|
ÖZET: Başvuran, Erzincan L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda bulunmakta olup, eşinin evlilik yıl dönümü hediyesi olarak gönderdiği iki adet tespihin kendisine verilmesini talep etmiştir. Ancak, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü, bu hediyelerin mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle talebi reddetmiştir. İdare, tespihlerin kargo ile gönderilmesinin güvenlik açısından risk oluşturabileceğini ve yalnızca kitap veya giyim eşyası gibi belirli hediyelerin kabul edilebileceğini belirtmiştir.
Başvurunun incelenmesi sonucunda, Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik uyarınca, tespihlerin kabul edilecek hediyeler arasında yer almadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, evlilik yıl dönümünün hediye kabul edilecek özel günler arasında olmadığı da vurgulanmıştır. Bu nedenle, başvuranın talebinin hukuka uygun olmadığına karar verilmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddine ilişkin karar, idarenin mevzuata uygun hareket ettiğini ve başvuranın talebinin geçerli bir dayanağı olmadığını ortaya koymaktadır. Kamu Denetçiliği Kurumu, bu süreçte idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun davrandığını belirtmiş, ancak karar süreçlerinin daha şeffaf olması gerektiğine de dikkat çekmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2025/1216-S.25.1874
BAŞVURU NO : 2024/12019
KARAR TARİHİ : 05.02.2025
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : CEZA VE TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuran, eşinin kendisine evlilik yıl dönümü hediyesi olarak gönderdiği ve kurum tarafından depoya kaldırılan iki adet tespihin tarafına verilmesini talep etmektedir.
BAŞVURU TARİHİ : 27.09.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza başvuruda bulunan Erzincan L Tipi Kapalı Ceza İnfaz
Kurumunda bulunduğunu, bulunduğu kurumda tespih alımının yasaklandığını, bu yasaktan önce eşinin kendisine evlilik yıl dönümü hediyesi olarak 2 adet tespih gönderdiğini ancak tespihlerin depoya kaldırıldığını belirterek hediyelerin tarafına verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvurunun çözümü için Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünden 22.10.2024 tarihli ve
S. sayılı bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup Genel Müdürlüğün 02.12.2024 tarihli ve E– [ – / sayılı cevabi yazı ve eklerinde; 2.1. Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında
Yönetmelik’in “Hükümlünün kişisel eşyasının korunması” başlıklı 59. maddesinde, “Hükümlünün beraberinde getirmiş olduğu eşya ve elbiseler temizlendikten sonra bir paket yapılır ve ambar memuruna teslim edilir. Ambar memuru, gelen eşyaya ilişkin gerekli kayıt işlemlerini yapar ve buna ilişkin kaydın bir örneği hükümlüye verilir, birisi eşya paketi üzerine iliştirilir, diğeri de kurum kayıtlarında muhafaza edilir.” hükmü, /
2.2. “Hükümlülere ait kıymetli eşyanın korunması” başlıklı 60. maddesinde, “Hükümlülerin beraberinde getirdikleri yüzük, kolye, bilezik ve benzeri kıymetli eşya, özellikleri tam olarak belirlenerek kurum en üst amirinin görevlendirdiği bir memurun gözetiminde emanet para memuruna teslim edilir.
Teslimde hazır bulunanlar, teslim alınan bu kıymetli eşyanın dökümünü içeren üçer nüsha tutanak düzenler ve hükümlüye imzalatılır. Tutanağa bağlanan kıymetli eşya bir torba ya da zarfa tutanakla birlikte konulmak suretiyle kapatılır ve mühürlenir. Tutanaklardan birisi hükümlüye verilir, diğeri ise kurum kayıtlarında saklanır.” hükmü ile, 2.3. Anılan Yönetmelik’in 77. maddesinde, “(1) Kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlü Ocak, Mart, Mayıs, Temmuz, Eylül, Kasım aylarının ilk haftasında ve dinî bayramlarda, her yıl 31 Aralık günü yılbaşı sayılarak yılbaşında veya kendi doğum günlerinde dışarıdan gönderilen ve kurum güvenliği ve kişilerin sağlığı için tehlikeli olmayan bir hediyeyi kabul etme hakkına sahiptir. (2) Hediye kabulüne ilişkin aşağıdaki esaslar uygulanır: a) Hükümlü, hediye olarak ancak kitap veya giyim eşyası kabul edebilir.
Hediye olarak kitabın ücreti de gönderilebilir, bu durumda kitap, kurum kantini aracılığıyla temin edilir.
b) Hediye, ziyaretçi tarafından verilebileceği gibi posta veya kargo yolu ile de gönderilebilir.” hükümlerinin yer aldığı ve Kurum idarelerince anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca işlem yapıldığı, 2.4. Bunun yanında, ceza infaz kurumlarında barındırılmakta olan hükümlü ve tutukluların oda/koğuş ve eklentilerinde bulundurabilecekleri eşyanın Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve
Maddeler Hakkında Yönetmelik’in ilgili maddelerinde yer alan hükümlere göre belirlendiği, 2.5. Ayrıca, kurumda barındırılan hükümlü/tutuklular adına kargo yolu ile gelen eşyanın mevzuata uygun olup olmadığının kontrol edildiği, gelen kolilerin hükümlü/tutukluların gözetiminde açıldığı, Ceza
İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmelik uyarınca yanlarında bulundurmalarında sakınca bulunmayan eşyanın dağıtımının yapıldığı, sakınca bulunması halinde ise eşyanın emanet eşya deposuna alındığı ve tahliye ya da nakil olmaları durumunda kendilerine teslim edildiği ya da posta yolu ile tekrar ailelerine gönderildiği, bunun yanında, hükümlü/tutukluların talep etmesi halinde yanında bulunan eşyası ile emanet eşya deposunda bulunan eşyasını değiştirebildiği, 2.6. Bu kapsamda, Erzincan L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulunun 04.09.2024 tarihli ve 2024/5880 Karar sayılı kararı ile “Elektronik ve Değerli Eşyalar (Televizyon, buzdolabı, su ısıtıcı, vantilatör, radyo, saç kurutma makinesi, tıraş makinesi, tansiyon aleti, şeker aleti, kablolu priz, tespih, kulaklık, pil, tespih püskülü, yüzük, kolye, bileklik, küpe) gibi eşyaların kargo yolu ile temin edilmesi durumunda gönderilen eşyanın mahiyetlerinin değiştirilmiş olabileceği veya ilgili şartları taşımıyor olabileceği, bu durumun eşyanın kuruma kargo ile gelmesi durumunda görevli personelin dikkatinden kaçabileceği ve koğuşlara verilmesi durumunda güvenlik zafiyetine neden olabileceği değerlendirildiğinden kantinde satışı bulunan eşyanın kargo yolu ve dış kantin yolu ile temin edilmesinin uygun olmadığına” dair karar verildiği, 2.7. Bunun yanı sıra, başvuran talebinde her ne kadar evlilik yıl dönümü hediyesi olarak eşi tarafından tespih gönderildiğini beyan etmiş ise de, hükümlü başvuranın talep ettiği tespihin yukarıda anılan mevzuat hükümleri ile Erzincan L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulunun 04.09.2024 tarihli ve / nolu kararına binaen hükümlünün talebinin uygun olmadığının tespit edildiği, /
2.8. Başvuranın kendisine gönderilen tespihlere erişimini kısıtlayacak nitelikte bir yargı kararı bulunmadığı, ayrıca UYAP kayıtlarında disiplin cezalarının bulunduğu ancak, talebini kısıtlayacak nitelikte disiplin cezasının bulunmadığı, 2.9. Başvurana ait ayrıntılı emanet eşya listesinin bir örneğinin ekte gönderildiği, açıklamalarına yer verilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması” başlıklı 13. maddesinde; “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”, 3.2. “Temel hak ve hürriyetlerin korunması” başlıklı 40. maddesinde; “Anayasa ile tanınmış hak ve hürriyetleri ihlal edilen herkes, yetkili makama geciktirilmeden başvurma imkanının sağlanmasını isteme hakkına sahiptir. Devlet, işlemlerinde, ilgili kişilerin hangi kanun yolları ve mercilere başvuracağını ve sürelerini belirtmek zorundadır. Kişinin, Resmî görevliler tarafından vaki haksız işlemler sonucu uğradığı zarar da, kanuna göre, Devletçe tazmin edilir. Devletin sorumlu olan ilgili görevliye rücu hakkı saklıdır.”, 3.3. Anayasanın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5. maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un; 5.1. “Amaç” başlıklı 1. maddesinde; “Bu Kanunun amacı, ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir.” 5.2. “İnfazda temel ilke” başlıklı 2. maddesinde; “(1) Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin kurallar hükümlülerin ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, doğum, felsefî inanç, millî veya sosyal köken ve siyasî veya diğer fikir yahut düşünceleri ile ekonomik güçleri ve diğer toplumsal konumları yönünden ayırım yapılmaksızın ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınmaksızın uygulanır.
(2) Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazında zalimane, insanlık dışı, aşağılayıcı ve onur kırıcı davranışlarda bulunulamaz.”
5.3. “Oda ve eklentilerinde bulundurulabilecek kişisel eşyalar” başlıklı 35. maddesinde; “(1) Kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin oda ve eklentilerinde bulundurabilecekleri veya bulunduramayacakları kişisel eşya, gıda, tıbbî malzeme ve diğer ihtiyaç maddeleri yönetmelikle düzenlenir.” 5.4. “Hükümlüye dışarıdan gönderilen hediyeyi kabul etme hakkı” başlıklı 69. maddesinde; “(1) Kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlü, iki ayda bir kez, ayrıca dinî bayram, yılbaşı veya kendi doğum günlerinde dışarıdan gönderilen ve kurum güvenliği için tehlikeli olmayan bir hediyeyi kabul etme hakkına sahiptir. Çocuk ve altmış beş yaşını tamamlamış hükümlüler ile beraberinde çocuğu bulunan kadın hükümlüler, idare ve gözlem kurulu tarafından alınacak karar doğrultusunda belirtilen zaman dilimi dışında da hediye kabul edebilir. Bunun esas ve usulleri yönetmelikle belirlenir.” 6. 29.03.2020 tarihli ve 31083 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza İnfaz
Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik’in; 6.1. “Hükümlünün kişisel eşyasının korunması” başlıklı 59. maddesinde; “(1) Hükümlünün beraberinde getirmiş olduğu eşya ve elbiseler temizlendikten sonra bir paket yapılır ve ambar memuruna teslim edilir.
Ambar memuru, gelen eşyaya ilişkin gerekli kayıt işlemlerini yapar ve buna ilişkin kaydın bir örneği hükümlüye verilir, birisi eşya paketi üzerine iliştirilir, diğeri de kurum kayıtlarında muhafaza edilir.” 6.2. “Hükümlülere ait kıymetli eşyanın korunması” başlıklı 60. maddesinde; “(1) Hükümlülerin beraberinde getirdikleri yüzük, kolye, bilezik ve benzeri kıymetli eşya, özellikleri tam olarak belirlenerek kurum en üst amirinin görevlendirdiği bir memurun gözetiminde emanet para memuruna teslim edilir.
Teslimde hazır bulunanlar, teslim alınan bu kıymetli eşyanın dökümünü içeren üçer nüsha tutanak düzenler ve hükümlüye imzalatılır. Tutanağa bağlanan kıymetli eşya bir torba ya da zarfa tutanakla birlikte konulmak suretiyle kapatılır ve mühürlenir. Tutanaklardan birisi hükümlüye verilir, diğeri ise kurum kayıtlarında saklanır.
(2) Birinci fıkra hükmüne göre hükümlüden teslim alınan kıymetli eşya, bu amaçla tahsis edilen kasada saklanır.” 6.3. “Dışarıdan gönderilen hediyeleri kabul etme hakkı” başlıklı 77. maddesinde; “(1) Kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlü Ocak, Mart, Mayıs, Temmuz, Eylül, Kasım aylarının ilk haftasında ve dinî bayramlarda, her yıl 31 Aralık günü yılbaşı sayılarak yılbaşında veya kendi doğum günlerinde dışarıdan gönderilen ve kurum güvenliği ve kişilerin sağlığı için tehlikeli olmayan bir hediyeyi kabul etme hakkına sahiptir.
(2) Hediye kabulüne ilişkin aşağıdaki esaslar uygulanır:
a) Hükümlü, hediye olarak ancak kitap veya giyim eşyası kabul edebilir. Hediye olarak kitabın ücreti de gönderilebilir, bu durumda kitap, kurum kantini aracılığıyla temin edilir.
b) Hediye, ziyaretçi tarafından verilebileceği gibi posta veya kargo yolu ile de gönderilebilir.
c) Bir hükümlü, aynı tarih için bir kez hediye kabul edebilir.
ç) Gönderilen eşya, güvenlik ve hijyen kontrolünden geçirilir.
d) Kurumlarda bu amaçla “Hediye Kayıt Defteri” tutulur. Bu defterde;
1) Hediye olarak gönderilen eşyanın nitelikleri ve miktarı,
2) Hediyenin kuruma gönderiliş, geliş ve hükümlüye teslim tarihleri,
3) Hediyeyi gönderenin, alıcının veya getirenin kimlik bilgileri, posta veya kargo yoluyla gelmediyse
getirenin imzası,
4) Hediyenin hükümlü tarafından teslim alındığına ve teslim edildiğine dair hükümlü ve görevli memurun
imzası, bulunur ve hediye işlemlerine ilişkin gerekli diğer kayıtlar tutulur.
(3) Kişi, kurum veya kuruluşlar tarafından hükümlülere dağıtılmak üzere dışarıdan toplu olarak getirilen veya gönderilen eşya hakkında 143 üncü madde uygulanır.
(4) Çocuk ve altmış beş yaşını tamamlamış hükümlüler ile beraberinde çocuğu bulunan kadın hükümlülere, idare ve gözlem kurulu tarafından alınacak karar doğrultusunda, belirtilen zaman dilimi dışında ve kurumlara girmesi yasak olmayan, kurum ve kişi güvenliği ile genel sağlığı tehlikeye düşürmeyen nitelikteki eşya hediye olarak verilebilir, idare ve gözlem kurulu bu kişiler bakımından zaman kısıtlamasını kaldırabilir.
(5) Kurumda anasıyla birlikte kalan çocuklara; kurum güvenliğini tehlikeye sokmayan ve çocuk gelişimine uygun olan oyuncak veya diğer eşya ile sağlıklı gıda maddesi hediye olarak her zaman gönderilebilir.
(6) Hediye edilecek eşyanın tahmini değeri hükümlülerin haftalık olarak yapabilecekleri harcama limitinden fazla olamaz.
(7) Açık kurumlar ile çocuk eğitimevlerinde barındırılan hükümlülere verilebilecek ya da gönderilecek hediyelerin cins ve miktarı ile hediye zamanları, bahsedilen kurumların idare ve gözlem kurulu tarafından belirlenir.
(8) Hediyenin hükümlüye tesliminde Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler
Hakkında Yönetmelik ve Kurum İç Yönergesinde belirtilen usul ve esaslar dikkate alınır.
(9) Kurumlar internet sayfalarında, hediye göndermeye ilişkin kuralları ve kısıtlamaları duyururlar.
Hükümlüler de bu hususlarda bilgilendirilir.” 6.4. 17.06.2005 tarihli ve 25848 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ceza İnfaz
Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmelik’in “Bulundurulabilecek hayvanlar ile diğer eşyalar” başlıklı 15. maddesinin sekizinci fıkrasında; “Hükümlüler nişan ve evlilik yüzüğü, küpe, kolye, toka, tespih ve ses ya da görüntü kaydedici, veri aktarıcı veya bir bilgisayar işletim sistemi ile tümleşik özelliği bulunmayan kol saati ile kantinden temin edilmek koşuluyla bir adet masa saati ve bir adet top bulundurabilir.”
/
düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ERTUNÇ ERKAN BALTA’NIN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
7. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; hazırlanan “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 8. Erzincan L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda bulunan başvuran, eşinin evlilik yıl dönümü hediyesi olarak kendisine gönderdiği ve kurum idaresi tarafından depoya kaldırılan 2 adet tespihin tarafına verilmesini talep etmektedir.
9. İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerde; kurum idarecilerince Ceza İnfaz Kurumlarının
Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik’in hükümleri uyarınca işlem yapıldığı, bununla birlikte kurumda barındırılan hükümlü/tutuklular adına kargo yolu ile gelen eşyanın mevzuata uygun olup olmadığının kontrol edildiği, gelen kolilerin hükümlü/tutukluların gözetiminde açıldığı, Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmelik uyarınca yanlarında bulundurmalarında sakınca bulunmayan eşyanın dağıtımının yapıldığı, sakınca bulunması halinde ise eşyanın emanet eşya deposuna alındığı ve tahliye ya da nakil olmaları durumunda kendilerine teslim edildiği ya da posta yolu ile tekrar ailelerine gönderildiği, bunun yanında, hükümlü/tutukluların talep etmesi halinde yanında bulunan eşyası ile emanet eşya deposunda bulunan eşyasını değiştirebildiği, 9.1. Bu kapsamda, Erzincan L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulunun 04.09.2024 tarihli ve / Karar sayılı kararı ile “Elektronik ve Değerli Eşyalar (Televizyon, buzdolabı, su ısıtıcı, vantilatör, radyo, saç kurutma makinesi, tıraş makinesi, tansiyon aleti, şeker aleti, kablolu priz, tespih, kulaklık, pil, tespih püskülü, yüzük, kolye, bileklik, küpe) gibi eşyaların kargo yolu ile temin edilmesi durumunda gönderilen eşyanın mahiyetlerinin değiştirilmiş olabileceği veya ilgili şartları taşımıyor olabileceği, bu durumun eşyanın kuruma kargo ile gelmesi durumunda görevli personelin dikkatinden kaçabileceği ve koğuşlara verilmesi durumunda güvenlik zafiyetine neden olabileceği değerlendirildiğinden kantinde satışı bulunan eşyanın kargo yolu ve dış kantin yolu ile temin edilmesinin uygun olmadığına” dair karar verdiği ifade edilmiştir.
10. Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazına ilişkin usûl ve esasları düzenleyen 5275 sayılı Ceza ve
Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da, kapalı ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlülerin oda ve eklentilerinde bulundurabilecekleri veya bulunduramayacakları kişisel eşya, gıda, tıbbî malzeme ve diğer ihtiyaç maddelerin yönetmelikle düzenleneceği hüküm altına alınmıştır.
10.1. İlgili Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında
Yönetmelik’te dışarıdan gönderilen hediyelerin kabulüne ilişkin kapalı ceza infaz kurumlarındaki hükümlünün Ocak, Mart, Mayıs, Temmuz, Eylül, Kasım aylarının ilk haftasında ve dinî bayramlarda, her
yıl 31 Aralık günü yılbaşı sayılarak yılbaşında veya kendi doğum günlerinde dışarıdan gönderilen ve kurum güvenliği ve kişilerin sağlığı için tehlikeli olmayan bir hediyeyi kabul etme hakkına sahip olduğu düzenlenmiştir.
10.2. Yönetmeliğin aynı maddesinin ikinci fıkrasında hediye kabulüne ilişkin esaslar düzenlenerek hükümlünün hediye olarak ancak kitap veya giyim eşyası kabul edebileceği, hediyenin ziyaretçi tarafından verileceği gibi kargo yoluyla da gönderilebileceği, kurumlarda tutulan hediye kayıt defterine gönderilen hediyenin niteliğinin, miktarının ve hediyenin teslim alındığına dair hükümlünün imza atması gerektiği belirtilmiştir.
11. Somut olayın incelenmesinde, 20.09.2024 tarihinde başvuranın eşinin kargo ile gönderdiği sarı ve turuncu renkte iki adet tespihin kargo açma tutanağına işlendiği ve tutanağın hükümlü tarafından imzalandığı ve idarenin bilgi ve belge eklerinde gönderilen emanet eşya bakiye listesine göre başvuranın üzerinde bir adet tespih olduğu görülmüştür.
12. Başvuranın evlilik yıl dönümü hediyesi olan söz konusu iki adet tespihin tarafına verilmesini talep etmiştir. Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında
Yönetmelik’in “Dışarıdan gönderilen hediyeleri kabul etme hakkı” başlıklı 77. maddesi kapsamında hediye gönderilecek günler dini bayram günleri, yılbaşı, doğum günleri olarak belirlenmiştir. Başvuranın talep ettiği evlilik yıl dönümü hediyesi Yönetmelik’in belirlediği günlerden değildir. Bununla birlikte
Yönetmelik’in ikinci maddesinde hükümlünün hediye olarak ancak kitap veya giyim eşyası kabul edebileceği düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre de tespih hükümlünün kabul edeceği eşyalardan değildir.
13. Kaldı ki Erzincan L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulunun 04.09.2024 tarihli ve / Karar sayılı kararı ile tespih eşyasının kargo yolu ile temin edilmesi durumunda gönderilen eşyanın mahiyetinin değiştirilmiş olabileceği veya ilgili şartları taşımıyor olabileceği, bu durumun eşyanın kuruma kargo ile gelmesi durumunda görevli personelin dikkatinden kaçabileceği ve oda/koğuşlara verilmesi durumunda güvenlik zafiyetine neden olabileceği değerlendirildiğinden kantinde satışı bulunan eşyanın kargo yolu ve dış kantin yolu ile temin edilmesinin uygun olmadığına dair karar vermiştir.
14. Sonuç olarak başvuranın iddiaları, idarenin konuyla ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın kendisine evlilik yıl dönümü hediyesi olarak eşinin gönderdiği iki adet tespihin kendisine verilmesini talep ettiği, Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmelik’in “Dışarıdan gönderilen hediyeleri kabul etme hakkı” başlıklı 77. maddesi kapsamında tespih hediyesinin kabul edilecek hediyelerden olmadığı hem de evlilik yıl dönümünün hediye kabul edilecek özel günlerden olmadığı, başvuranın bulunduğu Erzincan L
Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu İdare ve Gözlem Kurulunun 04.09.2024 tarihli ve / sayılı kararında da tespih gibi kargo yolu ile temin edilmesi durumunda gönderilen eşyanın mahiyetinin değiştirilmiş olabileceği veya ilgili şartları taşımıyor olabileceği, bu durumun eşyanın kuruma kargo ile gelmesi durumunda görevli personelin dikkatinden kaçabileceği ve oda/koğuşlara verilmesi durumunda güvenlik zafiyetine neden olabileceğinden bahisle kantinde satışı bulunan eşyanın kargo yolu ve dış kantin yolu ile temin edilmesinin uygun olmadığına dair karar verilmesi de göz önüne alındığında İdarenin başvuranın eşi tarafından evlilik yıl dönümü hediyesi olarak gönderdiği iki adet tespihi başvurana teslim
etmeyerek depoya alınması işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28.03.2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6. maddesinde yer verilmiş olup idarenin iyi yönetim ilkelerinden “dürüstlük”, “nezaket”, “şeffaflık”, “hesap verilebilirlik”, “kanunilik”, “ölçülülük” ve “kararların gerekçeli” olması” ilkelerine uygun davrandığı görülmüştür.
15.1. Öte yandan İdarenin Kurumumuzun bilgi ve belge talebine ilişkin cevabi yazısını süresi içinde göndermediği ve başvurucuya iletilen cevabi yazıda, idarenin kararına karşı hangi sürelerde hangi mercilere başvurulabileceğinin gösterilmediği anlaşıldığından “makul sürede karar verme, kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ve karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine de uygun hareket etmesi beklenmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
16. 6328 sayılı Kanun’un 21. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve CEZA VE TEVKİFEVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Mehmet AKARCA
Kamu Başdenetçisi