|
ÖZET: Başvuran, aile hayatının korunması amacıyla Ankara’daki uygun bir ceza infaz kurumuna nakil talep etmiştir. Ancak, başvurusu, İdare tarafından kapasite doluluğu gerekçesiyle reddedilmiştir. 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 54. maddesi uyarınca, hükümlülerin nakil talepleri, talep edilen kurumun kapasitesi ve güvenliği gibi kriterlere göre değerlendirilmektedir. Başvurunun incelenmesi sonucunda, başvuranın herhangi bir disiplin cezası bulunmamakla birlikte, talep ettiği kurumların doluluk oranlarının yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Hukuki değerlendirmede, nakil taleplerinin sadece doluluk oranları değil, aynı zamanda aile hayatına saygı hakkı ve çocukların yüksek yararı gibi unsurların da dikkate alınması gerektiği vurgulanmıştır. Başvuranın çocuklarıyla olan ilişkilerinin devamının sağlanması, infazın rehabilitasyon süreci açısından önemlidir. Dolayısıyla, Covid-19 tedbirlerinin kaldırılmasının ardından, başvuranın nakil koşullarını taşıması halinde, talebinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. |
TÜR K İYE BÜYÜK M İLLET MEC LİS İ KAMU DENETÇ İLİĞ İ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/5039-S.22.7697
B AŞVURU NO :
KARAR T ARİHİ :
KISMEN T AVS İYE KISMEN RET KARARI
B AŞVURAN :
B AŞVURUYA KONU İ DARE : ADALET BAKA N LIĞ I
B AŞVURUNUN KONUSU : Başvur anın, aile ha yatı nın korunması adına, Ankara ili Sincan kampüsünde bulunan durumuna uygun bir ceza infaz kurumuna nakil talebine il işki ndir.
B AŞVURU T ARİHİ :
I. B AŞ VURANI N İDDİ A VE T ALE PL E Rİ
1. Başvu ran özetle; 11.06.2021 tarihinde Kurumumuza nakil talebine il işki n başvuru ya ptı ğını ( İlgili başvurusunda; evli olduğunu, 5,10 ve 13 yaşla rında üç çocu ğu olduğunu , eşi, çocukları ve ciddi sağlı k sorunları yaşa ya n annesinin Ankara ilinde ikamet ett iğini , maddi gelirinin olm adığını ve ailesinin kendisini her ziyarete geli şini n maddi külfet ya ratt ı ğını, bu nedenle de ailesiyle yeterince görüş emedi ğini iddia ederek naklini talep etm işt ir.), başvurusu h akkında Kurumumuzca verilen Gönderme K ara rı üzerine, İdare tarafından kendisine olumsuz görüş bil dirild iğini , 2021 yıl ı Eylül a yınd a ya ptı ğı nakil başvurusun un da kapasite dolul uğu nedeniyle r eddedil diğini iddia ederek aile ha ya tı nın korunması adına Ankara ili Sincan kampüsünde bulunan durumuna uygun bir ceza infaz kurumuna naklini talep etmektedir.
II. İDARENİN B AŞVURUYA İL İŞ KİN AÇIKLAMALARI
2. Ş ikâ yet başvu rusunun çözüme kavuşt urulması amacı yla Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlü ğünden,
11.11.2021 tarih ve sa yıl ı ve 01.02.2022 tarihli ve
sayı lı yaz ıl arımı z ile bilgi ve belge talep edil mi ş olup adı geçen Genel Müdürlüğün,
31.12.2021 tarihli ve sa yıl ı ve 02.03.2022 tarihli ve
sa yıl ı cevabi yaz ıl arında; 2.1. Başvuranın, başka bir ceza infaz kurumuna nakledilmesine il işki n 01.09.2021 tarihli nakil talep dilekçesinin 27.09.2021 tarihli ve sa yıl ı ya z ı ile, 03.01.2022 tarihli son nakil talep dilekçesinin de 07.02.2022 tarihli ve sa yıl ı yaz ı ile uygun görülmedi ği, Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
2.2. Başvur anın, bilgi formunun incelenmesi sonucunda, infaz edil memiş ve kaldı rılm amı ş herhangi bir disiplin cez asını n bulunmadığı, 2.3. Hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukl arı kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için 5275 sa yıl ı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfaz ı Hak kında Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasını n (e)
bendinde “ İstekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sını fının uygun bulunm ası ve tutukevi olmamas ı” ifadelerine yer verildi ği, bu nedenle, nakil taleplerinin incelenmesinde; kurumun kapasitesi, güvenli ği ve hangi suç türüne ait odaların bulunduğu, kişi lerin can güv enli ğine il işki n olarak, talepte bulunanın hasım olarak bil dirdiği bir kişi nin talep etti ği kurumda bulunup bu lu nm adığı gibi hususlar göz önünde bulundurulduğun dan, her talebin uygun d e ğe rlendiril emedi ği, 2.4. Ülke genelinde, ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tut uklul arın; hastalık, disiplin, güvenlik, özellikle toplu nakiller ve tutukluların mahkeme nedeniyle ya pıl an sevkleri sonucu, ceza infaz kurumlarını n mevcutl arının günaşırı d eğişm ekte olduğu, bu nedenle, ceza infaz kuruml arında bulunan hükümlülerin nakil talepleri Genel Mü dürlüğe ulaştığı anda, talep edilen ku rumların kapasitelerinin o günkü veriler göz önüne alınarak d e ğe rlend irildiği, 2.5. Covid-19 salgını nedeniyle virüsün kurumlarda ya yıl maması için alı nan önlemler kapsamı nda, başka bir hastalık nedeniyle hastanelere sevk edilen, kuruma ilk defa kabul edilen, güvenlik ve duruşma gibi zorunlu nedenlerle nakil edilen hükümlü ve tut ukluların kurumlara girişl eri nde 14 gün boyunca izolasyona tabi tut ulm aları ger ekti ği için kurum kapasitelerinde artış görüldü ğü, 2.6. Başvur anın, barındır ıl dığı Kocaeli 1 No.lu T Tipi Kapalı Ceza İnf az Kurumunun kapasitesinin 1000, mevcudunun 1545, doluluk oranını n %155 olduğu , 01.09.2021 tarihli dilekçesinde naklini talep ett i ği; -Sincan 1 No.lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 368, mevcudunun 323, doluluk oranını n %88, -Sincan 2 No.lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 368, mevcudunun 330, doluluk oranının %90, -Sincan 1 No.lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 1764, mevcudunun 2101, doluluk oranını n %119, -Sincan 2 No.lu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunun kapasitesinin 1724, mevcudunun 1888, doluluk oranını n %110, -Sincan 3 No.lu L Tipi Kapalı Ceza İn faz Kurumunun kapasitesinin 1322, mevcudunun 491, doluluk oranını n %37, -Sincan 4 No.lu L Tipi Kapalı Ceza İn faz Kurumunun kapasitesinin 1322, mevcudunun 910, doluluk oranını n %69, -Sincan 1 No.lu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İn faz Kurumunun kapasitesinin 487, mevcudunun 187, doluluk oranının %38, -Sincan 2 No.lu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İn faz Kurumunun kapasitesinin 487, mevcudunun 198, doluluk oranını n %41, -Sincan T Tipi Kap alı Ceza İn faz Kurumunun kapasitesinin 1100, mevcudunun 900, doluluk oranını n %82 olduğu, -Sincan 3 ve 4 No lu L Tipi ve Sincan 1 ve 2 No lu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnf az Kuruml arının yeni hizmete açıl mı ş olm ası ve tam kapasite çalı ş m amas ı nedeniyle bu kurumlara nakil talebinin değerlendiril emedi ği, Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
/
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
2.7. 5275 sa yıl ı Kanun ’un 9 uncu maddesinin üçüncü fıkr ası u ya rınca (Eylem ve tut uml arı nedeniyle tehlikeli hâlde bulunan ve özel gözetim ve denetim alt ında bulundurulm aları gerekli olduğu saptananlar ile bulundukl arı kurumlarda düzen ve disiplini bozanlar veya i yil eşti rme tedbir, araç ve usûllerine ısr arla karşı koyanlar) ba rındırılan kişi lerin, yüksek güvenlikli veya bir bölümü yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında b arındırılm ak zorunda oldu ğu, do la yısı yl a hükümlü ve tut uklul arın bahse konu ku rumları talep etmesi halinde, talep eden kişi lerin ceza mi ktarlarını n ve örgütteki konuml arının dikkate alı narak ve incelenerek taleplerin de ğe rlendiril diği, 2.8. Başvur anın, ‘Silâhla terör örgütüne üye olma (FETÖ/PDY)’ suçundan hükümözlü olm ası nedeniyle,
5275 sa yıl ı Kanun’un 9 uncu maddesi u ya rınc a yüksek güvenlikli veya bir bölümü yüksek güvenlikli kapalı
ceza infaz kurumlarınd a barındırılm ası ger ekti ği ve talep ett i ği kuru ml arın bir bölümünün yüksek güvenlikli kap alı ceza infaz kurumu oldu ğunun beli rtil di ği, bu nedenle hükümlü/tutukl uların nakilleri ya pıl ırken sadece doluluk oranları d e ğil , terör ve örgütlü suçlar or anları dikkate alı narak de ğe rle ndirme ya pıl dı ğı, 2.9. Ülke genelinde bulunan F tipi yüksek güvenlikli ve yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarının doluluk oranl arının Genel Müdürlükçe titizlikle takip edil diği ve doluluk oranl arının %100’e ulaşm aması için bahse konu kurumlardan diğe r kurumlara (nakli istenilen kişil erin, hükümlü ve tutuklu bilgi formu ile ceza infaz kurumu dos yasında incelemeler yapıl dıkt an sonra, bir bölümü yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında barın dırılm asında bir sakınca bu lu nm adığı tespit edilen kişi ler belirlenerek) kapasite nedeniyle nakiller yapıl a rak F tipi yüksek güvenlikli ve yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarını n m evcutl arı (ola ğan dışı durumlar hariç) hiçbir zaman kapasitenin üzerine çıkarıl madığı, Genel Müdürlükçe ya pıl an bu u ygulam anın, ülkemizde her an meydana gelmesi muhtemel olaylarla mücadele edebilmek için tedbir amaçlı u ygulandı ğı, 2.10. Ülkemizde F tipi yüksek güvenlikli ve yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarını n sa yısı nın kısı tl ı, kapasitelerinin diğe r kurumlara nazaran düşük olduğu ve 1 ve 3 ki ş il ik odalara sahip kurumlar olduğu, 2.11. Bunun yanı sıra, b aşvuranın nakil talebinde bu lu nm uş olduğu ceza infaz kurumları incelendiğinde, Ankara ili ve çevresine öncelikli nakil talebinde bulunduğunun tespit edil di ği, Ankara ilinin suç ve ya r gıl ama yeri nedeniyle pek çok d avanın merkezi olduğu, Ankara ilinde bulunan ceza infaz kuruml arına duruşmalar nedeniyle haftalı k olarak nakil ya pıl dığı, sirkülasyonun çok fazla olduğu, kuru ml arın mevcutl arının haftadan haftaya yapıl ac ak olan d uruşma sa yıl arı, görülen davalar ve dava dos yal arında bulunan sanıkl arın çoklu ğuna göre de ğişt i ği, 2.12. Öte yandan, a ynı suç türünden çok fazla tutuklu ve hükümlünün a ynı kurumda ba rındırılm ası durumunda bu tutuklu ve hükümlülerin fikir ve eylem birliği içinde hareket etmeleri nedeniyle kurum güvenli ğini zafiyete u ğra tabilece ğini n de ğerl endir il diği, bu kapsamda baş vuranın da kendi suç türünden tutuklu ve hükümlülerin yo ğun oldu ğu kurumları talep etmesi ve yuka rıda a çıkl anan nedenlerle talep ett iği ceza infaz kurumlarına nakil talebinin uygun görü lm ediği, 2.13. Diğe r taraftan, Genel Müdürlüğün 30.12.2021 tarihli ve sa yıl ı genel yaz ısı yla hükümlü ve tut uklul arın 01-10 Ocak 2022 tarihleri arasınd a TENS İS üzerinden bir defaya mahsus ist eğe ba ğlı nakil taleplerinin alı na c ağını n tüm Cumhuriyet başsavcıl ıkl arına bil dirild iği,
10.01.2022 tarihinde sistemin otomatik olarak nakillere kapatı ldı ğı, başvuranın da söz konusu tarihler
arasında nakil talebinde bulunduğu, ancak talep etti ği kurumla rın kapasitesinin dolu olm ası nedeniyle naklinin Genel Müdürlü ğün 07.02.2022 tarih ve sa yıl ı yaz ısı yla uygun olarak d e ğerl endiril emed iği, bu konuda S a ğlı k B a kanlı ğı Bilim Kurulunun tavsiyeleri do ğrultusunda ileriki aylarda nakillerin tekrar açıl ması ve başvur anın da is te ğe ba ğlı nakil talebinde bulunm ası halinde talebinin değerlendiril ebil e ce ği
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
/
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
açıkl amalarına yer verilm iş; a yrıc a İd are tara fından gönderilen ziyaret ve telefon gö rüşmeleri raporla rı ndan, başvuranın son 1 yıl (25.11.2020-24.11.2021) içerisinde, yakl aşık olarak her ay ziyaret edil diği, telefon görüşmel erini ise düzenli aralı kl arla gerç ekleştirdi ği anlaşılm ışt ır.
III. İL GİL İ MEVZUAT
3. 2709 sayı lı Türkiye Cumhuriyeti Anayas ası ’ n ın ; 3.1. “Temel hak ve hürriyetlerin sın ırl anm ası” başlı k lı 13 üncü maddesinde; “Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna, demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülük ilkesine aykırı olamaz.”, 3.2. “Özel h ayatı n gizl iliği ” b aşlı klı 20 nci maddesinin ilgili k ısı mların d a ; “Herkes, … aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir…”, 3.3. “A il en in koru nm ası ve çocuk h aklar ı” b aşlık lı 41 inci maddesinin ilgili k ısı mların d a; “Aile, Türk toplumunun temelidir … Devlet, ailenin huzur ve refahı ile özellikle… çocukların korunması … sağlamak için gerekli tedbirleri alır, teşkilatı kurar. Her çocuk, korunma ve bakımdan yararlanma, yüksek yararına açıkça aykırı olmadıkça, ana ve babasıyla kişisel ve doğrudan ilişki kurma ve sürdürme hakkına sahiptir…
” 3.4. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvu rm a h akkı” b aşlıklı 74 üncü maddesinin 3 üncü ve 4 üncü f ık raların d a; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 4. Avrupa İn san Hak ları S özleş mesi’nin “Özel ve aile h ayatı n a saygı h akkı” b aşlık lı 8 inci maddesinde; “1. Herkes özel ve aile hayatına, konutuna ve yazışmasına saygı gösterilmesi hakkına sahiptir. 2. Bu hakkın kullanılmasına bir kamu makamının müdahalesi, ancak müdahalenin yasayla öngörülmüş ve demokratik bir toplumda ulusal güvenlik, kamu güvenliği, ülkenin ekonomik refahı, düzenin korunması, suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması için gerekli bir tedbir olması durumunda söz konusu olabilir.”, 5. B irleş miş Milletler Genel Kurulunun 9 Aralı k 1988 tarihli ve 43/173 s ay ıl ı k ararıyl a kabul edilen, “Herhangi Bir Şekilde Tutulan veya Hapsedilen Kişi lerin Ko ru n ması n a İli şk in Prensipler B ü tün ü ” nün “Aile m en su pları ve dış dünya ile il eti şim kurma h akkı’’ b aşlık lı 19 uncu maddesinde; “Tutulan veya hapsedilen bir kimseye kanunda veya kanuna dayanan bir düzenlemede belirtilen makul şartlara ve sınırlamalara tabi olarak, özellikle aile üyeleri tarafından ziyaret edilebilme ve onlarla haberleşme gibi, dış dünya ile iletişim kurabilmesi için kendisine yeterli imkan verilir” hükmü, “İkam etgah ın a yakın bir yerde tutulma h akkı’’ başlı k lı 20 nci maddesinde; “Tutulan veya hapsedilen kişi talep ettiği takdirde, mümkün olduğu ölçüde ikamet ettiği yere makul uzaklıktaki bir tutukevinde veya hapishanede tutulmalıdır.”, 6. 5275 sayı lı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İn f azı Hakk ınd a Kanun ’un; 6.1. “İn fazda temel am aç” b aşlı k lı 3 üncü maddesinin birinci fık rasın d a; “Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazı ile ulaşılmak istenilen temel amaç, öncelikle genel ve özel önlemeyi sağlamak, bu maksatla hükümlünün yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek, toplumu suça karşı korumak, hükümlünün; yeniden sosyalleşmesini teşvik etmek, üretken ve kanunlara, nizamlara ve toplumsal kurallara saygılı, sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmaktır.”, 6.2. “Hapis cezalar ın ın in fazın da gözetilecek il keler” b aşlı klı 6 n cı maddesinin birinci f ık rasının ilgili
bentlerinde; “Hapis cezalarının infaz rejimi, aşağıda gösterilen temel ilkelere dayalı olarak düzenlenir:
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
/
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
c) Cezanın infazında hükümlünün iyileştirilmesi hususunda mümkün olan araç ve olanaklar kullanılır.
Hükümlünün kanun, tüzük ve yönetmeliklerle tanınmış haklarının dokunulmazlığını sağlamak üzere cezanın infazında ve iyileştirme çabalarında kanunîlik ve hukuka uygunluk ilkeleri esas alınır.
f) Ceza infaz kurumlarında hükümlülerin yaşam hakları ile beden ve ruh bütünlüklerini korumak üzere her türlü koruyucu tedbirin alınması zorunludur.”, 6.3. “Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz ku ru m ları” b aşlı k lı 9 uncu maddesinde; “(1) Yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumları, iç ve dış güvenlik görevlilerine sahip, firara karşı teknik, mekanik, elektronik ve fizikî engellerle donatılmış, oda ve koridor kapıları sürekli kapalı tutulan, ancak mevzuatın belirttiği hâllerde aynı oda dışındaki hükümlüler arasında ve dış çevre ile temasların geçerli olduğu sıkı güvenlik rejimine tâbi hükümlülerin bir veya üç kişilik odalarda barındırıldıkları tesislerdir. Bu kurumlarda bireysel veya grup hâlinde iyileştirme yöntemleri uygulanır.
(2) Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar ile süresine bakılmaksızın, suç işlemek amacıyla örgüt kurmak, yönetmek veya bu örgütün faaliyeti çerçevesinde, Türk Ceza Kanununda yer alan; a) İnsanlığa karşı suçlardan (madde 77, 78), b) Kasten öldürme suçlarından (madde 81, 82), c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan (madde 188), d) Devletin güvenliğine karşı suçlardan (madde 302, 303, 304, 307, 308), e) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan (madde 309, 310, 311, 312, 313, 314, 315), Mahkûm olanların cezaları, bu kurumlarda infaz edilir.
(4) Birinci fıkrada tanımı yapılan kurumların ihtiyacı karşılama bakımından yetersiz olması hâlinde, diğer kapalı ceza infaz kurumlarının yüksek güvenlikli bölümleri kullanılır.”, 6.4. “ Nakill er” b aşlı k lı 53 üncü maddesinde, “Hükümlüler, kendi istekleri veya toplu sevk, disiplin, asayiş ve güvenlik, hastalık, eğitim, öğretim, suç ve yargılama yeri nedenleriyle başka bir kuruma nakledilebilirler.”, 6.5. “Kendi istekleri ile n akil ” b aşlık lı 54 üncü maddesinde, “(1) Hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; a) Gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, b) Nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri, c) (D eğiş ik :14 /4 /2 02 0-7242/30 md.) Ceza infaz kurumlarında bulunulması gereken sürenin üç aydan fazla olması, d) İyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması, e) İstekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması ve tutukevi olmaması, f) Mahkûmiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir kurum olması, g) Daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması, Gerekir.”, 7. 6328 sayı lı Kamu De n etçil iği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” b aşlı k lı 5 inci maddesinin birinci f ık rasın d a ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
8. 29/3/2020 tarih ve 31083 sayı lı Resmi Gazete’de yayı mlan an Ceza İ n f az Ku ru mların ın Yönetimi
İle Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnf azı Hak kın d a Yönetmeli ğin “Hükümlülerin Nakillerinde Dikkat
Edilecek Hu su slar ” b aşlık lı 127 nci maddesinin ilk f ık rasın d a ; “Hükümlülerin nakillerinin 5275 sayılı
Kanunun 53 ila 58 inci maddeleri hükümlerine göre gerçekleştirilir.”, 9. Adalet B ak an lı ğın ın 05/06/2015 tarihinde kabul edilerek yü rü rlü ğe konulan 167 sayı lı Ceza İnf az
Ku ru mların ın Tahsisi, Nakil İşl emle ri ve Diğ er Hükümler konulu Genelgenin “Hükümlülerin Kendi
İst ekleri İle Nakill eri” b aş lı k lı 15 inci maddesinde, Kanun ’un ve Yönet meli k ’in “Kendi istekleri ile n akil ” maddelerinde aranan şartlara ek olarak; ‘‘h) Talep ettikleri ceza infaz kurumunda kendileri, diğer hükümlüler ve kurum açısından güvenlik riski oluşturmaması, ı) Disiplin nedeniyle ayrıldıkları kurumlar hariç, talep ettikleri kurumlarda daha önce kalmış iseler, Bakanlıkça değerlendirilmek üzere; kendileri, diğer hükümlüler veya kurum açısından somut gerekçelerle güvenlik riski oluşturup oluşturmayacakları hususunda bu yer idare ve gözlem kurulunun taleple ilgili görüşünün alınmış olması, j) Bakanlık tarafından dönem itibariyle isteğe bağlı nakle kapatılmış olmaması, gerekir”, 10. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Ku rall arı H a k k ınd a
REC (2006) 2 S ayıl ı Tavsiye Kararın a Ek “Temel İlkeler” b aşlı k lı 3 üncü maddesinde; “Özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilere getirilen kısıtlamalar, asgari gereklilikte ve haklarında hükmedilen kararın meşru amacıyla orantılı olmalıdır.’’, 10.1. “Y erleşti rm e ve B arın dırm a” b aşlı klı 17.1. , 17.2. ve 17.3 üncü maddelerinde, “Mahpuslar, mümkün olabildiğince evlerine veya sosyal rehabilitasyon ortamlarına yakın cezaevlerine yerleştirilmelidirler.”, “Cezaevlerine yerleştirmede, suçun devamlı takibi, güvenlik ve emniyet gerekleri ve tüm mahpuslara uygun rejimlerin sağlanması ihtiyacı hesaba katılmalıdır.”, “ İlk yerleştirme ve sonradan yapılacak bir cezaevinden diğerine nakil konusunda, mümkün olabildiğince mahpusa danışılmalıdır.’’, 10.2. “Dış Dünya ile İli şki” b aşlı klı 24.4. ve 24.5 inci maddelerinde, “Ziyaretler için yapılan düzenlemeler, mahpuslara aile ilişkilerini mümkün olduğunca normal bir düzeyde sürdürmelerine ve geliştirmelerine izin verecek bir tarzda olmalıdır.”, “Cezaevi yetkilileri, dış dünyayla yeterli bir iletişim sürdürmelerinde mahpuslara yardım etmelidirler ve bunun için onlara “uygun destek ve yardım sağlamalıdırlar.” 11. B irleşmiş Milletler (BM) Çocuk Hak ların a Dair S özleş me ’nin ; 11.1. 1 inci maddesinde; “Çocuğa uygulanabilecek olan kanuna göre daha erken yaşta reşit olma durumu hariç, on sekiz yaşına kadar her insan çocuk sayılır”, 11.2. 3 üncü maddesinde; “Kamusal ya da özel sosyal yardım kuruluşları, mahkemeler, idari makamlar veya yasama organları tarafından yapılan ve çocukları ilgilendiren bütün faaliyetlerde, çocuğun yararı temel düşüncedir. Taraf Devletler, çocuğun ana–babasının, vasilerinin ya da kendisinden hukuken sorumlu olan diğer kişilerin hak ve ödevlerini de göz önünde tutarak, esenliği için gerekli bakım ve korumayı sağlamayı üstlenirler ve bu amaçla tüm uygun yasal ve idari önlemleri alırlar.”, 11.3. 4 üncü maddesinde; “Taraf Devletler, bu Sözleşme’de tanınan hakların uygulanması amacıyla gereken her türlü yasal, idari ve diğer önlemleri alırlar.”, 11.4. 6 n cı maddesinde; “Taraf Devletler, çocuğun hayatta kalması ve gelişmesi için mümkün olan azami çabayı gösterirler.”, Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
/
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
11.5. 18 inci maddesinde; “Taraf Devletler, çocuğun yetiştirilmesinde ve gelişmesinin sağlanmasında ana–babanın birlikte sorumluluk taşıdıkları ilkesinin tanınması için her türlü çabayı gösterirler.”
Düzenlemelerine yer veri lm işt ir.
IV. KAMU DENET ÇİSİ YAHYA A KMAN ’IN KAMU B AŞDE NET ÇİSİ ‘NE ÖNE RİSİ
12. İl gil i mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendiril di ğinde, başv uru konusuna il işki n “ Kısmen
Tavsiye Kısm en Ret Karar Öne risi” Kamu Başde netçisi ’ne sunul muşt ur.
V. DEĞE RLE NDİRM E VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 13. Başvur an 1 numar alı paragrafta a yrıntı larına yer verilen b aşvurusunda, aile ha yatı nın korunması adına
Ankara ili Sincan kampüsünde bulunan durumuna uygun bir ceza infaz kurumuna naklini talep etmektedir.
14. Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infaz ı yl a ulaşılm ak istenen temel amaç, 5275 sa yıl ı Kanun’un 3 üncü maddesinde, “…öncelikle genel ve özel önlemeyi sağlamak, bu maksatla hükümlünün yeniden suç işlemesini engelleyici etkenleri güçlendirmek, toplumu suça karşı korumak, hükümlünün; yeniden sosyalleşmesini teşvik etmek, üretken ve kanunlara, nizamlara ve toplumsal kurallara saygılı, sorumluluk taşıyan bir yaşam biçimine uyumunu kolaylaştırmak…” olarak ifade edil mi şti r. Bu düzenleme doğrultusunda Kanun koyucu, bir taraftan suçun karşılı ğı olan c ez anın u ygu la nm ası yl a benzer fiilleri engellemeyi hedeflemekte; diğer taraftan ise, hükümlüyü topluma kaz andı rarak sosyal barışı tesis etmeye çabalam aktadır. Dola yısı yl a inf az ın, özellikle hapis cez asını n infaz ını n amacı, sadece belli bir yerde çekilmesi gereken c ez anın sürekli li ği için hükümlünün infaz kurumunda muhafaza edilmesi değil dir.
Hükümlü, cez anın infaz ından sonra yeniden topluma dönece ğind en, infaz s ırası nd a hükümlünün yeniden toplumun bir üyesi olm a sını sağlamak ve suç işl e nmesini önlemek amacı yla i yil eşti rilmesi gerekli li ği ön plana çıkm ışt ır. Bu b akım dan, hükümlülerin yak ın larıyla olan ilişk il erinin d evamın ın sağl an ması, infaz rejiminin ısl ah edici rolünün bir parç asıdı r.
15. 5275 sa yıl ı Kanun, ilgili Yönetmelik ve 167 sa yıl ı Genelge, hükümlülerin, ailelerinin ikamet yerlerine ya kın ceza infaz kurumlarına ye rleşti rilmelerine yönelik emredici bir hüküm içermemektedir. Buna karşı lı k
5275 sa yıl ı Kanun, ilgili Yönetmelik ve 167 sa yıl ı Genelge’de, hükümlülerle ilgili düzenlenen ‘Kendi
istekleri ile nakil ’hükmü ile disiplin cez ası, zorunlu hal, hastalık hali olmasa dahi, maddede düzenlenen şartlar oluşt u ğu takdirde naklin mümkün olduğu nun düz enlenmiş olm ası, bu maddedeki nakil sebebinin hükümlüler tarafından genel olarak ‘ailelerinin ikamet ett iği yer veya ailelerine yakın yerlere nakil ’hükmü olarak de ğerlendiril ip, nakil gerekçesinde bu hükme da yanmı şlardır.
16. T.C. Ana yas ası’nın 20 nci maddesi, A İHS’in 8 inci maddesi u ya rınca, herkesin ‘özel ve aile ha ya tı na sa ygı hakkın a ’sahip olduğu düz enlenmiştir. Hapis cez ası na mahkûmiyet, d oğası ge re ği, hükümlünün özel ve aile ha yatı nın kısı tl anması sonucunu do ğu racaktı r. Ancak mahkûmun yakınl arı ile ba ğl antı da kalm asını n, özel ve aile ha yatın a sa ygı h akkını n esaslı unsurlarından olduğu ve cezaevi idaresinin bu konuda gerekli ya rdımı sağl aması gerekti ği Avrupa İnsan H akları Mahkemesi tara fından vurgulanan bir husustur. (Messina v. Italy, 25498/94; EpnersGefners v. Latvia, 37862/02)
17. A İHM, Vintman d av asına il işki n olarak ve rmiş olduğu 23/01/2015 tarihli Daire kar arında (Vintman v.
Ukrayna, 28403/05); A İHS’nin, mahkûmlara cez alarını n nerede infaz edil ece ği konusunda bir seçim hakkı tanımadığını , mahkûmlar ın ailelerinden a yrı oldukl arın ı ve ailelerinden uzak olm alarını n hapis c ez asını n bir sonucu olduğunu, ancak, mahkûmun, ailesinin ziyaretlerini z orlaştı racak ya da im kânsız hale getirebilecek denli uzak bir bölgede b arındırılm asını n, aile ha yatı na müdahale teşkil ed ebil e ce ğini beli rtmi ştir. Mahkeme orantı lı lı k yönünden yapt ığı incelemesinde ise; mahkûmun, ailesine ya k ın bir kuruma transfer talebinin reddi için, cezaevlerindeki aşırı yoğunluğun meşru bir gerekçe olarak öne
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
sürülebileceğini ancak bu durumda dahi mahkûmun görece daha yakın cezaevlerine nakli hususunun değerlendirilmesi gerektiğini beli rtmi şti r. Aksi halde, yani kişi nin nispeten daha yakın bir bölgeye nakli önünde meşru bir engel yokken uzakta bulunan bir kurumda ba rındırılm ası halinde, AİHS’in 8 inci maddesinin ihlali sonucu doğabileceğini vurgulamıştır.
18. Hem A İHM ka rarl ar ında, hem Birleşmi ş Milletler Genel Kurulunun 9 Aralı k 1988 tarihli ve sa yıl ı kara rı yl a kabul edilen, “Herhangi Bir Şekilde Tutulan veya Hapsedilen Kişilerin Korunmasına İlişkin
Prensipler Bütünü” nün ilgili maddesinde, hem Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’nin Üye Devletlere
Avrupa Cezaevi Kurall a rı Hakkında REC (2006) 2 Sayılı Tavsiye Ka rarının 17.1 inci maddesinde, hükümlülerin evlerine (ailelerine) yakın ceza infaz kurumuna yerle şti rilmelerinin uygun o ld uğu beli rtilm işt ir.
19. Hükümlülerin dış dünyayla temaslarını n makul düzeyde devam ettirilmesi, bu bağlamda özellikle aileleriyle etkin bir il eti şim kurmalarına ya rdımcı ol un m ası , bu kişi lerin rehabilitasyonu ile de yak ından ilgilidir. Aile ba ğl arı nın korunup geli şti rilmesinin hükümlülerin psikolojisi açısı ndan olumlu sonuçlar doğurdu ğu, yeniden sos ya lleşmel eri ve tekrar suç işl emelerinin önlenmesinde önemli bir unsur old uğu sıkl ıkl a ifade edilmektedir (Bu konuda bakınız; İngiltere ve Galler Bölgesi Ceza İnfaz Kurumları
Denetçiliği, Yetişkin Mahkûmların Rehabilitasyonu konulu Rapor, Eylül 2014).
20. 5275 sa yıl ı Kanunun “Hapis cez ala rının infaz ında gözetilecek il kel er” başlı klı 6 ncı maddesinin (b)
bendinde, hükümlülerin, insan onuruna ya raşan maddî ve manevî koşu ll ar alt ında düzenli bir ya ş am sürdürmelerinin sa ğlan a ca ğı beli rtilm işt ir. Bu kapsamda, idarenin söz konusu bendin ger e ği olarak, hükümlülerin iyi şa rtlar alt ında cez alarını çekmesini temin etme yüküml ül üğü bulunm aktadır. Başv uru ya konu nakil talebinde ise, ilgili infaz kurum kapasitesilerinin dolu olm ası gerekçesiyle ret işl emi tesis edil mi şti r. İd arenin ret işl emi değe rlendiril diğinde , meşru bir sebebin göz e ti ldi ği tespit edilebilmektedir.
Gerçekten “kurum kapas it esi”nin üstünde bir doluluğun varlı ğı, hem nakil talep eden bakım ından hem de nakil istenen infaz kurumunda mukim hükümlüler bakı m ın dan, cez anın çekilmesini z orlaştı racak ve gayri insani şartları do ğura cak bir durumdur.
21. Ancak hükümlülerin nakil taleplerine il işki n değe rlendirmelerin, genel olarak ceza infaz kurumu kapasitesi bakım ından ya pıl ması, aile ha yatı na sa ygı h akkını n gerekleri k ap samı nda yeterli olmamakta, bu nedenle, taleplerin, yalnı z ca hükümlü/tutuklu açısından de ğil , hükümlü/tutukluyu ziyaret etmek isteyen aile açısından da de ğerl endiril mesi, -özellikle ailede çocuk olması durumunda- çocu ğu n yüksek yararın ın dikkate alı n ması, hükümlü/tutuklunun bulunduğu kurum ile ailesinin ikamet ett iği yer ar a sındaki mesafenin, ulaşım olanaklarını n, ailenin maddi durumunun, sağlı k s orunlarının, ailenin hükümlüyü ziyarete gelme sıkl ı ğı bilgilerinin birlikte ele alı narak d e ğe rlendirme yapıl ması gerekmektedir.
22. Bu bağl amda somut olaya b akıl dığında, başvur anın 5,10 ve 13 yaşlarınd a üç çocu ğu olduğu ve İd areden temin edilen belgelere göre son 1 yıl (25.11.2020 – 24.11.2021) içerisinde başvuranın, her bir ç ocuğu tarafından a yrı olmak üzere yakl aşık üçer kez ziyaret edil di ği anl aşıl mak tadır. Başvu ranın ço cukları 18 ya şından küçük oldu ğun dan, BM Çocuk Ha kları S öz leşmesi hükümleri somut olayda uygulama alanı bulacak olup, a yrı ca konuyla ilgili BM Çocuk Ha kları Komitesinin ilgili Genel Yoruml arın a bakıl dığında; 22.1. Çocuk Hak ların a Dair S özleş me ’nin Uygul an masın a Yönelik Genel Önlemlere il işk in 5 No lu
Genel Yorumunda; ya r gısal, idari ve yasama ile ilgili her organdan veya kurumdan, yüksek yarar ilkesini, alı nan kar arla rın veya ba şlatıl an girişi ml erin çocukların haklarını ve çıkarlarını nasıl etkilemekte olduğu veya etkileyebileceğini irdelemesi beklendiği, böyle bir irdelemeye tabi tutulacaklar arasında, ö r neğin, çocukları ister do ğrudan ister dola ylı biçimde etkilesin, halen yürürlükte olan veya önerilen yasalar veya politikalar, idari tasarruflar ve ya r gı kar arlarının yer aldı ğı, Devletlerin, “geli şme yi ” ço cu ğun fiziksel, Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
/
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
zihinsel, manevi, ahlaki, psikolojik ve sosyal ge li şim ini kapsayan en ge niş anlamı yla, bütünlüklü bir kavram olarak yorumlam alarını n beklendi ği, 22.2. Çocu ğu n Yüksek Yararı Hak k ın ın Öncelikli Olarak Dikkate Alınmas ın a il işk in 14 No lu Genel
Yorumunda; çocu ğun yüksek yar arı k avr amı nın, hem S öz leşme’de öngörülen tüm hakl arın eksiksiz biçimde ge rçekl eşmesini hem de çocu ğun bütünsel geli şim ini amaçladı ğı, çocuğun yüksek ya ra r ını n, herhangi bir kamu kurumu tarafından ge rçekl eşti rilecek her girişi mde ge r ekti ği gibi içsell eşti rilmesini ve tut arlı olarak u ygulanma sını sağlama yüküml ülüğünün, çocuklar üzerinde do ğrudan ya da dola yl ı etkisi olan tüm uygulama önlemleri, idari ve yar gısal işl eml er için özellikle geçerli olduğu, çocukları ilgilendiren tüm ya r gısal ve idari k ar arların, a yrıc a poli ti kala rın ve yasal düzenlemelerin, çocu ğu n yüksek yararın ın birinci planda dikkate alı n arak gerçek leştirild iği n i gösterme yü k ü mlü lü ğü oldu ğu ve yüksek yararın nasıl incelenip değerlend i rild iğin in , alı nan kararda buna ne ölçüde a ğırlık tanındığını n anlatıl masını n da buna dâhil olduğu, çocu ğun kendi ana b abasında n a yrılması olasılı ğını n b ulunduğu durumlarda ço cuğu n yüksek ya rarının de ğerle ndiril mesini n ve belirlenmesinin vazgeçilmezlik taşıdı ğı, ifadelerinin beli rtildi ği görülmektedir.
23. Buna göre; İdar eler tarafın d an tesis edilecek işl eml erde, işl emden çocu ğun etkilenecek o lm ası durumunda; çocu ğu n yüksek yararı dikkate alı n arak d eğerlend irme yap ıl ması nın önemli ol du ğu belirtilmelidir.
24. Somut olayda İd are t arafınd an, başvuranın nakil talebinin reddedilmesinde 2 numaralı paragrafta öne sürülen hususl arın dikkate alı ndığı belirtilse de baş vu ranın ailesiyle -b az ı özel durumları nedeniyleyeterince gö rüşemedi ği iddi alarına il işki n bir değerlend irm e ya pıl mamış tı r. Oysa yuka rıdan bu yana anlatı ld ığı üzere, nakil taleplerine il işki n İd arele rc e ya pıl ac ak işl eml erde, b aşv uranın aile h a yatı na s a ygı hakkını n ve çocukların başvuranla (b abaları) gö rüş yapmaktaki menfaatinin dikkate alı narak kor unması için gerekli de ğe rlendirm elerin yapıl ması gerekmektedir.
25. Konuya il işki n ya r gı kar arla rına bakıl dığın da; Anayasa Mahkemesi tarafından, ço cu ğun yüksek ya r arının mahkemeler, idari makamlar ile yasama organı tara fından yapılan ve çocukla rı ilgilendiren bütün faaliyetlerde gözetilmesi gereken bir ilke olduğu, bu bağl amda çocuklar üzerinde etki do ğur acak bir işl em ya pıl a ca ğı zaman bu işl emi n çocu ğu n yararın a uygun olup olmad ığı yönünde bir d eğerl en d irme yap ıl masın ın aile h ayatın a saygı h ak k ın ın öngörd ü ğü pozitif yükümlülüklerin yerine getirilmesi açısı n d an oldukça önemli old u ğu ( B. No: 2016/8660, 7/11/2019, § 33), 25.1. Devletin pozitif tedbirler alma yüküml ülüğü konusunda Ana yas a’nın 20. ve 41. maddelerinin ebeveynin çocu ğu yla bütünl eşmesini n sağl anması amacı yla tedbirler alı nmasını isteme hakkını ve kamusal makaml arın bu tür tedbirleri alma yüküml ülüğünü iç erdi ği (B. No: 2013/5126, 2/7/2015, § 41), belirtilmektedir.
26. Bununla birlikte, dünyada ol duğu gibi ülkemizde de ya yıl an Covid-19 s algın ın a ka rşı 5275 sa yıl ı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnf az ı Hakkında Kanun’un 6 ncı maddesinin birinci fıkrasını n (f) bendi u ya rınca , ceza infaz kurumlarında a lınan tedbirler ile Sa ğlık Bakanlı ğı ve Bilim Kurulu’nun tavsiyeleri do ğrultu sunda hükümlü ve tut uklul arın nakillerinin geçici olarak du rdu rul du ğu, yüksek b ulaşıcıl ığı olan hastalı ğın halen spesifik etkili bir tedavisinin bulunamadığı, ceza infaz kurumlarını n toplu olarak yaş anan yerler ol ması ve bulaşıcı hastalıkl ar a çısı ndan risk oluşt urması nedeniyle bu aşam ada nakil istemlerinin ge rçekl eşti rilemediği de aşikardır.
27. Yukarıda ya pıl an açı klamalar ve tüm dosya k apsamı birlikte de ğerlend irildi ğinde; 27.1. Nakil taleplerinin incelenmesinde; kurumun kapasitesi, güv enli ği ve hangi suç türüne ait od aların bulunduğu, talepte bulun anın hasım olarak bil dirdiği bir kişi nin talep ett iği kurumda bulunup bulunm adığı gibi hususlar göz önünde bulundurulduğundan, her talebin uygun de ğe rlen dirilemediği, öte yandan, a ynı
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
suç türünden çok fazla tutuklu ve hükümlünün ayn ı kurumda ba rındırılm ası durumunda bu tutuklu ve hükümlülerin fikir ve eylem birliği içinde hareket etmeleri nedeniyle kurum güvenli ğini zafiyete uğr atabilec e ğini n de ğerle ndiril diği ve başvur anın da kendi suç türünden tutuklu ve hükümlülerin yoğun old uğu kurumları talep et ti ği, 27.2. Başvu ranın suç türü nedeniyle 5275 s a yıl ı Kanun’un 9 uncu maddesi u ya rın ca yüksek güvenlikli veya bir bölümü yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumlarında barındırılm ası ger ekti ği ve talep ett iği kurumların bir bölümünün yüksek güvenlikli kapalı ceza infaz kurumu olduğu, bu nedenle hüküml ü/t utukl uların nakilleri yapıl ırk en sadece doluluk oranları d e ğil , terör ve örgütlü suçlar o ranları dikkate alı narak d e ğerl endirme yapıl dığı, a yrı ca başvur anın talep ett iği kurumların; bir kısm ını n kapasitesinin %100’ün üzerinde olm ası, bir kısm ını n yeni hizmete açıl mas ı ve tam kapasite çalı şmaması nedeniyle bu kurumlara nakil talebinin değerlend irilemediği, kapasite boşl uğu bulunan di ğer kurumlara naklinin ise yukarıda yer verilen hususlar -terör ve örgütlü suç or anı ile a ynı suç türünden b arın dırılan hükümlü/tutuklu kişil erin s a yıc a fazla olup olm adığı- göz önüne alı na rak uygun görülmedi ği, 27.3. Sonuç olarak, söz konusu nakil talebinin reddi işl eminin hukuka uygun şekilde tesis edildiği ancak başvuranın içinde bulunduğu durumun; başvu ranın aile bütünl ü ğüne, i yil eşti rilmesine ve a yr ıc a çocu klarını n geli şim ine olumsuz etkileri olabilece ği dikkate alı ndığında , nakil koşul larını n taşınması ka ydı yla (disiplin cez ası alm amı ş olm ası ya da ka ldı rılmı ş olm ası / nakil giderlerini peşin ödemeyi kabul etmeleri gibi) başvur anın nakil talep ett iği ceza infaz kurumlarını n hâli haz ırda kapasitelerinin üzerinde dolu olm ası nedeni ile nakli s a ğlan amamış olsa da nakil talep edilen kurumlarda boşalm a olm ası yahut ailesine daha yakın illerde durumuna uygun ve kapasitesi müsait kurumların bulunm ası durumunda, Covid-19 salgını kaps amı nda alı nan tedbirlerin kaldı rılması nı takiben, nakil taleplerinin idarece b aşvu ra n ın aile h ayatın a saygı h ak kı ve çocu ğu n yüksek yararı ilkesi gözetilerek yeniden de ğerl endiril mesi ge rekti ği kanaatine v arılmı ştı r.
B. İyi Yönetim İlk eleri Yönünden Değerlend irme 28. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 sa yılı mükerrer Resmi Gazetede ya yıml an an Kamu
Denetçili ği Kurumu Kanununun U ygulanm asına İli şkin Usul ve Esaslar Hakkında Yön etm eli ği n “İyi yönetim ilkeleri” b aşlı klı 6 ncı maddesinde yer verilmi ş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapıl an değerlendirm e neticesinde; 28.1. Şikâyet başvurusun un inceleme ve ar aştı rması kapsamı nda Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler bakım ından İdare tar afın dan süresi içerisinde işl e m tesis edil mediği, dola yı sı yl a İd are t ara fından “makul sürede karar verme ve ka rarın geciktirilmeksizin bildirilmes i” ilkelerine uygun dav ranıl madı ğı, 28.2. Diğer yandan, İda r e tar afınd an başvur ana iletilen cevabi yaz ıda, ilgili karara k arşı hangi sürelerde, hangi mercilere b aşvur ulabilece ğini n gösteril m ediği anlaşıldı ğından “karara k arşı başvuru yol larını n gösteril mesi” ilkesine uygun d avranıl madı ğı tespit edil mi ş olup İdar e ye belirtilen ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA Ö ZGÜRLÜ ĞÜNE İLİ ŞKİ N YASAL MEVZUAT
29. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sa yıl ı Kamu Den et çil iği Kurumu Kanununun 17 nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu De netçili ği Kurumuna dava açma süresi içinde yapıl an başvuru, işl eme ye b aş lamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anıl an Kanunun 21 inci maddenin birinci fıkr ası u yarınca başvurunun Kurum tara f ından reddedilmesi hâlinde, (varsa) durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliği nden itibaren k aldı ğı yerden işl eme ye b aşlar, 21 inci maddenin ikinci fık rası u ya rınca ise tavsiye kar arı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işl em tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) d urmuş olan dava açma süresi kaldı ğı yerden işl eme ye devam edecek olup ilgili
İd arenin işl emi ne ka rşı Ankara İd are Mahkemesi nezdinde ya r gı yolu açıkt ır.
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr
VII. KARAR
Yukarıda ya pılan a çı klamalar, anılan mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendiril di ğinde; B A Ş VURUNUN KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİNE, Başvur anın talep ett i ği kurumlara nakledilmesi talebinin REDDİNE, Di ğe r yandan, Covid-19 s algın ı kaps amı nda alı n an tedbirlerin k aldı rılmasını takiben, başvuranın nakil koşul larını taşıması ka ydı yla, talep ett i ği kurumlarda boşalm a olm ası yahut ailesine daha yakın illerde durumuna uygun ve kapasitesi müsait infaz kurumlarının bulunm ası durumunda nakil talebinin b aşvu ran ın aile h ayatın a saygı h ak k ı ve çocu ğun yüksek yararı ilkesi gözetilerek yeniden de ğerl endir il mesi hususunda ADALET B AKANL I ĞINA T AVS İ YEDE BULUNULMASINA,
6328 sa yıl ı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü f ıkrası u ya rınc a, bu karar üzerine tesis edilecek iş lem in
veya eylemin 30 (otuz) gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna; Kar arın, Başvur ana ve
Adalet B akanlı ğına tebli ğine Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başd enetçisi ’nc e karar verildi.
Ş eref MALKOÇ
Kamu B aşd en etçisi
Bu belge, güvenli elektronik imza ile imzalan mıştı r.
/
Kava klı d ere Mah. Zeyti n d alı Caddesi No:4 Çankaya/ANKARA e-Posta : iletisim@ombudsman.gov.tr İn tern et Adresi : www.ombudsman.gov.tr