaya çıktığı, dönüşte hükümlü ‘ un Kurumumuza getirilmek üzere alındığı, Beşikdüzü – Zile arası mesafenin sevk masrafı hükümlü ‘ dan 642,66 TL olarak hesaplanmış hesap edilen tutardan 380 TL’ nin, hükümlü adına Beşikdüzü T Tipi Kapalı
Ceza İnfaz Kurumundan sevk geldiği tarih olan 16/04/2021 tarihinde sevkte görevli Kurumumuz Şoförü
‘ ya teslim edildiği için Beşikdüzü T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumundan, Zile M Tipi
Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna sevk olabilmek için gerekli olan sevk ücreti (konaklama, personel yevmiye ve araç yakıt) 642,66 TL’den, 380 TL’ nin alınmış olması sebebiyle, toplam sevk tutarından (642,66380=262,66TL) eksik kalan 262,66 TL’ nin hükümlü ‘dan tahsil edilmesi gerektiği hesaplanmıştır. Hesaplanan tutar hükümlü ‘ a bildirilmiş ve ödemesi gereken tutarı hükümlü , hükümlü ‘ ndan teyit almadan ödemeyeceğini bildirdiği,”, Bilgisi edinilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 1982 Anayasasının;
5.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi:
“…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrası: “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 7. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un; 7.1. “Kendi istekleri ile nakil” başlıklı 54’üncı maddesi; (1) Hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; a) Gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, b) Nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri,
c) (Değişik:14/4/2020-7242/30 md.) Ceza infaz kurumlarında bulunulması gereken sürenin üç aydan fazla olması, d) İyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması, e) İstekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması ve tutukevi olmaması, f) Mahkûmiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir kurum olması, g) Daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması, Gerekir.
(Ek cümle : 24/1/2013-6411/7 md.) Çocuk hükümlüler bakımından bu fıkranın (b) bendi uygulanmaz.
(2) Bu hükümlüler nakledildikleri kurumlarda, eğitim öğretim veya hastalık nedeniyle nakil hariç, bir yıl kalmak zorundadırlar. Çocuklar bakımından bu süre altı ay olarak uygulanır.
7.2. “Hükümlünün mektup, faks ve telgrafları alma ve gönderme hakkı” başlıklı 68’inci maddesinin birinci ve dördüncü fıkrasında; (1) Hükümlü, bu maddede belirlenen kısıtlamalar dışında, kendisine gönderilen mektup, faks ve telgrafları alma ve ücretleri kendisince karşılanmak koşuluyla, gönderme hakkına sahiptir. (Ek cümle:17/6/2021-7328/7 md.) Hükümlü, usul ve esasları Adalet Bakanlığınca belirlenmek suretiyle, gerekli teknik altyapının bulunduğu kurumlarda elektronik yöntemlerle de mektup alıp gönderebilir.
(4) Hükümlü tarafından resmî makamlara veya savunması için avukatına gönderilen mektup, faks ve telgraflar denetime tâbi değildir. (Ek cümle:17/6/2021-7328/7 md.) Bu iletiler, alıcısı dışındaki kişilerin erişimini engelleyici tüm tedbirler alınarak hükümlünün talebine göre posta yoluyla veya elektronik ortamda alıcısına ulaştırılabilir 8. Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetim, Dış Koruma, Hükümlü Ve Tutukluların Sevk Ve Nakilleri İle
Sağlık Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Protokol’ün; 8.1. “Sevkler ve yol giderleri” başlıklı 21’inci maddesinde, “(1) Ring aracı eksikliği dikkate alınmak suretiyle sevk ve nakillerde araçlar görevli devriye personel sayısı da dikkate alınarak en yüksek doluluk oranında kullanılır. İsteğe bağlı ve diğer sevkler bir arada yapılabilir.
2) Sevk planlaması yapılırken, sevke katılacak personel sayısı ve sevk giderleri dikkate alınarak hesaplanan
harcırah tutarı avans olarak sevkte görevli devriye personelinin tek bir bankada ayrı ayrı açılacak hesaplarına yatırılır ve dekontları jandarmaya verilir.
3) Bir ceza infaz kurumundan başka bir kuruma hükümlü ve tutuklu götüren jandarma gidiş ve dönüş
güzergâhında bulunan ceza infaz kurumlarında başka kurumlara sevk edilecek hükümlü ve tutuklu varsa, güzergâhı dışına çıkmamak kaydıyla, bunları teslim alır ve yolu üzerindeki ilgili ceza infaz kurumuna teslim eder. İlave sevk Jandarma tarafından teslim alınmaması durumunda kurum idaresi tarafından tutanak düzenlenir ve Adalet Bakanlığına bildirilir.
4) Yol güzergâhında ilave sevk alındığı takdirde:
a) Zorunlu sevklerde ilgili kurum tarafından herhangi bir ücret ödenmez. İsteğe bağlı sevklerde ise hükümlünün sevk giderleri gidilecek mesafeye göre kurum tarafından hesap edilir ve sevki başlatan ilk kuruma götürülmek üzere görevli şoföre tutanak karşılığında teslim edilir ve tutanak bir üst yazı ile sevki gerçekleştiren ilk kuruma bildirilir. Sevk tamamlandıktan sonra sevki gerçekleştiren ilk kurumca sevk masrafları hükümlülerin gittikleri mesafe göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanır ve kişilerin ilk kuruma fazla ödeme yaptığının tespit edilmesi halinde fazlalık hükümlü adına gittiği kuruma posta masrafları dâhil edilmek suretiyle hesabına havale edilir.
b) Sevklerde kullanılan araçlara ilgili kurumlarca taşıt tanıma sistemi takılır ve yol güzergâhındaki kurumlardan kesinlikle akaryakıt talebinde bulunulmaz.
c) Sevk ve nakiller sırasında hükümlü ve tutukluların yazılı talebi olması durumunda kurum idarelerinde kayıt altında bulunan ruhsatlı silah ve mermiler gittiği kuruma teslim edilmek üzere jandarma tarafından teslim alınır.”
Hükümlerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. İlgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusuna ilişkin “Kısmi tavsiye Kısmi Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 10. Bir numaralı paragrafta yer verildiği üzere başvuran; dava dosyasından ücretsiz fotokopi alma, dilekçe hakkının kullanmasının önündeki engellerin kaldırılması, kendisinden peşin olarak tahsil edilen nakil ücretinden fazla tahsil edilen kısmın tarafına iade edilmesini talep etmektedir.
11. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, Beşikdüzü T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü ve
Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün cevabi yazıları ve eklerinin incelendiğinde; 11.1. Başvuran ’nun, 15/04/2021 tarihinde Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz
Kurumundan Rize L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna isteğe bağlı naklinin gerçekleştiği, sevkte görevli jandarma, personel yevmiye, konaklama ve araç yakıt bedeli olarak başvurandan 1428,88 TL tahsil edildiği, 16/04/2021 tarihinde başvuranın sevkini gerçekleştiren araç ve personelin dönüşü sırasında Beşikdüzü T
Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan ‘u aldığı ve ’un aynı araçla
Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna isteğe bağlı sevkinin gerçekleştirildiği, hükümlü
’dan sevk gideri olarak elden 380 TL alındığı ve alınan 380 TL’nin başvuran hükümlü
‘ nun hesabına yatırıldığı, 11.2. Beşikdüzü T Tipi Kaplı Ceza İnfaz Kurumu tarafından hükümlü ’dan tahsil edilecek sevk gideri, Zile M T’ipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ile Trabzon Beşikdüzü T Tipi Kapalı Ceza İnfaz
Kurumu arası mesafe tarafımızca internet üzerinden yol km hesabı yapılarak 380 TL olarak belirlendiği, şoför ve jandarma yol harcırahının hesaba katılmadığı,
11.3. Başvuran ve hükümlü ’un aynı araç ve personelle isteğe bağlı sevkleri sırasında başvuran ‘ndan 786,22 TL hükümlü ‘ dan 642,66 TL nakil gideri kesilmesi gerekirken ’dan 380 TL tahsil edildiği, hükümlü
’dan 262,66 TL eksik ve başvurandan 262,66 TL fazla para tahsil edildiği, 11.4. ’dan eksik ve başvurandan fazla tahsil edilen ve başvurana ödemesi gereken 262,66
TL hükümlü ‘ a bildirildiği, hükümlü ’un hükümlü
‘ndan teyit almadan ödeme yapmayacağını beyan ettiği, 11.5. Başvuranın 19.03.2021 tarihli dilekçesi ile Rize L, Eskişehir L veya Çorum L Tipi Kapalı Ceza İnfaz
Kurumuna yol masrafları tarafından karşılanmak koşuluyla isteğe bağlı nakil talebinde bulunduğu, talebine istinaden sevkinin uygun görüldüğü ve sevk masrafının kendisinden tahsil edildiği, 11.6. Başvuranın emanet para hesabının kontrol edildiği ve emanet para hesabında yeterli bakiye bulunmadığının anlaşılması üzerine, kendisinin mağduriyet yaşamaması adına ve rızası alınarak eksik kalan ücretin emanet para hesabına yatırılması için kardeşinin arandığı ve bu doğrultuda kardeşine bilgi verildiği, 11.7. Hükümlü/tutukluların Adalet Bakanlığı ve Cumhuriyet başsavcılığı dışında kalan kamu kurum ve kuruluşlarına hitaben yazdığı dilekçelerin Cumhuriyet başsavcılığı aracı kılınmaksızın mektup şeklinde ve ilgilisi tarafından ücreti ödenmek koşuluyla gönderildiği, 11.8. Kurumda barındırılan hükümlü/tutuklulara mahkemelerden gelen evrakın sayfa sayısı fazla veya dosya şeklinde ise fotokopi ücretlerinin talep edildiği, Bilgisi tespit edilmiştir.
12. Rize L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ile 17/11/2021 günü yapılan şifahi görüşme neticesinde; başvuranın 2021 yılı içerisinde 190 adet dilekçesine işlem yapılarak ilgili birimlere çıkışının yapıldığı, ayrıca 47 Adet mektubunun da posta ücreti başvuran tarafından ödenmek suretiyle çıkışının yapıldığı bilgisi edinilmiştir.
13. Başvuranın Fazla Tahsil Edilen Nakil Giderinin Tarafına İade Edilmesi Talebi Yönünden:
13.1. Başvuru konusuna ilişkin yasal mevzuat incelendiğinde; Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetim, Dış
Koruma, Hükümlü ve Tutukluların Sevk Ve Nakilleri İle Sağlık Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında
Protokol’ün 21’inci maddesinde sevkin ve yol giderlerinin nasıl hesaplanacağı belirlenmiştir.
13.2. Başvuran ’nun, 15/04/2021 tarihinde Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz
Kurumundan Rize L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna isteğe bağlı nakli için ödenmesi gereken nakil giderleri Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunca hesaplanmış ve toplam 1428,88 TL nakil gideri başvurandan 14/04/2021 tarihinde tahsil edilmiştir. Başvuranın naklini gerçekleştiren araç ve personelin dönüşü esnasında, Beşikdüzü T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan ’un aynı araç ve personelle Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna naklinin gerçekleştirildiği, hükümlü
’dan nakil gideri olarak yalnızca km hesabına göre tespit edilen yakıt giderinin tahsil edildiği, personel ve konaklama giderinden sorumlu tutulmadığı, hükümlü ’dan tahsil edilen 380
TL nakil giderinin başvurana iade edildiği anlaşılmıştır.
13.3. Kurumumuzca yapılan yazışmalar sonucunda, başvuran ve hükümlü ’un isteğe bağlı nakil giderleri yeniden hesaplanmış ve başvurandan 262,66 TL fazla ve diğer sevki gerçekleştirilen
hükümlü ’dan 262,66 TL eksik para tahsil edildiği anlaşılmıştır. Ceza İnfaz Kurumlarının
Yönetim, Dış Koruma, Hükümlü Ve Tutukluların Sevk Ve Nakilleri İle Sağlık Hizmetlerinin Yürütülmesi
Hakkında Protokol’ün 21/4-a maddesindeki “…Sevk tamamlandıktan sonra sevki gerçekleştiren ilk kurumca sevk masrafları hükümlülerin gittikleri mesafe göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanır ve kişilerin ilk kuruma fazla ödeme yaptığının tespit edilmesi halinde fazlalık hükümlü adına gittiği kuruma posta masrafları dâhil edilmek suretiyle hesabına havale edilir.” Hükmü uyarınca sevki gerçekleştiren ilk kurum olan Zile M Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunca başvurandan fazla tahsil edilen kısmın tespit edilerek başvuranın hesabına gönderilmesi gerekmektedir. Ancak diğer hükümlüden eksik tahsilat yapılması nedeniyle başvurandan fazladan tahsil edilen 262,66 TL’nin iadesinin gerçekleştirilemediği, eksik ödeme yapan hükümlü ’un başvuranla görüşme yapmadan ödeme yapmayı kabul etmediği, aynı zamanda başvuranın hükümlü ’a yazdığı mektup ile ödeme yapmaması konusunda telkinde bulunduğu görülmektedir.
13.4. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un “Kendi istekleri ile nakil” başlıklı 54’üncı maddesinin birinci fıkrasının ‘b’ bendinde hükümlülerin isteğe bağlı nakillerinin gerçekleştirilebilmesi için “Nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri,” şart koşulmuştur.
Şikayete konu olayda hem başvuranın hem de hükümlü ’un isteğe naklinin gerçekleştirildiği, bu nedenle her ikisinin de Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetim, Dış Koruma, Hükümlü ve
Tutukluların Sevk ve Nakilleri İle Sağlık Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Protokol’ün 21/4-a maddesindeki “İsteğe bağlı sevklerde ise hükümlünün sevk giderleri gidilecek mesafeye göre kurum tarafından hesap edilir” hükmü uyarınca gidilen mesafe oranında nakil giderlerinden sorumlu oldukları açıktır. Sonuç olarak başvuranın fazla tahsil edilen nakil giderinin tarafına iade edilmesi isteminin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından başvurandan fazla tahsil edilen 262,66 TL’nin iade edilmesi için Adalet
Bakanlığı’na tavsiyede bulunulması gerektiği değerlendirilmiştir.
14. Başvuranın Bilgisi Dışında Kardeşinin Telefonla Aranarak Para Talep Edildiği ve Yol Masrafını
Ödemeyi Kabul Ettiğine Dair Beyan Bulunmayan Dilekçelerin İşleme Alınmadığı İddiaları
Yönünden:
14.1. Başvuran tarafından bilgisi dışında kardeşi aranarak para talep edildiği ve yol masrafını ödemeyi kabul ettiğine dair beyan bulunmayan dilekçelerin işleme konulmadığı iddia edilmiştir. İdare tarafından, başvuranın mağduriyet yaşamaması adına yine kendisinin rızası alınarak eksik kalan ücretin emanet para hesabına yatırılması için kardeşinin arandığı ve bu doğrultuda kardeşine bilgi verildiği, 5275 sayılı Ceza ve
Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 54 üncü maddesi ile 05.06.2015 tarihli ve 167 No.lu
Genelgenin 15 inci maddesi uyarınca “Nakil giderlerini peşin olarak ödeme” şartının bulunduğu ifade edilmiştir.
14.2. Her ne kadar başvuran tarafından bilgisi dışında kardeşi aranarak para istendiği iddia edilmiş ise de; başvuranın emanet para hesabında yeterli bakiyenin bulunmaması üzerine, infaz kurumu görevlilerince başvuranın yakını olan kardeşi aranarak durum hakkında bilgi vermekten ibaret olan eylemde hukuka aykırı bir yön tespit edilemediğinden bu iddialar yönünden şikayetin reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
15. Başvuranın Dilekçe Hakkının Engellendiği, Mahkeme Dosyalarının Fotokopisi için Ücret
İstenildiği İddiaları Yönünden:
15.1. Başvuran tarafından, TBMM, Bakanlıklar, Cumhurbaşkanlığı, ÖSYM, Hastaneler, Vergi Daireleri, Tapu Müdürlüğü, Nüfus Müdürlüğü ve benzeri yerlere dilekçe alınmadığını, bu gibi yerlere mektubun masrafı hükümlüden kesilerek gönderildiğini, parası olmayan hükümlülerin ise başkalarından istemek zorunda kaldıklarını, bu uygulamanın keyfi olduğunu ve başka ceza infaz kurumlarında böyle bir uygulamanın bulunmadığını, mahkemelerden gelen evrakların fotokopi ücretlerinin hükümlülerden tahsil edildiğini, bu uygulamanın sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmadığını, itiraza konu mahkeme kararlarının eksiksiz olarak verilmesi gerektiğini, mahkemelerdeki dosyaların fotokopisi istenildiğinde 200-300 sayfa evrak geldiğini, bunun ücretinin de 50 TL yaptığını, hükümlülerin 200-300 TL ile geçindiklerini, 5271 sayılı Kanunda hükümlülere harçsız dosya verilir, şeklinde hüküm olduğunu, ceza infaz kurumu yönetiminin savunma için gerekli bilgi, belge ve diğer araçları temin etmesi gerektiği iddia edilmiştir.
15.2. İdarenin cevabi yazısı ve ekleri incelendiğinde; tutuklu ve hükümlülerin resmi merciilere denetime tabi olmaksızın dilekçe gönderebildiği, Adalet Bakanlığı ve Cumhuriyet başsavcılığı dışında kalan kamu kurum ve kuruluşlarına hitaben yazılan dilekçelerin Cumhuriyet Başsavcılığı aracı kılınmaksızın mektup şeklinde ve ilgilisi tarafından ücreti ödenmek koşuluyla gönderilmesine izin verilirken Zile Cumhuriyet
Başsavcılığının 23.06.2021 tarihli ve 2021/39 sayılı yazısı ile hükümlü/tutukluların Cumhuriyet başsavcılığı, mahkemeler, infaz hâkimliği, Adalet Bakanlığı ve bağlı birimleri dışında tüm kamu kurum ve kuruluşlarına hitaben yazdığı dilekçelerinin de ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına iletilmek üzere anılan
Cumhuriyet başsavcılığına gönderilmesi yönünde uygulamaya başlandığı, Kurumda barındırılan hükümlü/tutuklulara mahkemelerden gelen evrakın sayfa sayısı fazla veya dosya şeklinde ise fotokopi ücretlerinin talep edildiği anlaşılmıştır.
15.3. Her ne kadar başvuran tarafından dilekçe hakkının engellendiği iddia edilmiş ise de; Rize L Tipi
Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ile 17/11/2021 günü yapılan şifahi görüşme neticesinde, başvuranın 2021 yılı içerisinde 190 adet dilekçesine işlem yapılarak ilgili birimlere çıkışının yapıldığı, ayrıca 47 Adet mektubunun da posta ücreti başvuran tarafından ödenmek suretiyle çıkışının yapıldığı bilgisi edinilmiştir.
Bunun dışında başvuranın gönderilmeyen bir dilekçe ve mektubuna yönelik somut bir iddiasının bulunmadığı anlaşılmıştır.
15.4. Hükümlüler, 5275 sayılı İnfaz kanunun 68’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca mektup, faks ve telgrafları alma ve ücretleri kendisince karşılanmak koşuluyla, gönderme hakkına sahiptirler. Yine 5275 sayılı Kanunun 68/1 maddesinin son cümlesindeki “Hükümlü, usul ve esasları Adalet Bakanlığınca belirlenmek suretiyle, gerekli teknik altyapının bulunduğu kurumlarda elektronik yöntemlerle de mektup alıp gönderebilir” düzenleme uyarınca hükümlülere elektronik yöntemlerle mektup gönderme imkanı da tanınmıştır. 5275 sayılı Kanun’un 68/4 maddesinde ise, hükümlü tarafından resmî makamlara veya savunması için avukatına gönderilen mektup, faks ve telgraflar denetime tâbi olmadığı gibi bu iletilerin, alıcısı dışındaki kişilerin erişimini engelleyici tüm tedbirler alınarak hükümlünün talebine göre posta yoluyla veya elektronik ortamda alıcısına ulaştırılabileceği ifade edilmiştir.
15.5. Bu durumda hükümlülerin resmi kurumlara elektronik ortamda dilekçe göndermelerine yasal olarak imkan tanındığı, Zile Cumhuriyet Başsavcılığının 23.06.2021 tarihli ve 2021/39 sayılı yazısı ile de hükümlülerin tüm kamu kurum ve kuruluşlarına hitaben yazdığı dilekçelerinin Cumhuriyet Başsavcılığı aracılığıyla gönderilmesi yönünde karar alındığı ve uygulamaya konulduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak,
başvuranın bu madde kapsamındaki şikayetine ilişkin idarenin işlemlerinde hukuka aykırı bir yön tespit edilemediğinden şikayetin reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
15.6. Kurumda barındırılan hükümlü/tutuklulara mahkemelerden gelen evrakın sayfa sayısı fazla veya dosya şeklinde ise fotokopi ücretlerinin talep edildiği anlaşılmaktadır. 5271 sayılı Ceza Muhakemesi
Kanunu’nun 176/1 maddesinde iddianamenin, çağrı kâğıdı ile birlikte sanığa tebliğ olunacağı, aynı kanunun 35/2 maddesinde yokluğunda verilen, kanun yoluna başvurulabilecek kararların ilgilisine tebliğ olunacağı ifade edilmiştir. 5275 sayılı CMK’nın 273/2 ile 291/2 maddelerinde yokluğunda verilen kararlara karşı istinaf ve temyiz süresinin kararın tebliğinden itibaren başlayacağı hüküm altına alınmıştır. Yine 5271 sayılı
CMK’nın 153/1 maddesinde müdafisinin istediği belgelerin bir örneğini harçsız olarak alabileceği belirtilmiştir. Ancak şüpheli, sanık ya da hükümlülere dava dosyasındaki evrakın fotokopisinin ücretsiz olarak verileceğine dair bir düzenlemenin mevzuatta yer almadığı görülmüştür. Başvuranın halen bulunduğu Rize L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu ile yapılan şifahi görüşme neticesinde, mahkeme kararlarının fotokopi ücreti talep edilmeksizin tebliği edildiği, ancak tebliğ edilen mahkeme kararının hükümlü tarafından tekrar talep edilmesi halinde fotokopi ücreti talep edildiği, dava dosyasından fotokopi talep edildiğinde ise fotokopi ücretinin ödenmesi halinde talebin yerine getirildiği bilgisi edinilmiştir. Bu durumda başvuranın kanun yoluna başvuracağı kararların fotokopi ücreti karşılığı verilmesinin söz konusu olmadığı, 5271 sayılı CMK uyarınca yargı organları tarafından tebliğ edilmesi istenen kararların fotokopi ücreti alınmaksızın hükümlülere tebliğ edildiği görülmüştür. Sanık veya müdafisinin dava dosyasından harçsız örnek alınması mümkün ise de fotokopi ücreti ödemeden örnek almalarını sağlayacak bir düzenleme bulunmadığından başvuranın bu madde kapsamındaki şikayetine konu idare işlemlerinde hukuka aykırı bir yön tespit edilemediğinden şikayetin reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında ilgili idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde
Kurumumuza gönderildiği, bu nedenle “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranıldığı, başvurana itiraz ve şikayet mercii ve süresi bildirilmediğinden “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davranılmadığı, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun 21 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca başvurunun Kurum tarafından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlar, 21 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili
İdarenin işlemine karşı Zile İnfaz Hakimliği nezdinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, Başvuranın fazla tahsil edilen nakil giderinin tarafına iade edilmesi istemi dışında kalan taleplerinin
REDDİNE
Başvurandan nakil gideri olarak fazladan tahsil edilen 262,66 TL’nin başvurana ödenmesi için Adalet
Bakanlığına TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Adalet Bakanlığı tarafından bu karar
üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve ADALET BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Sadettin KALKAN
Kamu Başdenetçisi V.